Кіріспе

Мексикалық әнші, әнші-күйші және актер (1950–2016)

Альберто Агилера Валадес (alˈβeɾto aɣiˈleɾa βalaˈðes; 7 қаңтар 1950 – 28 тамыз 2016), кәсіби тұрғыда Хуан Габриэль (ˈxwaŋ ɡaˈβɾjel) деп белгілі болған мексикалық әнші, әнші-күйші және актер. Халық арасында "Хуанга" (ˈxwaŋɡa) және Хуарес қаласының дивасы (El Divo de Juárez) деген лақаптармен танымал болған Хуан Габриэль латын музыка индустриясының нормалары мен стандарттарын бұзған ерекше стильмен көзге түсті. Барлық уақыттағы ең ұлы және ең өнімді мексикалық композиторлар мен әншілердің бірі саналатын ол, поп-икона ретінде танылды. Дүние жүзінде шамамен 40 миллион пластинка сатқан Хуан Габриэль Латын Америкасының ең көп сатылатын музыка орындаушыларының қатарында. Оның он тоғызыншы студиялық альбомы "Recuerdos, Vol. II" Мексикадағы барлық уақыттағы ең көп сатылған альбом болып саналады, одан сегіз миллионнан астам дана сатылған. Мансабы барысында Хуан Габриэль шамамен 1800 ән жазған.

Ерте өмір

Альберто Агилера Валадес 1950 жылдың 7 қаңтарында Мексиканың Мичоакан штатындағы Паракуаро қаласында дүниеге келген. Халисконың ықпалды Макиас Валадес әулетінен шыққан Габриэль Агилера Родригес пен Виктория Валадес Рохастың ұлы, ол он бауырластың ең кішісі болды. Бала кезінде әкесі психиатриялық ауруханаға жатқызылды. Осы себепті анасы Чиуауа штатының Сиуа́д-Хуа́рес қаласына көшіп, ол сегіз жыл бойы Эль Трибунал интернатына орналастырылды. Онда ол мектеп директоры Микаэла Альварадомен және мұғалім Хуан Контрераспен танысты. 14 жасында Агилера анасымен қала орталығында тұруға оралды және бір жарым жыл Лекумберри түрмесінде отырды. Ол Хуан Габриэль псевдонімін қабылдады (Хуан Контрерасқа құрмет ретінде Хуан, ал Габриэль – әкесінің құрметіне). 1971 жылы Хуан Габриэль өзінің алғашқы студиялық альбомын – El Alma Joven шығарды, оның құрамында "No Tengo Dinero" әні болды. Бұл ән оның тұңғыш синглы және бірінші хитіне айналды. El Alma Joven Мексикалық фонограммалар мен бейнежазбалар өндірушілер қауымдастығы (AMPROFON) тарапынан «алтын» статусын алды. El Alma Joven III (1973) альбомын шығарғаннан кейін Хуан Габриэль өзінің алғашқы мариачи альбомын ұсынды, онда Vargas de Tecalitlán тобы ойнады. Он бес жыл ішінде Хуан Габриэльдің атағы өсті, ол 15 альбом жазды және 20 миллионнан астам пластинка сатты. Ол әртүрлі музыка жанрында 1000-нан астам ән жазды. Оның өлеңдері жүрек ауруы мен махаббат тақырыбында болды, олар Латын Америкасы, Испания және АҚШ-та кеңінен танылды. 1984 жылы шыққан Recuerdos, Vol. II альбомы Мексикадағы ең көп сатылған альбом ретінде танылды, сатылған түрімдері сегіз миллионнан асты. 1990 жылы Хуан Габриэль Паласио де Беллас Артесте өнер көрсететін классикалық емес алғашқы орындаушы болды. Үш концерттен түскен табыс Ұлттық симфониялық оркестрге берілді. "Abrázame Muy Fuerte" әні 2001 жылды жылдың ең табысты латын хит ретінде аяқтады. Осы ән үшін Хуан Габриэль 2002 жылы Billboard Latin Music Awards сыйлығын екі рет жеңіп алды – «Жылдың үздік латын трегі» және «Жылдың үздік латын поп әуені». Сондай-ақ, ол 2002 жылғы Lo Nuestro Awards сыйлығында «Жылдың поп-әні» номинациясын жеңіп алды. Қайтыс болған кезде Хуан Габриэль АҚШ-та гастрольде болды және сол күні Техас штатының Эль-Пасо қаласында концерт беруге жоспарланған еді. Оның 2015 және 2016 жылдардағы Top Latin Albums тізімінде бірінші орынға жеткен төрт альбомы болды, соның ішінде Эдуардо Магальянестің Vestido de Etiqueta альбомы, ол қайтыс болғанға бір апта бұрын шықты. Ол Top Latin Albums тізімінде бірінші орынға жеткен альбомдардың саны бойынша рекордты иеленеді. Бұған қоса, оның 31 әні Hot Latin Songs тізіміне енді, олардың жетісі бірінші орынға көтерілді.

