Кіріспе
Американдық барабаншы (туған 1946)
Уильям Кройцманн ( /ˈk//r//ɔɪ//t//s//m//ɑː//n/ KROYTSmahn; 7 мамыр 1946 жылы туған) – американдық барабаншы және Grateful Dead рок-тобының негізін қалаушы мүшесі. Ол топтың күллі тридца жылдық тарихында, көбінесе Микки Хартпен бірге ойнады, сондай-ақ Grateful Dead-тің бұрынғы мүшелерімен әртүрлі құрамда және BK3, 7 Walkers және Billy & the Kids топтарымен өнер көрсетуді жалғастыруда.
Ерте өмір
Кройцманн Калифорния штатының Пало-Альто қаласында туған. Ол Дженис Берил (туған тегі Шоунесси) мен Уильям Кройцманн ағаның ұлы. Оның әкесі неміс тегінен шыққан. Анасының әкесі – футбол жаттықтырушысы және инноватор Кларк Шоунесси. Кройцманн 13 жасында барабан ойнауды бастады. Бастапқыда ол өзіне берілген Slingerland барабан аспабында жаттықты. Жасөспірім шағында ол мектебінің үлкен ғимаратында жалғыз барабан соғып отырғанда, Алдус Хаксли мен тағы бір адам кіріп келді. Хаксли Биллге осындай дыбысты ешқашан естімегенін айтты және оны барабан ойнауға ынталандырды, тіпті алтыншы сыныптағы музыка мұғалімі оның ырғақты ұстай алмайтынын айтқан болатын. Кройцманн көп жаттығуды жалғастырды. Оның алғашқы құштарлығы Рей Чарльз және басқа R&B музыканттарының музыкасына болды. Кейін Микки Харттан бірнеше озық техникалар мен әдістерді үйренгенін айтты. Кройцманн клубтарда джаз топтарын тыңдайтын, егер жасқа байланысты кіруге мүмкіндік болса. The Warlocks (кейін Grateful Dead деп аталған) тобына қосылғаннан кейін, басист Фил Леш оған сол кездегі ең үздік джаз барабаншыларының бірі – Элвин Джонстың туындыларын таныстырды. Кройцманн The Meters тобының фанк музыкасына да әуес болды.
Алғыс білдірген өлгендер
1964 жылдың соңында Кройцманн Дана Морган, кіші (кімнің орнына жақын арада Фил Леш келді), Джерри Гарсия, Боб Уэйр және Рон "Пигпен" МакКернанмен бірге "Warlocks" тобын құрды. Олардың алғашқы концерті 1965 жылдың 5 мамырында, Кройцманннің он тоғызыншы туған күніне екі күн бұрын өтті. Топтың алғашқы кезеңінде Кройцманн кейде "Билл Сомерс" деген есіммен жалған әскерлік билетін қолданып, топ өнер көрсететін барларға кірді, себебі ол кәмелетке толмаған еді. 1965 жылдың қараша айында "Warlocks" тобы "Grateful Dead" болып аты өзгерді. 1967 жылдың күзінде Микки Хартпен танысу Кройцманннің мансабына зор әсер етті. Харт көп ұзамай "Dead" тобына қосылды, бұл екі барабаншысы бар алғашқы (және санаулы) рок-топтардың бірі болды. Олардың бірлескен ойнауы топтың дыбысының маңызды бөлігі болды және оларға "Ритм шайтандары" деген лақап ат берді (бұл атауды оларға Фрэнсис Форд Коппола берген). 1978 жылдан 1995 жылға дейінгі дерлік барлық концерттерде олардың ұзақ барабандық дуэттері орындалды және топтың көптеген жазбаларында сақталған. 80-ші жылдары Кройцманн үш қосымша топ құрып, олармен өнер көрсетті: "The Billy Kreutzmann All Stars", "Kokomo" және "Go Ahead". Олар көбінесе Сан-Франциско аймағындағы клубтарда өнер көрсетті, бірақ "Go Ahead" тобы 1986-87 жылдары гастрольдік сапарға шықты. "The All Stars" құрамына Кройцманн, гитарада Дэвид Нельсон, скрипкада Ларри Мерфи аға және бас-гитарада Ларри Мерфи кіші кірді. "Kokomo" және "Go Ahead" топтарында "Dead" тобының клавишшісі Брент Майдланд өнер көрсетті, ал Дэвид Марген "Kokomo" және "Go Ahead" топтарында бас-гитарада ойнады. Кевин Рассел "Kokomo" тобының гитарисі болды. 80-ші жылдардың басында "Kreutzmann Margen Band" деп аталған тағы бір қысқа мерзімді құрам жұмыс істеді. Кройцманн 1995 жылы Джерри Гарсияның қайтысынан кейін "Grateful Dead" тобы тарағанға дейін оның құрамында болды, ол Гарсия, Уэйр және Лешпен бірге топтың 2300 концертінің барлығында өнер көрсеткен төрт мүшесінің бірі болды. 1994 жылы Кройцманн және "Grateful Dead" тобының басқа мүшелері Рок-н-ролл Даңқы залына енгізілді. 2007 жылы олар "Грэмми" сыйлығының өмірлік жетістіктері үшін марапатын алды.
