Кіріспе
Принс Ризборо – Англияның Букингемшир графтығындағы базарлық қала және азаматтық приход. Ол Айлсбериден оңтүстікке қарай 9 миль (14 км), ал Хай-Уайкомбтен солтүстік-батысқа қарай 8 миль (13 км) қашықтықта орналасқан. Қала Чилтерн төбелерінің етегінде, Чилтерн төбелері арқылы өтетін бір жолдың солтүстік басында жатыр, ал осы жолдың оңтүстік ұшы Батыс Уайкомбта. A4010 тас жолы осы бағыт бойынша Батыс Уайкомб арқылы қаладан өтіп, содан кейін Айлсбериге дейін созылады. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл жер теңізшілік және діни приход болып табылды, олардың аумақтары бірдей болған, қазіргі Принс Ризборо діни приходы (Ильмерді қоспағанда) және қазіргі Лейси Грин діни приходы, ол 19 ғасырда жеке приходқа айналды. Бұл жер ұзын және тар ("жолақты приход") болды, ол Чилтерн жартасының төменгі жағын, жартастың еңісін және Чилтерн төбелеріне дейін созылатын жартастан жоғары жатқан жерді қамтыды. Теңізшілік және приход солтүстіктегі Лонгвиктен бастап Альскот, Принс Ризборо қаласы, Лосли Роу және Лейси Грин арқылы оңтүстіктегі Спен мен Уолтерс Эшқа дейін созылды. 1934 жылдан бері Принс Ризбороның азаматтық приходы (бұрынғы діни приходпен бірдей) Принс Ризборо қаласын, Монкс Ризборо ауылын (бірақ шеткі бөліктері емес) және Хорсенденнің бір бөлігін қамтиды, бірақ Лонгвик кірмейді. Бұл Букингемширдің Уайкомб ауданында орналасқан және Уайкомб ауданындағы қалалық кеңес ретінде жұмыс істейді. Қаланың үстінен Ақ жапырақты крест көрінеді – қаланың солтүстік-шығысындағы төбеге қашалған саз крест. Крест өзі сол аттас ауылдың үстінде орналасқан болса да, бұл ескерткіш Монкс Ризборо ауданында орналасқан.
Princes Risborough ('/r//ɪ//z//b//ər//ə/) is a market town and civil parish in Buckinghamshire, England, about 9 mile (14 km) south of Aylesbury and 8 mile (13 km) north west of High Wycombe. It lies at the foot of the Chiltern Hills, at the north end of a gap or pass through the Chilterns, the south end of which is at West Wycombe. The A4010 road follows this route from West Wycombe through the town and then on to Aylesbury. Historically it was both a manor and an ecclesiastical parish, of the same extent as the manor, which comprised the present ecclesiastical parish of Princes Risborough (excluding Ilmer) and also the present ecclesiastical parish of Lacey Green, which became a separate parish in the 19th century. It was long and narrow (a "strip parish"), taking in land below the Chiltern scarp, the slope of the scarp itself and also land above the scarp extending into the Chiltern hills. The manor and the parish extended from Longwick in the north through Alscot, the town of Princes Risborough, Loosley Row and Lacey Green to Speen and Walters Ash in the south. Since 1934 the civil parish of Princes Risborough (formerly the same as the ecclesiastical parish) has included the town of Princes Risborough, the village of Monks Risborough (but not the outlying parts) and part of Horsenden but has excluded Longwick. It is within the Wycombe district of Buckinghamshire and operates as a town council within Wycombe district. The town is overlooked by the Whiteleaf Cross, a chalk cross carved into the hillside that's just northeast of the town. Though the cross itself lies just above the village with the same name, the landmark is located within the area of Monks Risborough.
Топоним
"Рисборо" атауы көне ағылшын тіліндегі "hrisen beorgas" сөзінен шыққан, яғни "бұталармен жабылған төбелер" деген мағынаны білдіреді. "Hrisen" – бұталы ағаштармен жабылған деген сипаттаушы сөз, "hris" – бұталар немесе қалың тоғай, ал "beorgas" – төбелерді білдіреді. Атау кездесетін құжаттарда жазылуы әртүрлі. 13 ғасырда ол "Магна Рисберге" (Ұлы Рисборо) деп аталды, бұл оны "Парва Рисберге" (Кіші Рисборо) – қазіргі Моникс Рисбородан – ажыратты. Кейіннен ол "Эрлз Рисборо" аталды, себебі 1242 және 1336 жылдар аралығында осы иелік Корнуолл графына тиесілі болды. Эдуард Қара ханзаданың қайтысынан кейін ол "Принс Рисберге" деп, ал соңынан "Принсез Рисборо" деп аталды, өйткені 15 ғасырдағы Розалар соғысы кезінде осы иелік әртүрлі ханзадаларға қарасты. Бұл жерге Гастингс шайқасында жеңіліске ұшырағанға дейін Гарольд Годвинсон қысқа мерзімге ие болды. 1066 жылға дейін осы иелік пен ауыл үшін номиналды құнмен (яғни монеталардың салмағын есептемей) 10 фунт төленген. Сонымен қатар, Оксфордтың қала тұрғыны 2 шиллинг, ал Дройтвичтің тұз қайнатқышы белгіленбеген сома төлеген. Бостандыққа ие адам 3 виргат жерге ие болды және оны сатуға құқылы болды, бірақ ол шерифке қызмет еткені айтылады. 1086 жылғы "Domesday" сараптамасы кезінде Рисборо иелігі – патша сарайы, жылқы шаруашылығы, аң ауру паркі және ірі балық шаруашылығынан тұратын кең кешен болды. Қазіргі Әулие Мария шіркеуі орналасқан жерде бұрын шіркеу болған болуы мүмкін. Ол Рисборо жүзінің бір бөлігі болды, сонымен қатар Бледлоу, Хорсенден және Моникс Рисборо да оған кірді. 1086 жылы жер 30 хайдқа бағаланды, соның ішінде 20 хайд деменге жатты. Иелікте 24 плугға арналған жер болды, оның төртеуі иеленушінің жерінде. 30 шаруа және олармен бірге 12 бордар (шағын шаруалар) 20 плугқа ие болды. 3 құл болды. Жылдық құны 14 шиллинг 8 пенни болатын 2 диірмен, 7 плуг командасына арналған жайылым (әдетте әрқайсысына 8 өгіз қажет деп есептеледі) және 1000 шошқаға жеткілікті орман болды. Жалпы сомада жылына 47 фунт ақ күміс төленді, 16 пенни кем.
