Кіріспе
Британдық Американың он үш колониясының үкіметтері 17 және 18 ғасырларда британдық конституцияның ықпалымен қалыптасты. Он үш колония АҚШ-қа айналғаннан кейін, отаршылдық биліктегі тәжірибе жаңа штаттардың конституцияларын және, әрі қарай, АҚШ Конституциясын қалыптастыруға әсер етті. Атқару билігін губернатор басқарды, ал заң шығару билігі екі палатаға бөлінді: губернатор кеңесі және өкілдер жиналысы. Корольдік колонияларда губернатор мен кеңес британ үкіметі тағайындады. Жеке меншік колонияларында бұл лауазымдар меншік иелерімен тағайындалды, ал жарлықты колонияларда сайланды. Барлық колонияларда жиналыс еркін, сайлау құқығы бар ер адамдардан, жер иелерінен сайланды. Ішкі мәселелерде колониялар көптеген мәселелер бойынша дербес басқарды; алайда, британ үкіметі колониялық заңнамаға вето құқығын қолданды және колониялық үкіметтің түріне қарамастан, заң және әділет соттарын бақылауда ұстады; судьялар британ үкіметі тағайындады және корольдің қалауымен қызмет етті. Дипломатиялық мәселелерді британ үкіметі, сондай-ақ сауда саясатын және шетелдік державалармен соғыстарды (үндістермен соғыстарды әдетте колониялық үкіметтер шешті) жүргізді. Америка революциясы британ Парламентінің Америка колониялары үшін ішкі заңнаманы қабылдау құқығы туралы дау-жанжал болды. Британ үкіметінің позициясы бойынша Парламенттің өкілеттігі шексіз болды, ал американдықтардың позициясы бойынша колониялық заң шығарушы органдар Парламентпен тең дәрежеде болды және оның құзыретінен тыс болды. Революция өркендеген сайын отаршылдық үкіметтер уақытша провинциялық конгрестермен және, әрі қарай, республикалық конституциялармен алмастырылды.
The governments of the Thirteen Colonies of British America developed in the 17th and 18th centuries under the influence of the British constitution. After the Thirteen Colonies had become the United States, the experience under colonial rule would inform and shape the new state constitutions and, ultimately, the United States Constitution. The executive branch was led by a governor, and the legislative branch was divided into two houses: a governor's council and a representative assembly. In the royal colonies, the governor and the council were appointed by the British government. In proprietary colonies, these officials were appointed by proprietors, and they were elected in charter colonies. In every colony, the assembly was elected by free, male, property owners. In domestic matters, the colonies were largely self governing on many issues; however, the British government did exercise veto power over colonial legislation, and regardless of the type of colonial government, retained control of the law and equity courts; judges were selected by the British government and served at the king's pleasure. Diplomatic affairs were handled by the British government, as were trade policies and wars with foreign powers (wars with Native Americans were generally handled by colonial governments). The American Revolution was a dispute over the British Parliament's right to enact domestic legislation for the American colonies. The British government's position was that Parliament's authority was unlimited, while the American position was that colonial legislatures were coequal with Parliament and outside of its jurisdiction. As the Revolution progressed, the colonial governments were replaced by temporary provincial congresses and ultimately by republican constitutions.
Британ үкіметімен қарым-қатынасы
Америка революциясы басталған кезде, он үш колонияда атқару билігін жүзеге асыратын губернатор және кеңес пен ассамблеядан құралған екі палаталы заң шығару жүйесі дамыған саяси жүйелер қалыптасты. Бұл жүйе британдық конституцияға ұқсас болды, мұнда губернатор британ монархын, кеңес – Лордтар палатасын, ал ассамблея – Халық үйін бейнелейтін.
