Кіріспе
Сымсыз желіге негізделген желісі бар интернет-провайдер. Сымсыз интернет-провайдері (WISP) – сымсыз желіге негізделген желісі бар интернет-провайдер. Технологияға кең таралған Wi-Fi сымсыз желісі, немесе 900 МГц, 2,4 ГГц, 4,9, 5, 24 және 60 ГГц ашық жиіліктерде, сондай-ақ UHF жиіліктерінде (оның ішінде MMDS жиілік жолағы), LMDS және 6 ГГц-тан 80 ГГц-қа дейінгі басқа да жиіліктерде жұмыс істеуге арналған авторлық құқықпен қорғалған жабдықтар кіруі мүмкін. АҚШ-та Федералды байланыс комиссиясы (FCC) 2005 жылы FCC 05-56 есебі мен бұйрығын шығарды, онда FCC ережелері 3650 МГц жиілігін жердегі сымсыз кеңжолақты операциялар үшін ашуға қатысты қайта қарастырылды. 2007 жылғы 14 қарашада Комиссия сымсыз телекоммуникациялар бюросы 3650-3700 МГц жиіліктерінде лицензия беру және тіркеу процесінің басталу күнін жариялаған (DA 07-4605) хабарлама жариялады. 2015 жылдың шілдесіне қарай, АҚШ-та 2000-нан астам тұрақты сымсыз кеңжолақты провайдерлер 4 миллионға жуық клиенттерге қызмет көрсетіп жатыр.
A wireless Internet service provider (WISP) is an Internet service provider with a network based on wireless networking. Technology may include commonplace Wi Fi wireless mesh networking, or proprietary equipment designed to operate over open 900 MHz, 2.4 GHz, 4.9, 5, 24, and 60 GHz bands or licensed frequencies in the UHF band (including the MMDS frequency band), LMDS, and other bands from 6 GHz to 80 GHz. In the US, the Federal Communications Commission (FCC) released a Report and Order, FCC 05 56 in 2005 that revised the FCC’s rules to open the 3650 MHz band for terrestrial wireless broadband operations. On November 14, 2007 the Commission released a Public Notice (DA 07 4605) in which the Wireless Telecommunications Bureau announced the start date for the licensing and registration process for the 3650 3700 MHz band. As of July 2015, over 2,000 fixed wireless broadband providers operating in the US, servicing nearly 4 million customers.
Тарих
Бастапқыда WISP-тер кабельдік теледидар немесе DSL желісі жоқ ауылдық аймақтарда ғана кездесетін. Әлемдегі алғашқы WISP – 1992 жылы Вайоминг штатының Ларами қаласында электр инженері және InfoWorld бағанасының авторы Брет Гласс құрған коммерциялық емес ауылдық телекоммуникация кооперативі LARIAT. LARIAT бастапқыда NCR Corporation өндірген WaveLAN жабдықтарын пайдаланған, ол 900 МГц лицензияланбаған радио жиілігінде жұмыс істеген. LARIAT 2003 жылы жекешелендіріліп, коммерциялық сымсыз интернет-провайдер ретінде жұмысын жалғастыруда. Тағы бір ерте WISP – Оңтүстік Африканың Йоханнесбург қаласындағы Internet Office Parks компаниясы, оны 1996 жылдың қаңтар айында Рой Патер, Бретт Эйри және Аттила Барат құрған. Олар Оңтүстік Африканың телекоммуникация операторы Telkom компаниясының бизнеске арналған арнайы интернет-желілеріне деген сұранысты қанағаттандыра алмайтынын түсінген соң, дүкендерде сымсыз штрих-код оқуға арналған алғашқы сымсыз LAN өнімдерінің бірі – Aironet (қазір Cisco компаниясына тиесілі) қолданды. Олар бизнес ауданының немесе орталық қалалық аймақтың ең биік ғимаратына арнайы Telkom желісін жүргізіп, қалған ғимараттарды сымсыз түрде осы негізгі нүктеге қосып, Telkom компаниясынан бір ғана желіні пайдаланып жүздеген бизнеске қосылуға болатынын есептеді. Әрбір "спутниктік" ғимарат Ethernet желісімен жабдықталған, сондықтан Ethernet LAN-ға қосылған кез келген бизнес дереу интернетке қол жеткізе алатын болды. Сымсыз технологияның дамымағандығы, қауіпсіздік мәселелері және Оңтүстік Африкадағы үкіметтік телекоммуникация операторы Telkom SA компаниясының қызметін тоқтатуға үнемі талап етуіне байланысты компания 1999 жылдың қаңтар айында жабылды. 