Рисборо корольдік усадьба ретінде
Нормандық жаулап алудан кейін, елорданың жеріндегі жергілікті орман орман заңы бойынша жекешелендіріліп, жаңа патшаның, Вильгельм Жеңімпаздың жерлерінің бір бөлігіне айналды. Ол Рисбороның патшалық елімін 48 Букингемшир елімінің бірі ретінде Лонг Крендонның феодалдық бароны, Уолтер Гиффардқа, Лонгвиль лордына, оның көп жылғы адал қызметі үшін берді. 1085 жылы Рисборо елімінің иелігі оның ұлы, Бакингемнің 1-ші графы Уолтер Гиффардқа өтті. 12 ғасырға қарай ол әлі де Гиффардтар отбасының иелігінде болды, атап айтқанда Бакингемнің 2-ші графы Уолтер Гиффард. 1164 жылы мұрагерсіз қайтыс болған соң, ол таққа қайта оралды. Содан кейін ол Нормандияның констеблі, король Генрих II-ден жарлық алған Роберт де Хьюметоға берілді және шамамен 1242 жылға дейін оның отбасында қалды. Кейін король Генрих III оны ағасы Ричардқа, Корнуолл графына берді. Ол Ричардтың үлкен ұлы Генри Альменге берілуі тиіс еді, бірақ ол әкесі қайтыс болғанға дейін өлтірілгендіктен, Ричард өзінің иеліктерін екінші ұлы Эдмундқа беруге бұйырды, Корнуоллдың 2-ші графына. Эдмунд 1300 жылы баласыз қайтыс болғанда, оның иеліктері, соның ішінде қазір граф Ризборо деп аталатын корольдік иеліктері таққа қайта оралды. 1302 және 1305 жылдар аралығында король Эдуард I оны королева Маргаретқа өмір бойына берді, Эдмундтың жесірі, Корнуолл графинясы Маргареттың өмір бойы үштен бір бөлігіне құқығын ескере отырып. Король Эдуард II осы өмірлік мүдделерге байланысты қайтару құқығын өзінің жақын адамы, Пирс Гавестон мен оның әйеліне берді, бірақ бұл шешім сол жылы қайтарылып алынды. 1318 жылы королева Маргарет қайтыс болды. 1327 жылы Эдуард III он бес жасында таққа отырғанда, ол әкесінің билігі кезінде көрсеткен қызметі үшін анасы, королева Изабеллаға иелік берді. Корольдің ағасы Джон Эльтам, Корнуолл графы да бір кезде қызығушылық танытты. Содан кейін король орамды үлкен ұлы Эдвардқа, Уэльс принціне берді, ол кейін (өмірінде болмаса да) Қара Принц деп аталды. Ол 1344 жылдан 1376 жылға дейін, яғни 32 жыл бойы иелік етті. Қара Принц қайтыс болғаннан кейін, иелік оның ұлы Ричард Бордоға өтті, ол келесі жылы Ричард II патша болды. Ол оны Льюис де Клиффордқа берді, ол өмір бойы иелік етті. Ол патша Генрих IV-ке қайтып келгенде, көп жылдар бойы патша отбасына өтіп, оны ұлы Генрихке, Уэльс принціне берді, ол 1413 жылы король Генрих V болды. Содан кейін ол Генрих VI-ға өтті және оның королевасы Анжудың Маргаретінің жесірінің бір бөлігі болды. Кейіннен оны ұлы Эдуард иеленді, содан кейін Эдуард VI оны өзінің жарты қарындасы, ханшайым (кейіннен королева) Елизаветаға өмір бойы бергенге дейін таққа ие болды. Кейіннен оны король Яков I иеленді және ол оның королевасы Дания королевасы Аннаның жесірінен болды. Кейін оны Принц Чарльз, кейіннен король Чарльз I ұстады, ол 1628 жылы оны Лондон қаласына патшалық қазынаның үлкен қарыздарын өтеу үшін сатты. Осылайша, 600 жылдан астам уақыттан кейін, Англия тажымен ұзақ байланысы бар иелік ақырына жетті. Кейіннен ол базарда сатылып, сатып алынып, иелері ауысып тұрды, бірақ оның кейінгі тарихы тек коммерциялық мәмілелер туралы ғана куәлік етеді.
