Кіріспе
Англиядағы Бьюдли қаласы (/audio=Bewdley айтылуы. BEWDlee) – Англияның Ворстершир графтығындағы Уайр Орман ауданындағы, Северн өзенінің жағасында орналасқан қала және азаматтық округ. Ол Северн аңғарында орналасқан, Киддерминстерден батысқа қарай 3 миль (5 км), Вустерден солтүстікке қарай 10 миль (16 км) және Бирмингемнен оңтүстік-батысқа қарай 25 миль (40 км) қашықтықта жатыр. Бьюдли Северн өзені бойында, Уайр Орман ұлттық табиғи қорығының кіреберісінде орналасқан. 2011 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 9 470 адамды құрады. Бьюдли танымал туристік орын және Томас Телфорд салған Бьюдли көпірімен, сондай-ақ жақсы сақталған георгиандық жағажайларымен әйгілі.
Bewdley (/audio=Bewdley pronunciation. ogg/'/b//juː//d//l//i/ BEWDlee) is a town and civil parish in the Wyre Forest District in Worcestershire, England on the banks of the River Severn. It is in the Severn Valley, and is 3 mile (5 km) west of Kidderminster, 10 mile (16 km) North of Worcester and 25 mile (40 km) southwest of Birmingham. It lies on the River Severn, at the gateway of the Wyre Forest national nature reserve, and at the time of the 2011 census had a population of 9,470. Bewdley is a popular tourist destination and is known for the Bewdley Bridge, designed by Thomas Telford, and the well preserved Georgian riverside.
Қала географиясы
Бедли қаласының негізгі бөлігі Северн өзенінің батыс жағалауында орналасқан, оның ішінде басты көше – Лоад-стрит. Оның атауы «лоуд» деген ескі сөзден шыққан, ол – паромды білдіреді. Лоад-стрит өзінің кеңдігімен ерекшеленеді: ол бір кезде қаланың базар алаңы ретінде де қызмет еткен. Бедлидің көптеген дүкендері мен қолайлылықтары Лоад-стрит бойында орналасқан, оның үстіңгі жағында 1745 және 1748 жылдар аралығында Чиппинг Кампдендік доктор Томас Вудвард салған Сент-Анн шіркеуі тұр. Шіркеуден кейін High Street B4194 тас жолымен оңтүстікке қарай Stourport қаласына дейін созылады, бұл жол жергілікті тұрғындар арасында көптеген тік бұрылыстары үшін «қайта бұрылу» деп аталады. Көптеген ағылшын қалаларынан айырмашылығы, High Street сауда үшін маңызды болғандықтан емес, географиялық жағдайына байланысты, өзеннен «жоғары» орналасқандықтан осылай аталған. Шіркеудің батыс жағында қала шегінде «Уэлш қақпасы» деп аталатын B4190 тас жолы (бір кезде Уэльске баратын жолда төлем қабылдайтын қақпа болғандықтан) батысқа қарай тік көтеріліп, Уайр орманның оңтүстік жағына жол ашады. Доулз жолы, B4194 тас жолының жалғасы, Батон-Окқа солтүстік-батысқа қарай, Уайр орманның шығыс және солтүстік-шығыс жағынан өтеді. Қаланың солтүстік-шығысында Шаттерфорд төбесінің оңтүстік бөлігі болып табылатын Тримплидегі Вессел Вуд орманды төбесі орналасқан. Стурпорт пен Бедли арасындағы аймақта бірнеше ірі сарайлар бар. Витли Корт, Астли Холл және Пул Хаус ерекше маңызды деп есептеледі.
