Кіріспе

Iolani School – Гавайи штатының Гонолулу қаласында орналасқан жеке меншік, оқушыларды колледжге дайындайтын мектеп. Онда 2200-ден астам оқушы оқиды, 9-12 сыныптар үшін интернат бағдарламасы, сондай-ақ орта мектеп сыныптары үшін жазғы интернат бағдарламасы бар. 1863 жылы әйгілі Уильям Р. Скотт құрған бұл мектеп, бұрынғы Гавайи Англикан шіркеуінің негізгі мектебі болды. Мектепке 1870 жылы өз атын берген Камехамеха IV және королева Эмма демеушілік еткен. «ʻIolani» деген сөз гавайи тілінде «көктемгі бүркіт» немесе «қасиетті бүркіт» деген мағынаны білдіреді. Бүгінде ʻIolani School Америка Құрама Штаттарының Епископ шіркеуімен байланысты. Мектеп басқарушылар кеңесі арқылы басқарылады және АҚШ-тағы ең ірі тәуелсіз мектептердің бірі саналады.

Алғашқы жылдар

1862 жылдың 11 қазанында Томас Неттлшип Стейли Ұлыбритания королі Камехамеха IV және королева Викторияның өтініші бойынша Гавайиге келді. Келесі жылы Англия шіркеуінің мүшесі IV Камехамеха Гавайи реформацияланған католик шіркеуін құрды, ол Гавайидің англикан шіркеуі деп те белгілі. Мектеп бастапқыда әулие Альбанның есімімен аталды. 1863 жылы Стейлидің серігі, Скот әке, Лахайнада жер сатып алып, Луаэху мектебін – ұлдарға арналған мектепті ашты. Скот әке ауырып, Ұлыбританияға қайтқаннан кейін, Стейли Мауидегі мектепті басқару үшін Джордж Мейсон әкені шақырды. 1863 жылдың 12 қаңтарында Гонолулудағы Пауоа аңғарында Сент-Албан колледжі де құрылды. Мейсон бұл мектепті де басқарған сияқты. 1870 жылы Стейли де аралдарды тастап, Ұлыбританияға қайтар алдында, Мейсон әке екі мектепті біріктіріп, оны Сент-Албан кампусына көшірді. Кейін епископ Альфред Уиллис Нуану аңғарындағы Бейтс көшесінде жер сатып алып, мектептің бір бөлігін сол жерге көшірді, ол толық немесе жартылай гавайлік тегі бар студенттерге арналды және жаңа атауымен – ʻИолани колледжі деп аталды. Ақ түсті студенттерге арналған Сент-Албан колледжі 1887 жылға дейін Пауоада жұмыс істеп келді. 1898 жылы Гавайи Корольдігінің құлатылуымен және АҚШ-қа қосылуымен Гавайидің англикан шіркеуі АҚШ Епископ шіркеуінің (ECUSA) құрамына кірді. ʻИолани мектебі Нуануға көшірілді, Гонолулу қаласының орталығына қайта көшірілді, содан кейін екінші рет Нуануға көшірілді. Ол 1927 жылдан 1953 жылға дейін Нуануда болды, содан кейін қазіргі Ала-Вай орнына көшірілді. 1946 жылы бастауыш мектеп Ала-Вайға көшірілді. 1979 жылы мектеп тек ұлдарды қабылдау саясатын тоқтатып, аралас білім беруге көшті.

Даму

'Иолани мектебі стандартты колледжге дайындық бағдарламасын әрбір оқушы үшін негіз ретінде пайдалана отырып, бағдарламалық ұсыныстарын дамытып, жетілдірді. Дінтәсіл, өнер (сахналық және бейнелеу), музыка және спорт 'Иолани мектебі білімінің ажырамас бөлігіне айналды. Сондықтан, төртінші сынып оқушыларының барлығы сахналық өнерге қатысуға міндетті. Мектеп тарихындағы интернат ретіндегі дәуіріне оралып, 'Иолани 2019 жылдың ақпан айында интернат студенттері үшін жаңадан салынған жатақханаларын ашты.

