Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аспатрия – Англияның Камберленд, Камбриядағы қала және азаматтық округ. Қала Элен аңғарының солтүстік жағында орналасқан, айналасына керемет панорамалық көрініс ашылады, оңтүстікте Скиддоу, ал солтүстікте Солвей Ферт көрінеді. Оның құрылысы A596 Карлайл – Уоркингтон тас жолы бойымен шамамен шығыстан батысқа қарай созылып, 3 шақырымға жуық (2 миль) ұзындықта. Ол Мэрипорттан солтүстік-шығысқа қарай 13 шақырым, Вигтоннан оңтүстік-батысқа қарай шамамен сондай қашықтықта, Кокермуттан солтүстікке қарай 14 шақырым және жағалаудан, Аллонбиден 8 шақырым (5 миль) қашықтықта жатыр. Оған Аспатрия және Брейтон, Хейтон және Меало, Оутерсайд және Аллерби елді мекендері кіреді, ал біріккен аумағы ; қаланың ауданы 5 км². Бұрынғы заманда «Ескі Карлайлдан» Эленбороға дейінгі римдік жол осы шағын елді мекен арқылы өтіп кеткен. Халық саны он тоғызыншы ғасырдың ортасынан бері едәуір артқан. 1801 жылы ауылда 98 үй және 321 тұрғын болса, 1851 жылы 236 отбасыдан, 1123 адам тұрған. 1871 жылы саны 1778-ге жетті, ал жиырма жылдан кейін 2714 адамды құрады. ХХ ғасырдың басында халық саны 2885-ке дейін өсті, жиырма жылдан кейін 3521 адамға жетті. 1930 жылдары халық саны 3189-ға төмендесе де, 1951 жылы 3500-ге дейін қайта қалпына келді, ал 1981 жылға қарай халық саны 2745-ке тұрақталды. Аспатрия теміржол станциясы қалаға қызмет көрсетеді. Аспатрия ағылшын көлдері аймағының шетінде орналасқан. Сент-Кентигерн шіркеуі 1848 жылы салынған. Онда осы орындағы бұрынғы құрылыстардың фрагменттері мен кресттері сақталған.
Aspatria /ə//s/'/p//eɪ//t//r//i//ə/ is a town and civil parish in Cumberland, Cumbria, England. The town rests on the north side of the Ellen Valley, overlooking a panoramic view of the countryside, with Skiddaw to the South and the Solway Firth to the North. Its developments are aligned approximately east–west along the A596 Carlisle to Workington road and these extend to approximately 2 mile (3 km) in length. It lies about 8 mile (13 km) northeast of Maryport, a similar distance to the Southwest of Wigton, about 9 mile (14 km) north of Cockermouth and 5 mile (8 km) from the coast and Allonby. It comprises the townships of Aspatria and Brayton, Hayton and Mealo, and Oughterside and Allerby, the united area being ; while the town takes up an area of In earlier days a Roman road leading from "Old Carlisle" to Ellenborough passed through the hamlet. The population has greatly increased since the mid nineteenth century. In 1801, the village comprised 98 dwellings with a population of 321. By 1851, there were 236 family entities, comprising 1,123 residents; by 1871, the numbers had increased to 1,778; and twenty years later stood at 2,714. By the start of the 20th century, the population had risen to 2,885; twenty years later it peaked at 3,521. Although the population slumped in the 1930s to 3,189, it recovered to 3,500, in 1951; and by 1981, the population appeared stable at 2,745. It is served by Aspatria railway station. Aspatria is located on the fringe of the English Lake District. The parish church of St Kentigern was completed in 1848. Fragments of masonry and crosses from earlier structures on the same site are preserved there.
