Кіріспе

Салитер карта ойыны

Атауы

АҚШ және Канадада бұл ойын өте жақсы танымал, сондықтан "Солитер" термині, ешқандай толықтыруларсыз, көбінесе Клондайк ойынын білдіреді. Ұлыбританияда оны көбінесе жай ғана "Сабыр" деп атайды. Басқа елдерде бұл ойын "Америкалық сабыр" деп белгілі. Тарихи тұрғыдан алғанда, Клондайк Америкада "Канфилд" деп те аталған, мүмкін, өйткені ол Нью-Йорк штатының Саратога-Спрингс қаласындағы Канфилд казиносында казино ойыны болғандықтан, және осы атпен Англияда танымал болған. Бірақ бүгінде Канфилд – ағылшын тілінде "Демауын" деп аталатын сабыр ойынының американдық атауы, ал ол мүлдем басқа ойын. Сондай-ақ, осы ойынды Ричард Канфилд ойлап тапқан деген әңгіме бар, бірақ Канфилд өзінің ойынын "Клондайк" деп атаған.

Тарих

Тунгтың (2015) сөзінше, ойын 1896–1899 жылдары Клондайк алтын асығы болған Канада аймағының құрметіне «Клондайк» деп аталған болуы мүмкін. Бүгінде «Клондайк» деп танылатын ойынның ең алғашқы ережелері 1907 жылғы «Хойл ойындары» басылымында «Жеті карталы Клондайк» деген атпен жарияланған. «Хойлс» оны «Клондайк» ойынының жеңілдетілген нұсқасы деп атайды, ол да сол кітапта сипатталған, бірақ қазір АҚШ-та Канфилд, ал әлемнің басқа бөліктерінде Demon деп аталатын ойынның ставкалық нұсқасы болып табылады. 1913 жылғы «Карталық ойындардың ресми ережелері» басылымында «Жеті карталы Клондайк» «Клондайк» болып өзгертілді, онда колода үш емес, бір картадан өтеді, ал бастапқы «Клондайк» енді «Канфилд» деп аталады. «Клондайк» 1990 жылдары Microsoft Windows құрамына енгені оның қазіргі танымалдылығына үлкен үлес қосты. Ол солитёрдің ең танымал нұсқасы саналады.

Жеңіс ықтималдығы

Клондайк ойынында ең жақсы стратегия қолданғанда жеңіске жету ықтималдығы белгісіз, бірақ Хойлдің ойын ережесінде жеңіс мүмкіндігі 30 ойынның 1-і деп көрсетілген. Теоретиктердің осы мүмкіндіктерді дәл есептей алмауы математик Перси Диаконис тарапынан «қолданбалы ықтималдықтың ұятты жағдайларының бірі» деп сипатталды. Клондайк ойынының жеңіске жету мүмкіндігі туралы ең толық мәліметтер ойынның «Естелген Солитер» немесе «Естелген Клондайк» деп аталатын өзгертілген нұсқасына қатысты, онда барлық 52 картаның орналасуы белгілі. Естелген Клондайк жеңу ықтималдығы (үш карта тарту ережесімен) шамамен 82% деп есептелген, дәлірек айтқанда, сенімділік интервалы 81.956% ± 0.096% құрайды. Естелген Клондайк, барлық карталарды ашық ойнаумен толыққандай бірдей емес, себебі бұл жағдайда төмен қараған картаның астындағы карта онымен сәйкес келсе, қалыпты емес қимыл жасауға мүмкіндік туындайды. Нақты карталарды қолдану арқылы, Естелген Клондайк төмен қараған карталарды көзбен тексеру арқылы немесе төмен қараған карталарды бетімен, бірақ жанына қарай қою арқылы ойнауға болады, осылайша оларды негізгі үймеден ажыратуға болады. Электрондық бағдарламалар арқылы ойнағанда, егер таңдау дұрыс болмаса, бастапқы күйге оралу үшін шексіз қайтару мүмкіндігін пайдалану арқылы ойнауға болады. Екі ойынның (қалыпты және естелген) арасындағы жалғыз айырмашылық – карталардың орналасуын білу болғандықтан, жеңіске жетуге болатын барлық Естелген Клондайк ойындары қалыпты Клондайкта да жеңіске жетеді. Естелген Клондайк үшін 82% жеңіс көрсеткіші, карталардың орналасуы белгісіз болған кезде, қалыпты Клондайк үшін жеңіс көрсеткішінің жоғарғы шегін 82% деп белгілейді. Ең жақсы стратегия қолданғандағы нақты ықтималдық мұнан әлдеқайда төмен болуы мүмкін, себебі бірнеше мүмкіндік болғанда дұрыс және бұрыс қимыл арасындағы айырмашылықты алдын ала білу мүмкін емес, сондай-ақ кейбір карталар әлі де жасырылған. Нәтижесінде, қалыпты Клондайк жеңіске жету мүмкіндігі туралы өте аз мәлімет бар. Монте-Карло ағашын іздеу алгоритмін қолданған Клондайк ойнайтын AI, кездейсоқ түрде құрастырылған қалыпты Клондайк ойындарының 35%-ға дейін шеше алды, бұл жеңіс мүмкіндігінің ең төменгі шегін көрсетеді. Бір тәжірибеде тәжірибелі ойыншы 442 ойынның 189-сында (43%) жеңіске жеткені анықталды, бірақ бұл қалыпты және Естелген Клондайк арасында шамамен 40% айырмашылықты көрсетеді.

Ойын түрін

Кейбір казиноларда Клондайк, карталарды біреуден біреулеп ашып, колоданы бір рет қана қолдану ережесімен құмар ойынына айналады. Мысалы, ойыншы ойнау үшін 50 доллар төлейді, ал казино әрбір негізге салынған карта үшін 5 доллар төлейді. Осы Клондайк түрі кейде Лас-Вегас Солитер деп аталады.

Жокер пасьянсы

Джокер Солитер – Жоли Квентин Кансил жасаған Клондайк ойынының түрі, онда екі жокер қолданылады, олар шектеулі түрде кез келген картаның орнына қойылмайтын карталар болып табылады. Бұл ойыншылардың көптеген салмақты шешімдер қабылдауын қажет ететіндіктен, ойынға шеберлік пен стратегиялық ойлауды қосады.

Қос пасьянс

Klondike екі ойыншылық Double Solitaire ойынына түрлендірілді. Ойыншылардың әрқайсысының жеке колодасы бар, бірақ олар бір-бірінің үйінділеріне ойнамайды, ортақ негіздерді пайдаланады. Ойыншылар кезекпен ойнайды, олардың қолынан карта шығару мүмкін болмайынша. Барлық 52 картаны бірінші ойнаған ойыншы жеңіске жетеді. "Дабл" пасьянсын ресми емес жағдайда екі ойыншыдан көп қатысушымен де ойнауға болады.