Кампус

Оқу орны жоғарғы және төменгі мектептерге бөлінеді. Ғимараттарға Касл ғимараты, Вайнберг ғимараты, I қанаты, өнер ғимараты, Нангаку ғимараты, инновациялар мен оқу орталығы Салливан орталығы, жатақханалар, Канеширо ғылым және инновация орталығы, Сидни мен Минни Косасаның өнер студиясы және ауласы кіреді. Басқа да мүмкіндіктер: жоғарғы және төменгі спортзалдар, Цудзуки кітапханасы, Диллингэм бассейні, FabLab және Сент-Албан шіркеуі. 'Иолани мектебінде сондай-ақ Козуки стадионы, бейсбол алаңы, ашық баскетбол алаңы (One Team Field House) және бірнеше теннис корттары бар.

Жоғары мектеп

Гарольд К. Л. Касл ғимараты 1980 жылы «Иолани» мектебіне жер сыйлаған Касл отбасына арналды. Бұл ғимаратта 7-ші және 8-ші сыныптардың көп бөлігі үшін сыныптар орналасқан. Оркестр мен хор да жоғары және төменгі мектеп оқушылары үшін сахналық өнер сабақтарын осы ғимаратта өткізеді. 2012 жылдың соңында Жоғары мектеп кітапханасын алмастыру мақсатында «Салливан» инновациялар және көшбасшылық орталығы аяқталды. «Салливан» орталығы тұрақтылықты ерекше атап көрсету үшін салынды, және оған сыныптар, зертханалар, аудитория, бақ және басқа да жабдықтар кіреді. 2023 жылдың соңында ата-аналар Джюстин Стамен Аррильяга және Джон Аррильяганың ұлы Джон Аррильягадан 10 миллион долларлық қайырымдылық түскеннен кейін жаңа Студенттік орталық жоспарлары жарияланды. Жобаның 2025 жылы аяқталуы күтілуде.

Төменгі мектеп

Канеширо ғылым және инновация орталығы мен Сидни мен Минни Косасаның өнер студиялары және алаңы 2019 оқу жылында ашылды. Бұл соңғы үлгідегі және экологиялық тұрғыдан жайлы жайлар, ʻИолани мектебінің K1 қауымдастығына мектептің инновация және лидерлік орталығында жасалған әртүрлі әсемдемелердің көмегімен шығармашылықтарын дамытуға мүмкіндік береді. Сондай-ақ, интерактивті орган орнатылды.

Жеңіл атлетика

'Иолани мектебінің спорт бағдарламасы 1932 жылы әке Кеннет А. Брей тарапынан құрылды. 900-ден астам немесе студенттердің 70 пайызы 32-ден астам бәсекелестік спордың біріне қатысады. 'Иолани мектебі Гонолулу аймағындағы жеке мектептерден тұратын Гонолулу мектептер аралық лигасының мүшесі болып табылады. Гавайи жоғары мектептерінің спорт қауымдастығы құрылғаннан бері 'Иолани түрлі спорт түрлерінен 75-тен астам штаттақ чемпионат жеңіп алды. 2002 жылдан 2006 жылға дейін ұлдар баскетболдан бес рет қатарынан штаттақ чемпионатты жеңіп алған Гавайидегі жалғыз мектеп – ол. 'Иолани ұлдар күресінен ең көп штаттақ чемпионаттарға ие, сондай-ақ 2005 жылы қыздар күресінен штаттақ чемпионатты жеңген алғашқы ILH мектебі. Олар сонымен қатар елдегі ең жоғары көрсеткіш – 8 рет қатарынан D II футбол титулына ие.

Оқу бағдарламасы

"Иолани" мектебінің кампусы екі бөлімге бөлінеді: бастауыш мектеп және жоғары мектеп. Бастауыш мектепте балабақшадан 6-сыныпқа дейінгі оқушылар оқиды. Жоғары мектепте 7-ден 12-сыныпқа дейінгі оқушылар білім алады. Күнделікті сабақ кестесінде апта сайын алмасатын алты сабақ бар.

