Лондонның Кристал Пэлас Ұлттық Спорт Орталығы

Кіріспе

Лондондағы спорт орталығы, Англия

Англияның оңтүстік Лондонындағы Кристалл Палас Ұлттық спорт орталығы – ірі спорт орталығы және ашық аспандағы жеңіл атлетика стадионы. Ол 1964 жылы Кристалл Палас саябағында, 1936 жылы өрттен қираған бұрынғы Кристалл Палас көрме ғимаратының орнына жақын жерде ашылды. Сондай-ақ, ол 1895 жылдан 1914 жылға дейін ФА кубогы финалының өткізілген бұрынғы алаңында орналасқан. Бұл Спорт Англия атынан басқарылған бес Ұлттық спорт орталығының бірі болды, бірақ жауапкершілік Лондон даму агенттігіне (қазіргі GLA Land and Property) берілді және Гринвич Лизер Лимитед компаниясы басқарады, олар Better брендімен танымал. Стадионның сыйымдылығы 15 500 адамды құрайды, ал уақытша орындықтар қосылғанда 24 000 адамға дейін жетеді. Мұнда халықаралық жеңіл атлетика жарыстары өткізіледі. Спорттық іс-шаралардан бөлек, стадион Coldplay, Брюс Спрингстин, Sex Pistols және Depeche Mode сияқты әртістердің ашық аспан астындағы концерттерін қабылдаған.

Сәулет

Стадион ашық, оның батыс трибунасы үлкен, ал мерекелік трибунасы кішкентай (1977 жылдан). Жабық спорт ғимараты 1953–54 жылдар аралығында LCC Архитекторлар департаментінің жобалық сәулетшісі Норман Энглбек басшылығымен жобаланған және ІІ* санаттағы ескерткіш болып табылады. Оның ерекше қызықты интерьері бар: күрделі әрі нәзік ашық бетон қаңқасымен жабдықталған орталық дәліз, төбесін ұстап тұрып, бүктемелі тик қаптамасымен жабылған. Орталық дәліздің "ылғалды" жағында 50 метрлік жарыс бассейні мен суға секіру бассейні және әсерлі нығайтылған бетонды секіру платформасы орналасқан. "Құрғақ" жағында баскетбол, гимнастика және басқа да спорт түрлері үшін пайдаланылатын кішкентай спорт аренасы бар. Historic England-тың тізімінде ғимарат "көзқарасының кеңдігімен ерекшеленеді, тек ішіндегі мұқият жоспарланған мүмкіндіктердің қатарымен ғана емес, сонымен қатар барлық елдерден келген кәсіби спортшыларға және жергілікті жанкүйерлерге қызмет етуге арналған (паркте жеке тұрғын үйлер бар)" деп сипатталған. Басты ғимаратқа жақын орналасқан алтыбұрышты мұнара мен төменгі қабаттағы қоғамдық аймақ 130 спортшыға жатақхана ұсынды. 2020 жылдан бері 50 метрлік бассейн мен суға секіру бассейні жөндеу жұмыстары үшін жабылды, оның қаржысы Ұлы Лондон Әкімдігінен түседі.

Жеңіл атлетика

Қазіргі 15 500 орындық жеңіл атлетика стадионы М. Дж. Глисон компаниясымен бұрынғы футбол алаңының орнында салынды және 1964 жылы ашылды. 1999 жылдан 2012 жылға дейін ол Лондон Гран-присін қабылдады. Қажет болған жағдайда стадионды уақытша орындықтармен 24 000 орынға дейін кеңейтуге болады.

Жағажай волейболы

2012 жылы Лондондағы Ат гвардиясы сарайындағы жағажай волейболы алаңдарының құмы 2012 жылы Кристалл Палас Ұлттық спорт орталығына қайырымдылыққа берілді. Ішкі ғимараттың сыртында үш алаң орналасқан.