BMG авторлық құқықтарының даулары

1986 және 1994 жылдар аралығында Хуан Габриэль әндерінің авторлық құқықтарына байланысты BMG компаниясымен болған даудың салдарынан жаңа материал жазудан бас тартты. Ол концерттік өнер көрсету арқылы мансабын жалғастырып, Латын Америкасы бойынша көрермендер саны бойынша рекордтар орнатты. 1994 жылы авторлық құқықтар жөніндегі дау белгілі бір мерзім ішінде әндердің меншік құқығы Хуан Габриельге қайтарылатын келісім арқылы шешілді. Оның қазасынан шамамен бір ай өткен соң, Primer Impacto телебағдарламасы Габриельдің бесінші баласы, Лас-Вегаста тұратын Луис Альберто Агилера есімді ұлы бар екенін анықтады. Екеуі қашықтықтан қарым-қатынас жасап, көбінесе электрондық пошта арқылы хабарласып тұрды. Бесінші баласының анасы – Габриельдің үй шаруашылығы қызметкері болған Гвадалупе Гонсалес. 2016 жылдың 26 қазанында Primer Impacto Лос-Анджелесте тұратын Хуан Габриельдің Жоао Габриэль есімді алтыншы баласын тапты. Жоаоның анасы Консуэло Розалес, ол да Габриельдің үй шаруашылығы қызметкері болған. Луис Альберто мен Жоаоның Габриельдің балалары екенін анықтау үшін генетикалық тест жүргізілді, генетикалық материалды Габриельдің ағасы Пабло Агилера ұсынды. Габриельдің гомосексуалды екені кеңінен айтылса да, ол өзінің жеке өмірі туралы ашық әңгімелемеді. Бірақ жасы ұлғайған сайын, жыныстық бағдары туралы сұрақтарға тікелей жауап бермей, журналистерге "Lo que se ve no se pregunta" ("көрінген нәрсе туралы сұраудың қажеті жоқ") дейтін. Кейбір адамдар мұны гомосексуализмді мойндағандық деп түсіндірсе, ал басқалары оның гетеросексуалды екенін айтады, себебі оның әйелдермен романтикалық қарым-қатынасы болған. 2005 жылдың 14 қарашасында Габриэль Хьюстон қаласындағы Toyota Center сахнасынан құлап жарақат алды және Техас Медициналық Орталығында ауруханаға жатқызылды. Оның мойны сынып қалды. Ол сегіз ай бойы концерттік турлардан шеттетіліп, төсекке жатып емделді.

Саяси көзқарастар

Хуан Габриэль Мексиканы 1929 жылдан 2000 жылға дейін және 2012 жылдан 2018 жылға дейін басқарған Институционалдық-революциялық партияның (ПРИ) өмір бойы қолдаушысы болды. 1994 жылы ол "өзінің ең жақсы достары PRI-ден" екенін айтты және сол кездегі президенттікке үміткер, ПРИ кандидаты Эрнесто Зедиллоны қолдап науқан жүргізді. 2000 жылғы сайлауда ол ПРИ кандидаты Франсиско Лабастида үшін тағы да науқан жүргізді (бірақ ол сайлауда жеңіліске ұшырады). 2015 жылы ол Мексиканың сол кездегі президенті Энрике Пенья Ньетоға (ПРИ мүшесі) хат жолдап, оның үкіметін және ПРИ-ді қолдады, сондай-ақ "ПРИ ешқашан жойылмайды" деді.