Жазғы мектеп

'Иоланидің жазғы мектебі студенттерге диплом алуға қажетті кредиттерді табуға мүмкіндік береді; жазда ұсынылатын кредиттерге өнер, тарих, ғылым, компьютер және тіл курстары кіреді.

Гарольд Кеблс

Харольд Киблс бастапқыда Денверде мұғалім болды, онда "Life" журналы оны "Жылдың ұлттық мұғалімі" деп таныды; 1965 жылы ол "Иолани" мектебінде сабақ беруді бастады. Оның есімдігі әр жыл сайын Кебельс кафедрасы арқылы құрметтеледі, ол "көрнекті мұғалімдерді, жазушыларды және суретшілерді" "Иоланиге" шақырады.

Іолани жәрмеңкесі

"Иолани" жәрмеңкесі жыл сайын сәуір айының соңында студенттердің шығындарын қаржыландыру мақсатында өткізіледі. 1948 жылы "Fun Festival" фестивалі ретінде басталып, кейін карнавалға, ал 1990 жылы жәрмеңкеге айналды. Одан немесекей әр жылға арналған тақырыптар енгізілді. Жәрмеңкеде әдетте азық-түлік стендтері, ойындар, көңіл көтеру құралдары, үнсіз аукцион, бейнеойындар орталығы, қолдан жасалған заттар сатылатын орын және базар сияқты түрлі бөлімдер болады. 2020 және 2021 жылдары жәрмеңке өткізілмеді, бірақ 2022 жылы қайтадан өткізу жоспарлануда.

Сабақтан тыс іс-шаралар

"Иолани" студенттері академиялықтан бастап қызығушылықтарына негізделгенге дейін көптеген сабақтан тыс іс-шаралармен айналысады.

Имуа Иолани

"Имуа ʻИолани" мектеп жаңалықтары журналы. Ол тоқсан сайын жарық көреді, барлық оқушыларға таратылады және интернетте қолжетімді. 2008 жылы "Имуа ʻИолани" штаттағы ең үздік мектеп газеті деп танылды.

Математикалық топ

'Иолани математикалық командасы Оаху математикалық лигасына 1970-жылдардың ортасынан бері қатысып келеді (лига 1968–69 оқу жылында құрылды). Команда 1977, 1981, 1984, 1990, 1991 жылдары және 1993 жылдан бері лига чемпионы атанды. Бұл барлығы 34 чемпионат, соның ішінде өткен 29 жылдың нәтижесі. Бұл көрсеткіш Пунахоу мектебінің ұлдар жүзу командасымен бірдей, Гавайидегі кез келген жарыстың ең ұзақ үздіксіз жеңіс тізбегін құрайды. 2000–01 оқу жылында құрылған жасөсперімдер лигасының бастапқы жылдарынан бері жасөсперімдер командасы үздік орынды иеленіп келеді. Сонымен қатар, 'Иолани Гавайи штатының математикалық кубогында (1978 жылы басталған) 18 рет бірінші орын алған рекордты сақтайды.

Ғылыми олимпиада

Иоланиде екі ғылыми олимпиада командасы бар: B дивизионы (6–9 сыныптар) және C дивизионы (9–12 сыныптар). B дивизионы 2012 жылдан бері Ғылым олимпиадасының құрамында. Олар екі рет (2012 және 2014 жылдары) ұлттық турнирге іліккен. Қалған жылдары олар штаттық жарыста күміс жүлдегер атанды. C дивизионы 2011 жылдан бері Ғылым олимпиадасының құрамында. 2015 жылы Небраска-Линкольн университетінде өткен ұлттық турнирде C дивизионы "Fossils" және "Geologic Mapping" бойынша ұлттық чемпион атанды және сынақ жарысы "Science Bowl"-да 2-орын алды. 2016 жылғы ұлттық жарыста C дивизионы қазбалар бойынша ұлттық чемпион атанды, "Game On" және "Анатомия және физиология" бойынша 3-орын, ал "Геологиялық карталау" бойынша 4-орын алды. Сонымен қатар, олар 2017 жылғы ұлттық жарыста "Game On" бойынша 2-орын және "Indoor Bottle Rocket" бойынша 3-орын алды.

