Кіріспе

Конституциялық либералдық партия (lang es) – Никарагуадағы саяси партия. 2006 жылғы 5 қарашада өткен Никарагуаның жалпы сайлауында партия Ұлттық Ассамблеядағы 92 орынның 25-ін жеңіп алды. Дегенмен, 2011 жылғы жалпы сайлауда партия ауыр жеңіліске ұшырап, Ұлттық Ассамблеядағы 23 орыннан айырылды.

Тарих

Конституциялық либералдық партия – Никарагуа 1830 жылдары тәуелсіздік алғаннан бері бар болған Демократиялық партияның саяси жалғасы. 1850 жылдардағы азамат соғысында легитимистер (кейін Консервативтік партия мүшелері) жеңілгеннен кейін Демократиялық партия 1893 жылы президент Хосе Сантос Зелая басшылығымен қайта билікке келді, ол 1909 жылы билігін жоғалтты. Никарагуаны басып алған американдық әскерлердің қысымымен демократтар келесі жылы биліктен кетуге мәжбүр болды және 1926 жылға дейін билікте болмады, содан кейін тағы бір көтерілістен кейін консерваторларды коалициялық үкімет құруға мәжбүр етті. Демократиялық партияның бір бөлігі, Консервативтік партияның бір бөлігімен бірге, 1930 жылдары билікке келген Анастасио Сомоса Гарсияны қолдады, ол 1926 жылғы коалициялық келісімнен кейін күресін жалғастырған Аугусто Сандино басқаратын демократтардың тағы бір тобын жеңді. Демократтар мен консерваторлар Сомоса отбасы тарапынан ығыстырылды, олар Ұлттық либералдық партияны құрды және 1979 жылы Сандинисттік Ұлттық Азаттық фронты Сомосаларды құлатқанға дейін билікте болмады. 1968 жылы Сомосаның туысы және білім министрі Рамиро Сакаса Герро Анастасио Сомоса Дебайлдің қайта сайлануына қарсы шығып, Ұлттық либералдық партия ішінде Конституциялық либералдық қозғалысты (ҚЛҚ) құрды. Қарулы күрес емес, саяси жолмен Сомосаға қарсы тұруды жақтаған бұл фракцияның құрылуы Сомосаның Сакасаны лауазымынан босатуына әкелді. 1979 жылы Сандинистер жеңіске жеткеннен кейін ҚЛҚ Сомоса билігі аяқталғаннан кейін құрылған Мемлекеттік кеңесте орын алды, бірақ ФСЛН-ның ҚЛҚ-ның өкілдігінің жетіспеуі туралы айыптауларынан кейін бұл орын тез арада алынып тасталды. Сакаса көлік апатында қаза болғаннан кейін ҚЛҚ 1983 жылы саяси партияға айналды және Мемлекеттік кеңесте тағы бір орын алды, оны бас прокурор Хулио Сентенo бастан басқарды. Демократиялық партия бұл кезде көптеген либералдық топтарға бөлінді, олардың көпшілігі 1990 жылғы сайлауда Сандинистерге қарсы шыққан Біріккен Никарагуа оппозициясын қолдады. 1990 жылдардың соңында Арнольдо Алеман басшылығымен Демократиялық/Либералдық топтардың көпшілігі Конституциялық либералдық партияны құру үшін бірікті, ол бастапқыда Либералдық альянс деп белгіленді. 1996 жылы Алеман президенттік сайлауда жеңіске жетіп, 2002 жылға дейін президент болып қызмет етті, ал партия 1996 жылғы парламент сайлауында 93 орынның 42-сін жеңіп алды, бұл кез келген басқа партиядан көп. 2001 жылғы қарашадағы сайлауда партия парламентте көпшілікке ие болды, 92 орынның 47-сін жеңіп алды. Сол күні оның үміткері Энрике Боланьос президенттік сайлауда жеңіске жетті. Никарагуада әлі де күшті күш болғанымен, 2001 жылдан бері оның ішінде көптеген даулар болды, бұл 2006 жылға қарай оның парламенттегі көпшілігін және президенттікке қол жеткізбеуіне әкелді. Боланьос ПЛК-дан Республика үшін альянс құру үшін бөлінді. Жозе Ризо президенттікке үміткер ретінде, ал Жозе Антонио Альварадо 2006 жылғы қарашада өтетін президенттік сайлауға вице-президенттікке үміткер ретінде ұсынылды. Эдуардо Монтеалегре, сайлауға тағы бір президенттік үміткер, Конституциялық либералдық партияның бұрынғы мүшесі болды және басқа бұрынғы ПЛК мүшелерін қамтитын Никарагуалық либералдық альянсын құрды. Монтеалегре мен Ризо екеуі де жеңілді, өйткені Сандинист Даниэль Ортега екеуінен де алда оқсып, екінші турдан қашып құтылды. Ризо 26% дауыспен үшінші орынға ие болды. Партия парламент сайлауында екінші орынға шықты. Партия Либералдық Интернешнл мүшесі болды, бірақ 2005 жылы осы ұйымнан шықты.

Президент сайлауы

СайлауПартиялық кандидатДауыс саны%Нәтиже1996Арнольдо Алеман896,20750.99%Таңдалды 2001Энрике Боланос1,228,41256.31%Таңдалды 2006Жозе Ризо Кастеллон588,30426.21%Ұтылды 2011Арнольдо Алеман148,5075.91%Ұтылды 2016Максимино Родригес374,89815.03%Ұтылды 2021Вальтер Эспиноза395,40614.33%Ұтылды