Кіріспе

Индияның Керала штатындағы муниципалды қала. Касарагод – Индияның Керала штатындағы Касарагод ауданының муниципалды қаласы және әкімшілік орталығы. 1966 жылы құрылған Касарагод, аудандағы алғашқы муниципалды қала болды. Бұл Кераланың ең солтүстік ауданы, сонымен қатар ол Сапта Бхаша Сангама Бхуми ("Жеті тілдің елі") деп белгілі. Касарагодта Чандрагири өзені, тарихи Колатири раджалары, Ранипурам және Коттанери тауларының табиғи ортасы, сондай-ақ Мадиян Кулом ғибадатханасы, Мадхур ғибадатханасы, Анандапурам көл ғибадатханасы және Мәлік Динар мешіті сияқты тарихи және діни орындар бар. Ежимала тауы Нилешварамның Каввай арналарының оңтүстік бөлігінде орналасқан. Касарагод Каннур қалалық корпорациясынан 90 км солтүстікке, ал Мангалордан 50 км оңтүстікке қарай орналасқан. Касарагод ауданында Керала штатындағы ең көп өзендер бар – 12 өзен.

Этимология

Касарагод атауының шығу тегі туралы әр түрлі пікірлер бар, бірақ ешқайсысы толыққанды қабылданбаған. Малаялам тілінде Касарагод Каññираккоту (Каññирам ағаштарының жері) деп белгілі болған. Каññирам – бұл малаялам тілінде мұнда көптеп өсетін Касарака ағаштарының (каннада тіліндегі атауы) атауы. Касарагод 16 ғасырға дейін Кумбла әулетінің билігінде болды, ол Каннурда орналасқан Колатунаду патшалығының қарауындағы вассал мемлекеті еді. 16-шы ғасырда каннада патшалықтары осы аймақтағы теңіз портына және оның төңірегіне баса назар аударды.

Ежелгі дәуір

Сангам дәуіріндегі көне тамил еңбектерінде ауданды қамтитын аймақ Пужинадтың бір бөлігі болғаны көрсетілген, ол Кожикодтан Мангалорға дейінгі жағалау жолағынан тұрады. Саяси жағынан, бұл аймақ Ежимала патшалығының құрамына кірді, астанасы қазіргі Каннур ауданындағы Ежимала қаласында орналасқан. Ежималаның ең танымал патшасы – Наннан, оның патшалығы Гудалурға және Коимбатурдың солтүстік бөліктеріне дейін жеткен. Пужинад, Карканадпен бірге (Ежимала әулетінің шығыс аймақтарын, Кодагудың бір бөлігімен бірге Вайанад-Гудалур аймағын қамтиды) астанасы Ежималада орналасқан. Мушака патшалары Наннанның ұрпақтары саналды. 14 ғасырға қарай Мушака патшалығы Колатиринад деп белгілі болды, ал билеушілері Колатиристер деп аталды. Колатунад патшалығы өзінің гүлденген шағында солтүстікте Нетравати өзенінен (Мангалор) оңтүстікте Корапужаға (Кожикод) дейін, батысында Араб теңізі және шығыс шекарасында Кодагу төбелерімен, сондай-ақ Араб теңізіндегі Лакшадвип аралдарын қамтыған.