Сөз сөйлеу және пікірталас

"Иолани" мектебінде 7-8 сыныптарға арналған аралық деңгейдегі сөйлеу командасы және 9-12 сыныптарға арналған сөйлеу және пікірталас командасы бар. Екі команда да көптеген жарыстарда жеңіс туын көтерді. Әр жылғы ақпан айында мектеп "Иолани" пікірталас турнирін өткізеді, ол маусымның үш штаттық іріктеу турнирінің бірі болып табылады.

Нақты әлемді жобалау

2009 жылы Иоланидің "NDC" командасы АҚШ Энергетика министрлігінің "Нақты әлемдік дизайн" бәйгесінде тоғыз штаттан келген тоғыз команданы басып озып, ұлттық чемпион атанды. 2010 жылы "Иолани Зама" командасы штаттық деңгейде бірінші орынды жеңіп алды. Команда мүшелері J. Hara, C. Kodama, E. Masutani, M. Muraoka, D. Reiss, T. Van Etten, M. Williams 2010 жылдың 26-29 наурызында Вашингтондағы Смитсонов әуе және ғарыш мұражайында Гавайи штатын өкілдік етіп, ұлттық деңгейде екінші орынға ие болды.

FIRST робототехникасы

"Иолани" мектебінде FIRST ұйымдастырған жарыстарға қатысатын бірнеше робот командалары бар. 2438 нөміріндегі ‘Iobotics командасы FIRST Robotics Competition (FRC) жарысында, 8740, 8741, 8898 және 15076 нөмірлеріндегі командалар FIRST Tech Challenge (FTC) жарысында, ал 56225 нөміріндегі команда FIRST Lego League (FLL) жарысында өнер көрсетеді. Командалар Гавай аймақтық жарысында және Техас штатының Хьюстон қаласында жыл сайынғы FIRST чемпионатында бақ сынасады.

Vex

2008 жылы «Иоланидің» Vex командасы Калифорния мемлекеттік университетінің Нортридж қаласында өткен VEX World Robotics Competition жарысына қатысты, және әдетте Шығыс Оаху VEX Robotics Competition-ін ұйымдастырады. 2008 жылдың 6 желтоқсанында Vex командасы Гавайи конвенциялық орталығында өткен 2008 жылғы VEX Pan Pacific Competition жарысына қатысты. «Иолани» командасы (2438a) жеңіске жеткен альянстың құрамына кірді және 2009 жылы Техас штатының Даллас қаласында өтетін VEX World Robotics Competition жарысына ілікті. Олар «Қоғамдық сыйлық» және «Чемпион» сыйлығын жеңіп алды. 2010 жылы «Иоланидің» VEX командасы Кахала VEX Regional аймақтық жарысында жеңімпаз альянстың құрамында болып, тағы да Әлем чемпионатына қатысу құқығын алды. 2010 жылғы VEX World Robotics Competition-де олар дизайн саласындағы «CREATE» сыйлығын жеңіп алды, сондай-ақ дивизиондық жартылай финалға іліккендердің қатарында болды. 2011 жылғы VRC маусымында «Иоланидің» VEX командасы Пан-Тынық мұхиты жарысында тағы да жеңімпаз альянстың құрамына кірді.

