Уильям Фризелл: Американдық джаз гитаршысы

Кіріспе

Американдық джаз гитарисі (1951 жылы туған)

Уильям Ричард Фриселл (18 наурыз 1951 жылы туған) – американдық джаз гитарисі. Ол 1980-ші жылдары ECM Records лейблінде сессиялық музыкант және жетекші ретінде көзге түсті. Одан кейін ол түрлі жобаларда жұмыс істеді, ең бастысы – Нью-Йорктегі Downtown Scene қатысушысы ретінде, онда ол композитор және саксофонист Джон Зорнмен ұзақ және жемісті ынтымақтастық орнатты. Сонымен қатар, ол 1980-ші жылдардың басынан бастап Пол Мотианның тобының тұрақты мүшесі болды және Мотиан 2011 жылы қайтыс болғанға дейін осылай жұмыс істеді. 1990-шы жылдардың соңынан бері Фриселлдің жетекші ретіндегі шығармаларында фолк, кантри, рок-н-ролл және американа элементтері жиі кездеседі. Ол алты рет «Грэмми» сыйлығына ие болды, соның ішінде бір рет жеңіске жетті.

Ерте өмір және мансап

Фриселл Балтимор қаласында, Мэриленд штатында, АҚШ-та дүниеге келді, бірақ жастық шағының көп бөлігін Денвер, Колорадо аймағында өткізді. Денвер-Аврора қалалық аймағындағы алғашқы гитара оқытушысы Дейл Брунинг болды, онымен Фриселл 2000 жылы «Reunion» дуэт альбомын шығарды. Солтүстік Колорадодан бітіргеннен кейін Фриселл Бостон қаласындағы Беркли музыкалық колледжіне түсті. Фриселл 1980-ші жылдары ECM компаниясының штаттағы гитарисі болды және бірнеше альбомдарда жұмыс істеді, оның ішінде Ян Гарбаректің 1982 жылы жарық көрген «Paths, Prints» альбомы ерекше аталады. Фриселлдің өзінің атымен шыққан алғашқы альбомы «In Line» (1983) болды, онда жеке гитара орындауларымен қатар бассист Арилд Андерсенмен дуэттері де бар.

Нью-Йорк дәуірі

1980 жылдары Фриселл Нью-Джерси штатының Хобокен қаласына көшіп, Нью-Йорк джаз өнерінің белсенді қатысушысы болды. Ол Джон Зорнмен ертедегі серіктестік құрды – оның ішінде авангардты джаз тобы «Накид Сити» құрамында болды, сондай-ақ көптеген музыканттармен бірге орындады немесе жазбалар жасады. Ол саксофонист Джо Лованомен бірге Пол Мотианның триосында да ойнады. 1980 жылдардың ортасында Фриселл Кермит Дрисколл (бас), Джои Барон (доп) және Хэнк Робертс (виолончель) музыканттарынан тұратын тұрақты топ ұйымдастырды (Робертс кеткен соң топ триоға дейін азайтылды). Студиялық жобаларға бұл топқа басқа музыканттар да жиі қосылатын.

