Мир Зафарұлла Хан Джамали: Пәкістанның 15-ші премьер-министрі
Zafarullah Khan Jamali
Мир Зафар Улла Хан Джамали – Пәкістанның 15-ші премьер-министрі, Балочистаннан шыққан бірінші басшы. Саяси өмірі, мансабы және қарым-қатынастары туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Пәкістанның 15-ші премьер-министрі
15th Prime Minister of Pakistan
Мир Зафарулла Хан Джамали (1 қаңтар 1944 – 2 желтоқсан 2020) – 2002 жылдан 2004 жылы отставкаға кеткенге дейін Пәкістанның 15-ші премьер-министрі қызметін атқарған пәкістандық саясаткер. Ол Пәкістанның Белуджистаннан сайланған алғашқы және жалғыз премьер-министрі болды. Бастапқыда Пәкістан Халық партиясын (ПХП) қолдаған Джамали 1970-ші жылдары Рахимуддин Ханның әскери губернаторлығы кезінде Белуджистан саясатынан өркендеді. Ол Наваз Шариф үкіметінің құрамында ұлттық деңгейде танымал болды және екі мерзім (1988 жылғы маусым-желтоқсан және 1996 жылғы қараша-1997 жылғы ақпан) Белуджистанның бас министрі болды. Пәкістан Мұсылман Лигасының (ПМЛ) жетекші мүшесі және Шарифтің сенімді серігі болғанымен, Джамали мен Шариф арасындағы қарым-қатынас суынып, 1999 жылғы генерал Первез Мүшәррафтың төңкерісінен кейін Джамали Пәкістан Мұсылман Лигасы (Q) партиясына қосылды. 2002 жылғы жалпы сайлауда Джамали оның қолдаушылары мен әріптестері партиялық шекараны кесіп, оны қолдағаннан кейін премьер-министр лауазымына ие болды. 2002 жылғы 21 қарашада Джамали Пәкістанның 13-ші премьер-министрі болып тағайындалды. Ол 2002 жылғы 23 қарашада қызметке кірісіп, 2004 жылы күтпеген отставкасын жариялағанға дейін қызмет етті. Пәкістан тарихында демократиялық жолмен сайланған ең аз қызмет еткен бесінші премьер-министр болып табылады.
Mir Zafarullah Khan Jamali (; 1 January 1944 – 2 December 2020) was a Pakistani politician who served as the 15th prime minister of Pakistan from 2002 until his resignation in 2004. He was the first and only elected prime minister from Balochistan, Pakistan. Originally a supporter of the Pakistan Peoples Party, Jamali emerged from the politics of Balochistan under military governor Rahimuddin Khan during the 1970s. He became a national figure as part of the government of Nawaz Sharif, and was Chief Minister of Balochistan for two non consecutive terms (from June–December 1988 and November 1996 –February 1997). Although he was a senior leader in the Pakistan Muslim League (PML) and Sharif's confidant, relations between Jamali and Sharif cooled and Jamali joined the Pakistan Muslim League (Q) after the 1999 coup led by General Pervez Musharraf. In the 2002 general election, Jamali won his bid for the office of Prime Minister after his supporters and colleagues crossed party lines to support him. On 21 November 2002 Jamali was appointed the 13th Prime Minister of Pakistan designate. He took the oath on 23 November 2002, serving until he unexpectedly announced his resignation in 2004. He is the fifth shortest serving democratically elected Prime Minister in the history of Pakistan.
Ерте өмір және білім
Жамали 1944 жылдың 1 қаңтарында Британдық Үнді империясының Балучистан комиссариатының Рожан ауылында, қазіргі Пәкістанның Балучистан провинциясының Насирабад ауданында жер иесі отбасында дүниеге келген. Жамали алғашқы білімін Мурридегі Лоуренс колледжінде, ал A-деңгейлерін Лахордағы Эйтчисон колледжінде алған. Жамали өз заманында көрнекті хоккейші болған. Кейін ол мемлекеттік колледжде бакалавр дәрежесін алды. 1965 жылы Пунджаб университетінде саяси ғылымдар магистрі дәрежесін аяқтады. Генерал Зия-ұл-Хак Пакистанда әскери жағдай режимін орнатқаннан кейін, ол Зия-ұл-Хакпен байланыс орнатты. 1990 жылғы Пакистанның жалпы сайлауында Жамали Ұлттық Ассамблеяға депутаттыққа түсті, бірақ оны PPP үміткері жеңіп шықты. 2002 жылдың қарашасында Жамали Пәкістанның Ұлттық Ассамблеясындағы 342 орынның 188-ін алып, бес жылға қарапайым көпшілік дауыспен Пәкістанның 13-ші премьер-министрі болды. Ол Пакистан премьер-министрі болған Балучистаннан шыққан алғашқы саясаткер еді. Жамали Ауғанстанға 300 автобус пен жүк көлігін сыйға беруге, ауған студенттеріне стипендиялар тағайындауға және Ауғанстандағы жолдарды, теміржолдарды және ауруханаларды жақсартуға көмек көрсетуге уәде берді. Жамали билікке келгеннен кейін дереу Үндістанмен қарым-қатынасты жақсартуға және даулы Кашмир аймағында бейбіт келісімге қол жеткізуге, сондай-ақ атысты тоқтатуға тырысты. Екі ел арасындағы қарым-қатынасты жақсарту және 1990-жылдар мен 2000-жылдардың басында туындаған шиеленісті азайту үшін ол арнайы елші тағайындады.