Қара ханның қол астындағы Рисборо
Король Эдуард III в 1344 году даровал поместье Рисборо своему старшему сыну, Эдуарду, принцу Уэльскому, известному посмертно как Чёрный принц. Ему было 14 лет, и он владел поместьем в течение 32 лет, до своей смерти в 1376 году. Эдуард III умер только в 1377 году, и принц так и не стал королем. После смерти Чёрного принца рыночный городок стал известен как Принс Рисберге, а затем Принс Рисборо. Когда принц стал лордом поместья Рисборо, на западной стороне церкви (где сейчас находится парковка) находился господский дом и зал, которые старые источники описывают как его "дворец". В некоторой степени, поместье было спланировано примерно так же, как и другие господские дома (также называемые "дворцами" в то время), такие как дворец Мач-Хадхэм в Хартфордшире и дворец Вокинг в Суррее, и, возможно, поместье в Уотлингтоне, которое также принадлежало Чёрному принцу. Поместье и земли могли быть обширными, но оно вряд ли было дворцовым и, возможно, лучше описать как охотничий домик. Принц, по-видимому, никогда не проводил там много времени. Ближайшим местом, где он жил в течение какого-либо времени, был замок Беркхамстед, где он находился после своего брака с Джоан, графиней Кент, с ноября 1361 года по январь 1362 года и время от времени в другое время. К 14 веку поместье было известно своей королевской конюшней для разведения лошадей и охоты. Основной целью визитов принца в Рисборо, вероятно, было посещение конюшни и осмотр и/или выбор жеребцов с такими громкими именами, как Гризель, Танкарвилл, Морель де Сальсбир. В 1346 году, когда принц (16 лет) собирался уехать со своим отцом в свой первый поход во Францию, который завершился битвой при Креси, был создан Совет для управления его различными поместьями и владениями по всей стране от его имени. Транзакции этого Совета были задокументированы, напечатаны и опубликованы Государственным архивным управлением. Многие решения, касающиеся Рисборо, принимались этим Советом, а не самим принцем. Они дают нам некоторое представление о жизни в Рисборо в 14 веке. Поместьем управлял управляющий (не всегда проживающий там), но его повседневное управление находилось в руках привратника, а также был парковый надзиратель, ответственный за управление парком, и конюх. В ноябре 1346 года Джон де Альветон был назначен управляющим поместьями принца в Уотлингтоне и Рисборо. В 1347 году конюхом был Ричард де Бекенсфилд, и ему было приказано выплачивать десятину аббату Нотли, если бы было достаточно жеребят текущего года для этой цели. В том же году привратнику было приказано выплатить деньги из доходов Рисборо для строительства новой кухни в поместье принца в Байфлите. В 1354 году (в год, когда принц находился в Беркхамстеде) часть земли в парке была огорожена принцем, и привратник (Уильям Ониот) заплатил за нее 18 шиллингов. Принц вполне мог быть там лично в том году, так как казначею его двора было приказано "по приказу самого принца" произвести оплату за различные вещи, взятые для использования принца и израсходованные в доме принца в Рисборо "после подтверждения того, что они действительно причитаются". Сюда входило в общей сложности 186 галлонов эля и "Джону Дейли из Рисборо 17 пенсов за хворост и топливо для огня". В 1359 году сэру Питеру де Лейси, клерку и главному получателю принца, было приказано обеспечить сено, овес, подковы и подстилку до дальнейшего распоряжения для двух дестриеров (боевых коней), которых сэр Болдуин Ботткурт одолжил принцу для использования в качестве жеребцов в Рисборо и Чиппенхэме, и выплачивать 3 пенса в день конюху, который за ними ухаживает. Похоже, в 1362 году произошел сильный шторм, когда привратнику было разрешено парковому надзирателю продать все деревья, упавшие в парке, за исключением большого ясеня, если его стоимость не превышала 4 фунта стерлингов. В апреле 1364 года привратнику пришлось позаботиться о сером жеребце, которого отправили для спаривания кобыл в Рисборо, а в июле - заплатить 10,10 фунтов стерлингов за черного жеребца с той же целью. Также в 1364 году привратнику было приказано снести и снести чердак над воротами парка принца, поскольку он был признан очень слабым и разрушающимся, и использовать древесину и другие материалы для строительства домика возле ворот. Ему также было приказано очистить рвы вокруг поместья и продать как можно дороже всю крупную рыбу, пойманную там, оставив мелкую рыбу в качестве запаса. Принц умер в Вестминстере 8 июня 1376 года в возрасте 46 лет.
Қасиетті Мария шіркеуі
Қазіргі жалпы пішінімен шіркеу 13 ғасырға дейін салынған. Одан бұрын кішкентай шіркеу болған, ол, басы арқалық және дөңгелектерсіз нефтен тұрған, қазіргі нефтің орнында орналасқан болуы мүмкін. 13-дан 15 ғасырларға дейін шіркеу кеңейтіліп, жақсартылды, бұл төменде сипатталған. 19 ғасырға келген кезде шіркеунің жағдайы нашарлап, 1867-68 жылдары кеңінен қалпына келтіріліп, жартылай қайта салынды. Мұнара мен шпилі 1907-08 жылдары қайта салынды, ал 21 ғасырда қосымша бөлмелер салынды.
Кеме және баспалдақ
Шіркеу 13-шы ғасырдың басында немесе ортасында аркадалар мен дәліздердің қосылуы арқылы кеңейтілді. Әр аркаданың батыс жағындағы аркалар 13-шы ғасырдың соңында немесе 14-шы ғасырдың басында, ал оңтүстік жағындағылар кейінірек қосылды. Бағаналар сегізбұрышты, қарапайым қиықталған негіздері және өрнекті қақпақтары бар. Бастапқыда әр аркаданың шығыс жағында терең, массивті тіреулер болған (19-шы ғасырда тар қосымша арка жасау үшін өзгертілген). Қазір әр жағында жеті арка бар. Киелі орын 1290 жыл шамасында қайта салынды, ал солтүстік қабырғадағы екі терезе сол кездің (көп қалпына келтірілген) туындысы, үстінде заманауи төрт жапырақты өрнек бар. Киелі орынның оңтүстік қабырғасындағы екі терезе шамамен 1340 жылы салынған. Шығыс терезесі заманауи. Оңтүстік дәліздің шығыс жағындағы терезе шамамен 1300 жылға жатады. Оңтүстік қабырғадағы ең шығыс терезе – "көркем ланцеттердің үштігі", "өте керемет терезе", және Пурбек мәрмәрінен жасалған, үш бөліктен тұратын ашық аркада құрайтын, жалғастырылған және бөлек тіректері бар. Бұл 13-шы ғасырдың басына жатады. Бұл аралықтағы (есіктің батыс жағындағы) басқа терезе шамамен 1340 жылы салынған. Оңтүстік дәліздің оңтүстік қабырғасының соңында, құрбандық тақтасының жанында, бассейн (миссадан кейін қасиетті ыдыстарды жуған сөре) және седиль (қасиетті қызметкер отыратын тас орындық) орналасқан. Олар әрқашан құрбандық тақтасының оң жағында болған және орта ғасырларда осы дәліздің соңында құрбандық тақтасы болғандығын көрсетеді. Бұл бассейнде дренаж жоқ, бірақ оның үстінде тас сөре бар. Солтүстік дәлізde 19-шы ғасырдағы қайта құрылыстан қалған, ескі материалдарды пайдаланған төрт заманауи терезе бар. Солтүстік жақтағы 14-шы ғасырға жататын есік бұрын жабық болған, бірақ қазір 21-шы ғасырдың басында шіркеудің солтүстік жағында салынған жаңа шіркеу бөлмелеріне кіретін жер ретінде қызмет етеді.