Сиэтл жылдары

1988 жылы Фриселл Нью-Йорк қаласынан Сиэтлге (Вашингтон штаты) көшіп барды. 1990 жылдардың басында Фриселл ең жақсы бағаланған екі альбомын шығарды: біріншісі – «Have a Little Faith» (Китонның «Convict 13» үшін жазылған музыкамен бірге «Quartet» альбомында жарық көрді). 2000 жылдан бері Фриселл Сиэтлдің жанындағы, Вашингтон штатының Бэйнбридж аралында тұрып келеді. 2003 және 2005 жылдар аралығында Фриселл «Century of Song» концерттерінің музыкалық жетекшісі болды – бұл Германияның Руртриеннале өнер фестивалінде өткен концерттер сериясы (Ли Таунсенд өндірген). Фриселл Рики Ли Джонс, Элвис Костелло, Петра Хаден, Дженни Шейнман, Сюзанна Вега, Арто Линдсей, Лудон Уэйнрайт III, Вик Чеснут, Ван Дайк Паркс, Бадди Миллер, Рон Сексмит және Чип Тейлор сияқты әртістерді шақырып, олардың сүйікті әндерін жаңа аранжировкаларда орындауларын ұйымдастырды. 2003 жылы Фриселлдің «The Intercontinentals» альбомы «Грэмми» сыйлығына ұсынылды, ал 2005 жылы «Unspeakable» альбомы үшін «Үздік заманауи джаз альбомы» сыйлығын жеңіп алды. Оның 2008 жылғы «History, Mystery» альбомы 2009 жылы «Үздік джаз инструменталды альбомы» (жеке немесе топтық) номинациясы бойынша «Грэмми» сыйлығына ие болды. Фриселл тәуелсіз музыканттарды қолдау мақсатында өткізілетін Independent Music Awards-тың алтыншы жылдық сайысында төреші болды. Фриселл Мэтт Чемберлен, Такер Мартин және Ли Таунсендпен бірге «Floratone» тобын құрып, 2007 жылы «Blue Note» лейблінде Виктор Краусс, Рон Майлз және Эйвинд Кангтің қатысуымен альбом шығарды. 2008 жылы Фриселл «Earth» тобының «The Bees Made Honey in the Lion's Skull» альбомында қонақ ретінде өнер көрсетті. 2009 жылы Фриселл әнші-сазгер Сэм Шривпен бірге Леонард Коэннің «Hallelujah» әнін дуэт ретінде орындады. Бұл жазба Шривтің «Bittersweet Lullabies» дебюттік альбомында жарық көрді. 2010 жылы Фриселл «Savoy Jazz» лейблімен жұмыс істей бастады және 2010 жылдың тамызында «Beautiful Dreamers», ал 2011 жылдың сәуірінде «Sign of Life» альбомын шығарды. Сонымен қатар, 2011 жылдың 25 қаңтарында Фриселл мен Винисиус Кантурия «Lágrimas Mexicanas» альбомын «E1» лейблінде жариялады. 2011 жылдың маусым айында Фриселл, Ли Таунсенд және олардың жиі серіктесі Винисиус Кантурия Калифорния штатының Окленд қаласында TEDx GoldenGateED бағдарламасының «Мейірімділікке үйрету» тақырыбындағы іс-шарасына қатысты. Фриселл мен Кантурия жеке-жеке өнер көрсетті, ал Таунсенд іс-шараның техникалық жағына көмектесті. 2011 жылдың қыркүйегінде Фриселл Джон Леннонның музыкасын өзінің интерпретациясында ұсынған «All We Are Saying» альбомын шығарды. Фриселлдің квинтетіне скрипкашы Дженни Шейнман, педальді сталь және акустикалық гитарист Грег Лейз, басист Тони Шерр және барабаншы Кенни Вуллесен кіреді. 2017 жылы Фриселл өзі бітірген Беркли музыка колледжінен музыканың құрметті докторы атағын алды. 2021 жылы Нью-Йорктегі Village Vanguard клубында түсірілген видео «Blue Note Records» лейблі арқылы YouTube-та жарияланды.

In 1988, Frisell left New York City and moved to Seattle, Washington. In the early 1990s Frisell made two of his best reviewed albums: first, Have a Little Faith, (released on the album Quartet along with music written for Keaton's Convict 13). Since 2000, Frisell has lived on Bainbridge Island, Washington, near Seattle. Between 2003 and 2005, Frisell acted as musical director for Century of Song, a series of concerts at the German Ruhrtriennale arts festival (produced by Lee Townsend). Frisell invited artists including Rickie Lee Jones, Elvis Costello,Petra Haden, Jenny Scheinman , Suzanne Vega, Arto Lindsay, Loudon Wainwright III, Vic Chesnutt, Van Dyke Parks, Buddy Miller, Ron Sexsmith and Chip Taylor to perform their favorite songs in new arrangements. In 2003 Frisell's The Intercontinentals was nominated for a Grammy award; he won the 2005 Grammy Award for Best Contemporary Jazz Album for his album Unspeakable. His 2008 album History, Mystery was nominated for a 2009 Grammy award for Best Jazz Instrumental Album, Individual or Group. Frisell was also a judge for the sixth annual Independent Music Awards to support independent artists careers. Frisell has united with Matt Chamberlain, Tucker Martine, and Lee Townsend in the Floratone band, and they released an album on Blue Note (2007) featuring guest performances of Viktor Krauss, Ron Miles and Eyvind Kang. In 2008 Frisell performed as a featured guest on Earth's album The Bees Made Honey in the Lion's Skull. In 2009 Frisell featured in a duet rendition of Leonard Cohen's "Hallelujah" with singer songwriter Sam Shrieve. The recording was released on Shrieve's debut album Bittersweet Lullabies. In 2010 Frisell started working with the Savoy Jazz label and released Beautiful Dreamers in August 2010, then a second release of Sign of Life in April 2011. Also, on January 25, 2011, Frisell and Vinicius Cantuária released Lágrimas Mexicanas on the E1 label. In June 2011, Frisell, Lee Townsend, and their frequent collaborator, Vinicius Cantuaria, participated in TEDx GoldenGateED's program, "Teaching Compassion" in Oakland, California. Frisell and Cantuaria performed separately, and Townsend assisted with the technical aspects of the event. In September 2011, Frisell released All We Are Saying, a full length offering of his interpretations of John Lennon's music. Frisell's quintet includes violinist Jenny Scheinman, pedal steel and acoustic guitarist Greg Leisz, bassist Tony Scherr, and drummer Kenny Wollesen. In 2017, Frisell received an honorary doctorate of music from his alma mater, Berklee College of Music. In 2021 a video was recorded at the Village Vanguard in New York and was published by Blue Note Records on YouTube.