Өлгеннен кейінгі ризашылық
Кройцманның Grateful Dead-тен кейінгі алғашқы музыкалық жобасы Backbone болды, онда гитарист Рик Барнетт және бассист Эдд Кукпен бірге трио құрды. Олар 1998 жылы «Backbone» атты бір альбом шығарды. 1997 жылдың маусым айында Кройцман Гавайидегі Кауаиде бұрынғы қатынына үйде зорлық көрсеткені туралы айыптауды мойындамады. Ол екі күн түрмеде отырды. 1998 жылы Grateful Dead-тің бұрынғы мүшелері Боб Вейр, Фил Леш және Микки Харт «The Other Ones» деп аталатын топ құрды, ол Furthur Festival аясында бірнеше концерттер берді. Топ 1999 жылы тікелей эфирде өнер көрсеткен жоқ. 2000 жылы Кройцман «The Other Ones» тобына қосылды. Кройцманмен бірге топ 2000 және 2002 жылдары гастрольдік сапарлар жасады. 2003 жылы олар өздерінің атын The Dead деп өзгертті. The Dead 2003, 2004 және 2009 жылдары бірнеше концерттерде өнер көрсетті. Кройцман 2002 жылы Journey гитарисі Нил Шон, Сай Клоппс, Айра Уокер және Ральф Вудсонмен бірге «Trichromes» тобын құрды. Олар «Dice with the Universe» атты EP және «Trichromes» атты альбом шығарды. 2005 жылдың 17 желтоқсанында ол 17-ші жылдық Уоррен Хейнс Рождестволық джем-сессиясына SerialPod тобының барабаншысы ретінде қатысты, онда Phish мүшелері Трей Анастасио мен Майк Гордон да болды. 2006 жылы Кройцман Grateful Dead тобының барабаншысы Микки Харт, Phish бассисі Майк Гордон және The Other Ones гитарисі Стив Кимокпен бірігіп Rhythm Devils тобын құрды. Топ өздерінің бұрынғы топтарының әндерін, сондай-ақ Джерри Гарсияның ән жазу серіктесі Роберт Хантер жазған жаңа әндерді орындады. Rhythm Devils алғашқы гастрольдерін 2006 жылы өткізді, ол Хэллоуин мерекесі күндері Невада штатының Лас-Вегасындағы танымал Vegoose фестивалінде аяқталды. 2008 жылы олар «The Rhythm Devils Concert Experience» атты DVD-ді шығарды. 2008 жылы Кройцман АҚШ-тың шығысында Allman Brothers Band бассисі Отейл Бурбридж және Max Creek гитарисі Скотт Муровскимен BK3 ретінде гастрольдік сапар жасады. 2009 жылы Бурбриджтің орнына Neville Brothers тобының және Бони Райттің бассисі Джеймс «Хатч» Хатчинсон келді. Хатчинсон Кройцманмен, Папа Малимен және клавишник Мэтт Хаббардпен бірге жыл басында Мауи аралындағы Хайкудағы Жаңа жылдық концертте өнер көрсеткен болатын. 2009 жылғы кейбір концерттерде Donna the Buffalo әншісі/музыканты Тара Невинс те қатысты. 2010 жылдың ақпан айында трио бірнеше концерттерде ойнады, онда Бёрбридж бассист рөлін қайтадан иеленді. 2009 жылдың 2 тамызында Кройцман Red Rocks Amphitheatre-дегі Фишпен екінші сеттің көп бөлігінде ойнады. The Dead тобының басқа мүшелерімен бірге ол Ақ үйге барып, президент Обамамен кездесті. 2010 жылы Кройцман гитарист Папа Мали, мультиинструменталист Мэтт Хаббард және басист Рид Матиспен бірге 7 Walkers деп аталатын жаңа топ құрды. Олар 2010 жылдың көктемінде оңтүстік АҚШ-та гастрольдік сапар жасады, мұнда Джордж Портер-младший бас ойнады, ал Матис Tea Leaf Green тобымен гастрольдік сапар жасады. 