Орта ғасырлар

Касарогод, Маңғал қаласынан оңтүстікке қарай шамамен 50 шақырым қашықтықта орналасқан, бұрынғы кезде сауданың маңызды орталығы болған. Рамачаритам, бәлкім, ежелгі малаялам тілінде жазылған ең көне әдеби туынды, біздің заманымыздың 12-шы ғасырына жатады. Оның қолжазбалары Нилешварамнан табылғандықтан, оның Касарогод ауданында жазылғандығы айтылады. Арабтар Касарогодты Харквиллия деп білген. Қиссат Шакарвати Фармад бойынша, Малик Динар дәуірінде Кодунгаллур, Коллам, Мадай, Баркур, Мангалор, Касарогод, Каннур, Дхармадам, Панталаини және Чалиямдағы мешіттер салынған, және олар Үндістан субконтинентіндегі ең көне мешіттердің қатарында саналады. Малик Динар Касарогод қаласындағы Талангарада қайтыс болған деп есептеледі. 16-шы ғасырға дейін Касарогод қаласы малаялам тілінде Канхиракоде деп аталған (дегенмен, "Канхира ағаштарының жері" деген мағынаны білдіруі мүмкін). Құмбла әулетінің тегінде малаяли наирлері мен тулува брахмандары болған. Қазіргі Хосдург талуғының (Канхангад) және Велларикундудың көп бөліктері ерте ортағасырлық кезеңде Колатунаду және Каликуттың Заморинімен туысқан Нилешварам әулетінің құрамында болған. Чандрагири өзенінен солтүсқарақтағы аймақтар (қазіргі Манджешварам және Касарогод талуктары) Кумбала әулетінің билігінде болған.

Колониялық дәуір

1800 жылы Артур Уэлслидің отбасылық дәрігері Фрэнсис Бьюкенен Касарагодқа сапар жасады. 1763 жылы Хайдер Әли Иккери Найктардың астанасы Беданурға (Биднар) шабуыл жасады. Оның ұлы Типу Сұлтан Кераланың Малабар аймағының көп бөлігін шапты. 1792 жылғы Серингапатам шарты бойынша Типу Канарадан басқа Малабарды британдықтарға берді. Британдықтар Типу Сұлтан қайтыс болғаннан кейін ғана Канараны басып алды. Кейін 1862 жылғы 16 сәуірде Оңтүстік Канара Мадрас президенттігіне қосылды және бұрынғы Бекал талуғының орнына Касарагод талуғы құрылды.

Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең

Керала құрылғанға дейін Касарагод Мадрас президенттігінің Оңтүстік Канара ауданының бір бөлігі болды. Алайда, 19 ғасырда Касарагод аймағы Оңтүстік Канарадан бөлініп, Малабар ауданымен біріктіру үшін көптеген күреске куә болды, себебі ол Оңтүстік Канарадағы жалғыз малаялам тілді көпшілік аймақ еді. Касарагод штаттарды қайта ұйымдастыру және 1956 жылдың 1 қарашасында Кераланың құрылуынан кейін Кераланың Каннур ауданының бір бөлігіне айналды. Кейін әкімшілік жұмысын жеңілдету үшін Касарагод екі талуққа – Касарагод пен Хосдургқа бөлінді. Касарагод 1984 жылы аудан болып жарияланды. Касарагодты Кералаға қосу мәселесі даулы болып келді, себебі онда тулу және каннада тілінде сөйлейтін елеулі халық бар. 1951 жылғы Үндістан халық санағы кезінде аудан халқының барлығының 72,0% ғана ана тілі ретінде малаяламды таңдады. 14,2% тулу тілін, ал 6,3% каннада тілін таңдады.

Климат

Касарагод Кёппен климаттық жіктелімі бойынша тропикалық муссондық климатқа ие. Ол жыл сайын көп мөлшерде жаңбыр алады.

Көлік

66-шы ұлттық автомобиль жолы Үндістанның батыс жағалауын Мумбаиден Каньякумариге жалғастырып, ауданның жағалау аймағы арқылы өтеді. Ол Манежшвар, Уппала, Кумбла, Касарагод, Удма, Бекал, Канхангад, Нилешварам және Трикарипур сияқты маңызды жағалау қалаларынан өтеді. Ауданға Талападиден кіріп, Пайянурдан шығады. Касарагод және Канхангадтан басталатын/аяқталатын мемлекеттік автомобиль жолдары бар. Касарогодтың негізгі аудандық жолдарының (MDR) жалпы ұзындығы шамамен 1460 км және аудандағы әр 10 мың адамға шамамен 11,2 км MDR шамасында тиесілі. Керала мемлекеттік автомобиль көлігі корпорациясы (КСРТК) ауданда қызмет көрсету үшін станцияларға ие. Теміржол жағалау аймағы арқылы өтеді. Касарагод теміржол станциясы Маңғол-Шоранур желісіндегі оңтүстік аймақтың Палаккад теміржол бөлімшесінде орналасқан. Касарагод ауданында Кераланың 13 кіші портының үшеуі орналасқан: Манжешвар, Касарагод және Нилешварам. Ең жақын халықаралық әуежайлар Маңғалда (65 км қашықтықта) және Каннурда (110 км қашықтықта) орналасқан.