Тарих
Мезолиттік кезеңдегі қоныстанушылар Уриббенхоллдағы қазба жұмыстары арқылы анықталды, онда 1400 кремний құрал-жабдықтар фрагменттері, сондай-ақ бағана шұңқырлары, ошақ, жоңқалар және шұңқыр табылды. Бұл орын шамамен б.з.д. 6800 жылға дейін дауланған, бұл оны Вурчестерширдегі ең көне қонысқа айналдырды. Гүлденудің дәлелі сол кезде егін егіліп, ормандық жерлер тазартылғанын көрсетеді. Северннің шығыс жағында орналасқан Уриббенхолл қонысы, қазір Беудлидің бөлігі, «Domesday Book» кітабында Киддерминстердің маңының бөлігі ретінде тіркелген. 14 ғасырда қала француз тілінде «Әдемі орын» деген мағына беретін Бо-Лье деп аталды. Екі ғасырдан кейін Джон Лиланд өзінің «Саяхаттар» кітабында «адам қаладан жақсырақ қала көргісі келмейді» деп жазды. Беудлиге 1472 жылы король Эдуард IV қала мәртебесін, сондай-ақ апталық базарды берді. Бұл мәртебе 1974 жылы жергілікті басқаруды қайта ұйымдастыруға дейін сақталды. 1777 жылғы парламенттік есепте Беудлиде 80 адамға дейін сыйдыра алатын қауымдық жұмыс үйі бар екені көрсетілген. Сэмюэл Кенрик (1728–1811) 1765 жылы Беудлиге көшіп келді және өмірінің соңына дейін банкир болып жұмыс істеді. Ол сол кезде Глазго университетіндегі ескі досы, Стивенстон, Айрширдегі пастор Джеймс Вудроуға ұзақ хаттар жазды. Олардың хат алмасуында 18 ғасырдың соңында Беудлидегі өмір туралы көптеген ойлар бар. Мысалы, Кенрик қалаға жыл сайын келетін методист уағызшысы, пастор Джон Уэслидің «осы қалада тұрақты түрде келіп тұратын кішкентай қауымы бар. Кейде ол жартылай дюжина атты әскердің шуы мен салтанатымен бірге келеді, олар оның каретасынан бұрын жүріп, бүкіл көшемізді қызықтырады. Оның достары барлық конфессиялардың адал, жақсы ниетті адамдарынан тұрады, олар методистер деп аталады» деп сипаттады (Сэмюэл Кенриктан Джеймс Вудроуға, 20 наурыз, 1786 жыл). 1841 жылы қаланың халқы 7 458 адамды құрады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Беудлидегі Риббесфорд үйі еркін француз офицер курсанттарының штабы ретінде пайдаланылды. Курсанттар 200 жасөспірімнен тұратын, олар Риббесфорд үйінде әскери оқудан өтіп, D-Day операциясына басқа одақтас күштерге қосылды. Өзеннің батыс жағалауындағы бұрынғы кемежай соңғы онжылдықтарда жақсартылып, көркейтілді. Оның грузин үйлері мен ғимараттары Телфорд көпірінен жақсы көрінеді. 2006 жылы су тасқынынан қорғаныс аяқталғаннан кейін (төменде қараңыз), ескі музыкалық стендтің орнына «Азаматтық кеңістік» енгізілді. Ол әртүрлі іс-шараларда қолданылады, соның ішінде екі аптада бір рет өткізілетін Беудли Риверсайд базарында.
Басқару
Беудли қазір жергілікті биліктің үш деңгейімен басқарылады: Беудли қалалық кеңесі, Уайр Форест аудандық кеңесі және Вурстершир округтік кеңесі. Көптеген ғасырлар бойы Беудлидің өз Парламент мүшесі болды, ең танымалдарының бірі – Стенли Болдуин, ол консервативті премьер-министр болып қызмет етті және 1908 жылдан 1937 жылға дейін осы округтің өкілі болды. Халық санының өзгеруіне байланысты 1950 жылы Беудли сайлау округі таратылды, ал қала Киддерминстер сайлау округінің құрамына енді. 1983 жылы Киддерминстер сайлау округі (Беудлиді қоса алғанда) Уайр Форест сайлау округіне біріктірілді. Уайр Форест округінің депутаты – Консервативтік партия өкілі Марк Гарнье, ол 2010 жылы бұрынғы депутат Ричард Тейлорды, ол «Тәуелсіз Киддерминстер ауруханасы және денсаулық сақтау» (көбінесе «Денсаулық сақтау» деп аталады) деген жергілікті ұйымнан сайланған еді, жеңіп алды. Лейборист партиясы 1997 жылдан 2001 жылға дейін осы орынды иеленді.