FLL

Иолани FIRST Lego League командасы 2007 жылы Гавайи штатының чемпионатында жеңіске жетті. Олар 2008 жылы Гавайиден шыққан өкіл ретінде Дүниежүзілік фестивальға қатысты. 2008 жылдың 6 желтоқсанында Нью-Вэллиде өткен іріктеу турниріне екі FLL командасы қатысты; екі команда да 2009 жылдың қаңтарында өтетін Гавайи штатының чемпионатында өнер көрсетуге жолдама алды. Командалар бірінші және екінші орындарды иеленді, содан кейін АҚШ Ашық чемпионаты үшін Огайо штатының Дейтон қаласына барған бірыңғай команда құрды. Олар сапалы робот дизайны бойынша үшінші орынды, ал Ландроидтар мен ZBot командаларымен бірге Альянс кезеңдерінде бірінші орынды жеңіп алды. Иоланидің FLL командасы Гавайи FLL штатының чемпионатында екі рет жеңген жалғыз FLL командасы болып табылады.

FIRST Tech Challenge (FTC) - FIRST Tech Challenge (FTC) - FTC - FIRST Tech Challenge (Бірінші технологиялық сын)

2017 жылдың қазан айынан бастап, "Иолани" мектебінде 3 FTC командасы бар.

Экономикалық қиындық

Әр көктемде жаттықтырушы Ланс Судзуки басқаратын Иолани экономикалық сайыс командасы штаттық, аймақтық және ұлттық экономикалық сайыстарға қатысады. Иолани он жыл қатарынан штаттық чемпионатты жеңіп алды және 2005 және 2006 жылдары А. П. деңгейінде, ал 2007 жылы А. П. емес деңгейінде ұлттық чемпионатты жеңіп алды. 2010 жылдың мамыр айында Шон Коки, Эндрю Эллисон, Джесси Франклин Мёрдок және Марк Грозен Смит командасы Техас штатының Беллэр қаласындағы Беллэр орта мектебінің командасын жеңіп, тағы бір ұлттық титулға ие болды. "Иолани" 2013 жылы да ұлттық чемпион атанды.

Гендерлік-жыныстық альянс (GSA)

'Иолани мектебінің Гендерлік-сексуалдық альянсы кампуста инклюзивтілікті дамытуға және студенттер ұсынған сұрақтар арқылы гендерлік идентиті, есімдіктер және сексуалдық бағдар сияқты заманауи мәселелерді талқылау үшін кеңістік жасауға тырысады, сонымен қатар мүшелер арасында жаңа танысу ойындары мен ЛГБТҚИА+ өкілдерін көрсететін медиа материалдарын ұсынады. Бұдан бөлек, клуб студенттерге қажет болған жағдайда пайдалану үшін веб-сайт ресурстарын қамтамасыз етеді. Жыл сайын клуб Шатыр кеңесімен бірлесіп "Атаусыз апта" шарасын өткізеді, бұл қорқыту мен кемсіту мәселесіне назар аудару мақсатында, сондай-ақ Оаху аралындағы жыл сайынғы Мақтаныш шеруіне қатысып, жүзеді. Алғашқыда "Гей-страйт альянсы" деп аталған клуб, студенттер мен олардың идентитін кеңірек қамту үшін атын өзгертуге шешім қабылдады.

Біріккен Ұлттар Ұйымының үлгісі (БҰҰ)

Бастапқыда «Иолани мектебінің халықаралық қатынастар қауымдастығы» немесе ISIAA деп аталған, «Иоланидің Біріккен Ұлттар Ұйымының үлгісі» клубы 2011 жылы құрылғаннан бері түрлі конференцияларда қатысып келеді. Екі кеңесші мен студенттік жетекшіліктің көмегімен, клуб құрылғаннан бері қосылған көптеген делегаттар бірнеше конференцияда өнер көрсетіп, әртүрлі комитеттерден көптеген жүлделер жеңіп алды. Мысалы, жыл сайынғы PacMUN конференциясы, сондай-ақ AJMUN және VMUN сияқты халықаралық конференциялар, және SCVMUN сияқты ұлттық конференциялар бар. «Иолани» делегаттары жарысқа қатысудан бөлек, арал айналасында өткізілетін конференцияларды ұйымдастыруға және өткізуге көмектеседі, бұл барлық делегаттарға оқу тәжірибесін ұсынады. Осы делегаттардың көптегені университетте де БҰҰ үлгісіне қатысуын жалғастырды. «Иолани» жыл сайынғы «IoMUNC» конференциясын күзде өткізеді, онда бастауыш, орта және жоғары деңгейдегі комитеттерге «Иолани» делегациясының мүшелері төрағалық етеді және аралдың мектептері қатысады.