Демография

2011 жылғы халық санауы бойынша Касарагод муниципалитетінің халқы 54 172 адамды құрады, оның ішінде 26 319 ер адам және 27 853 әйел адам. Касарагод муниципалитеті 10 202 отбасы тұратын аумаққа орналасқан. Муниципалитет 35 округке бөлінген, оларға сайлау 5 жыл сайын өткізіледі. Әйелдерге шаққандағы ер адамдар санының қатынасы 1058-ге тең, ал мемлекет бойынша орташа көрсеткіш 1084-ті құрады. 0-6 жас аралығындағы халық саны 7 234 адамды (жалпы халықтың 13,4%) құрады, оның ішінде 3 716 ер бала және 3 518 қыз бала. Касарагод қаласының сауаттылық деңгейі 94,76% болды, бұл мемлекеттік орташа көрсеткіштен (94%) жоғары. Ер адамдардың сауаттылық деңгейі 96,5%, ал әйелдердің сауаттылық деңгейі 93,1% құрады.

Саясат

Қасарогод муниципалитетінің қазіргі төрағасы – Адв. В. М. Мунир (IUML) және төраға орынбасары – Шамсида Фироз. Басты саяси партиялар: Үндістан мұсылман лигасы, Үндістан коммунистік партиясы (марксистік), Ұлттық Һинд Конгресі, Үндістан коммунистік партиясы және Бхаратия Джаната партиясы. Солтүстік Қасарогодта IUML үстемдік құрып тұр, одан кейін БЖДП, ал оңтүстік бөлігінде CPI(M) басым. Н. А. Нелликкунну – қазіргі уақытта Қасарогод сайлау округінің заң шығарушы жиналысының депутаты. Бұл Қасарогод (Лок Сабха сайлау округі) құрамына кіреді. Ұлттық Һинд Конгресінің (INC) мүшесі Раджмохан Уннитан – 2019 жылғы сайлаулар бойынша Қасарогодтан сайланған қазіргі парламент депутаты.

Артта қалу

Касарагод ауданы – Керала штатының ең солтүстік ауданы, ол штаттың оңтүстік ұшында орналасқан штаттық бас кеңсе Тируваннатпурамнан шалқары қашықтықта жатыр. Манешварам қаласы штаттың бас кеңсесі Тируваннатпурамнан шамамен 600 км солтүстікке, Маңгалордан 30 км оңтүстікке, көршілес Карнатака штатының бас кеңсесі Бангалордан 350 км батысқа және Мумбай қаласынан 950 км оңтүстікке орналасқан. 2012 жылы Екінші Өмен Чанди үкіметі бұл ең солтүстік ауданның артта қалу себептерін және туындаған мәселелерді зерттеу үшін, сондай-ақ ауданға арналған арнайы бағдарлама жасау мақсатында бұрынғы бас хатшы П. Прабакаран басшылығымен комиссия құрды. 2013 жылы ауданда Манджешварам және Велларикунду деген тағы екі әкімшілік бөлім құрылды. Сондай-ақ, 2013 жылы үкіметтің штаттың барлық 14 ауданында кемінде бір мемлекеттік медициналық колледж ашу саясатының аясында Касарагод ауданында мемлекеттік медициналық колледж ашуға рұқсат берілді.

Жалпы

Манорама жылнамасы 1995 (малаялам тілінде) Манорама жылнамасы 2003 (ағылшын тілінде).