Норманға дейінгі
Аспатрия – ежелгі қоныс, және шамамен 900 жылы Ирландиядан қашып келген норвегтер тобының мекені болған сияқты. 1789 жылы Ригг есімді хирург жұмысшылар тобын Аспатриядағы үйінің жанында орналасқан Бикон-Хилл деп аталатын төбешікті тегістеуге жұмылдырды. Шамамен бір метр тереңдікке жеткен соң, олар ірі тастармен қаланған қуысты қазып, викинг басшысының қаңқасын тапты. Қаңқаның басының жанында бес футқа жуық ұзындығы бар, алтын және күміс тұтқасымен әшекейленген, өте кең жапырақты семсер жатыр екен. Семсердің қыны ағаштан жасалған, матамен астарланған. Сондай-ақ жұмысшылар бірнеше қару-жарақ, күміс инкрустациясы бар қысқа қанжар, алтын қосқышы бар белбеу және кеуде қорғағышын тауып алды. Бұл заттар Британ мұражайының меншігінде сақталады. 1997 жылы сол жерде ұялы телефон тірегі құрылысы кезінде қосымша табылған заттар да кездесті.
Aspatria is an ancient settlement and seems to have been home to a group of Norsemen who fled to the area from Ireland around 900. In 1789, a surgeon by the name of Rigg employed a group of labourers to level a mound called Beacon Hill, situated close behind his house at Aspatria. After reaching a depth of about one metre they dug into a cavity walled around with large stones and found the skeleton of a Viking chief. At the head of the skeleton lay a sword almost five feet in length, with a remarkably broad blade, ornamented with a gold and silver handle. The scabbard of the sword was made of wood, lined with cloth. The workmen also unearthed several pieces of armour, a dirk with a silver studded handle, a golden buckled belt, and a breast plate. The artefacts remain the property of the British Museum. Further finds were made on the same site in 1997 when a mobile phone mast was being constructed.
Қоныстың
Аспатрия иелігі Дервенттен төменгі Аллердейл барондығының бір бөлігі болып табылады. Жеңімпаз Вильгельмнен бүкіл Камберлендтің грантын алған Ранулф де Месчинс, Госпатрик ұлы, Данбар графы Уолтхофқа бұл иелікті берген, осыдан ескірген Аспатрик атауы шыққан болуы мүмкін. Уильям Фиц Дункан мен оның әйелі Элис де Ромнидің үш қызы арасында мүлік бөліскен кезде, иелік ең кіші қызы Элисқа тиді. Бірақ Элис баласыз қайтыс болды, ал иелік Люси отбасына үйленген үлкен әпкесіне өтті. Бұл отбасы Мауд де Люси деген әйел мұрагермен аяқталды. Ол Нортумберлендтің бірінші графы Генри Персиге үйленді, оған оның барлық иелігі көшті. Ол осы отбасыда он бір буын бойы сақталды, содан кейін Джоселин Персидің жалғыз қызы және мұрагері леди Элизабеттің Чарльз Сеймурға, Сомерсет графына үйленуімен басқа отбасыға өтті. Соңғы кезде ол қайтадан әйел мұрагер арқылы Уиндам отбасына көшті, одан ол Лорд Леконфилдке, ал қазір Лорд Эгремонтқа жетті. Ауыл Батыс Камберленд көмір кенішінің солтүстік шетінде орналасқан және бұл аймақта 16 ғасырдан бері кен орындары болған. 1842 жылы Мэрипорт пен Карлайл темір жолының ашылуы өнеркәсіптің жылдам дамуына әкелді. Брейтон Домен кеніштері қаланың төңірегінде әртүрлі уақытта бес түрлі шахта ашты, сондай-ақ Меалсгейт, Баггроу және Флетчертаунға жақын жерлерде де кен орындары болды. 1902 жылы Оутерсайдта жаңа шахта салынды. Қаладағы соңғы шахта, Брейтон Домен No.5, 1940 жылы жабылды. 1870 жылы Англиядағы алғашқы фермерлік кооперативтердің бірі – Аспатрия ауыл шаруашылығы кооперативтік қоғамы құрылды. Оның кеңсесі базар алаңында, 1874 жылдан 1925 жылға дейін гүлденген Аспатрия ауыл шаруашылығы колледжінің қарамағында орналасқан. Сэр Уилфрид Лоусон (1829–1906) қала сыртындағы Брейтон-холл үйінде тұрды. Ол бейімділікке қарсы күрескен және "Арақатерімділік қозғалысының" жетекшісі болды. Оның ескерткіші базар алаңында орналасқан, жоғарғы жағында жынды сусынды бейнелейтін, Еділдің қола мүсіні орнатылған.
