Кіріспе

1981 жылы Doctor Who спин-оффы

K 9 and Company – бұл британдық ғылыми-фантастикалық телесериал Doctor Who-ның 1981 жылы жоспарланған спин-оффы үшін дайындалған бір бөлімдік телепилот. Онда бұрынғы сериалдың тұрақты кейіпкерлері – Элизабет Слэден ойнаған тергеуші журналист Сара Джейн Смит және Джон Лисон дауыстаған робот-ит K9 қатысады. Екі кейіпкер де Төртінші Доктордың серігі болған, бірақ олар бұрын бірге көрінбеген. "A Girl's Best Friend" атты бір бөлім BBC1 арнасында 1981 жылдың 28 желтоқсанында Рождестволық арнайы бағдарлама ретінде көрсетілді, бірақ одан кейін жаңа серия түсірілмеді. "Қыз бен оның ең жақсы досы" 1981 жылы ойдан шығарылған Moreton Harwood ағылшын ауылында өтеді. Бағдарламада Сара мен K9, Сараның тәтесі Лавинияның (Мэри Уимбуш) қамқорлығындағы Брендан Ричардстың (Иан Сирс) жоғалуын тергейді, бұл жоғалу сиқыршылық туралы көбейіп бара жатқан хабарлардың фонында орын алады. Басқа продюсерлік команданың жұмысымен Сара Джейн мен K9 сериясының идеясы ақыры іске асырылды: "Сара Джейннің оқиғалары" (2007–2011), онда осы екі маңызды кейіпкер де, актерлер де (дегенмен K9 және Лисон кейбір бөлімдерде ғана пайда болады) қатысты.

Бағдарламаның шығу тегі

Бағдарламаның бастауы "Доктор Кто" продюсері Джон Натан Тернердің Элизабет Слэйденді ТАРДИС-ке қайтару ниетімен тығыз байланысты. Ол 1980 жылдың соңында Джанет Филдингке берілген келісімшартты оған беруді қалаған. Нейтан Тернер Бейкерден Дэвисонға ауысу кезінде Сара Джейнді Логополистен 19-серияның екінші бөліміне дейін бірге алып жүруді жоспарлаған. Бірақ Слэден бұрын тастап кеткен рөлін қайта ойнау үшін ғана оралуға мүдделі емес еді. Осы аралықта Нейтан Тернер К9 мәселесін шешуге тырысып жатты. Робот иттің балалар арасындағы танымалдығы жоғары болғанмен, техникалық тұрғыдан оны басқару қиын болды және Нейтан Тернер ТАРДИС экипажының тым күшті болып көрінетінін сезінді. Ол K9 туралы жеке балаларға арналған серия жасаудың орынды екенін ойлады. Алайда, мұндай серияда басты рөлді адам ойнауы керек еді, ал ол үшін Слэден ең басты үміткер болып табылды. Ол актрисаға бұл рөлді бұрынғы жұмысынан өзгеше мүмкіндік ретінде ұсынды: ол Сара Джейн Смит ретінде қайта оралады, бірақ енді тек серік емес, басты қаһарман болады. Слэден бұл ұсынысты қабылдады.

