Кіріспе

Фикциялық емес жазу сыйлығы

Бейли Гиффордтың фикциялық емес шығармалар сыйлығы, бұрынғы Сэмюэл Джонсон сыйлығы, – ағылшын тіліндегі ең жақсы фикциялық емес шығармалар үшін жыл сайын берілетін британдық кітап сыйлығы. Ол 1999 жылы NCR Book Award сыйлығының тоқтатылуынан кейін құрылды. «Барлық ең жақсы оқиғалар – шындық» деген ұранымен сыйлық қазіргі оқиғаларды, тарихты, саясатты, ғылымды, спортты, саяхатты, өмірбаянды, автобиографияны және өнерді қамтиды. Конкурсқа Ұлыбританияда ағылшын тілінде жарық көрген кез келген ұлттың авторлары қатыса алады. Ұзақ тізім, қысқа тізім және жеңімпаз тәуелсіз судьялар алқасымен таңдалады, алқасы әр жыл сайын жаңарып тұрады. Бұрын ағылшын жазушысы және сөздікші Сэмюэл Джонсонның атымен аталатын сыйлық 2015 жылы инвестициялық басқару компаниясы және негізгі демеуші Бейли Гиффордтың атымен қайта аталды. 2016 жылдан бері жыл сайынғы кешкі ас пен марапаттау рәсімін Блаватник отбасы қоры демеуліктеп келеді. Сыйлықты «Сэмюэл Джонсонның фикциялық емес шығармалар сыйлығы» атты коммерциялық емес компанияның директорлар кеңесі басқарады. 2018 жылдан бері кеңестің төрағасы – 1999 жылдан бері осы қызметте болған Стюарт Проффиттің орнын бастан кешірген сэр Питер Базалгет. 2015 жылы Тоби Мунди сыйлықтың алғашқы директоры болып тағайындалды.

Тарих

Сэмюэл Джонсон сыйлығының құрылуына дейін Ұлыбританияның көркем емес әдебиеттегі ең басты сыйлығы 1987 жылы құрылған NCR Book Award болды. 1997 жылы NCR сыйлығында дау пайда болды, себебі төрешілердің көпшілігі, әдеби сапасы емес, танымалдылығы үшін таңдалған еді, «көлеңке оқырмандарды» пайдаланғаны және олар дауыс берген кітаптарды оқымайтыны анықталды. Осыған жауап ретінде NCR сыйлығының бұрынғы жеңімпаздарының бірі, тарихшы Питер Хеннесси, жаңа сыйлық туралы идеямен Penguin Press баспасының директоры Стюарт Проффитке жүгінді. Сыйлықты құруға қаржылай көмек көрсеткен анонимді меценат табылды, ал сыйлықты BBC Two басқарды. Жаңа атау BBC-нің BBC2 бағдарламасындағы «Мәдениет шоуы» арқылы сыйлық туралы хабар таратуға деген міндеттемесін көрсетеді. 2009 жылғы атау өзгерісіне дейін жеңімпаз алды, әр финалист алды. 2009 жылдан кейін сыйлық жеңімпазға және әр финалистке берілді. 2015 жылы сыйлықты қаржыландыруды Блаватник отбасылық қоры жүзеге асырды, ал ұйымдастырушылар 2016 жылдан бастап жаңа негізгі демеушілерді іздеді. 2016 жылы жаңа демеуші Baillie Gifford келісімімен жүлде сомасы жеңімпазға қайта орнатылды. 2019 жылы Baillie Gifford сыйлықты кем дегенде 2026 жылға дейін демеушілік ететіні туралы хабарланғаннан кейін, жүлде сомасы 50 000 фунт стерлингке дейін арттырылды. Бұл Ұлыбританиядағы көркем емес әдебиет авторлары үшін ең беделді сыйлық ретінде кеңінен танылған.

1990 жылдар

+1990 жылдарғы Бейли Гиффорд сыйлығының иелері мен тізімдері
Жыл Автор Атауы Нәтиже Сілтеме
1999 Сталинград Пилат: Қойылған адамның өмірбаяны (Понтий Пилат туралы)
Молдавандықтарды теннисте ойнату
Йейтстің көлеңкелері: В. Б. Йейтстің құпия өмірі (В. Б. Йейтс туралы)
Тас түні: Ресейдегі өлім мен естелік
Джон Клэр: Өмірбаяны
Максималды қала: Бомбейдің жоғалғаны мен табылғаны
Амстердамдағы кісі өлтіру: Тео Ван Гогтың өлімі және төзімділіктің шегі
Бәрі жақсы болғанда: 1950 жылдардағы Ұлыбритания
Қанды өзен: Африканың бұзылған жүрегіне саяхат
Қарға елі
Қаржы лордтары: Әлемді қиратқан банкирлер
Жаман ғылым
Алекстің нөмірлердегі шытырман оқиғалары: Математиканың керемет әлемінен хабарламалар
Қан тораптары: Әкелер, достық және балық аулау туралы
Караваджо: Қасиетті және күнәлі өмір (Караваджоның өмірбаяны)
Азаттықтың шеттеушілері: Американдық лоялисттар революциялық әлемде
Мәңгілікке дейінгі өмірлер: Мумбаи шаһарының кемдеуі
Өлгендердің империялары: Бір адамның көрегендігі Бірінші дүниежүзілік соғыстың әлемдік зираттарының құрылуына қалай әкелді
Патшаның қайтысы: Ауғанстан үшін шайқас
Рой Дженкинс: Өмірбаяны
Тед Хьюз: Рұхсатсыз өмір
Белгілер
Екінші қол уақыт: Кеңес одағының соңғысы
Негроваланд: Әдемі естелік
Шекара: Еуропаның шетіне саяхат
Сәлем әлем: Машина дәуірінде адам болу қалай?
Ашулы сағаттар: Кісі өлтіру, алаяқтық және Харпер Лидің соңғы іс процесі
Капелдегі құмдар: Әйелім және басқа жоғалған адамдар
Қара Спартак: Туссен Лувертюрдің эпикалық өмірі
Тастап кетілген аралдар: Адамнан кейінгі ландшафттағы өмір
Қалдықтар: Үшінші Рейхтің құлауынан кейінгі өмір, 1945–1955
Зорлықтың мұрасы: Британ империясының тарихы
Ойлау уақыты: Тависток балалар жыныс қызметінің құлауының ішкі жағы
Қызыл естелік: Қытай мәдени революциясын бастан кешіру, есте сақтау және ұмыту
Төрағалықты Джейсон Коули (New Statesman бас редакторы) жүргізді, және Шахида Бари (ғалым, сыншы және хабаршы), Сара Черчуэлл (журналист, автор және ғалым) және Фрэнсис Уилсон (өмірбаяншы және сыншы) кірді.
Бір, екі, үш, төрт: The Beatles уақытта 2020
Тыныштыққа ену: Ұлы соғыс, Маллори және Эверестті бағындыру 2012
Қызығуға ештеңе жоқ: Солтүстік Кореядағы қарапайым өмірлер 2010
Патрик Радден Киф
Азаттықтың империясы: Саклер әулетінің құпия тарихы 2021
Бейбітшілдік: 1919 жылғы Париж бейбітшілік конференциясы және соғысты тоқтатуға жасалған тырыс 2002