Кіріспе

Пуэрто-Риколық бейсболшы (туған 1968) Роберто Аломар Веласкес (/æ//l//əm//ɑr/; aloˈmaɾ; туылған 5 ақпан 1968) – Пуэрто-Риколық бұрынғы екінші базашы, он алты маусым бойы Үлкен Лига бейсболында (MLB) ойнаған, негізінен Торонто Блю Джейс командасында. Ол ең ұлы екінші базашылардың және жан-жақты ойыншылардың бірі саналады. Мансабында 12 рет All-Star атанған, бейсбол тарихындағы кез келген екінші базашыдан көбірек Алтын қолғап сыйлығын (10) жеңіп алды, сондай-ақ төрт Күміс Соққы сыйлығын жеңіп алды. Екінші базашылардың арасында ол өткізген ойындар саны бойынша (2,320), ұрланған базалар (474) бойынша алтыншы, тақтаға шығулар (10,400) бойынша жетінші, соққылар (504) және ассисттер (6,524) бойынша сегізінші, ал соққылар (2,724), ұпайлар (1,508), соққы жасаулар (9,073) және қос ойындар (1,407) бойынша сегізінші орында тұрады. 2011 жылы Аломар Ұлттық Бейсбол Даңқы залына енгізілді, ол тақтасында Блю Джейс ойыншысы ретінде бейнеленген Даңқ залының алғашқы мүшесі болды. MLB екінші базашысы Сэнди Аломар ағаның ұлы, Аломар 1985 жылы Сан-Диего Падреспен әуесқой агент ретінде келісімшарт жасады. Ол үш жылдан кейін командамен үлкен лигаға дебют жасады, 1990 жылы All-Star атанбай тұрып, өзін ерекше база ұрлау, соққы беру және қорғану қабілетімен таныстырды. Келесі маусымда ол Блю Джейске ауыстырылды, команданы үш рет Американ Лигасы Чемпионаты сериясына (ALCS) жеткізіп, 1992 жылы ALCS ең құнды ойыншысы (MVP) атанды, содан кейін 1992 және 1993 жылдары Әлем сериясінде жеңіске жетті. 1995 жылғы маусымнан кейін Аломар Балтимор Ориолспен келісімшарт жасады, команданы екі рет ALCS-ке алып барды және командамен соңғы жылы 1998 жылғы All-Star ойынының MVP сыйлығын жеңіп алды. Содан кейін ол үш маусым бойы Кливленд Индианс командасына қосылды және 1999 және 2001 жылдары мансабының ең өнімді жылдарын өткізді, команданы плей-оффқа жеткізіп, екі жыл қатарына AL MVP сыйлығының финалисі болды. Аломар мансабының соңғы жылдарын Нью-Йорк Метс, Аризона Даймондбэкс және Чикаго Уайт Сокс командаларында өткізді, содан кейін 2005 жылы жаттығу лагерінде зейнетке шықты. Оң және сол қолмен соққы беретін Аломар мансабын .300 соққы беру орташасымен аяқтады. 2011 жылы Даңқ залына енгізілгеннен кейін көп ұзамай Блю Джейс оның 12-ші нөмірін зейнеткерлікке шығарды. 2021 жылы Аломар 2014 жылға дейінгі жыныстық зорлыққа қатысты айыптаулар бойынша тәуелсіз тергеуден кейін MLB бейсболынан шеттетілді. 2021 жылдың сәуірінде Блю Джейс Аломардың Ұлылық деңгейінен алынатынын және оның зейнеткерлік нөмірінің баннері Роджерс орталығынан алынып тасталатынын хабарлады.

Ерте өмір

Аломар Пуэрто-Риконың Понсе қаласында дүниеге келіп, Пуэрто-Риконың Салинас қаласында өсті. Сантос "Сэнди" Аломар аға мен Мария Веласкестің ұлы, Аломар бейсбол отбасында өсті. Әкесінің жоғары лигадағы екінші база ойыншысы ретіндегі мансабына байланысты, ол және оның үлкен ағасы Сэнди кішісі көбінесе анасымен тәрбиеленді. Пуэрто-Рикодағы мектеп жазғы демалысқа шыққанда, олар әкесіне қосылып, клубта жүріп, допты ұстап, ойынды үйренді – әсіресе Нью-Йорк Янкис командасынан Турман Мунсон және Грейг Неттлс сияқты ойыншылардан. Аломар өскенде әкесі мен Хосе Крузды өрнек етіп, оларға құрметпен қарады, екеуі де "All Star" ойыншылары болған.