Сюжет

Сара Джейн Смит кейде аталатын, бірақ Doctor Who-да ешқашан көрінбеген Лэвиния әпкесін аралайды. Бірақ ол әпкесі үйіне келгенде, өзінің білімді туысы Құрама Штаттарда дәріс беру үшін ертерек кеткенін біледі. Осылайша, Сара отбасымен бірге тағы бір мерекеге бара алмай қалады. Лавинияның қамқоршысы Брендан Ричардс әпкесі кенеттен жоғалып кеткені туралы ойлану сәтін бұзады. Олар оны теміржол бекетінен алып, үйге оралғаннан кейін, Сараны бірнеше жылдан бері күтіп тұрған үлкен сандықты табады. Олар оны ашқанда, K9 деп аталатын механикалық итті табады. Белсенділенгеннен кейін ол Сараға Доктордың сыйлығы екенін айтады. Бренданның К9 туралы қызығушылығын Сараның Лавинияның жоқ екендігіне деген қызығушылығы ғана теңестіреді. Осылайша олар ажырасып, жаңадан тапқан маңдайларына ілеседі. Сара қалаға барып, жергілікті тұрғындардан сұрақтар қояды, ал Брендан Сараның жаңа "үй жануарларының" мүмкіндіктерін тексеру үшін қалады. Қалаға келгенде, Сара Лавинияның жергілікті газет редакторларына аймақтағы бүлікшіліктің өсіп келе жатқаны туралы ашық хаттар жазғаны үшін кейбіреулердің оны ұнатпайтынын біледі. Бренданға, сол арада, K9 арқылы Лавинияның бақшасындағы топырақ үлгілерін талдап жатқанда шабуыл жасалады. Оның шабуылшылары Джордж Трейси мен оның ұлы Питер жергілікті діни қауымға қатысы бар. Джордж Трейси Брендан оны жақсылап көре алмай қашады, алайда К9 өзінің лазерлік қаруымен Петерді тоңдурады, содан кейін Джорджты қуып шығады. Питер Бренданның қамауында қалып, тергеуден өтеді, бірақ Брендан құтылып кетеді. Брендан сыртқа шығып, құлаққап дыбысын зерттейді. Бұл дыбыс К9 аға Трейсиді қуып бара жатқанда, парниктің апатты түрде қирауы болып шығады. Трейси Лавинияның бағбандығы болғандықтан, ол келесі күні таңертең, табиғи түрде, К9 оны қуудың жылыжайға келтірген зардабын тексеру үшін шақырылады. Брендан топырақтың рН-нің тепе-теңдігі туралы мақтануға тырысқаннан кейін, Трейси бау-бақшаға ғылыми теорияға қарағанда табиғатты құрметтеу керектігін қатты түсіндіреді. Әйтпесе, ол Бренданға деген зұлым ниеті туралы айтпайды. Сол түні ұлын үйден ұйқыда жатқан Бренданды ұрлап әкелуге жібереді. Бұл жолы Бренданға шабуыл жасаған адам оны үйдің басқа жерінде болған Сараның қолынан ұрлап алады. Сара Трейсиге күдікпен қарайды, ол қылмыс жасауға мүмкіндік береді деп санайды, тіпті ол әлі де мотивті анықтап бере алмаса да. Сондықтан ол Трейсидің үйінде K9 жасырудың жолын табады. K9 үйді тыныш бақылайды, ақырында ол Трейсиді соғыс мүшесі ретінде айыптайтын әңгімеге құлақ асады. Ол сондай-ақ Трейсидің Бренданды ырымдық өлтіру актісінде өлтіруге ниетті екенін біледі. Трейси өзінің үйінен кеткенде, Сара К9-ды алып шығады, ол жаңа әуесқойға қазаға ұшырағанын айтады. Ол жергілікті полициядан немесе қаладағы басқа біреуден көмек сұрауға мүмкіндігі жоқ, өйткені ол әңгіме тыңдағанын дәлелдей алмайды, сонымен қатар K9 деген анахронизмнің кім және қандай екенін түсіндіре алмайды. Ол К9 екеуінің өз-өздеріне қол жеткізе алатынын түсінгеннен кейін, құрбандықты қалай тоқтату керектігін білуге тырысады. Оның бірінші міндеті - оның қашан болатынын анықтау. Лавинияның сиқыршылық туралы кітаптарын пайдаланып, ол және К9 бұл қысқы күн тұрысының түн ортасында, енді бірнеше сағат қалғанда болуы керек деп қорытындылады. Алайда, оның қай жерінде екенін анықтау қиын, сондықтан екеуі округ бойынша барлық шіркеулерді қарап жүреді. Түн ортасына дейін бірнеше минут қалғанда, олар Лавинияның үйінде тастап кеткен шіркеу бар екенін түсінеді. Үйге асығып бара жатқанда, K9 мен Сара бір сәтке мұрнының астынан өткен бір нәрсені жіберіп алғандарына ренжіді. Олар К9 өзінің бластерін қолданып, Бренданның көкірегіне пышақ басудан діни қызметкер мен діни қызметкерді тоқтатуға уақытында келеді. Енді таңғалған топтың басшыларын полиция оңай ұстап алады. Ақыры Рождествоны тойлай алатын Сараға Лэвиния әпкесі телефон шалады. Сараның өзі үшін уайымдағаны таңғалдырады, өйткені ол өзінің серіктесіне Сараға жеделхат жіберу туралы нұсқау қалдырды. Ол соқырлар тобының бас діни қызметкері болып шыққанынан кейін, Сара тек күледі және әпкесіне бұл хабардың неге оған жетпегенін айтып беру үшін бір оқиғасы бар екенін айтады. Осы уақытта K9 адам баласының мерекемен өз бетінше байланысуға тырысады, "Біз сізге қуанышты Рождество тілейміз" әнін үйретеді.