Футбол

Қазіргі жеңіл атлетика стадионы бұрынғы футбол алаңының орнында салынған, онда 1895 жылдан 1914 жылға дейін ФА кубогының финалы және басқа да спорт түрлері өткізілген. 1905 жылы стадион иелері өз футбол клубының осы аренада ойнауын қалап, «Кристалл Пэлас» футбол клубын құрды. Әскерилердің талабымен клуб 1915 жылы стадионды тастап кетуге мәжбүр болды және қазір жақын орналасқан «Сельхерст Парк» стадионында ойнайды. Стадион тарихындағы ең көп көрермен жиналған «ішкі» матч 1913 жылғы ФА кубогының финалы болды, онда «Астон Вилла» мен «Сандерленд» командаларының ойынын 121 919 жанкүйер тамашалады. Бұрынғы әлемдік рекорд 1901 жылғы кубок финалында тіркелді, онда 114 815 адам «Тоттенхэм Хотспур» және «Шеффилд Юнайтед» командаларының 2:2 есебімен тең ойнаған кезде жиналды («Тоттенхэм» қайта матчта «Бурден Парк» стадионында жеңіске жетті). 1970–71 жылғы Әйелдер ФА кубогының (WFA Cup) үшінші орын үшін матч және финалы 1971 жылы жаңа стадионда өтті, бұл жаңа форматтағы жарыстың алғашқы финалы болды, және «Саутгемптон» әйелдер командасы жеңіске жетті. 2011 жылдың қаңтар айында «Кристалл Пэлас» футбол клубының иелері клубты Ұлттық спорт орталығының орнына көшіру және оны 40 000 орындық, футболға арналған стадионға қайта жаңарту жоспарларын жариялады. «Тоттенхэм Хотспур» футбол клубы да 2012 жылғы жазғы Олимпиада мен Паралимпиададан кейін Олимпиадалық стадионды қайта жаңарту жоспарының бөлігі ретінде Ұлттық спорт орталығын 25 000 орындық стадионға айналдыруды жоспарлады, сонымен қатар оны жеңіл атлетика стадионы ретінде сақтап қалуды көздеді. Алайда, Олимпиадалық стадионды иеленбегендіктен олардың жоспарлары күшін жойды. Қазір құрамына енбейтін «AC London» футбол командасы 2015–16 маусымдағы үй матчтарын осы стадионда өткізді. «Кройдон ФК» клубы 2020 жылы үй стадионын уақытша «Кристалл Пэлас» стадионына көшіру туралы хабарлады.

Регби

1905 жылы 2 желтоқсанда бұл алаңда Англияда Жаңа Зеландияға қарсы алғашқы Англия регби одағының халықаралық матчы өтті, онда Жаңа Зеландия 15:0 есебімен жеңіске жетті. 1965 жылғы 18 тамызда осы алаңда регби лигасы матчы өтті, сол матчта Комонвелт XIII регби лигасы командасы Жаңа Зеландиядан 7:15 есебімен жеңілді. Сонымен қатар, 1980-жылдардың ортасында Фулхэм регби лигасы бірнеше маусым бойы осы алаңды өз үйі ретінде пайдаланды, себебі олар бұрынғы «Крейвен Коттедж» стадионынан кетуге мәжбүр болған.

Крикет

Лондон округінің крикет клубы – Кристалл Палас компаниясы құрған, аз ғана уақыт болған крикет клубы. 1898 жылы олар В. Г. Грейсті бірінші сыныпты крикет клубын құруға көмектесуге шақырды. Грейс бұл ұсынысты қабылдап, клубтың хатшысы, менеджері және капитаны болды. Осының нәтижесінде ол 1899 жылғы маусымда Глостершир графтығының крикет клубымен байланысын үзіп, бас тартты. Клуб 1900 жылдан 1904 жылға дейін бірінші сыныпты матчтар өткізді. Сол кездегі ең үздік ойыншылардың кейбірі, CB Fry, Johnny Douglas және K S Ranjitsinhji сияқты, өздерінің әдеттегі командалары үшін ойнаумен қатар клуб үшін де ойындарға қатысты. Алайда, бұл ойындар көбінесе көрмелік сипатта болды және доктор Грейс үшін табыс табудың бір жолы еді. Сондықтан клуб тез арада бірінші сыныпты мәртебесін жоғалтып, ең үздік ойыншыларды тарту мүмкіндігінен айырылды. Клуб 1908 жылы таратылды.