Мұнара мен шпиль
Шіркеудің бастапқыда үстінде шпилі бар мұнарасы болған, ол шамасы 15 ғасырда салынған, бірақ бұл шпиль 1803 жылы құлап, шіркеуге зақым келтіріп, қоңыраулар жиынтығын жойды. Жаңа тас мұнара салынды, сегізбұрышты пішінде, және 1862 жылы ол мырышталған темірмен жабылған деп сипатталды. 1907–1908 жылдары Джон Олдрид Скотт жобалаған іргетастан жаңа мұнара мен шпиль салынды. 1765 жылы Букингем графы Принс Рисбороның пасторлық қызметін Лонг Крендондағы Натли аббаттығына берді, ол әлі күнге дейін соған қосылып тұр.
Қасиетті Тереза шіркеуі
Айлсбери жолы мен Нью-роудтың бұрышында орналасқан бұл күмбезді шіркеуді Джузеппе Ринволукри жобалап, 1937–38 жылдары салған. Певснер мен Уильямсонның түсіндіруінше, жоспарында ол үшбұрыш пен алтыбұрыштың бірігіп жатуынан тұрады, үшбұрыштың әр жағының ортасында апсида орналасқан. Шіркеу ішінде Рихард Гвиноның Лизиедегі Әулие Тереза мен Әулие Жүсіптің екі суреттелген керамикалық мүсіні бар. Алтарь рельефі де оның туындысы. Крест жолы – Стивен Фостердің 1990–91 жылдары жасаған ағаш рельефтері, оларды Певснер мен Уильямсон жоғары сапалы деп бағалаған. Розамунд Флетчердің 1957 жылғы алтарь рельсі қазір Әулие Тереза шіркеуіне экран қызметін аткарады.
Баптист шіркеуі
Белл көшесіндегі баптистік шіркеу, өзінің жеке жерлеу орнымен бірге, 1804-1805 жылдар аралығында салынған. Ол кремний тастан қаланған, кірпішпен әрленген, арка тәрізді терезелері және бөренелі шатыры бар. Ішкі жағы үш жағынан галереялармен жабдықталған, олардың бірінің астында бастапқы баптистерия орналасқан. Принс-Рисбородағы баптистер тарихы шамамен 1701 жылға дейін жетеді, осы кезде Фордтағы (кейін Кэддингтонға көшірілген) жалпы баптистік шіркеудің бір бөлігі доктриналық дауларға байланысты бөлініп, онда Арнайы баптистердің жиналысын құрды. 1707 жылы жиналыс үйі салынды. (Арнайы немесе ерекше баптистер жалпы баптистерге қарағанда кальвинизмге жақын болды.) Қазіргі ғимарат 1804-1805 жылдары салынғаннан кейін, 1814 жылы кеңейтіліп, қайта жабдықталды. Галереялар 1833 жылы кеңейтілді, ал 1871 жылы вестибюль қосылды. 20-ғасырдың ортасында екі қабырғасы ұсақ таспен жабылып, алдыңғы жағына жаңа кіреберіс және шатыр қосылды. Кейіннен бастапқы ғимаратқа іргелес жаңа бөлмелер салынды.
Орта ғасырлар
Орта ғасырларда, 13-15 ғасырларда, Манор-хаус шіркеудің оңтүстік-батыс жағында орналасқан, топырақ қоршаумен қоршалған ғимарат болды. Ескі ғимараттан қабырғалардың негізі ғана қалды және олар 1955 жылы тұрақ салынар алдында ішінара қазылып алынды. Ғимараттың қалдықтары солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылып жатқан тұрақтың артқы жағында (шіркеуден ең алыс) жатыр. Ғимараттың ұзындығы шамамен 46 метр, ені – 5 метр болатын. Қалдықтардың көп бөлігі ғасырлар бойы құрылыс материалы ретінде тоналған, сондықтан 1955 жылы тек ішінара қазба жұмыстары жүргізілді. Нәтижесінде, қазба жұмысын жүргізуші ғимараттың сипаты мен бөлмелердің мақсаты туралы тек болжамды қорытынды жасауға мүмкіндік алды. Қалған қабырғалардың көпшілігі 1 фут (0 м) немесе одан да төмен биіктікте, құрғақ қойылған кремний және бор тастан жасалған. Олардың ені 30-46 см (жанама бөліктерімен) және негіз қазу шамалы тереңдікте жасалған. Қазба жұмысын жүргізуші ғимараттың жоғарғы бөлігі, әсіресе Хадденхемде кездесетін, жергілікті құрылыс материалы – wychert-тен жасалған болуы мүмкін деп ойлады. Wychert – сабан қосылған бор тас балшығынан тұрады және өте берік болады. Шатырлардың бір бөлігі сабанмен жабылған, ал қалғаны төбелік плиткалармен қапталған болуы мүмкін, себебі учаскеде көптеген төбелік плиткалар табылды. Шіркеу жағынан қарағанда, қазба жұмысын жүргізуші сол жағында екі қабатты ғимарат болғанын болжады, ол помещикке арналған тұрғын үй болған. Бірінші қабаттағы бөлме жатын және қонақ бөлме қызметін атқаратын "үлкен зал" болған. Үлкен зал ғимараттың осы бөлігінің алдында шіркеуге қарай созылған болуы мүмкін, бірақ ол табылған немесе қазылған жоқ. Осы бөлменің оң жағында ас үй және, мүмкін, үй иесіне арналған тұрғын үй, ал одан кіші зал орналасқан. Бұл ғимараттың орталық бөлігінде болды. Қазба жұмысын жүргізуші бұл үлкен зал болуы мүмкін деп ойлады, бірақ ол тым кішкентай болды. Одан оңға қарай бір қабатты бөлмелер тізбегі орналасқан. Қалған аумақты қазу мүмкін болмады, бірақ сынама шұңқырлары оның көп бөлігін тас төселген болуы мүмкін екенін көрсетті. Күніне қатысты нақты мәліметтердің жалғыз дерегі – 1280-1281 жылдары Бристоль монетаханасында соғылған, бірақ шамамен 1300 жылға дейін жоғалған Эдуард I-нің біршама тозған теңгесі болды. Табылған қыш ыдыстардың көпшілігі 14 ғасырға жатады. Анықталған мәліметтерге сәйкес, ғимараттар алғаш рет 13 ғасырда, Генрих III (1207-1272) тұсында салынған, 14 ғасыр бойы (Эдуард II, Эдуард III тұсындағы Уэльс принці және Ричард II) пайдаланылған, бірақ сол ғасырдың соңында немесе 15 ғасырдың басында қолданыстан шыққан. Кейінірек осы жердің бір бөлігінде тағы бір ғимарат салынған болуы мүмкін, себебі Елизавета I билік құрған кездегі осындай ғимаратқа қатысты құжаттамалық деректер бар, ал оның қалдықтары 1800 жылға дейін бұзылған деп айтылады, бірақ бұл туралы нақты ақпарат жоқ.
