Кіріспе

18-ші Біріккен штаб басшыларының төрағасы

Мартин “Марті” Эдвард Демпси (1952 жылдың 14 наурызында туған) – АҚШ Армиясының зейнеткер генералы, 2011 жылдың 1 қазанынан 2015 жылдың 25 қыркүйегіне дейін Біріккен штаб басшыларының 18-ші төрағасы қызметін атқарды (ресми түрдегі соңғы күні); іс жүзінде оның соңғы күні 2015 жылдың 30 қыркүйегі болды. Бұрын ол 2011 жылдың 11 сәуірінен 2011 жылдың 7 қыркүйегіне дейін Армия штабының 37-ші бастығы болып қызмет еткен. Осыған дейін ол 2008 жылдың 8 желтоқсанынан 2011 жылдың 11 сәуіріне дейін АҚШ Армиясының Оқу және доктриналық басқаруының бас қолбасшысы, 2008 жылдың 24 наурызынан 2008 жылдың 30 қазанына дейін АҚШ Орталық қолбасшылығының міндетін атқарушы бас қолбасшысы, 2007 жылдың тамызынан 2008 жылдың 23 наурызына дейін АҚШ Орталық қолбасшылығының орынбасары және 2005 жылдың тамызынан 2007 жылдың тамызына дейін Ирактағы (MNSTC I) Көпұлттық қауіпсіздік көмектесу командасының бас қолбасшысы болды. Демпси 2011 жылдың 1 қазанында Біріккен штаб басшыларының төрағасы лауазымына тағайындалды және 2015 жылдың 25 қыркүйегінде төрағалықтан бас тартты. Ол Дьюк университетінде профессор және USA Basketball төрағасы болып жұмыс істеді.

Ерте өмір

Демпси 1952 жылдың 14 наурызында Нью-Джерси штатының Джерси-Сити қаласында дүниеге келді және жақын орналасқан Байон қаласында өсті. Ол Нью-Йорк штатының Гошен қаласындағы Джон С. Бёрк католик орта мектебін бітірді. Демпси – ирланд-американдық. Орта мектепті бітіргеннен кейін Демпси Вест-Пойнттегі АҚШ Әскери академиясына түсіп, 1974 жылғы түлектер қатарында бітірді. Демпсидің төртеу де ата-анасы Ирландияның Слиго, Донегал, Мейо және Роскоммон округтерінде туған. Бала кезінде жазда Ирландияда өткізгенде, ол ирланд тілінің негіздерін біраз үйренді.