Өзендер мен көпірлер
Северн өзені қыста жиі суға толып, Бедлидегі көптеген үйлер мен коммерциялық ғимараттарға зиян келтіретін. Есте болған ең ауыр су тасқындары 1947, 1968 және 2000 жылдары болды, онда 140 мүлік зардап шекті. Бірақ 2000 жылғы су тасқынынан кейін, батыс жағалауда су тасқынынан қорғану жоспарлары жасалды, ол 2006 жылдың сәуірінде аяқталды және құны 7 миллион фунт стерлингті құрады. Wribbenhall-дегі өзеннің шығыс жағындағы мүліктерді қорғау үшін уақытша тосқауылдар қойылады. Бедлидің су тасқынымен күресудегі ұзақ тәжірибесі нәтижесінде 2002 жылы қалада Ұлттық су тасқыны форумы өтті. Томас Телфорд 1798 жылы Северн өзені арқылы Бедли көпірін салды. Ол 1795 жылғы су тасқынынан қираған 1483 жылғы ортағасырлық көпірдің орнына салынды. Он жылдар бойы күрес жүргізілгеннен кейін, 1987 жылы Blackstone қаласының оңтүстік-шығысында ашылған заманауи көпір, Бедли айналма жолын өзен арқылы алып өтеді. Тенбери және Бедли темір жолы Бедлидегі Северн аңғары темір жолынан бөлініп, Уайр орман арқылы Тенбери Веллс қаласына дейін созылды. Ол Даульс өзенінен Уильям Кларк жобалаған көпір арқылы өтіп, Бедлиден сәл солтүстікке қарай орналасқан. Бұл көпір 1965 жылы қолданыстан шығарылып, бұзылды, бірақ оның әсерлі кірпіш және тас тіректері сақталды. Ол алғаш рет 100 жыл бұрын, 1865 жылдың тамыз айында ашылды.
Білім
Бедлиде үш мемлекеттік мектеп бар. Олардың екеуі бастауыш мектеп: қаланың батыс жағындағы Сент-Анн CE бастауыш мектебі және Северн өзенінің шығыс жағындағы Урибенхоллдағы Бедли бастауыш мектебі. Екеуі де 2007 жылы аймақ бұрынғы бастауыш және орта мектептерді алмастыра отырып, екі сатылы білім беру жүйесіне қайтқан кезде құрылды. Жалғыз орта мектеп – Бэудли мектебі. Лакс-Лейндегі Бедли грамматикалық мектебі 1800 жылдары жабылды. Содан бері бұл бұрынғы грамматикалық мектеп көптеген көркемсурет галереяларына және өнер мен қолөнер іс-шараларына бейімделді. Бедли грамматикалық мектебі жабылып, орнына өзеннің қарсы бетінде жаңа ғимараттармен Бедли орта мектебі мен алтыншы сынып орталығы салынды. 2007 жылы білім беру жүйесіндегі өзгерістер бастауыш және орта мектептерге қайта ұйымдастырылғандықтан Бедли орта мектебі 54 жылдық қызметтен кейін жабылды. Барлық орта мектептер жаңа орта мектептерге алмастырылды. 2007 жылы жаңа құрылыс, ландшафттық жөндеу, ғимараттарды жаңарту және кеңейту жұмыстарынан кейін Бэудли мектебі жаңа орта мектеп ретінде ашылды. Онда өнер, ғылым және сыртқы оқу үшін кеңейтілген жаңа мүмкіндіктер бар. Бедли алтыншы сыныбы да Бэудли мектебінің бөлігі болып табылады, ол бірлесіп GCSE және A Level курстарын ұсынады. 2019 жылы Бэудли мектебі Ворчестершир білім беру сыйлығында «Жылдың орта мектебі» атағын жеңіп алды.
Медиа
Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC West Midlands және ITV Central ұсынады. Теледидар сигналдары Саттон Колдфилд теледидар таратушысынан және Киддерминстерде орналасқан жергілікті қайталағыш таратушыдан қабылданады. Жергілікті радиостанциялар: BBC Hereford and Worcester, Heart West Midlands, Radio Wyvern, Capital Mid Counties, Greatest Hits Radio Herefordshire & Worcestershire, Free Radio Herefordshire & Worcestershire, Smooth West Midlands және қауымдық негіздегі станция – The Wyre. Қалаға "The Shuttle" және "Express & Star" жергілікті газеттері қызмет көрсетеді.
Оқиғалар
Беудлиде елдегі ең ірі ішкі өзен регаталарының бірі ұйымдастырылады. Беудли сыра фестивалі әр тамыздың соңғы демалыс күндері өткізіледі. Беудлиде жыл сайын маусым айында карнавал өтеді. Қазан айында қалада түрлі көркемдік өнер бағдарламаларымен Беудли фестивалі жыл сайын ұйымдастырылады.