The manor of Aspatria is part of the ancient barony of Allerdale below Derwent. Awarded by Ranulph de Meschines, grantee of the whole of Cumberland from William the Conqueror, to Waltheof, son of Gospatrick, Earl of Dunbar, from whom the obsolete name of Aspatrick, may have been derived. Upon the division of the estates of William Fitz Duncan, and his wife Alice de Romney, among their three daughters, the manor passed to Alice the youngest. However, Alice died without issue and the estates passed to an elder sister who had married into the Lucy family. The latter family terminated in a female heir Maud de Lucy. She married Henry Percy, the first Earl of Northumberland, who received the whole of her estates. It remained in this family through eleven generations before passing by the marriage of Lady Elizabeth, sole daughter and heiress of Josceline Percy to Charles Seymour, sixth Earl of Somerset. In recent times it again passed by a female heir to the Wyndham family, from whom it has descended to Lord Leconfield and now Lord Egremont. The village stands at the northern end of the West Cumberland Coalfield and there have been mines in the area since the 16th century. The opening of the Maryport and Carlisle Railway, in 1842, led to a rapid expansion of the industry. The Brayton Domain Collieries sank five different pits around the town at various times and there were also mines near Mealsgate, Baggrow and Fletchertown. In 1902, a new mine was sunk at Oughterside. The last pit in the town, Brayton Domain No.5, closed in 1940. In 1870, one of England's first farmers' co operatives, the Aspatria Agricultural Cooperative Society was established here with offices in the market square, facing the Aspatria Agricultural College which flourished from 1874 until 1925. Sir Wilfrid Lawson MP (1829–1906) lived at Brayton Hall just outside the town. He was a committed nonconformist and a leader of the Temperance Movement. His memorial stands in the market square, topped by a bronze effigy of St George slaying the dragon – said to represent the demon drink.
Топонимика
Бір дереккөзге сәйкес, Аспатрия атауының шығу тегі көне скандинав және кельт тілдерінде жатыр. Ол «Әйір Патриктің күл ағашы» деп аударылады және «аскр» (ескі скандинав тілінде «күл ағашы») элементінен және кельт қасиеттісінің атынан құралған. Атаудың элементтерінің реті – күл ағашының әулие есімінен бұрын келуі – кельт жер атауларына тән ерекшелік. Әртүрлі харталарда атаудың келесі түрлері кездеседі: 1224 жылы – Эстпатрик, 1230 жылы – Асепатрик, 1233 жылы – Аспатрик, 1291 жылы – Аскепатрик, 1303 жылы – Асепатрик, 1357 жылы – Аспатрик, 1491 жылы – Аспатре. Қауымдық тіркелімде қала Аспатрия деп 1712 жылы алғаш рет тіркелген. Бұл жазу сол кездегі викарий Дэвид Беллдің қолымен жасалған. Келесі 50 жыл бойы атаудың жазылуы өзгеріп, ақырында Аспатрия атауы басым болды. 1857 жылы қаладан өткен Чарльз Диккенс және Уилки Коллинз «Спаттер» деген атауды қолданды, ол жергілікті халық ұнататын «Спитри» атауынан едәуір өзгеше. Теміржол портирі Уильям Броу, Болтон Loop теміржол байланысы арқылы Аспатрияға келген үшінші сыныпты жолаушыларды шығарып салғанда, «Спеатри Луп Оот!» деп айқайлап тұратын. Екінші сыныпты жолаушылар «Спитрие Меасьетке ауысу» еститін, ал бірінші сыныпты жолаушыларға «Аспатрия, Меалсгейтке ауысу» деген сыпайы шақыру естілетін. Аңыз бойынша, атау Әйір Патриктің құрметіне берілген, өйткені оның құдайы Бахал Ису осы аймақтағы халықты христиан дініне көндіруге көп уақыт жұмсағандықтан, ол жерге тамыр жіберіп, күл ағашы өсіп шыққан.