Қазіргі заманғы
Қазіргі кездегі Манор Хаус шіркеудің шығыс жағында орналасқан. Бұрын ол Брук немесе Брук Хаус деп аталған, ал атауы 19 ғасырдың соңында ғана өзгертілді. Үй алғаш рет Елизавета I патшалығы тұсында, 1589 жылғы құжатта (Броук Хаус) есімдері тіркелген, бірақ ол бұрынғы ғимарат еді, алайда оның кейбір бөліктері қазіргі үйге енгізілген. Артур Освальд ішкі қабырғасы сыртқы қабырғаға параллель және екі жатын бөлмедегі каминдері Елизавета заманынан қалған болуы мүмкін деп санайды. Үй 17 ғасырдың ортасында кеңейтіліп, қайта салынды. Иниго Джонс 17 ғасырдың басында Англияға классикалық Ренессанс стилін әкелді. Оның ізбасарлары елге жаңа классикалық стильді енгізді, оның симметриясы мен пропорциясы, пилястрлар сияқты классикалық элементтерімен ерекшеленеді, ал кең еңістер енді карниздің орнын басты. Көбінесе кірпіш қалаушы басқа мамандықтарды бақылайтын бас мердігер болып табылады және егер ол кірпіштен классикалық элементтерді жасаса, тас жұмыстары үшін тас шеберін шақыру қажеттігінен құтылуы мүмкін. Сондықтан осы үйде кірпіштен жасалған капительдері мен негіздері бар пілястрлар орналасқан. Қайта құрылыс екі кезеңде жүзеге асты, бірақ олардың арасында үлкен үзіліс болған жоқ. Солтүстік жағындағы екінші пілястрдың сол жағында кірпіш қабырғасында тікелей тігіс бар. Осы тігістің алдында кірпіштер ағылшын тігісімен қаланған, ал арт жағында фламанд тігісі қолданылған, бұл бөлігі кейінірек салынғанын көрсетеді. Үй қызыл кірпіштен салынған, екі қабаты және мансардасы бар. Фасадында бес терезе орналасқан, олар кеңінен бөлінген және кірпіш пілястрлармен екі қабатқа сәйкес келетін екі қатарға бөлінген. Бастапқыда "голландтық" типтегі үлкен мансарда терезесі болған (Липскомбтың Букингем графтығының тарихы (1847) ағаш кескінінде көрінеді). Бұл 19 ғасырдың соңында үш шатыр терезесімен ауыстырылды. Үйдің ішіндегі баспалдақ, зал мен қонақ бөлмесіндегі панельдер мен каминдердің бір бөлігі 17 ғасырғы қайта құрылысқа жатады. Емен баспалдақ 17 ғасырлық арка арқылы залдың арт жағынан ашылады және шаршы кеңістік айналасында екі қабатқа көтеріледі. Артур Освальд оны Якоб стиліндегі деп сипаттаған, бірақ оны Коммуналдық кезеңде немесе II Карл тұсында елде жұмыс істеген шебер жасаған болуы мүмкін. Певснер мен Уильямсон оны "көрнекті" деп атайды және оны 17 ғасырдың ортасында, бірақ таспалы өрнектер дәстүрінде жасалғанын айтады. Артур Освальд кіреберіс есігі мен терезелердің 18 ғасырдағы грузин стилінде жасалған өзгерістер болуы мүмкін деп ойлады, бірақ Певснер мен Уильямсон олардың 1886 жылы Лорд Ротшильд жасаған өзгерістердің бөлігі болуы мүмкін деп санайды. 19 ғасырдың ортасында үй өте қираған және бір бөлігі астық сақтау үшін пайдаланылды. Лорд Ротшильд 1880 жылдары оны сатып алып, қайта жаңғырту және жөндеу жұмыстарын ұйымдастырды. Бұл жұмыс 1886 жылы басталды, бірақ қандай жұмыстар жасалғаны туралы нақты мәлімет жоқ. Бұл жұмыс аяқталғаннан кейін үйдің аты Манор Хаус деп өзгертілді. 1926 жылы Ротшильдтер отбасының мүшелері үйді Ұлттық Трастқа табыс етті, содан кейін ол Ежелгі ғимараттарды сақтау қоғамының басшылығымен жаңғыртылды. Ол әдетте жалға беріледі және бөлмелерін алдын ала келісім бойынша қарауға болады.