Тақ
Он үш колонияның бәрі патшалық рұхсат етумен құрылды, және колониялық үкіметтер патша атынан билікті жүзеге асырғанда билік монархтан беріліп тұрды. Колонияның Таққа қатысты нақты байланысы, колониялық жарғысында анықталғандай, ол жарғылық колония, меншік колониясы немесе патшалық колония болғандығына байланысты болды. Патшалық колониялар Таққа тиесілі болса, меншік және жарғылық колониялар Тақтан жеке тұлғаларға берілді. Жарғылық немесе корпоративтік колонияны басқару акционерлік компанияға, мысалы Вирджиния компаниясына берілді. Вирджиния, Массачусетс, Коннектикут және Род-Айленд жарғылық колониялар ретінде құрылды. Жаңа Англияның жарғылық колониялары патша билігінен дерлік тәуелсіз болды және меншік иелері губернатор мен заң шығарушыларды сайлаған республика ретінде жұмыс істеді. Меншік колониялар жеке адамдарға тиесілі және басқарылды. Бірақ қоныс аударушыларды тарту үшін меншік иелері билікті меншік иелерімен бөлісуге келісті. Мэриленд, Оңтүстік Каролина, Солтүстік Каролина, Нью-Йорк, Нью-Джерси және Пенсильвания меншік колониялары ретінде құрылды. 1624 жылы Вирджиния компаниясы банкротқа ұшыраған соң оның жарғысы жойылды, сол кезде Вирджиния алғашқы патшалық колонияға айналды. Уақыт өте келе, көбірек колониялар патшалық бақылауға көшті. Америка революциясының басталған кезде он үш колонияның бесеуінен басқасының бәрі патшалық колониялар болды. Мэриленд, Пенсильвания және Делавэр меншік колониялары болып қалды, ал Род-Айленд және Коннектикут корпоративтік колониялар ретінде жалғасты. Тарихшы Роберт Миддлкофф колониялардың патшалық басқаруын жеткіліксіз және тиімсіз деп сипаттады, себебі билік желілері толыққанды анықталған емес. 1768 жылға дейін колониялық істерге жауапкершілік Сыртқы кеңес пен Оңтүстік бөлімі үшін Мемлекеттік хатшыға жүктелді. Хатшы ақпарат алу үшін Сауда кеңесіне сенеді және өз нұсқауларын колониялық шенеуніктерге жіберетін. 1768 жылдан кейін Колониялық істер жөніндегі Мемлекеттік хатшы колонияларды қадағалауға жауапты болды; алайда бұл министрлік тиімсіз хатшылар мен басқа үкімет министрлерінің қызғанышынан зардап шекті.
Парламент
Парламенттің колонияларға билігі 18 ғасырда да түсініксіз және даулы болды. Англия үкіметі монархтың билігінен Парламенттегі Король атынан билік етуге қарай дамыған кезде, колониялар тек монархтың билігімен басқарылатын дәстүр 1700 жылдардың ортасына қарай Парламенттің көбірек араласуына мүмкіндік берді. Парламент актілері сауданы реттеді, азаматтықты анықтады және колонияларда шығарылған қағаз ақшаның көлемін шектеді. Британ үкіметі Парламенттің колониялар үшін заң шығару өкілеттігі шексіз екенін мәлімдеді. Бұл 1766 жылғы Декларациялық актіде нақты айтылған. Британдықтар колонистер Парламентте тікелей өкілдік етпесе де, виртуалды түрде өкілдік етілгенін де айтты. Виг саяси философиясымен қалыптасқан американдық көзқарас бойынша, Парламенттің колонияларға билігі шектеулі болды. Колониялар бастапқыда бүкіл империя үшін заң шығару құқығын мойындады, мысалы, сауда мәселелерінде, бірақ парламенттік салық салу келісім арқылы салық салу принципін бұзады деп мәлімдеді, себебі келісімді тек колонистердің өкілдері ғана бере алады. Сонымен қатар, американдықтар колониялар Парламенттің құзыретінен тыс жерде екенін және колонистердің адалдығы тек монархқа ғана тиесілі екенін айтты. Американдықтар өздерінің колониялық заң шығару органдары Парламентке бағынышты емес, теңдес екенін мәлімдеді. Британ конституциясының осы қарама-қайшы түсіндірмелері Американ революциясының басты мәселесіне айналды.
Сотқа шағымдану
Ұлыбританияда парламент (техникалық тұрғыдан, парламенттегі король) ең жоғары сот органы болды. Колониялар үшін, Privy Council (техникалық тұрғыдан, Кеңестегі король) апелляциялық юрисдикцияны жүзеге асырды. 1679 жылы апелляциялық юрисдикция Сауда кеңесіне берілді, ал 1696 жылы Апелляциялық комитет құрылды. Privy Council-дің Апелляциялық комитетінің кемшіліктері көп болды, себебі оның құрамы іс жүзінде бүкіл Privy Council комитетінен тұрды, ал кворум үш адамды құрады. Одан да нашар, көптеген Privy Council мүшелері заңгер емес еді, барлық Privy Council мүшелерінің апелляциялар бойынша дауыс беру құқығы тең болды және нақты бір апелляцияны қараған Privy Council мүшелерінің бірінің заңгер болуы міндетті емес еді. Осының салдарынан, апелляцияға қатысушы тараптар өздерінің пайдасына апелляциялардың нәтижесін өзгертуге тырысып, заңгер емес Privy Council мүшелерін өз апелляцияларын тыңдауға көндіруге ұмтылды. Осы себепті Апелляциялық комитет колониялардағы білімді заңгерлер мен судьялар арасында беделсіздікке ұшырады.