Өлім

2016 жылдың 28 тамызында Хуан Габриэль Калифорния штатының Санта-Моника қаласында жүрек талмасынан қайтыс болды деп хабарланды. Габриэльдің денесі кремацияланды; оның күлі ол Сиудад-Хуарес, Чиуауадағы үйіне қайтарылды, бұрын қала және Мехикодағы Паласио де Беллас Артес құрмет көрсеткеннен кейін. Өлім себебін анықтау үшін мәйіт тіліп қарау жүргізілген жоқ.

Қайырымдылық жұмыс

Хуан Габриэль өзінің сүйікті балалар үйлері үшін жылына 10–12 концерт өткізіп, әдетте жанкүйерлерімен суретке түсіп, фотосуреттерден түскен табысты Мексиканың жетім балаларын қолдауға жұмсаған. Ол Чиуауа штатының Сиудад-Хуарес қаласында орналасқан, жетім және мұқтаж балаларға арналған үйге көмектесетін. Бұл үй 6–12 жас аралығындағы мектеп оқушыларына қызмет көрсетеді. About.com журналының Карлос Кинтанасы Хуан Габриэльді тарихтағы ең ықпалды латын музыкасының орындаушылары тізімінде алтыншы орынға қойып, оның «мексикалық музыканың дыбыстарын» қалыптастырғанын және ранчерадан латын попқа дейінгі жанрларды зерттегенін атап көрсетті. 1986 жылы Лос-Анджелес қаласының мэрі Том Брэдли 5 қазанды Хуан Габриэль күні деп жариялады. 1996 жылы ол Billboard Latin Music Hall of Fame-ге енгізілді, ал 2016 жылдың қазанда қайтыс болғаннан кейін Latin Songwriters Hall of Fame-ге енгізілді. 2023 жылы Rolling Stone журналы Хуан Габриэльді «Барлық уақыттың ең ұлы 200 әншісі» тізімінде 172-ші орынға қойды. Американдық композиторлар, авторлар және баспагерлер қоғамы (ASCAP) Хуан Габриэльді 1995, 1996 және 1998 жылдары «Жылдың латын ән авторы» сыйлығымен марапаттады. 1999 жылы Габриэль «Ең үздік өңірлік әртіс» номинациясында «Халық таңдауы» сыйлығын алды. 2002 жылдың мамырында ол Голливудтың Даңқ аллеясында өз жұлдызына ие болды. Оның қазасы туралы жаңалықтар расталғаннан кейін Twitter-де әлемдік трендке шықты. Латын жазбалар академиясының бас директоры Габриэль Абароа оның мұрасының «бір немесе жүздеген әннен гөрі әлдеқайда терең болғанын, ол философия жазды» деді және Хуан Габриэльдің «табуларды бұзғанын, сахналарды баурап алғанын және алуан түрлі аудиторияны жаулағанын» атап өтті. Billboard журналының Лейла Кобосы Хуан Габриэльді «өте талантты орындаушы» деп сипаттап, оның әндерінің «романтикалық, күнделікті, эмоционалды композициялар екенін, кейде ойшау болғанымен, көптеген адамдар мен жағдайларға қатысты мәнді сөздерімен көпшіліктің сезіміне тиетінін» айтты. Габриэльдің әндерін Росио Дуркаль, Глория Треви, Ла Индия және Марк Энтони сияқты әртістер орындады, соңғысы «Hasta Que Te Conocí» әнінің өзінің латын музыкасындағы мансабын бастауына шабыттандырғанын айтты. Лоренцо Антонио, Альваро Торрес, Лос Три О, Нидия Рохас және Ла Индия да оның әндерін орындады. Габриэльдің өміріне арналған «Hasta que te conocí» атты телесериал 2016 жылдың 18 сәуірінде көрсетіле бастады және 28 тамызда аяқталды, бұл Хуан Габриэльдің қайтыс болған күнімен сәйкес келді. Колумбиялық актер Джулиан Роман оның рөлін ойнады, ал Хуан Габриэль атқарушы продюсер болды.