According to one source the origins of the name of Aspatria lie in Old Scandinavian and Celtic. It translates as "Ash tree of St Patrick", and is composed of the elements askr (Old Scandinavian for "ash tree") and the Celtic saint's name. The order of the elements of the name, with the ash tree coming before the name of the saint, is particular to Celtic place names. The following forms of the name have been found in various charters: Estpatrick in 1224, Asepatrick 1230, Aspatric 1233, Askpatrik 1291, Assepatrick 1303, Aspatrick 1357, Aspatre 1491. The first entry in the parish register referring to the town as Aspatria in preference to the name Aspatrick or Aspatricke appears in 1712. It appears in the handwriting of the then vicar David Bell. For the next fifty years the spelling fluctuated until eventually Aspatria became the dominant name. When Charles Dickens and Wilkie Collins passed through the town in 1857 they referred to the name Spatter which is not too dissimilar to 'Speatrie' the name locals prefer. William Brough, a railway porter, discharging third class passengers after their arrival at Aspatria from the Bolton Loop railway connection would cry 'Speatrie Loup Oot'. Second class passengers would detect "Speatrie change ere for Measyat", while first class passengers heard a polite invitation, "Aspatriah, change heah for Mealsgate." There is a legend that the name comes from the ash tree that grew up when St. Patrick's staff, the Bachal Isu, took root in the ground because it took so long for him to manage to convert the people from this area to Christianity.
Басқару
Қала Уоркингтон парламенттік сайлау округінде орналасқан. 2019 жылғы желтоқсандағы жалпы сайлауда Уоркингтоннан консерваторлар партиясынан кандидат болған Марк Дженкинсон депутат болып сайланды. Ол 2017 жылғы сайлаудағы Лейбористер партиясының 9,4 пайыздық үстемдігін 4,136 дауыс айырмасымен жеңіп, көлеңкелі қоршаған ортаны қорғау хатшысы Сью Хейманды орынсыздан шығарды. 2019 жылғы желтоқсандағы жалпы сайлауға дейін Лейбористер партиясы 1979 жылдан бері осы сайлау округіндегі барлық жалпы сайлауларда жеңіске жеткен. Консервативтік партия бұрын Воркингтонда тек бір рет, 1976 жылғы қосымша сайлауда ғана сайланған. Brexit-ке дейін Еуропалық парламентке Аспатрия тұрғындары Солтүстік-Батыс Англия сайлау округінен Еуропарламент депутаттарын сайлау үшін дауыс берді. Сол атаумен сайлау бөлімшесі де бар. Бұл бөлімше шығысқа қарай Аллхоллоуске дейін созылады және 2011 жылғы халық санауы бойынша жалпы саны 3,380 адамды құрайды.
The town is in the parliamentary constituency of Workington. In the December 2019 general election, the Tory candidate for Workington, Mark Jenkinson, was elected the MP, overturning a 9.4 per cent Labour majority from the 2017 election to eject shadow environment secretary Sue Hayman by a margin of 4,136 votes. Until the December 2019 general election the Labour Party had won the seat in the constituency in every general election since 1979. The Conservative Party had previously only been elected once in Workington since World War II, at the 1976 by election. Prior to Brexit for the European Parliament residents in Aspatria voted to elect MEPs for the North West England constituency. An electoral ward exists with the same name. This ward stretches east to Allhallows with a total population taken at the 2011 Census of 3,380.
Діни ғибадат
Брейтон Доменді кен орындары ашылғанға дейін Аспатрия халқының екі ғибадат орны болған: ұзақ жылдар бойы сақталған Сент-Кентигерн Англикан шіркеуі және 1826 жылы сэр Уилфрид Лоусон салған Конгрегационалистік бағыттағы конформист емес шіркеу. Соңғысы қазір тұрғын үйі бар кафеге айналдырылған. Дегенмен, жаңа жұмысшылардың келуі жаңа мекемелерге деген қажеттілікті тудырды. 1864 жылы Первобыт методистер Лоусон көшесінің төменгі жағында шіркеу салды. Жиырма жыл өткен соң, олардың өсіп келе жатқан қауымын қамтамасыз ету үшін Куин-стрит пен Брейтон-роудтың қиылысында, іргелес пасторлық үймен жаңа шіркеу салды, ал бұрынғы ғимаратты жексенбілік мектеп ретінде пайдаланды. 1980 жылдары олар мүлікті сатып, жаңа иесі оны бұзып, орнына жеке үй салды. 1874 жылы Корнуоллдан келген Киелі кітапты зерттеушілер тобы Ричмонд төбесінің етегінде шіркеу салды. Қазір сол жерде де жеке үй тұр. Веслиан методистері алғашқы шіркеуін 1898 жылы Норт-роуд пен Куин-стриттің бұрышында салды. Бірақ ол тым кішкентай болып шықты және 1921 жылы қазіргі ғимаратпен ауыстырылды. Рим-католиктердің саны аз болғандықтан, олар жылдар бойы түрлі жиналатын орындарға ие болғанмен, ешқашан шіркеу салған емес.