Әкім
Корольдік колонияларда губернаторларды монарх тағайындайтын және оның мүддесін өкілдік етті. 1689 жылға дейін колониялардағы саяси билікке ие болғандар губернаторлар болды. Олар өздерінің тағайындамалары мен нұсқаулары арқылы берілген монархиялық билікке ие болды. Олардың өкілеттіктеріне сайланған жиналысты шақыру, сессияны тоқтату және тарату құқығы кірді. Губернаторлар колониялық заң шығарушы орган ұсынған кез келген заң жобасына вето қоюға да құқылы болды. Бірте-бірте жиналыстар ақша мәселелерін, соның ішінде губернатор мен басқа да лауазымды тұлғалардың жалақысын бақылауға алып, губернаторлардың билігін шектеуге сәтті қол жеткізді. Сондықтан губернатордың жалақысы қарсылық танытқан заң шығарушы орган тарапынан тоқтатылуы мүмкін еді. Губернаторлар көбінесе қиын жағдайға түсіп, екі жақты қысымға ұшырады. Лондоннан келген ресми нұсқаулары олардың монархиялық билікті – корольдік құқықты – жиналыстың билігін басып алуынан қорғауын талап етті; сонымен бірге, Францияға қарсы Британияның соғыстары үшін колониялық қаржыландыруды қамтамасыз етуді де міндеттеді. Әскери қаржыландырудың орнына жиналыстар көбінесе көп билік талап етті. Губернатор өзінің жоспарларын іске асыру үшін қолдаушыларға жақсылық жасады. Ол қолдаушыларын бас прокурор, бас инспектор немесе жергілікті шериф сияқты түрлі лауазымдарға тағайындап, марапаттады. Бұл лауазымдар бедел мен табыс көзі ретінде іздестірілді. Ол сондай-ақ қолдаушыларға жер берді. Осы стратегияның нәтижесінде колониялық саясат губернатордың жақтастарынан (сарбаздық партиясы) және оның қарсыластарынан (ел партиясы) тұратын екі топқа бөлінді.
Басқарушылар кеңесі
Атқарушы билік құрамына оннан отызға дейін мүшелі губернатордың кеңесші кеңесі кірді. Корольдік колонияларда Тақ плацемендерді (үкіметте ақы төленетін лауазым иелері) және колониялық қоғамның жоғарғы сыныбының өкілдерін тағайындады. Кеңес мүшелері көбінесе кәсіпкерлердің, несие берушілердің және жалпы иеленушілердің мүдделерін қорғайтын. Он үш колонияның барлығында заңгерлер маңызды болғанмен, солтүстік колонияларда саудагерлер, ал оңтүстік провинцияларда плантаторлар көбірек қатысты. Мүшелер өмір бойына немесе белгілі бір мерзімге емес, "ерікті түрде" қызмет етті. Губернатордың қатысусыз болған жағдайында немесе губернаторлар алмасып тұрған кезде кеңес үкімет функцияларын атқарды. Губернатордың кеңесі сондай-ақ колониялық заң шығарушы органның жоғарғы палатасы ретінде де жұмыс істеді. Көптеген колонияларда кеңес заң жобаларын ұсынуға, қаулылар қабылдауға, петицияларды қарастыруға және олар бойынша шешім қабылдауға құқылы болды. Кейбір колонияларда кеңес басты назарда заңдарды қайта қарау және жетілдірумен айналысты. Кейде ол жиналыспен ақша заңдарына немесе басқа да заңдарға түзетулер енгізу мәселелері бойынша пікір келіспеушіліктерге ұшырады. Кеңес атқарушы және заң шығарушы орган болғаннан өзге, сот билігіне де ие болды. Ол колониядағы соңғы апелляциялық сот болып табылды. Кеңестің көп қырлы қызметі оны сынға ұшыратты. Ричард Генри Ли Вирджинияның колониялық үкіметін британдық конституциядағы биліктің теңгерімі мен бөлінісінің жетіспеушілігі үшін сынады, себебі кеңес Тақтан тәуелсіз болмады.
