Кіріспе

Галагос /ɡ//ə/'/l//eɪ//ɡ//oʊ//z/, сондай-ақ бұталы нәрестелер немесе нагапилер (африкаанс тілінде "түнгі маймылдар" деген мағынаны білдіреді) деп аталатын, Африка құрлығының, Сахара аймағының туатын кішкентай түнгі приматтар, Галагидтер (кейде Галагонидтер деп те аталады) отбасын құрайды. Олар Лорис тәріздестер (Lorisidae) отбасының туыс тобы болып саналады. Кейбір мәліметтер бойынша, "бұталы нәресте" деген ат осы жануардың шығаратын дыбысынан немесе сыртқы түрінен шыққан. Ганалық "апосор" деген атау олардың бұтақтарды берік ұстауына байланысты берілген. Африканың жабайы табиғат қорының мәліметінше, бұталы нәрестелер Африкадағы ең сәтті стрепсиррин приматтары болып табылады. Отолемур және Скиурохейр туыстары да бір-біріне жақын. Отолемур туысы, ірі галагостар немесе қалың құйрықты бұталы нәрестелер.
Қоңыр ірі галаго, O. crassicaudatus
Солтүстік ірі галаго, O. garnettii
Күміс ірі галаго, O. monteiri
Парагалаго туысы, шығыс кішкентай галаголары. Оларда тісқаптар деп аталатын, тараққа ұқсас кескіш тістері және тіс формуласы бар: Олар түнде белсенді болады. 110–133 күндік жүктілік мерзімінен кейін жас галаголар жартылай жабық көздерімен туылады және бастапқыда өздігінен қозғала алмайды. Бірнеше (6–8) күннен кейін анасы баласын аузында алып жүреді және тамақтанған кезде бұтақтарға қояды. Аналықтары бір, екі немесе үш бала тууы мүмкін және олар өте агрессивті болуы мүмкін. Әр жаңа туған баланың салмағы анасынан кем болады. Туылғаннан кейінгі алғашқы үш күнде бала анасымен үнемі байланыста болады. Балалар анасынан алты апта бойы емшектенді және екі айлық шамасында өздері жеуге бастайды. Балалар тез өседі, көбінесе анасы оларды тасымалдағанда қиындықпен жүреді. Галаголар бір-біріне шақырып және жолдарын несеппен белгілеп қарым-қатынас жасайды. Несептің иісін сезіп, олар әрқашан бірдей бұтаққа секіріп түсе алады. Түннің соңында топ мүшелері ерекше шақыруды қолданып, жапырақтардан жасалған ұяға, бұтақтардың тобына немесе ағаштың қуысына жиналып ұйықтайды.

Секіру

Галаголардың секіру қабілеті таңғажайып. Royal Society журналында жарияланған зерттеуге сәйкес, галагоның ең жоғары тіркелген секіруі, әр жануардың дене массасы және оның аяқ бұлшық еттерінің шамамен 25% құрайтыны ескерілгенде, галагоның секіру бұлшық еттері бақаның бұлшық еттерінен алты-тоғыз есе артық жұмыс істеуі керек. Бұл төменгі аяқ сіңірлеріндегі серпімді энергияны жинаудың нәтижесі деп саналады, бұл олардың дене мөлшеріне қарағанда әлдеқайда биік секірулеріне мүмкіндік береді.

Мінез-құлық

Жалпы, галагоның әлеуметтік құрылымында әлеуметтік және жеке өмірдің элементтері бар. Бұл олардың ойындарынан көрініс табады. Олар бұтақтардан секіріп, биікке көтеріліп, түрлі заттарды лақтырады. Әлеуметтік ойынға ойынша төбелесу, күтім жасау және бір-бірін қуу сияқты түрлері жатады. Бір-бірін қуу ойынында екі галаго кездейсоқ секіріп, ағаштар арасында бір-бірін қуып жетеді. Топ ішінде ересек галаголар көбінесе жалғыз демалады, ал жас галаголар бір-бірімен үнемі байланыста болады. Бұл Galago garnetti түрінде де байқалады. Ана галаголар балаларын ұзақ уақытқа жалғыз қалдырып, олардың кетіп қалуына араласпайды. Алайда, балалары анасына жақын болуға тырысып, онымен әлеуметтік байланыс жасауға ұмтылады. Күтім – галаголардың күнделікті өмірінде маңызды рөл атқарады. Олар демалудан бұрын, демалыс кезінде және демалыстан кейін өзін тазалайды. Топтағы еркектер әлеуметтік күтімді жиі жасайды. Әйелдер еркектердің күтім жасау әрекеттерін көбінесе қабылдамайды. Бұл ерекшелік, бала сияқты шығарған дыбыстан туындап, адамдарды ұрлай алатын құдіретті жануар туралы аңызға айналды. Сондай-ақ, Нигериядағы жабайы галаголарды ашық жерде өлген күйінде табу өте сирек екендігі айтылады. Олар өлу үшін таяқшалар, жапырақтар немесе бұтақтардан ұя салады. Сахара аймағынан оңтүстік Африкада түрдің жойылу қаупі осы мәлімдемені растауды қиындатты.