Мансап

Демпси 1974 жылы АҚШ Әскери академиясын бітіргеннен кейін бронетанқ офицері болып тағайындалды. Компаниялық офицер ретінде ол 1-ші эскадрильяның 2-ші бронетанқ полкінде персоналға жауапты офицер болып қызмет етті. Ол Operation Desert Shield/Storm кезінде 3-ші бригаданың 3-ші бронетанқ дивизиясының штаб бастығы болды. Капитан ретінде Демпси Форт Карсондағы 1/10 бронетанқ кавалериясының "Альфа" тобының командирі болды. Подполковник ретінде ол 1992 жылдан 1995 жылға дейін Фридбергтегі 1-ші бронетанқ дивизиясының 67-ші бронетанқ полкінің 4-ші батальонына қолбасшылық етті. 1996 жылы 3-ші бронетанқ кавалерия полкіне қолбасшылық етті. Армияның "күзетшісі" ретінде тағайындалғаннан кейін ол Біріккен штабтың стратегиялық жоспарлау және саясат жөніндегі директордың орынбасары (J5) және Біріккен штаб басшылары төрағасының арнайы көмекшісі, генерал Генри Х. Шелтон болып қызмет етті. Осы кезеңде ол Армияның Командалық-штаб колледжі мен Ұлттық соғыс колледжіне оқып, әскери өнер және ұлттық стратегиялық зерттеулер саласында магистр дәрежесін алды. 2001 жылдың тамызында бригадир генерал дәрежесіне көтерілген Демпси алдымен Сауд Арабия Корольдігінде Сауд Арабиясының Ұлттық гвардиясын оқытып, кеңес берді. Осы уақыт аралығында АҚШ-тың Ирактағы әскери араласуы күрт өзгерді, себебі Фаллужа сунниттік экстремистердің бақылауына өтті, ал Муктада әс-Садрдың жақтастары күштерін жинап, американдық күштерге қарсы көтерілді. Содан кейін генерал-майор Демпси мен оның командасы Бағдадтағы операциялар аймағына жауапкершілікті өз мойнына алды, бүлікшілдік дами, өсіп, жарылысқа ұшырады. Генерал Демпсиді Томас Рикс өзінің "Фиаско" кітабында былай деп сипаттады: "Бағдадта 1-ші бронетанқ дивизиясы, Санчес V корпусын басқаруды қабылдағаннан кейін, генерал-майор Мартин Демпси басқарды, және Бағдадтың әлемдік назарында қиын (және мұрагерлік) жұмысты жақсы атқарып жатқандай көрінді". 2007 жылдың 27 наурызында генерал-лейтенант Демпси Ирактағы көпұлттық қауіпсіздікке көмектесу командасының командирінен ауыстырылып, Флорида штатындағы МакДилл әуе базасындағы АҚШ Орталық командасының командирінің орынбасары болып тағайындалды. 2008 жылдың 5 ақпанында Демпси АҚШ армиясының Еуропа/Жетінші армиясын басқаруға ұсынылып, Сенат мақұлдауымен төрт жұлдызды генерал дәрежесіне көтерілді. 2008 жылдың 11 наурызында Демпсидің командирі адмирал Уильям Фэллон Орталық команданың командирі лауазымынан кетті. АҚШ Қорғаныс министрі Роберт Гейтс бұл өтінімді 31 наурызда күшіне енген деп қабылдады. Демпси уақытша командир міндетін атқарды. 2008 жылдың 13 наурызында Демпси АҚШ Сенатымен АҚШ армиясының Еуропа/Жетінші армиясының командирі болып бекітілді. Алайда, адмирал Фэллонның күтпеген зейнеткерлікке шығуына байланысты Демпси АҚШ армиясының Еуропа/Жетінші армиясының командалығын ешқашан алмады. 2008 жылдың 11 шілдесінде Демпси АҚШ армиясының Оқу және доктриналық командасын басқаруға ұсынылды, ал генерал-лейтенант Картер Ф. Хам АҚШ армиясының Еуропа/Жетінші армиясын басқаруға ұсынылды. 2008 жылдың 8 желтоқсанында Демпси АҚШ армиясының Оқу және доктриналық командасының командасын алды. 2011 жылдың 6 қаңтарында Қорғаныс министрі Роберт Гейтс президентке генерал Демпсиді генерал Джордж Кейсидің орнына Армия штабының бастығы етіп тағайындауды ұсынатынын мәлімдеді. 2011 жылдың 8 ақпанында Гейтс президент Барак Обаманың Демпсиді АҚШ армиясының 37-ші штаб бастығы етіп тағайындағанын жариялады. 2011 жылдың 3 наурызында Демпси АҚШ Сенатының Қарулы Күштер жөніндегі комитетіне куәлік берді, ал 2011 жылдың 15 наурызында комитет Демпсидің кандидатурасын растады. 2011 жылдың 16 наурызында Сенат Демпсидің кандидатурасын бірауыздан бекітті. 2011 жылдың 11 сәуірінде Демпси Форт-Майердегі салтанатты шарада АҚШ армиясының штаб бастығы болып ант берді. 2011 жылдың қыркүйегінде Адмирал Майкл Муллен Біріккен штаб басшылары төрағасының қызметінен зейнеткерлікке шығуға дайын болғандықтан, АҚШ президенті Обама оның орнын басатын адамды таңдауға мәжбүр болды. Бастапқыда бұл лауазымға бірінші кандидат ретінде қарастырылған вице-президент, теңіз жаяу әскерінің генералы Джеймс Картрайт Қорғаныс министрлігінің жоғары лауазымды шенеуніктерінің қолдауын жоғалтты. 2011 жылдың 26 мамырында Обама әкімшілігінің шенеуніктері президент Демпсиді төраға лауазымына ұсынатынын мәлімдеді. 2011 жылдың тамызында генерал Демпси Адмирал Майк Мулленнің орнына Біріккен штаб басшыларының төрағасы болып бірауыздан бекітілді. Ол 2011 жылдың 1 қазанында Біріккен штаб басшыларының 18-ші төрағасы ретінде ант берді. 2013 жылдың 26 маусымында президент Барак Обама генерал Демпсиді төраға лауазымында екінші екі жылдық мерзімге қайта тағайындады. Демпси 2015 жылдың 25 қыркүйегінде қызметтен кетті, оның орнына генерал Джозеф Данфорд (USMC) келді. Демпси 2017 мен 2020 жылдар арасында USA Basketball төрағасы болып тағайындалды және NBA өкілі болып табылады.

Жеке өмір

Демпси мектеп кезіндегі сүйіктісі Диниге үйленген. Олардың үш баласы бар: Крис, Меган және Кейтлин. Үшеуі де АҚШ Армиясында қызмет еткен және әрқайсысы үш баласы бар, үйленген. Крис әлі де әрекеттегі кавалерия полковнигі. Мартин мен Динидің тоғыз немересі бар.

Сыйлықтар мен марапаттар

2011 жылдың 7 желтоқсанында Демпси барлық әскери қызметкерлер атынан USO-ның Ерекше қызмет көрсету сыйлығын алды. 2016 жылдың қазан айында британдық-американдық қорғаныс ынтымақтастығына қосқан үлесі үшін Елизавета II патшайым оған Британ империясы орденінің құрметті кавалер-командуеры атағын берді. Сонымен қатар, 2019 жылдың 17 қазанында АҚШ Армиясы қауымдастығы Демпсиге ерекше мемлекеттік қызметі үшін Джордж Кэтлетт Маршалл медалін, осы ұйымның ең жоғары наградасын табыс етті.

