Кіріспе

Каталогтың иерархиясындағы орынды анықтайтын реттілік – қоршаған орта айнымалысы. Жол (немесе файл жолы, файлдық жол, жол атауы немесе ұқсас) – каталог құрылымындағы орынды бірегей анықтауға қолданылатын таңбалар тізбегі. Ол каталог ағашының иерархиясы бойынша каталогтарды білдіретін, белгілі бір символда бөлінген элементтер арқылы құралады. Бұл символ көбінесе слэш ("/"), кері слэш ("\") немесе қос нүкте (":") болып табылады, бірақ кейбір операциялық жүйелер басқа символдарды да қолдануы мүмкін. Жолдар компьютер ғылымында қазіргі операциялық жүйелерде кең таралған каталог/файл байланыстарын көрсету үшін жиі қолданылады және бірыңғай ресурс локаторларын (URL) құруда маңызды рөл атқарады. Ресурстар абсолютті немесе салыстырмалы жолдар арқылы көрсетілуі мүмкін.

Тарих

Мултикс алғаш рет 1960 жылдардың ортасында каталогтармен (> арқылы бөлінген) иерархиялық файл жүйесін енгізді. 1970 жылы Unix каталогтарды бөлу үшін слэш таңбасын ("/") пайдалана бастады. 1981 жылы Microsoft DOS-тың алғашқы нұсқасы жарық көрді. MS DOS 1.0 файлдық каталогтарды қолдамады. Сонымен қатар, MS DOS 1.0-пен бірге келген пайдалы командалардың көп бөлігі IBM-нен алынған еді және олардың командалық жол синтаксисі слэш таңбасын 'switch' префиксі ретінде қолданды. Мысалы, dir /w командасы dir командасын кең пішіндегі тізім опциясымен іске қосады. Осы слэшті қолдану әлі де Microsoft Windows-тың командалық интерфейсінде кездеседі. Ал Unix командалық жолдағы опциялар үшін тире ("-") таңбасын префиксі ретінде қолданады. MS DOS 2.0 нұсқасында каталогтарды қолдау қосылғанда, "/" бұрынғы нұсқалармен үйлесімділік сақтау үшін опция префиксі ретінде сақталды. Microsoft каталогтарды бөлу үшін кері слэш таңбасын ("\") таңдады, ол слэш таңбасына ұқсас, бірақ Windows-тың көбінесе қазіргі нұсқалары екі типті слэштің де жолдарда қолданылуына рұқсат береді.

Абсолюттік және салыстырмалы жолдар

Абсолюттік немесе толық жол файлдық жүйедегі бірдей орынды, ағымдағы жұмыс каталогына қарамастан көрсетеді. Ол үшін түбірлік каталогты қамту қажет. Керісінше, салыстырмалы жол белгілі бір жұмыс каталогынан басталады, толық абсолюттік жолды көрсету қажеттілігін жояды. Файлдың атын ағымдағы жұмыс каталогына сәйкес салыстырмалы жол деп санауға болады. Егер жұмыс каталогы файлдың тікелей атасы болмаса, файлды атымен атау қатеге әкеледі.

Негізгі URL

Негізгі URL – API жолының тұрақты бөлігі, оған түпкі нүкте жолдары тіркеледі.

Бағдарламалау тілдеріндегі жолдар

Бағдарламалау тілдері де жолдарды қолданады. Мысалы: файл ашылған кезде. Көптеген бағдарламалау тілдері негізгі операциялық жүйенің жолдарды көрсету әдісін қолданады:

uxFile = fopen("project/readme.txt", "r")

winFile = fopen("C:\\Program Files\\bin\\config.bat", "r")

Операциялық жүйенің жолдарына тікелей қол жеткізу бағдарламалардың көшірілуіне кедергі келтіруі мүмкін. Көшірілетін бағдарламаларды қолдау үшін Java `/` және `\` арқылы бөлінген жолдарды ажырату үшін `File.separator` қолданады. Seed7 жолдарды көрсетуге өзгеше көзқарас ұстанады. Seed7-де барлық жолдар Unix жолдар стандартына сәйкес келеді, операциялық жүйеге тәуелсіз. Windows жүйесінде түрлендіру жүзеге асырылады (мысалы: `/c/users` жолы `c:\users` жолына түрлендіріледі).