7 Walkers студиялық альбомды жазды, ол 2010 жылдың 2 қарашасында жарық көрді. 2014 жылдың қазан айында Кройцман Billy & the Kids деп аталатын жаңа топ құрғанын жариялады, ол желтоқсан айында тікелей эфирде өнер көрсете бастайды. Топтың басқа мүшелері - Рид Матис бас гитарада, Disco Biscuits тобының Арон Магнер клавишаларда және American Babies тобының Том Гамильтон кенжесі гитара мен вокалда ойнайды. Кройцманның «Deal: My Three Decades of Drumming, Dreams, and Drugs with the Grateful Dead» атты естеліктері 2015 жылдың 5 мамырында St. Martin's Press баспасында жарық көрді. 2015 жылы Кройцман Dead & Company-ді Grateful Dead-тің бұрынғы мүшелері Уэйр және Хартпен, сондай-ақ Джефф Чименти, Отиел Бурбридж және Джон Майер сияқты басқа мүшелермен құрды. Олар 2015 жылдан 2019 жылға дейін, 2021 жылдың күзінде, сондай-ақ 2022 жылдың жазында гастрольдік сапарлар жасады. 2022 жылдың қыркүйегінде Dead & Company 2023 жылдың жазында өтетін және олардың соңғы турнесі болатын Final Tour-ды жариялады. 2023 жылдың 22 сәуірінде Dead & Company компаниясы Крейтцманның «шығармашылық бағыттың өзгеруіне» байланысты соңғы тур күндерін өткізбейтінін мәлімдеген мәлімдеме жасады.
Бейнелеу өнері
1995 жылы Кройцман "Океан рухы" атты фильм түсірді. Бұл фильм – Сан-Францискодан Мексиканың Кабо-Сан-Лукасынан оңтүстік-батысқа қарай 400 миль қашықтықта орналасқан Ревильягигедо аралдарына жасалған 3000 мильдік, алты апталық мұхит сапары туралы деректі фильм. Кройцман фильмде түсірілген және атқарушы продюсері болып табылады. Белгілі су асты фильмдерін түсіруші Уэсли С. Скилз жобаның сценарийін жазып, режиссерлік етті. "Біз ешқандай алдын ала пікірмен бармадық, – дейді Кройцман, – тек араласуға кедерес келтірмеу қағидатына берілгенбіз. Адам ретінде өз шегімізден асып, теңіз тұрғындарымен олардың талаптарына сәйкес кездесуді іздедік. Мен сол сәттегі байланысты бейнелеу үшін фильм мен музыканы біріктіруді үміттім". Фильмде маңызды экологиялық мәселелер көтеріледі және Джон Метцгер "Музыкалық қорапша" журналында "тамаша суретке түсірілген" деп жазды. Кройцман 1993 жылы Photoshop орнатылған алғашқы компьютерін – Powerbook 540C сатып алғаннан бастап көркем суретші ретінде де жұмыс істейді. Бұрыннан компьютерлік өнермен айналысып жүрген Джерри Гарсия Кройцманға негізгі қағидаларды үйретті. 2001 жылы ол өзінің цифрлық туындыларының шектеулі санынан көшірмелерді шығара бастады. Оның туындыларын Уолнат көшесіндегі галереядан табуға болады.
Саяси белсенділік
2010 жылдың 29 қазанында Билл Кройцман 19-қадамды қолдады, ол Калифорнияда марихуананы заңдастырған болар еді. Кройцман бұл қолдауын Калифорниялық марихуана туралы баяндама радиошоуында білдірді. "Мен марихуана шегемін және мен қылмыскер емеспін; 19-ға "Иә" деп дауыс беріңіздер", - деді Кройцман шоу жүргізушісі Эрик Бреннерге. "Джерри Гарсия да "Иә" деп дауыс берген болар еді", - деп қосты ол.