Баскетбол

Ұлттық спорт орталығының 2000 орындық жабық аренасы бұрынғы Британдық баскетбол лигасының командалары – «Кристалл Пэлас» және «Лондон Тауэрс» командаларына да үй болды. 1998 жылы «Кристалл Пэлас» «Лондон Тауэрс» ұйымымен бірікті, ал ішкі және еуропалық жарыстарда үлкен жетістіктерге қол жеткізгеннен кейін «Тауэрс» ауыр қаржылық қиындықтарға тап болып, 2006 жылы кәсіби командасын таратып жіберді. Ең табысты кезеңінде «Тауэрс» өз үй ойындарын «Кристалл Пэлас» және «Уэмбли Арена» арасында кезекпен өткізді. 2012–2013 маусымда «Лондон Лайонс» үй ойындарын «Кристалл Пэлас» Ұлттық спорт орталығында өткізді, содан кейін 2013 жылы жаңа «Copper Box» аренасына көшті. 2018 жылдан бастап Арена қайтадан BBL аренасына айналды, ол жаңа «Лондон Сити Роялз» франшизасының, лигадағы екінші лондондық франшизаның үйі ретінде жарияланды.

Американдық футбол

Стадион 1989 жылы Budweiser Bowl деп аталатын американдық футболдың ұлттық чемпионатын қабылдады, онда Манчестер Спартанс командасы 21–14 есебімен Бирмингем Буллс командасын жеңіп, Ұлыбританияның ұлттық чемпионатын жеңді. Бұл ұлттық чемпионат ойыны 4-арнада бүкіл елге көрсетілді. Бұл Ұлыбритания мен NFL арасындағы қарым-қатынас пен серіктестіктің ең жоғары деңгейі болды, себебі NFL ойынды қолдады, ал NFL комиссары мен бас кеңсесі ойынға қатысты. Кливленд Браунс және Филадельфия Иглз командаларының ойыншылары мен жанкүйерлері де қатысты, өйткені олар келесі күні Уэмбли стадионында American Bowl турнирінде өнер көрсететін екі команда болды. NFL-дің Tex Schramm келесі күні Уэмбли стадионында Spartan ойыншысы/бас жаттықтырушысы Терри Смитке ұлттық чемпионат кубогын табыс етті. Стадион 1990 жылы да американдық футболдан ұлттық чемпионатты қабылдады, ол Coca Cola Bowl деп аталды, онда Манчестер Спартанс Ұлыбритания чемпионы атанды, 21–19 есебімен Нортгемптон Сторм командасын жеңіп, қатарынан екінші ұлттық чемпионатын жеңді. NFL 1990 жылғы Ұлыбритания чемпионатының Crystal Palace-тағы ойындарына да қатысты, сондай-ақ Нью-Орлеан Сентс және Лос-Анджелес Рейдерс командаларының ойыншылары мен жанкүйерлері де қатысты, себебі олар келесі күні Уэмбли стадионында American Bowl турнирінде өнер көрсететін екі команда болды. Манчестер Спартанстың екінші ұлттық чемпионаты Спартан Италиядағы Еуропалық клубтық чемпионатты жеңгеннен бір апта өткен соң болды, онда Спартан Дублин, Амстердам, Берлин және Милан командаларын жеңіп, Еуропалық клубтық чемпионатты жеңген алғашқы британдық команда атанды. Манчестер Спартанс командасының ойыншысы және бас жаттықтырушысы – Терри Смит, ол сонымен қатар Ұлыбритания ұлттық құрамасының бас жаттықтырушысы болды. 1989 жылы Смит Ұлыбритания ұлттық құрамасының бас жаттықтырушысы болғанда және 12 Спартан ойыншысы Ұлыбритания құрамында ойнағанда, Спартан ойыншылары мен жаттықтырушысы Ұлыбританияны 1989 жылғы Еуропа ұлттық чемпионатына жеткізді, Франция, Германия және Финляндияны 99–6 есебімен жеңіп, Ұлыбритания ұлттық құрамасы үшін алғашқы еуропалық чемпионатты жеңді. Sports Arena Лондондық Monarchs командасымен де пайдаланылды, олар команда таратылғанға дейін стадионда Англиялық Monarchs ретінде кейбір ойындар ойнады. Monarchs өкінішке орай, 1991 жылғы World League of American Football турнирінің бірінші маусымында жеңіске жеткен табыстарын жалғастыра алмады, енді ешқашан басқа World Bowl турниріне, плей-оффқа және тіпті екінші жеңіске жете алмады. Олардың титулын қорғау жоспары іске аспады, 1992 жылы 2–7–1 көрсеткішімен аяқталды; екі жылдық үзілістен кейін, 1995 жылдан 1998 жылға дейінгі төрт маусымда қайта жаңғырған лигада алты еуропалық қаладан үш рет 4–6 көрсеткішін жинады, содан кейін 3–7 есебімен сапынан шықты. Негізгі стадион алаңы қазіргі уақытта Лондон Олимпиадасы командасымен пайдаланылады және Ұлыбританияның ұлттық американдық футбол құрамасының үйі болып табылады. Стадион 2011 жылғы Britbowl турнирін қабылдады, ол British American Football League чемпионаты болды, және оны Лондон Blitz жеңді.