Медальдер мен ленталар

АҚШ әскери наградаларыҚорғаныс ерекше қызмет медалі (екі қола жапырақ шоғырымен)Армия ерекше қызмет медалі (бір күміс жапырақ шоғырымен)Теңіз күштері ерекше қызмет медаліӘуе күштері ерекше қызмет медаліЖағалау күзеті ерекше қызмет медаліҚорғаныс жоғары қызмет медаліЕсімдік медалі (екі қола жапырақ шоғырымен)Қола жұлдыз (Батылдық белгісімен және қола жапырақ шоғырымен)Құрметті қызмет медалі (екі қола жапырақ шоғырымен)Бірлескен қызмет мақтау медаліАрмия мақтау медаліАрмия жетістік медалі (қола жапырақ шоғырымен)АҚШ бөлімшесінің наградаларыБірлескен құрметті бөлімше наградасы (үш қола жапырақ шоғырымен)Батыл бөлімше наградасы (қола жапырақ шоғырымен)Армия жоғары бөлімше наградасы (қола жапырақ шоғырымен)АҚШ қызметі (және науқан) медальдары және қызмет және оқу ленталарыҰлттық қорғаныс қызмет медалі (екі қола қызмет жұлдызымен)Оңтүстік-Батыс Азия қызмет медалі (үш қола қызмет жұлдызымен)Ирак науқаны медалі (үш қола қызмет жұлдызымен)Терроризмге қарсы ғаламдық соғыс экспедициялық медаліТерроризмге қарсы ғаламдық соғыс қызмет медаліАрмия қызмет лентасыАрмия шетелдік қызмет лентасы (саны "4" қосылған)Шет елдердің наградаларыНАТО-ның бұрынғы Югославия медаліХорватияның Герцог Трпимир орденіФранцуз құрметті легионының командиріФедеративтік Германияның Есімдік орденіРыцарь командирінің кресіИзраиль қорғаныс күштерінің Бас штабының алғыс медаліҰлттық қауіпсіздік ордені, Тонг Иль медалі (Корея Республикасы)Тайланд Корона орденінің Ұлы рыцары (Тайланд)Британ империясының орденінің командирі (KBE) (Әскери бөлімше)Кувейт азаттық медалі (Сауд Арабиясы)Кувейт азаттық медалі (Кувейт)Көтерілетін күн орденінің Ұлы кордоны (Жапония)Басқа да жабдықтарШаяндасқан әрекет белгісіНегізгі парашютист белгісіБірлескен штабтар басшылығының идентификациялық белгісіАрмия штабының идентификациялық белгісі1-ші Зы брондалған дивизиясының жауыгерлік қызмет идентификациялық белгісі3-ші Зы брондалған кавалерия полкінің ерекше бөлімше белгісі7 Шетелдік қызмет таяқшалары

Сұхбаттар

Демпси Бірлескен Бас Штабтардың жаңа басшысы ретіндегі қиындықтар туралы ойтолғайды – Том Шенкер. New York Times. 2011 жылдың 3 қазаны. Бірлескен Бас Штабтардың жаңа төрағасы «Шындыққа жету» тақырыбында – Карл Мур. Forbes журналы. 2011 жылдың 20 қазаны. Генерал Мартин Демпсидің Джереми Паксманмен сұхбаты – Джереми Паксман, BBC. 2011 жылдың 28 қарашасы. Транскрипт: Генерал Мартин Демпсидің Фарид Закариямен сұхбаты – Фарид Закария. CNN. 2012 жылдың 19 ақпаны. Видео: Генерал Мартин Демпсидің Чарли Роузбен сұхбаты – Чарли Роуз. 2012 жылдың 16 наурызы. Видео: Генерал Мартин Демпсидің басшылық туралы сұхбаты – The Pentagon Channel. 2012 жылдың қазаны. Видео: Генерал Мартин Демпси Ұлттық баспасөз клубында – National Press Club. 2012 жылдың 10 қазаны. Транскрипт: Генерал Мартин Демпси Дэн Раттермен сөйлеседі – Dan Rather Reports. AXS.tv. 2012 жылдың 13 қарашасы. Транскрипт: Генерал Мартин Демпси Тед Коппельмен сөйлеседі – Rock Center with Brian Williams. NBC. 2013 жылдың 24 қаңтары. Транскрипт: Хатшы Панетта мен генерал Демпсидің Кэнди Кроулимен сұхбаты – State of the Union. CNN. 2013 жылдың 3 ақпаны. Транскрипт: Хатшы Панетта мен генерал Демпсидің Чак Тоддпен сұхбаты – Meet the Press. NBC. 2013 жылдың 3 ақпаны. Транскрипт: Генерал Мартин Демпси Рейчел Мартинмен сөйлеседі – Weekend Edition. NPR. 2013 жылдың 17 ақпаны. Транскрипт: Генерал Мартин Демпси Кэнди Кроулимен сөйлеседі – State of the Union. CNN. 2013 жылдың 7 шілдесі. Транскрипт: Генерал Мартин Демпси Марта Раддатцпен сөйлеседі – This Week. ABC. 2013 жылдың 4 тамызы. Транскрипт: Генерал Мартин Демпси Стив Инскиппен сөйлеседі – NPR. Morning Edition. 2020 жылдың 4 маусымы.