Қалыптастыру жазбалары

Билл Фрейзер бұрын Том Бейкермен және K9 Mark II-мен бірге 1980 жылы «Doctor Who» әңгімесінде «Meglos» эпизодында пайда болған, ал Колин Джевенсон 1967 жылы Патрик Траутонның «The Underwater Menace» сериалында Деймон рөлін сомдады.

Музыкалық тақырып

"A Girl's Best Friend" фильмінде Иан Левин мен Фиахра Тренч жазған электронды музыка қолданылды. Музыканы оркестрлік партитура ретінде жасау жоспарланған, бірақ оның орнына Питер Хауэлл (ол 1980 жылдардағы "Доктор Ху" тақырыбының музыкасын да аранжировкалаған) электрондық үлгісінен тікелей аранжировкаланды.

Эфир және өндіріс

Пилоттық серияның көрермен саны жоғары болды, премьерасында шамамен 8,4 миллион британдық көрермен қарады. Бұл Джон Натан Тернер продюсер болып жұмыс істеген кезеңдегі «Доктор Кто» сериалының бір бөлімінің орташа көрермен санынан артық екенін білдіреді. Орташадан жоғары рейтингілеріне қарамастан, шоу толыққанды серияға айналмады. Бұның себебі BBC One арнасының басшыларының ауысуы болды; пилотты мақұлдаған Билл Коттон одан көп ұзамай қызметтен босады. Оның орнына Алан Харт келді, ол идеяның өзін де, оның нәтижесін де ұнатпады. Сондықтан жаңа эпизодтарға тапсырыс берілмеді. Шоу 1982 жылғы 24 желтоқсанда BBC2 арнасында қайта көрсетілді.

Қабылдау

Пилоттық серияны бастапқы көрсетілімінде 8,4 миллион көрермен тамашалады. "The Mighty 200" дауыс беруге қатысқан "Доктор Ху" журналының оқырмандарының 51,55%-ы K 9 and Company-ді ұнатып дауыс берді. Атау тізбегі Дэвид Уоллиамның "Ауфли Гуд ТВ" бағдарламасы аясында теледидардың ең нашар 5 атау тізбегінің біріншісі деп танылды.

Баспаға шығарылған

"Қыздың ең жақсы досы" повесі 1987 жылғы қазан айында Target Books-тің "Доктор Ху" сериясының соңғы кітабы ретінде "K 9 and Company" деген атпен жарық көрді.

Үй медиасы

K 9 and Company фильмі алғаш рет 1995 жылдың 7 тамызында BBC Worldwide компаниясымен VHS форматында шығарылды. Кейін 2008 жылдың 16 маусымында K 9-дың алғашқы «Доктор Кто» оқиғасы «The Invisible Enemy» 2entertain компаниясымен бірге DVD-де қос дискілік жинақ ретінде жарық көрді. K 9 and Company 2entertain компаниясымен 2010 жылдың 25 қазанында қайта шығарылды. Ол «Доктор Кто: The Collection Season 18» Blu-ray жинағына HD сапасында жаңартылған қосымша ретінде қосылды. Сонымен қатар, ол «Доктор Кто» сериалының басқа да көне эпизодтарымен бірге BritBox стриминг сервисінде қарауға қолжетімді.