Сан-Диего Падрес

1985 жылы 17 жасында Аломар «Сан-Диего Падрес» командасымен келісімшартқа отырды және команданың А класындағы «Чарльстон Рейнбоуз» серіктес клубына қосылды. «Падрес» сапында ол өзін сенімді соққышы және базаны жылдам басып өтетін ойыншы ретінде көрсетті. Ал қорғаныс шебінде керемет бүйірлік қозғалысқа және күшті лақтыруға ие болды, көбінесе бірінші және екінші база арасындағы терең саңылауға келген доптарды тамаша ойынмен қабылдады, сондай-ақ екінші базаның артындағы орталыққа келген доптарды да тиімді ұстады. 1990 жылы ол алғаш рет Ұлттық лиганың резервтік ойыншысы ретінде «Жұлдыздар» командасына ілікті. «Торонто» командасында ол өте күшті екінші базалық ойыншыға айналды, .300-ден жоғары соққы беру көрсеткішін күш пен базадағы жоғары жылдамдықпен үйлестірді. 1991 жылы ол жылдамдығын 11 үштік және 53 ұрланған база арқылы пайдаланып, команданы үш рет қатарынан плей-оффқа шығарды. Команданың бұрынғы үш ALCS сапары көңіл көншітпей аяқталғандықтан, ол серияның ең бағалы ойыншысы (MVP) атанды. «Блю Джейс» сапында өткізген бес маусымның әрқайсысында Аломар «Жұлдыздар» командасына шақырылып, «Алтын қолғап» жүлдесін жеңіп алды. 1997 жылы Аломар маусымның алғашқы бес ойынына қатыса алмады және ALD зерттеулеріне 50 000 доллар сыйлады. 1997 жылдың 22 сәуірінде Аломар мен Хиршбек араздасуларын ашық түрде шешіп, бір-бірінен кешірім сұрады, «Ориолс» командасының ойыны алдында алаңда қол алысып, жанкүйерлерге сыйлады.

Кливленд үнділері

1998 жылдың 24 қарашасында Аломар өзінің All Star ағасы Санди-Кесемен бірге төрт жылдық келісімшартқа қол қойды. Кливленд командасында Аломардың ең табысты екі маусымы өтті. 1999 жылы ол .323-ке дейін соққы көрсеткішін жеткізіп, 24 хоум-ран, 120 RBI, 138 жүгіру, 99 базаға шығу, .422 базаға шығу көрсеткіші және .533 соққылау пайызымен мансаптық рекордтарды жаңартты. 2001 жылы ол .336/.415/.541 көрсеткішімен, 20 хоум-ран, 100 RBI және 30 ұрланған базамен ойнады. Ол екінші база ойыншыларының барлық уақыттардағы ең жақсыларының қатарындағы топ-10-ға кіреді, оның ішінде өткізілген ойындар, ұрланған базалар, тақтаға шығулар, екі базалық соққылар, көмек көрсетулер, соққылар, жүгірулер, соққы жасаулар және қос ойындардағы қатысулар бар. 17 жылдық мансабында ол .300/.371/.443 соққы көрсеткішімен 210 хоум-ран және 1134 RBI жинады; Blue Jays командасының құрамындағы оның .307 карьералық соққы көрсеткіші – клубтың рекорды. Ол 1991, 1992 және 1995 жылдары «Жылдың үздік ойыншысы» атанды, сондай-ақ 1999 және 2001 жылдары Кливленд командасының «Жыл адамы» болды. Шешуші сәттерде жақсы ойнайтын Аломар плей-офф ойындарында .313 орташа көрсеткіш көрсетті, оның ішінде екі әлем чемпионатына қатысқанда .347 орташа көрсеткішті иеленді. Аломардың ерекше қабілеті – «алтыншы сезім» немесе «алтыншы құрал» деп аталатын білімділігі болды, ол оны басқа ойыншылардан ерекшелендірді. Оның бұрынғы жаттықтырушысы Дэйви Джонсон оның туралы былай деді: «Ол менің ойнаған ұлы ойыншыларымды еске салады, олар өздерінің сценарийлерін жазып жатқандай көрінеді. Фрэнк Робинсонның бірі, ал Генри Аарон екіншісі болды».