The stadium hosted the 1989 National Championship Game for American Football, called the Budweiser Bowl, where the Manchester Spartans won the Great Britain National Championship by defeating the Birmingham Bulls by a score of 21 – 14. This National Championship Game was broadcast nationally on Channel 4. This was the height of the Great Britain – NFL relationship and partnership as the NFL supported the game, and the NFL commissioner and front office attended the game. The Cleveland Browns and the Philadelphia Eagles players and cheerleaders also attended, as they were the two teams who were playing the next day in the American Bowl at Wembley Stadium. The NFL's Tex Schramm presented Spartan player/head coach Terry Smith with the National Championship Trophy at Wembley Stadium the next day. The stadium also hosted the 1990 National Championship Game for American Football, called the Coca Cola Bowl, where the Manchester Spartans repeated as the Champions of Great Britain, winning their second National Championship in a row by defeating the Northampton Storm by a score of 21–19. The NFL also attended the 1990 Great Britain Championship Game at Crystal Palace, as did the players and cheerleaders for the New Orleans Saints and the Los Angeles Raiders as they were the two teams playing in the American Bowl the next day at Wembley Stadium. The Manchester Spartans second National Championship came only one week after the Spartans had won the European Club Championship in Italy when the Spartans defeated Dublin, Amsterdam, Berlin, and Milan to become the first British team to ever win the European Club Championship. The player/head coach of the Manchester Spartans was Terry Smith, who also was the Great Britain National Team Head Coach. With Smith at the helm of the Great Britain National Team in 1989, and with 12 Spartans players playing for Great Britain, the Spartans players and coach led Great Britain to the European Nations Championship in 1989 by defeating France, Germany, and Finland by a combined score of 99 – 6 for Great Britain's first European Championship for the Great Britain National Team. The Sports Arena was also used by the London Monarchs, who also played some games at the stadium as England Monarchs before the team became defunct. The Monarchs were unfortunately never able to follow up on their title winning success in the inaugural World League of American Football season of 1991, never again making it to another World Bowl, the playoffs, or even a second winning record. Their title defence never materialised, ending 1992 with a 2 7 1 tally; after a two year league hiatus, four seasons from 1995 to 1998 in a revived league of six European cities garnered three straight 4 6 records, before bowing out with a 3–7. The main stadium pitch is currently used by the London Olympians and is the home of the Great Britain Lions, the national American football team. The stadium played host to the 2011 Britbowl, the championship game of the British American Football League, which was won by the London Blitz.