Сэр Питер Лейли Брук-хауста
Бірнеше кітапта сэр Питер Леллидің Принс Рисборо қаласындағы Брук Хаус тұрғаны және ол үйді 1671 жылы сатып алғаны айтылады. Бұл рас емес сияқты. Лелли – Лондонның бай және танымал суретшісі (1661 жылдан бастап корольдік суретшісі), өте көп жұмысы бар, Ковент-Гарденде үйімен және әсерлі суреттер жинағымен болды. Сэмюэл Пеппс 1667 жылы онымен кездескеннен кейін, ол "өте мақтанғаш, мәртебелі адам" деп жазды. Мұндай адамның Лондоннан 64 шақырым қашықтықтағы Чилтерн аймағындағы шағын ауылда тұруы немесе тіпті тұруға мүмкіндігі болмауы ықтимал. Оның Лондонда атқаруға шамасы жетпейтіндей көп жұмысы болды. 1674 жылы әйелі босанғанда қайтыс болып, Ковент-Гардендегі Сент-Полс шіркеуіне жерленді, ал Лелли 1680 жылы қайтыс болғаннан кейін сол жерге қойылды. Оның мүлігіне Ковент-Гардендегі үйі және Суррей мен Линкольнширдегі инвестициялық мүліктері кірді. Суретшінің ешбір өмірбаянында Принс-Рисбородағы үй туралы еске салынбаған. Бұл оқиға 1671 жылы болған мәмілені дұрыс түсінбеуден туындады, ол Принс Рисборо билігінен түсетін "жалдамалы шаруа қожалығының алымы" сатып алғанын көрсетеді. Бұл – биліктің кірісі мен пайдасына кепілдік берілген тұрақты жалдау ақысы немесе жер жалға алу ақысы (оның ішінде сол кезде Брук Хаус болған билік үйі емес). Басқаша айтқанда, бұл жылдық кірісті қамтамасыз ететін қаржы құралы сияқты еді. Ол оны инвестиция ретінде сатып алып, белгілі бір мерзімде кіріс алған. Оның Принс-Рисбороға жақын болғанына күмән тудырады.
Базарлар мен жәрмеңкелер
1523 жылы король Генрих VIII апталық базар мен жылдық екі жәрмеңке өткізу құқығын берді. Базар сейсенбі күндері, ал жәрмеңкелер 8 қыркүйекте (Құдіретті Марияның туған күні) және 23 сәуірде (Ағылшын әулиесі Георгийдің күні) күндерінің алдында, күні және ертесінде өткізілуі тиіс болды. Базар күндері уақыт өте келе өзгеріп, 1792 жылға дейін сенбіге, ал 1888 жылы бейсенбіге ауыстырылды. 1792 жылы бір ғана жәрмеңке (6 мамыр) болды, бірақ екіншісі қайта жаңғыртылып, 1908 жылы 21 қазанда өтті. Қаланың апталық базары бар екендігі осы қаланың ерекшелігін анықтады, осы себепті қала "1376 жылдан бері ортағасырлық базар қаласы" деп аталады, сол жылы Қара ханзада (қаланың ең танымал жер иесі) қайтыс болды.
Белгілі тұлғалар мен суретшілер
Эдвард Стоун, аспириннің белсенді құралы салицил қышқылын ашқан дін қызметкері, осы қалада дүниеге келді. Жабез Вест (1810–1884), саяси реформатор және тыйымшыл, қалада туып өскен. Саутварк саябағындағы су таратқышы Лондондағы оның еңбегін еске салады. Найджел Харрисон, Blondie тобының бұрынғы музыканты; Стокпортта туған, бірақ Принс Рисборо қаласында өсіп, мектепке барған. Сара Хардинг, әнші және актриса, Girls Aloud тобының бұрынғы тұрғыны, Кадсденде тұрды. Джей Кей, Jamiroquai тобының музыканты, Хорсенденде тұрады. Мартин мен Пол Келли, музыканттар, инди-поп тобы East Village осы қалада өсіп, Рисборо қаласында топ құрды. Ағылшын инди-рок тобы Tiger Принс Рисбородан шыққан. Ли Маккуин, "Жас кәсіпкер" телешоуының 4-ші маусым жеңімпазы. Николас Парсонс, тележүргізуші, қайтыс болғанға дейін Ильмерде тұрды. Эми Джонсон, авиацияның пионері және Англиядан Австралияға ұшқан алғашқы әйел, 1937–1938 жылдар аралығында Принс Рисборо қаласында тұрды.
Спорт және демалыс
Автоспорт: Коп Хилл Климб – Англиядағы ең көне төбеге көтерілу жарыстарының бірі. Ол 1910 жылдан 1925 жылға дейін өткізіліп, қауіпсіздік себептерімен тоқтатылды. Заңдағы өзгерістер 2009 жылы осы шараны классикалық және заманауи автоспортты мерекелеу ретінде қайта жандандыруға мүмкіндік берді. Қазіргі шара жыл сайын мыңдаған көрерменді тартады, 2015 жылы 26 000-нан астам адам келді және қазірге дейін қайырымдылыққа 600 000 фунт стерлингтен астам қаржы жинады. Мэри Берри, Николас Парсонс және Джей Кей сияқты белгілі меценаттар осы шараны қолдады. Крикет: Принс Рисборо Крикет Клубы Виндзор ойын алаңында, Хорсенденде кездеседі. Жақын жердегі Монкс Рисборо Крикет Клубының алаңы Уайтлифте, гольф клубының қасында орналасқан. Футбол: Рисбороу Рейнджерс ФК штаб-пәтері Виндзор ойын алаңында орналасқан. Қазіргі уақытта команда Грек лигасының (Бірінші дивизион, Шығыс тобы) құрамында ойнайды. Сондай-ақ, қаланың әртүрлі жерлерінде ойнайтын бірнеше командалары бар. Гольф: Аймақта бірнеше гольф алаңдары бар: Саундертон-Лидегі Принс Рисборо гольф клубы, Монкс Рисбородағы Уайтлиф гольф клубы (9 лункасы бар) және Эльсборо гольф клубы (18 лункасы бар), ол бұрын Чекерс иелігінде болған жерде салынған. Теннис және боулинг: Принс Рисбороу Боулинг Клубы мен Принс Рисбороу Теннис Клубының Нью-роудтан тыс жеке алаңдары бар, ал Хорсенден теннис клубының алаңдары Хорсендендегі Виндзор ойын алаңында орналасқан. Регби: 2008 жылы Рисбороу регби футбол клубы жергілікті тұрғындармен құрылды. Базар алаңындағы Уайтлиф пабы кездесулер мен жаттығулардан кейін клуб үйі ретінде пайдаланылады. Қазіргі уақытта команда Беркс/Бакс және Оксон премьер-лигасында ойнайды. Жүзу: Страттон жолынан тыс Рисборо Спрингсте жабық бассейн бар. Оның жанында Уэйдс паркі орналасқан, онда балалар ойын алаңы мен баскетбол алаңы бар. Принс Рисборо Айлсбери жолының сол жағында Король Георгийдің ескерткіші ретінде белгілі Король Георгийдің алаңы деп аталатын демалыс алаңына ие.