Prior to the opening of the Brayton Domain Collieries the people of Aspatria had two places of worship, the long established Anglican parish church of St. Kentigern's and a non conformist chapel of the Congregationalist persuasion, built by Sir Wilfrid Lawson, in 1826. The latter is now a café with dwelling behind. However, with the influx of new workers came a demand for new institutions. In 1864, the Primitive Methodists built a chapel in the lower end of Lawson Street. Twenty years later, to cater for their expanding congregation they built a new chapel, with adjoining manse for the minister, at the junction of Queen Street and Brayton Road, while retaining the original building for use as a Sunday school. In the 1980s they sold the property, which the new owner demolished and replaced with a private house. In 1874, a group of Bible Christians, originally from Cornwall built a chapel at the bottom of Richmond Hill. This is also now the site of a private house. The Wesleyan Methodists built their first chapel on the corner of North Road and Queen Street in 1898. This proved too small and was replaced by the existing building in 1921. Although the small numbers of Roman Catholics have had a variety of meeting places over the years, they have never built a church.
Білім
Қалада екі бастауыш мектеп бар: Оутерсайд бастауыш мектебі және Ричмонд Хилл мектебі. Бикон Хилл қауымдастық мектебі Аспатриядағы орта мектеп. Бұл мектеп қала мен жақын маңайдағы ауылдарға қызмет етеді.
There are two primary schools in the town: Oughterside Primary School and Richmond Hill School. Beacon Hill Community School is a secondary school in Aspatria. The school serves the town and neighbouring villages.
Көршілес еншілес қауымдар
Парақ шекарасы солтүстікте Бромфилд және Вестнютон қауымдарымен, батыста Гилкрукс және Кроссканнонби қауымдарымен, оңтүстікте Плумбленд және Торпенхоу қауымдарымен, ал шығыста Бромфилд және Олллоус қауымдарымен шектеседі.
The parish is bounded on the North by the parishes of Bromfield and Westnewton; on the West by Gilcrux and Crosscanonby; on the South by Plumbland and Torpenhow; and on the East by Bromfield and Allhallows.
Медиа
Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC North East and Cumbria және ITV Border ұсынады. Теледидар сигналдары Калдбек теледидар таратушысынан алынады. Жергілікті радиостанциялар – 94.7 FM жиілігінде BBC Radio Cumbria және 96.4 FM жиілігінде Greatest Hits Radio Cumbria & South West Scotland. Қалаға News and Star жергілікті газеті қызмет етеді.
Local news and television programmes are provided by BBC North East and Cumbria and ITV Border. Television signals are received from the Caldbeck TV transmitter. Local radio stations are BBC Radio Cumbria on 94.7 FM and Greatest Hits Radio Cumbria & South West Scotland on 96.4 FM. The town is served by the local newspaper, News and Star.
Спорт
Аспатрия Хорнетс – жергілікті регби лигасының командасы. Аспатрия қаласында сондай-ақ РФУ-дың Солтүстік Ланкашир/Камбрия дивизионында ойнайтын Аспатрия РУФК регби клубы орналасқан. Клубтың екінші командасы – "Аспатрия Бүркіттері", ал әйелдер командасы – "Аспатрия Күнәкарлары". Аспатрия FC – қаланың футбол клубы, ол Tesco Cumberland County Premier League турнирінде бақ сынасады.
Aspatria Hornets are the local rugby league team. Aspatria is also home to rugby union club Aspatria RUFC, currently playing in the RFU's North Lancashire/Cumbria Division. The 'Aspatria Eagles' are the club's second team, and the 'Aspatria Sinners' are the women's team. Aspatria FC are the town's football club who compete in the Tesco Cumberland County Premier League.