Автоматтық жарыстар

Кристалл Палас жарыс трассасы Кристалл Палас паркінде орналасқан, трассаның жобасы әлі күнге дейін карталарда көрінеді, ол сонымен қатар паркте орналасқан Кристалл Палас ұлттық спорт орталығына баруға мүмкіндік береді. Трасса 1927 жылы ашылды және алғашқы жарыс, мотоциклдер үшін, 1927 жылғы 21 мамырда өтті. Трассаның ұзындығы 1 мильді құрады және парк арқылы бұрыннан бар жолдармен, соның ішінде көлдің жанынан өтетін айналыммен салынған. Жолының беті асфальтталған бұрылыстардан тұрды, бірақ түзу учаскелерде тек нығыздалған қиыршық тас болды. 1936 жылдың желтоқсанында басталған жақсарту жұмыстары трассаны 2 мильге дейін ұлғайтты, ал асфальт бүкіл ұзындығын жапты. 1937 жылдың 17 шілдесінде Лондон Гран-приіне 20 автомобиль қатысты, аталған жарысты Принс Бира өзінің ERA R2B Romulus көлігімен орташа жылдамдықпен жеңіп алды. Сол жылы Бира жеңіс одны алған Халықаралық Императорлық трофей жарысы кезінде BBC алғаш рет теледидарда автожарысты көрсетті. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, парк Қорғаныс министрлігіне берілді, және жарыстарды қайтадан өткізуге 1953 жылға дейін мүмкіндік болмады. Трассаның ұзындығы көлдің жанынан өтетін айналымды жолдан бас тартып, 1,39 мильге дейін қысқартылды, ал жергілікті тұрғындардың талабымен парк ішіндегі автоспортты жылына бес күнге дейін шектеді. Трассада түрлі жарыстар өтті, олардың ішінде спорттық автомобильдер, Формула 3, Формула 2 үшін Лондон Трофисі және тіпті чемпионатқа кірмейтін Формула 1 жарыстары да болды. Соңғы халықаралық жарыс 1972 жылдың мамырында өтті, соңғы айналым рекордын Майк Хейлвуд орташа жылдамдықпен жасады. Соңғы жарыс 1972 жылдың 23 қыркүйегінде өтті, бірақ клубтық шаралар 1974 жылға дейін жалғасты. Трасса қазір жоқ болғанымен, оны Grand Prix Legends тарихи автожарыс симуляциясында жүргізуге болады, осы мақсатта ол егжей-тегжейлі түрде қайта жаңартылды. Кейіннен ол басқа да бірнеше жарыс симуляция бағдарламаларына бейімделді. Олимпиадалық жүзу бассейніне жақын жерде радио басқарылатын автомобильдер үшін шағын жарыс трассасы бар. Осы жерде Лондон радио көлік клубы (LRCC) орналасқан. Бірінші британдық автосалон (сол кезде "Лондон автосалоны" деп аталған, ол әлемдегі алғашқылардың бірі болды) 1903 жылы Кристалл Паласта өтті. Мотор өндірушілер мен саудагерлер қауымдастығы (SMMT) ұйымдастырған ол кейіннен Олимпиаға келесі 32 жылға көшірілді.