Golf: There are a number of golf courses in the area: Princes Risborough Golf Club in Saunderton Lee, Whiteleaf Golf Club at Monks Risborough (9 holes) and somewhat further away the 18 hole Ellesborough Golf Club on land formerly part of the Chequers estate. Lawn tennis and bowls: Princes Risborough Bowls Club and Princes Risborough Lawn Tennis Club have their own grounds off New Road, and Horsenden Tennis Club has courts at the Windsor Playing Fields, Horsenden. Rugby: In 2008 Risborough Rugby Football Club was founded by local residents. The Whiteleaf Pub in the market square is used as a clubhouse for meetings and after training. They currently play in Berks/Bucks & Oxon Premiership Division. Swimming: There is a covered pool at Risborough Springs off Stratton Road. Next to this is Wades Park, which has a children's play area and a basketball court. Princes Risborough has a recreation ground on the left of the Aylesbury Road, known as King George's Field as a memorial to King George V.
Темір жолдар
Принс-Рисборо теміржолының тарихы күрделі және қызықты. Теміржол дәуірінің басында ең жақын станция Ұлы Батыс желісіндегі Мейденхед болды. Паддингтоннан Мейденхедке қызмет 1838 жылы басталды және 1841 жылы Бристольге жетті. 1846 жылы Уайкомб теміржол компаниясы құрылып, Кукхэм мен Борн-Энд арқылы Мейденхедті Хай Уайкомбқа жалғастыру үшін кең өлшемді желі салды. Бұл желі 1854 жылдың 1 тамызында ашылды, содан кейін солтүстікке қарай Принс-Рисбороға және Темге, Оксфордқа қарай жалғастырылды. 1862 жылдан бастап Принс-Рисбородан Лондонға Темнен (кейін Оксфордтан, желі аяқталғаннан кейін) басталатын пойызбен саяхаттауға болады, ол Принс-Рисборо, Хай Уайкомб, Борн-Энд және Мейденхед арқылы Лондон Паддингтонға дейін барады. Желіні Уайкомб теміржол компаниясы салғанмен, қызметті Ұлы Батыс теміржолы жүргізді. Сол кезде Ризбородан Лондонға саяхат 2 сағат 40 минутқа созылды. 1861 жылы Уайкомб теміржол компаниясы салуды бастаған Принс-Рисбородан Айлсбериге дейінгі тармақ желі 1863 жылдың 1 қазанында қозғалысқа ашылды. Содан кейін Оксфорд немесе Айлсбериден жолаушылар Принс-Рисборо, Уайкомб және Мейденхед арқылы Пэддингтонға жете алады, бірақ көптеген пойыздар Пэддингтон мен Оксфорд арасында жүреді. 1867 жылы Ұлы Батыс теміржолы Уайкомб теміржол компаниясын сатып алды. Барлық желілер 1868 және 1870 жылдар арасында стандартты өлшемге ауыстырылды. 1872 жылы Уотлингтон мен Принс Ризборо теміржол компаниясы салған жаңа желі Принс Ризборо мен Уотлингтон арасында ашылды. Күн сайын әр бағытта үш пойыз жүрді. Бұл желі 1883 жылы Ұлы Батыс компаниясына тиесілі болды. Метрополитен теміржолы 1892 жылы Бейкер-стриттен Айлсбериге дейінгі негізгі желісін ашты, бұл Лондон мен Принс-Рисборо арасында Айлсбери арқылы балама маршрутты қамтамасыз етті. 1899 жылы Ұлы Орталық теміржолы Лондонға жаңа маршрут салу үшін Ұлы Батыс теміржолымен бірігуді ұйымдастырды және Мэрилебон станциясын өз терминалы ретінде салды. Ұлы Батыс теміржолы салған жаңа желі Паддингтоннан Джеррардс-Кросс және Биконсфилд арқылы Хай-Уайкомбқа, содан кейін Принс-Рисбороға дейін жүрді. Хай-Уайкомб пен Принс-Рисборо арасындағы бір рельсті желі екі рельсті желіге жаңартылды. Еңістің әсерінен жаңа жоғары бағытты желі қазіргі бір рельсті желіден өзге маршрутпен (Саундертоннан қысқа туннельмен) жүрді, ол төмен бағытты желі болды (еңістің немесе басқа себептердің әсерінен бірнеше өзгерістермен). Ұлы Орталық Мэрилебондан осы теміржолға Оңтүстік Руислипте (бұрын Нортхолт бұрылысы деп аталған) қосылу үшін жаңа желі салды. Принс-Рисборо мен Лондон арасындағы тікелей маршруттар 1906 жылдың 2 сәуірінен бастап жұмыс істеді, бірақ бастапқыда пойыздар Ризбородан кейін Оксфордқа дейін жүретін. Бичестерге бағыт 1910 жылы берілді. Лондонға дейінгі сапар уақыты бір сағаттан бір жарым сағатқа дейін қысқарды. Келесі 40 жылдан астам уақыт бойы Принс-Рисборо екі үлкен сигналдық посттарымен және Лондон Мэрилебонынан, Биконсфилд арқылы Лондон Паддингтоннан, Мейденхед арқылы Лондон Паддингтоннан (1970 жылға дейін бірнеше пойыздар осы маршрутты пайдаланды), Бичестер мен Солтүстіктен, Айлсбериден, Оксфордтан және Уотлингтондан келетін пойыздармен аймақтық торап болды. 