2008 жылдың мамыр айына қарай Чехияда 879 Wi-Fi негізіндегі WISP болды, бұл оны бүкіл ЕО-дағы ең көп Wi-Fi қолжетімділік нүктесі бар елге айналдырды, бұл бұрынғы телекоммуникация операторының бекітілген дерек желілеріндегі монополиясының салдары болды. Сымсыз интернетпен қамтамасыз ету дамып келе жатқан елдерде "цифрлық алшақтықты" немесе "интернет алшақтығын" азайтуға зор мүмкіндік береді. Geekcorps Африкада, басқалармен қатар, сымсыз желілерді құруға белсенді көмектеседі. Типик WISP жүйесінің мысалы – Wi-Fi стандарттарына негізделген Gaiacom Wireless Networks жүйесі. "Бір балаға бір ноутбук" жобасы жақсы интернет байланысына үлкен сұраныс қояды, оны ауылдық аймақтарда спутниктік немесе сымсыз желі арқылы ғана қамтамасыз етуге болады. Оңтүстік Африка сияқты интернетке қол жеткізудің қымбат елдерде үкімет кіші WISP-терге спектрді бөліп бергенінің арқасында баға күрт төмендеді, олар жылдам кеңжолақты байланысты әлдеқайда арзан бағамен ұсына алады. Кейбір WISP желілері Ұлыбританияның ауылдық аймақтарында ауылдық жерлерде нашар кеңжолақты DSL қызметімен (жолақтың енімен) байланысты мәселелерді шешу үшін құрылды ("қоңыр дақтар"), сондай-ақ қызметті жақсартуға болатын талшықтық желілерді (әдетте ауылдық ғимараттар тобына шкафтан талшық, ал оқшауланған ғимараттар үшін ғимаратқа талшық) баяу енгізу де осы мәселенің бірі. Осы WISP-тердің көптегені Еуропалық ауылдық даму қорының қаражаты есебінен Қоғамдық кеңжолақты желі арқылы құрылды.
Шолу
WISP көбінесе орналасуға негізделген контент, виртуалды жеке желі (VPN) және IP арқылы дауыс беру сияқты қосымша қызметтерді ұсынады. Оқшауланған муниципалды интернет-провайдерлер де, ірі мемлекеттік бастамалар да сымсыз желілерге баса назар аударады. WISP-тер кабельдік және цифрлық абоненттік желілердің қолжетімсіз болған ауылдық аймақтарда үлкен нарықтық үлес иеленеді; сонымен қатар, қолда бар технологияның арқасында, олар ескі кабельдік және телефон жүйелерінің жылдамдығымен теңесе алады немесе оны басып өтеді. Қалалық ортада гигабиттік сымсыз байланыс жиі кездеседі және бұрын тек қымбат оптикалық талшықты қосылымдар арқылы ғана қол жетімді болған жолақтықты қамтамасыз етеді. Әдетте, WISP қызмет көрсетуді жоспарлаған аймақтың орталығына талшықты желіні қосу арқылы жұмыс істейді. Одан кейін WISP аймақтағы радио мұнаралар, биік ғимараттар, астық сақтаушылар немесе су мұнаралары сияқты биік нүктелерге кері байланыс (гигабиттік сымсыз немесе талшықты) құрылысын бастайды. Бұл орындарда жеке тұтынушыларға қызмет көрсетуге немесе оларға көбірек жабдық орналасқан басқа мұнараларға кері байланыс үшін кіру нүктелері болады. WISP бірнеше мұнараларға PoP (Point of Presence) қосу үшін гигабиттік сымсыз байланыстарды да пайдалана алады, бұл мұнараларға талшықты желілерді қосу үшін төлеу қажеттілігін азайтады. Тұрақты сымсыз қосылымдар үшін кішкентай тарелка немесе антенна клиенттің ғимаратының төбесіне орнатылып, WISP-тің ең жақын антенналық бекетіне бағытталады. 2.4 ГГц жиілігінің тар диапазонында жұмыс істегенде, 802.11 негізіндегі Wi-Fi провайдерлерінің көпшілігі сияқты, шам тіректері мен клиенттердің ғимараттарына орнатылған кіру нүктелерін көру де жиі кездеседі. Бір қызмет провайдеріне абоненттеріне жаһандық қолжетімділікті ұсынатын инфрақұрылым құру қиын болғандықтан, Wi-Fi альянсы WISPr протоколы арқылы қызмет провайдерлері арасындағы роумингті ынталандырады, бұл альянс бекіткен ұсынымдар жиынтығы, Wi-Fi пайдаланушыларының желілер арасындағы және операторлар арасындағы роумингін жеңілдетеді. Қазіргі заманғы сымсыз қызметтердің задерлеу уақыты басқа құрлықтағы кеңжолақты желілермен салыстыруға болады.