Кантри музыкасы мен фестивальдер
Бедлиде көрнекті музыка өнерінің орталығы бар. Ол әсіресе жақын арадағы кантри музыкасы орындарымен және көптеген жергілікті фестивальдерімен, соның ішінде Hop Fest, Bewdley музыка фестивалі, Arley фестивалі және Bewdley Live фестивальдарымен танымал. Led Zeppelin тобының бұрынғы солисі, қазіргі кезде жеке әнші Роберт Плант жақын маңдағы Үстіңгі Арли ауылында тұрады және ол "River Rooms" танымал өнер орталығында өнер көрсеткені белгілі; бұл орын солтүстік жағалаудағы "Cock and Magpie" пабының үстінде орналасқан шағын, жақын кантри музыкасы орталығы. "River Rooms" Еуропа мен Солтүстік Американың түкпір-түкпірінен келген кантри, соул, рок, джаз және поп әртістерін тартады. Бедли Ұлыбританияда кантри музыкасының маңызды орталығы болып қала береді.
Басқа да ыңғайлы жағдайлар
Вест-Мидлендс сафари паркі жақын маңда, Киддерминстер бағытында A456 тас жолында орналасқан. 2014 жылы кеңсе Киддерминстерге көшкенге дейін Бедлиде Северн аңғары темір жолының бас кеңсесі орналасқан еді. Бұл тарихи темір жол Киддерминстер мен Бриджнорт арасындағы 16 мильді (26 км) қашықтықты қамтиды. Бедли желідегі басты аралық станса болып қала береді. Елизавета II-нің мерекелік бақтары (көбінесе жай ғана "Мерекелік бақтар" деп қысқартылады) Бас көшеден жақын жерде орналасқан. Бедли Уайр орманның оңтүстік-шығыс жиегінде жатыр, ал орман ішінде көптеген жаяу және велосипед жолдары бар. Клеобери Мортимерге баратын жолда, Бедлиден сыртта, Каллоу Хиллде орналасқан келушілер орталығы орман арқылы өтетін көптеген белгіленген жолдардың бастапқы нүктесі болып табылады. Ноулс Милл, Ұлттық трастқа тиесілі бұрынғы астық диірмені орманның ішінде орналасқан. Бедли мұражайы қаланың және айналасындағы аймақтардың тарихын зерттейді; ол Бедли гильдия залының артындағы бұрынғы қасаптар дүкендерінің орнында орналасқан. Бедлиден тыс жерде 1877 жылы салынған Бокастл, викториялық нео-готикалық үйі тұр. Оны өнеркәсіпші және Бірмингем мен Бедлидің бұрынғы мэрі Джордж Бейкер салған. Бокастлді Джон Раскин мен Уильям Даблдей жобалаған.
Атақты тұрғындар
Стэнли Болдуин, 1923 және 1937 жылдар аралығында үш рет премьер-министр болған, 1867 жылы Лоуэр Парк Хауста, Лоуэр Паркте дүниеге келген. Ол 1908 жылдан бастап қалада үш жүз жылға жуық депутат болып қызмет етті және 1937 жылы Беудли графы Болдуин атанды. Джон Беддоу, этнолог, 1826 жылы Беудлиде дүниеге келген. Дженнион Стил Эллиотт (1871–1942), орнитолог және натуралист, 1903 жылдан өліміне дейін Доулс Манорда өмір сүрді. 1968 жылы «Вулверхэмптон Уондерерс» клубынан «Ливерпуль» клубына ауысқан тарихтағы ең қымбат жасөспірім трансфері болған футболшы Алун Эванс осы қалада дүниеге келді. Бекки Хилл, әнші. Уилл Холланд (Quantic), музыкант, диджей және дискі жасаушы, Беудлиден. Карл Хайд, музыкант, британдық техно/электрондық музыка тобы «Underworld» мүшесі ретінде танымал, Беудлиде дүниеге келді. Брайан Тернер Том Лоуренс, Бур соғысында Виктория кресімен марапатталған, Беудлиде дүниеге келген. Расти Ли, теледидар шефі және актриса, 20 жыл бойы қала мен аймақта тұрып келеді. Элисон Марделл, заңгер және Корольдік әуе күштерінің аға офицері, осы жерде дүниеге келген. Led Zeppelin тобының бұрынғы жетекшісі және қазіргі соло әнші Роберт Плант, жақын маңдағы Шаттерфорд ауылында тұрады және Беудли теннис және ескек есу клубының мүшесі. Кейли Пирсон, модель, Беудлиде өсті және Беудли орта мектебінде оқыды, қазір Беудли мектебі. Мэри Уайтхаус, БАҚ тазалау науқанының жақтасы, Mediawatch UK ұйымын құрған, 1960 жылдардың соңында Беудлиде тұрды.