1930 жылдары станцияда 29 адам жұмыс істеді. Теміржолдар 1948 жылы мемлекеттік меншікке алынды және 1950 жылдары осы желілер жабыла бастады. Уотлингтон желісі, жолаушылар санының төмендеуіне байланысты, 1957 жылдың 1 маусымында жолаушылар қызметін тоқтатты, бірақ Принс-Рисбородан келетін желі сақталды, сондықтан Чиннордағы цемент зауыттары мен ағаш қоймасына жүк пойыздары қызмет көрсете алды. 1989 жылдың 20 желтоқсанында соңғы жүк пойызы желімен жүрді, себебі жүк тасымалы теміржолдан көлікке ауысты. Содан кейін теміржол «қызмет ете алмайтын» деп жарияланды. Борн-Энд арқылы Мейденхедке дейінгі желі 1970 жылы жабылды. 1961 жылы негізгі желіде бу локомотивтерін дизельді пойыздар алмастырды. Принс-Рисбородағы төмен платформа және жолаушылар көпірі бұзылды және 1968 жылдан 1998 жылға дейін станция арқылы тек бір жол болды. Сонымен қатар Мэрилебон станциясының жабылу қаупі болды және бірнеше жыл бойы барлық пойыздар Паддингтонға және кері бағытта жүрді. 1996 жылы жекешелендіруден кейін Рисборо арқылы өтетін желіні Чилтерн теміржолы сатып алды және ауқымды жаңартуларды қаржыландырды. 1998 жылы олар төмен платформаны қайта салды және өз қаражаты есебінен жаңа жаяу жүргіншілер көпірін салды, бұл жиі қызмет көрсетумен толық жұмыс істеуді қалпына келтірді. 2011 жылдың 5 қыркүйегінде Чилтерн негізгі жобасы іске қосылды. Бұл 250 миллион фунт стерлингтік инвестиция және екінші дүниежүзілік соғыстан бұрынғы кезеңдегі жолаушылар теміржол инфрақұрылымына жасалған ең ірі жеке басқарылатын инвестиция болды. Бұл Лондон мен Рисборо арасындағы пойыздардың уақытын қысқартады, 2011 жылғы желтоқсан айының кестесінде пойыздар 31 минутқа дейін (көптегендері 35-40 минутқа дейін) жетуі мүмкін. 1990 жылдың қаңтарынан бастап Чиннордағы тармақтан Темге тармағымен қосылатын жерге дейінгі күтім Чиннор мен Принс-Рисборо теміржол қауымдастығына берілді. 1994 жылдың шілдесінде қауымдастыққа 1992 жылғы көлік және жұмыс актісінің 6-тармағына сәйкес көлік және жұмысқа қатысты бұйрық берілді. Бұл желіні еріктілермен қамтамасыз етілген және күтіммен қамтылған мұралық теміржол ретінде пайдалануға мүмкіндік берді. ТЖБ бұйрығынан кейін желі 1994 жылдың тамызында жолаушыларды тасымалдауды бастады және 1996 жылға қарай Тем теміржолының басына дейін ұзартылды. 2013 жылы қауымдастық Принс-Рисбороның солтүстік сигналдық постын қалпына келтіру жобасын бастады, ол 1991 жылдан бері II санаттағы ескерткіш болып саналады. Бұл 2018 жылдың тамызында Принс-Рисборо станциясындағы 4-платформаның қайта ашылуымен аяқталды, мұралық теміржолдың операцияларының бөлігі ретінде демалыс күндері Принс-Рисбороны Чиннормен байланыстырды.
Автобус
Принс Рисбороға негізінен X9 Arriva Shires & Essex бағыты қызмет көрсетеді, ол High Wycombe мен Aylesbury қалалары арасында сағат сайын (дүйсенбіден сенбіге дейін) және жексенбі және мемлекеттік мерекелерде сағатына бір рет ауысып тұрады. Басқа бағыттарға Redline Buses компаниясының High Wycombe мен Aylesbury арасындағы 130 бағыты кіреді, ол әр сағаттың ширегінде (дүйсенбіден сенбіге дейін) және жексенбі және мемлекеттік мерекелерде сағатына бір рет жұмыс істейді; Red Rose Travel A 320 бағытын іске асырады, ол Принс Рисборо теміржол станциясы мен Чиннор арасындағы теміржол байланысы ретінде жұмыс істейді; және Z&S Transport The 113 бағытын іске асырады, ол сейсенбі және бейсенбі күндері Ризборо мен Оукли арасында қызмет көрсетеді. Принс Рисбороға сонымен қатар Ризборо аймақтық қоғамдық автобусы (RACB) қызмет көрсетеді, ол Ризбороға жақын ауылдарға, Лонгвик, Монкс Ризборо, Спиен, Бледлоу, Бледлоу Ридж және Литтл Кимбл сияқты елді мекендерге қызмет көрсетеді.
Жергілікті БАҚ
Телевизия бағдарламалары мен жергілікті жаңалықтар BBC South және ITV Meridian арқылы ұсынылады, олар Оксфорд теледидары таратушысынан таратылады. Жергілікті радиостанциялар: BBC Three Counties Radio, Heart Thames Valley, Greatest Hits Radio Bucks, Beds and Herts (бұрын Mix 96 аталған), Tring Radio (Bucks Herts and Beds) және Айлсбериден хабар тарататын Red Kite Radio. Bucks Free Press – қаланың апталық жергілікті газеті.
Қауымдастық
Ризбороу аймақтық серіктестігі (RAP) – Принс Ризбороудағы бизнес, жергілікті өкімет және қоғамдық ұйымдардың бас ұйымы. Жыл бойына түрлі қоғамдық шаралар ұйымдастырылады.