Құрастыру
Колониялық заң шығарушы органның төменгі палатасы өкілдік жиналыс болды. Бұл жиналыстар әртүрлі атаулармен белгілі болды. Вирджинияда Бургесс палатасы, Массачусетс штатында Депутаттар палатасы, ал Оңтүстік Каролинада Халық жиналысының палатасы болды. Атауларымен ерекшеленсе де, жиналыстардың ортақ ерекшеліктері болды. Мүшелер қалалар мен округтердің мүліктік жағдайы бар азаматтарымен жыл сайын сайланды. Әдетте олар бір, қысқа сессияға жиналатын, бірақ кеңес немесе губернатор арнайы сессия шақыруға құқылы болды. Ұлыбританиядағыдай, дауыс беру құқығы мүліктік жағдайы бар және "жеке тәуелсіздігін қамтамасыз ететін, сондай-ақ қоғамның әл-ауқатында мүдделі болуға жеткілікті жер иелігіне" ие ер адамдармен шектелді. Жерге қолжетімділігі жоғары болғандықтан, колонияларда дауыс беру құқығы кеңінен таралды, шамамен ересек ақ ер адамдардың 60 пайызы дауыс бере алатын. Англия мен Уэльсте бұл көрсеткіш 17–20 пайызды құрады. Алты колонияда еркін меншік құқығына (жеке мүлік немесе салық төлеу сияқты) баламаларға рұқсат етілді, бұл қалалық мүлік иелеріне және тіпті жерін жалға алған табысты фермерлерге дауыс беру құқығын берді. Дауыс беру құқығынан шеттетілген топтарға жұмысшылар, жалға алушы шаруалар, біліктілігі жоқ жұмысшылар және мерзімі шектелген қызметкерлер кірді. Олардың "қоғамда үлесі жоқ" және сыбайлас жемқорлыққа ұшырауға бейім деп есептелді. Салық мәселелері мен бюджеттік шешімдер жиналыста қабылданды. Бюджеттің бір бөлігі колониялық әскерді жинауға және жабдықтауға жұмсалды. Американ революциясы жақындаған сайын, бұл мәселе провинциялық жиналыстар мен олардың губернаторлары арасындағы келіспеушіліктер мен қақтығыстардың ошағына айналды. Колониялық губернаторлар мен жиналыстар арасындағы үнемі күрес кейіннен демократиялық рухтың өркендеуінің белгісі ретінде қарастырылады. Дегенмен, бұл жиналыстар көбінесе жеңілтек таптарды өкілдік етті және колонияны негіссіз атқарушылық араласулардан қорғады. Заң бойынша, патшаның билігі күшті болды. Осы билікке қарсы тұру үшін жиналыстар табиғи құқықтар мен жалпы әл-ауқатқа негізделген аргументтер келтірді, бұл үкіметтер билігін үкімшілік етілетіндердің келісімінен алады немесе алуға тиіс деген ойға жаңа тыныс берді.
Одақ ұсыныстары
Америка революциясына дейін он үш колонияны біріктіруге жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды. 1754 жылы Албани конгресінде одақ құрудың бірнеше жоспары ұсынылды. Осы жоспарлардың бірі, Бенджамин Франклин тарапынан ұсынылған, Албани жоспары еді.
Өлім
Америка революциясы кезінде отарлық үкіметтер тиімді жұмыс істеуін тоқтатты, себебі корольдік губернаторлар жиналыстарды жабыстырып, таратып жіберді. 1773 жылға қарай қалалар мен округтерді хат алмасу комитеттері басқарды, және дерлік барлық колониялар патша билігінен тыс қызмет ететін провинциялық конгрестерді құрды, олар заң шығарушы жиналыстар еді. Бұл шаралар уақытша болды, және провинциялық конгрестер толыққанды заң шығарушы органдармен тең емес екені түсінілді. 1775 жылдың мамыр айында Массачусетс провинциялық конгресі тұрақты үкіметтің қажеттігін сезінді. Екінші Континенталды Конгрестің кеңесімен Массачусетс тағы да 1691 жылғы Хартия бойынша жұмыс істеді, бірақ губернаторсыз (губернатор кеңесі атқарушы билік ретінде жұмыс істеді). 1775 жылдың күзінде Континенталды Конгресс Нью-Гэмпшир, Оңтүстік Каролина және Вирджиния жаңа үкіметтер құруды ұсынды. Нью-Гэмпшир 1776 жылдың 5 қаңтарында республикалық конституцияны қабылдады. Оңтүстік Каролинаның конституциясы 26 наурызда, ал Вирджинияның конституциясы 29 маусымда қабылданды. 1776 жылдың мамыр айында Континенталды Конгресс жаңа үкіметтер құруға шақырды, «өздерінің істерінің қажеттіліктерін қанағаттандыратын үкімет әлі құрылмаған» жағдайларда және «тақтың кез келген билігі толығымен жойылуы керек» деді. Шілдеде қабылданған Тәуелсіздік декларациясы штаттарды жаңа үкіметтер құруға одан әрі ынталандырды, және 1776 жылдың соңына дейін көптеген штаттар жаңа конституцияларды қабылдады. Соғыс салдарынан Джорджия мен Нью-Йорк өздерінің конституцияларын 1777 жылға дейін аяқтауға үлкермеді.