Jamali was born on 1 January 1944 and landlord family in Rojhan village of Commissariat Baluchistan of the British Indian Empire, now Nasirabad District in Balochistan, Pakistan. Jamali received his early education at Lawrence College, Murree and A levels from Aitchison College, Lahore. Jamali was a great hockey player in his time. He then studied in a government college for a bachelor's degree. He received his master's degree in political science at the University of the Punjab in 1965. After the imposition of martial law in Pakistan by General Zia ul Haq, he was allied to Zia ul Haq. Jamali ran for the seat of National Assembly in the 1990 Pakistani general elections, but was defeated by a PPP candidate. In November 2002, Jamali became the 13th Prime Minister of Pakistan by a simple majority for five years for the first time after securing 188 votes out of 342 seats in the National Assembly of Pakistan. He was the first politician from Balochistan to become prime minister of Pakistan. Jamali announced donations of 300 buses and trucks, scholarships for Afghan students and aid for improvement of road, railway and hospital projects in Afghanistan. Jamali vowed to improve relations with India immediately after assuming office and procuring a peace agreement and cease fire in the disputed Kashmir region. He appointed a special envoy to improve relations and lessen tensions between the two countries which had arisen during the 1990s and early 2000s.
Отставка
2004 жылғы маусымда Жамали үш сағаттық кездесуден кейін теледидар арқылы кенеттен отставкаға кететінін жариялады. Жамали мен Мушаррафтың арасындағы үкіметтік саясатты іске асырудағы шиеленіс күшейгені туралы әңгімелер тараған еді. Бұқаралық ақпарат құралдарының хабарлауынша, Мушарраф Жамалидің жұмысына наразы болып, оның саясатын толық қолдамағанынан кейін отставкасы сөзсіз болды. Мұтахида Мәжліс-и-Амал бастапқыда таңқалды; ал басты партиялар Жамалидің отставкасын «мәжбүрлі және демократия үшін ұятты оқиға» және «болашаққа зиянды» деп бағалады. Кенеттен жасаған мәлімдемесінде Жамали министрлер кабинетін таратып, партиясының президенті Шұжаат Хусейнді уақытша премьер-министр етіп тағайындады. 2008 жылы ұлттық хоккей командасы Олимпиада ойындарында нашар өнер көрсеткеннен кейін президенттік лауазымынан бас тартты. 2013 жылғы мамырда ол Пәкістан Мұсылман Лигасына (Н) қосылды. 2013 жылдан бастап 2018 жылғы мамырда отставкаға кеткенге дейін Пәкістанның Ұлттық Ассамблеясының депутаты болды. 2018 жылғы маусымда ол ПМЛ-Н-ден шығып, Пәкістан Техрик-и-Инсафқа қосылды.
In June 2004, Jamali abruptly announced his resignation on television after a three hour meeting with Musharraf. There had been rumours of Jamali's strained relationship with Musharraf on the execution of government policies. According to media reports, resignation became inevitable when Musharraf became unhappy with Jamali's performance and his failure to strongly endorse Musharraf's policies. The Muttahida Majlis e Amal was initially surprised; the mainstream parties saw Jamali's resignation as "forced and [a] humiliation for democracy" and "bad for the future". With his surprise announcement, Jamali dissolved the cabinet and nominated his party's president Shujaat Hussain as interim prime minister. In 2008, he resigned as its president after the national hockey team performed poorly at the Olympic Games. In May 2013, he joined the Pakistan Muslim League (N). He remained a member of the National Assembly of Pakistan from 2013 until his resignation in May 2018. In June 2018, he quit PML N and joined Pakistan Tehreek e Insaf.
Өлім
2020 жылдың 29 қарашасында Жамали Қарулы Күштер Кардиология институтына түсіріліп, жүрек тоқтағаннан кейін өкпе желдеткішіне (вентиляторға) қосылды. Ол 2020 жылдың 2 желтоқсанында 76 жасында Равалпиндиде қайтыс болды. 2020 жылдың 3 желтоқсанында жаназадан кейін Жамали туған ауылына жерленді.
On 29 November 2020, Jamali was admitted to Armed Forces Institute of Cardiology and put on a ventilator after suffering a cardiac arrest. He died in Rawalpindi on 2 December 2020 at the age of 76. On 3 December 2020, after funeral prayers, Jamali was laid to rest in his native village.