Камералық музыка бағдарламасы

Иолани мектебінің камералық музыка бағдарламасы талантты оқушыларға Гавайи айналасынан келген виртуоз музыканттардан апта сайын жеке сабақ алуға мүмкіндік береді. Семестр бойы әр топ мектеп жылының ортасында және соңында өтетін концертте орындалатын туындыны дайындап, жаттығу жұмыстарын жүргізеді. Классикалық музыканың түрлі дәуірлерінен шығармалар орындалады, олар белгілі бір кезеңмен немесе композитормен шектелмейді. Бұл квартеттердің болуына спонсорлардың жан-жақты қолдауы себепті, және ол Иолани студенттерінің музыкалық дамуы мен білімін арттырады, сондай-ақ камералық ансамбльдерде ойнаудың ерекше тәжірибесін сыйлайды.

Рубик текшесі клубы

2020 жылы құрылған Рубик текшесі клубы жылдам жинау (Speedcubing) шеберлігін арттыруға ниетті әуесқойларға арналған кеңістік ұсынып келеді. World Cube Association мүшелерінің қатысуы арқасында клуб дамып, жарыс деңгейіне жетіп, өсіп келеді.

Серфинг клубы

Іоланидің серфинг клубы арал бойынша көптеген жарыстарға белсенді қатысуы нәтижесінде мүшелері зор жетістіктерге қол жеткізді. Клуб мүшелері жыл сайынғы Гавайи серфинг қауымдастығының жарысына қатысып, шортборд, лонгборд және бодиборд жарыстарының екі санатта да өнер көрсетеді.

Монархиялық үкімет

Роберт Хоапили Бейкер (Сент-Албан мектебінде оқыды; 1860-1870 жылдары), Мауи аралының губернаторы, заң шығарушы және король Калакауаның досы.
Кёртис П. Яукеа (Сент-Албан мектебінде оқыды; 1863-1871), Гавайи сарайының қызметкері, дипломат және монархия, республика және аумақтық үкіметтердің лауазымды тұлғасы.
Дэвид Лелео Кинимака (Сент-Албан мектебінде оқыды; 1860-1870 жылдары), корольдік күзет капитаны.
Сэмюэл Ноулейн (Сент-Албан мектебінде оқыды; 1860-1870 жылдары), корольдік күзет капитаны және революционер.

Аумақтық басқару

Джон Х. Уилсон (Сент-Албан мектебін бітірген; 1885), Гонолулу қаласының мэрі.

Федералды үкімет

Нани Колоретти '87, АҚШ Тұрғын үй және қала құрылысы департаментінің орынбасары, Джилл Отаке '91, АҚШ округтік сотының судьясы, Гавай округінің АҚШ округтік соты.

Халықаралық үкімет

Сунь Ятсен 1886 жылы туған, қытай революционері, Қытай Республикасының тұңғыш президенті, Гоминьданның құрылушыларының бірі. Ол Қытай Халық Республикасы мен Қытай Республикасы екеуінде де "қазіргі Қытайдың әкесі" деп есептеледі.

Патшалық

Принц Уильям Питт Леиохоку II (Сент-Албан колледжінде оқыған; 1860-1870 жылдары), Гавайидің тәждік мұрагері. Принц Дэвид Кавананакоа (Сент-Албан колледжінде оқыған; 1874), Кавананакоа әулетінің патриархы, Гавайи Корольдігінің мұрагерлік тізбегіндегі тұлға; Гавайидегі Демократиялық партияның негізін қалаушылардың бірі. Принц Джона Кухио Каланияноле (Сент-Албан колледжінде оқыған; 1870 жылдары),