Кіріспе

Монтлейк кесуі – Вашингтон көлі мен Пьюджет саундарын байланыстыратын Сиэтл қаласынан өтетін Вашингтон көлі кеме каналының ең шығыс бөлігі. Ол 56 жылдық талқылаулар мен құрылыс жұмыстарынан кейін 1916 жылы ашылды. 1971 жылы кесу бойындағы жол Montlake Cut National Waterside ұлттық демалыс жолы ретінде белгіленді. Бұл кесу шығыстағы Вашингтон көлінің бөлігі – Юнион шығанағы мен батыстағы Юнион көлінің тармағы – Портж шығанағын байланыстырады. Оның үстінен Монтлейк бульварымен (Мемлекеттік 513 тас жолы) өтетін айналмалы көпір – Монтлейк көпірі салынған. Кесудің солтүстік жағалауының көп бөлігін Вашингтон университеті, оның батысындағы медицина мектебі және шығысындағы стадионның тұрақ алаңы алып жатыр; оңтүстік жағалауда тұрғын үйлер мен демалыс жолы орналасқан, ол Монтлейк ауданының бір бөлігі болып табылады. Монтлейк кесуі құрылмас бұрын бұл жерді Дуамиш тайпасы үнемі пайдаланған, және тайпа үшін маңызды тарихқа толы, бірақ көбінесе естен шығарылып кетеді.

Тарих

Монтлейк кесуінің құрылысына дейін Дуамиш тайпасы оны «Каноэді көтеріп әкел» (Lushootseed: sxWátSadweehL) деп атаған. Ғасырлар бойы жергілікті халық көлдер арасында каноэларын тасып немесе Вашингтон көлінің артық суынан пайда болған уақытша арнамен итеріп жүрген. Бұл арна Қара өзен деп белгілі болды және Дуамиш тайпасы үшін маңызды азық-түлік және көлік көзі болған. Қара өзен жиі су тасып, жақын жердегі егістерді жойған, бірақ оны көлік үшін пайдаланудың өте пайдалы екені анық болды. Осы пайдалылығы Вашингтон көлі мен Юнион көлін Пьюджет саундпен байланыстыратын, Қара өзеннің кеңейтілген нұсқасын жасауға түрткі болды. Бұл идея Кинг округіне экономикалық пайда әкеліп, оны ірі кемежайға айналдыруға мүмкіндік беретін еді. Жергілікті жер иелері Дуамиш тайпасының екі көл арасында салған жолын ұстанса, өздерінің жерлерінде канал қазуға кірісті. Бірақ 1903 жылы, 30 жылдық талқылаудан кейін, Армия инженерлік корпусы бұл жоспардың орындалмайтынына шешім шығарды, себебі Вашингтон және Юнион көлінің деңгейін сақтау үшін екі шлюз қажет болар еді. Он жыл өткен соң, Армия инженерлік корпусының майоры К.В. Куц жоспарды Баллардта бір шлюзбен іске асыруды қалады. Бұл Вашингтон көлінің деңгейінің төмендеуіне байланысты наразылық пен сот процестеріне әкелді, себебі кесуді қазу осыған себеп болар еді. 1910 жылдың 26 қазанында Куц өзінің көмекшісін кесудің басына динамит қоюға жіберді, нәтижесінде Вашингтон көлінің деңгейі төмендеді. Монтлейк кесуінің бастапқы атауы Эриксон кесуі болған. Подрядшы С.Дж. Эриксон 1909 жылдың 27 қазанында, АЙ П көрмесінен кейін, Вашингтон көлі каналы жобасын аяқтауға жасалған соңғы тыраныс кезінде үлкен бу машинасымен жұмысты бастау арқылы жобаны тойлады. Салтанатты шараға судья Роджер С. Грин, судья Томас Берк, Дж.С. Брейс және Джон Х. Макгроу қатысты, олар сол күні алғашқы қашау топырақты қазды.

Қоршаған ортаға әсері

Кесудің салынуы Вашингтон көлінің су деңгейін 8,8 футқа төмендетті, көл маңындағы батпақ жерлерді кептірді және көлді Қара өзен арқылы ағып шығу деңгейінен төмен түсірді, нәтижесінде Қара өзен құрғап қалды. Қара өзен Дууамиш халқына шабақ берді, ол олардың тамақтануының маңызды бөлігі және рухани мәдениетінің негізгі құралы болды. Монтлейк кесуінің экожүйесі кейін қалпына келгенімен, сол кездегі зиян зор болды.

Қазіргі күн

Монтлейк кесудің өнеркәсіптік пайдалануы кейіннен азайды және қазір негізінен ойын-сауық қайық жүруге және демалыс мақсатына қолданылады. Көктем және жаз айларында бұл кесу Вашингтон университетінің студенттері үшін демалыс шашу, жүзу және күнге шаруашылық етуге танымал орын. Бұл кесуде Вашингтон университетінің академиялық есу командасы жаттығулар жүргізеді, бұл 2000 метрлік жарыс жолының соңғы 500 метрін құрайды. Бұл жыл сайынғы Windermere Cup регатасы мен Seattle Yacht Club-тың Ашылу күні қайық шеруінің өтетін орны, екеуі де мамыр айының бірінші сенбісінде өтеді.