Crystal Palace race circuit was located in Crystal Palace Park, the outline of the track can still be seen on maps providing access to the Crystal Palace National Sports Centre that is also located in the park. The circuit opened in 1927 and the first race, for motorcycles, was on 21 May 1927. The circuit was 1 mile long, and ran on pre existing paths through the park, including a loop past the lake. The surface had tarmac covered bends, but the straights only had hard packed gravel. Improvements begun in December 1936 increased the circuit to 2 miles, and tarmac covered the entire length. 20 cars entered the first London Grand Prix on 17 July 1937, a race eventually won by Prince Bira in his ERA R2B Romulus at an average speed of Later that year, during the International Imperial Trophy meeting also won by Bira, the BBC broadcast the first ever televised motor racing. With the outbreak of World War II, the park was taken over by the Ministry of Defence, and it would not be until 1953 that race meetings could take place again. The circuit had been reduced in length to 1.39 miles, bypassing the loop past the lake, and pressure from the local residents reduced motor sport in the park to five days a year. A variety of races took place at the circuit including sports cars, Formula Three, the London Trophy for Formula Two, and even non championship Formula One races. The last International meeting was in May 1972, the final lap record going to Mike Hailwood at an average speed of The final meeting was held on 23 September 1972, but club events continued until 1974. Although the circuit no longer exists, it can be driven in the Grand Prix Legends historical motor racing simulation, for which it was recreated in detail. It was later converted to several other racing simulation programs. Adjacent to the Olympic swimming pool exists a small race circuit for radio controlled cars. The site is the home of the London Radio Car Club (LRCC). The first British Motor Show (then known as the 'London Motor Show', which was one of the first of its kind in the world), was held at Crystal Palace in 1903. Organised by the Society of Motor Manufacturers and Traders (SMMT) it subsequently moved to Olympia for the next 32 years.

Айналымды қайта пайдалану (1997)

1997 жылы Севеноакс және округтік автоклуб ескі ішкі трассаның бір бөлігін, негізгі тік сызықты және солтүстік мұнара бұрылысын пайдаланып, спринт жарыстарын бастады. Бұл жарыстар үш жылға созылды, содан кейін парк дамыту жұмыстарына байланысты тоқтатылды. Жергілікті кеңес және Лондон даму агенттігімен келіссөздерден кейін, паркте спринт жарыстары қайта жаңғырылды, екі күндік шара 2010 жылдың 30-31 мамырында өтті. Бұл шара 2017 жылға дейін әр жылғы сол күндері немесе оған жақын күндері қайталанды, ал 2017 жылы тамыз мерекесі күнінде өткізілді. 2018 жылы жарыстар тоқтатылды, бірақ 2019 жылдың мамырында қайтадан өтті. 2020 жылдың мамырында және 2021 жылдың мамырында да өткізу жоспарланған, бірақ COVID-19 пандемиясы салдарынан жарыстар болмады.

Кристалл Палас спорттық аренасы

Кристалл Палас Паркіне салынатын футбол стадионы, Кристал Палас Футбол Клубының Селхерст Парк стадионының орнына жаңа үй стадионы болуы жоспарланған еді. 2011 жылдың қаңтарында бұл жоба қазіргі Кристалл Пэлас Ұлттық спорт орталығын қайта жаңарту арқылы іске асырылатыны жарияланды және 2015–16 жылғы футбол маусымына дайын болуы күтілген. Кристалл Пэлас ФК 40 000 орындық футбол стадионының жобасын ұсынды, онда жүгіру жолы болмайтын, бірақ жаңа жабық су спорты және спорт орталығы бар кешен құрылатын еді. Стадион аяқталған кезде аймаққа Лондон Трамблингінің желісін кеңейту ұсынылды. Алайда, 2017 жылдың 4 желтоқсанында Кристалл Пэлас ФК Селхерст Парк стадионын қайта жаңарту және оның сыйымдылығын 34 000 орынға дейін ұлғайту жоспарларын жариялады, бұл олардың Ұлттық спорт орталығын қайта жаңарту жоспарларынан бас тартқандарын көрсетеді.