Ойыннан кейінгі марапаттар мен іс-шаралар

2008 жылдың 4 сәуірінде Аломар команданың үй ойындары алдында «Роджерс орталығында» «Blue Jays» өтетілді деңгейіне енгізілді. 2010 жылы Аломардың Даңқ залына кіруге алғашқы мүмкіндігі болғанда, ол сегіз дауыспен қалып қойды. Оның 73,7% дауысы – дауыс беру бюллетеніндегі бірінші жылдағы ойыншылардың арасындағы ең жоғары көрсеткіш. Кейбір бейсбол жазушылары оның алғашқы дауыс беруде сайланбағанына таң қалды, бірақ көптегендері оның жақын сәтсіздігін 1996 жылғы Джон Хиршбекпен болған жанжалға байланысты спорт журналистерінің ашуымен түсіндірді, оған Аломардың інісі Сэнди-Кесе және Хиршбек өзі де қатысты. Ол екінші жылы 90% дауыспен (581 бюллетеньнің 523-і) Даңқ залына сайланды. 2011 жылдың 24 шілдесінде Аломар Даңқ залына енгізілді, ол тақтасында «Blue Jays» ойыншысы ретінде бейнеленген алғашқы адам атанды. 2010 жылдың 19 маусымында Аломар Онтарионың Сент-Мэрис қаласындағы Канада Бейсбол Даңқы залына енгізілді. 2011 жылғы Кариб теңізі сериясы оған арналды, одан кейін ол Кариб Бейсбол Даңқы залына енгізілді. 2011 жылдың 31 наурызында Аломар «Blue Jays» ұйымының арнайы кеңесшісі болып тағайындалды. Келесі жылы ол Канада бейсболының болашақ ойыншылары үшін «Роджерс орталығында» жыл сайынғы «Tournament 12» (T12) жарысын өткізе бастады; жоғары лигадағы ойыншылар Джош Найлор, Майк Сорока және Абрахам Торо осы турнистің түлектері. 2011 жылдың 31 шілдесінде «Blue Jays» Аломардың 12-ші нөмірін «Роджерс орталығында» зейнеткерлікке шығарды. Ол осы құрметке ие болған алғашқы «Blue Jay» болды. 2013 жылдың 3 тамызында Аломар Балтимор Ориолс Даңқ залына енгізілді. 2013 жылдың 12 қарашасында Аломар бейсбол жабдықтарының желісін іске қосты, «Alomar Baseball». 2015 жылдың 24 қыркүйегінде Аломар Торонтодағы Онтарио Спорт Даңқы залына енгізілді. Аломар канадалық «Mr. D» ситкомының бір эпизодында қонақ ретінде түсті, онда студенттер студенттік кеңес сайлауы кезінде «Аломар президенттікке!» науқанын өткізді. 2017 жылы Бейсбол комиссары Роб Манфред Аломарды Пуэрто-Рикода бейсболды дамытуға көмектесуге міндеттелген арнайы кеңесші етіп тағайындады. 2020 жылдың шілдесінде Аломар Роберто Клементе атындағы Кәсіби Бейсбол Лигасында жаңа команда құратынын жариялады. Сан-Хуан қаласында орналасқан және оның инициалдары мен форма нөмірінен кейін «RA12» деп аталған команда 2020–21 маусымында жарысқа қатысты. Ол сондай-ақ LBPRC директорлар кеңесінің мүшесі болды. Кейін, 30 сәуірде Манфред бірнеше айға созылған тергеуден кейін Аломардың МЛБ-ның жарамсыз тізіміне енгізілгенін және бейсболдан шеттетілгенін хабарлады. Сонымен қатар, «Blue Jays» Аломармен барлық байланыстарды үзіп, оның есімін «Роджерс орталығындағы» «Еңбектің деңгейінен» алып тастады және оның Даңқ залы баннерін түсірді. Алайда ол Даңқ залында қалады. Аломардың нөмірі 2023 жылдың 1 тамызында ресми түрде қайта қолданысқа берілді, жаңадан келген питчер Джордан Хикс 12-ші нөмірді киіп, «Blue Jays» үшін тоғызыншы иннингте ойынға түсті. «Blue Jays» қызметкері адвокаты арқылы сот ісін тоқтатып беретінін мәлімдеді.

Жеке өмір

Аломар 2009 жылдың 1 маусымында Пуэрто-Риколық модель Марипили Риверамен үйленді. Келесі жылы Ривера үш рет отбасылық зорлық-зомбылыққа ұшырағанын, соның ішінде Аломардың оған пышақтап өлім жазасын беруге әрекеттенгенін және некени бұзу туралы өтініш беруге ниеттенгенін мәлімдеді. Аломар Ривераның, егер ол оған Тампадағы үйінің жартысын бермесе, ажырасуға баратынымен қорқытқанын айтты. Ажырасу 2011 жылдың 12 шілдесінде құпия келісіммен аяқталды. 1996 жылы Аломарға әуес болған канадалық әйел оны өлтіруге қастандық жасағаны үшін тоғыз айға түрмеге қамалды. Ол SkyDome-дегі күзетшілерге жоспарларын айтқаннан кейін, бірнеше оқпен толтырылған тапаншамен ұсталды. Аломарды кем дегенде төрт әйел, оның ішінде бұрынғы әйелі, оларды ЖИТС-ке (ВИЧ) ұқтырды деп айыптап, сотқа берді. Ол 2004-2006 жылдар аралығында кәсіби теннисші Меганн Шонессимен қарым-қатынаста болды, ол Аломардың ЖИТС-ке (ВИЧ) ұқтырғанын мәлімдеді. Аломардың бұрынғы әйелінің адвокаты Аломардың Шонесси мен тағы бір бұрынғы қатысты әйел, Илья Далға 4 миллион доллар төлегенін мәлімдеді. 2014 жылы олардың тұңғыш қызы дүниеге келді. Аломарлар Торонто қаласында тұрады.