Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алжирдегі ислами саяси партия.
Алжирдегі «Хамас» аббревиатурасымен белгілі саяси партия.
Islamic political party in Algeria
the political party in Algeria whose abbreviation is Hamas
«Бейбітшілік үшін қоғам қозғалысы» (حركة مجتمع السلم), кейде «Хамас» (حمس) деп қысқартылатын бұл партия Алжирдегі сүнни исламшыл партия, және 2003 жылы қайтыс болғанға дейін Махфуд Нахна басқарды. Қазіргі басшысы – Абдерразәк Макри. Бұл партия «Мусылман бауырластығынан» туындаған.
The Movement of Society for Peace (حركة مجتمع السلم), sometimes known by its shortened form Hamas (حمس), is a Sunni Islamist party in Algeria, led by Mahfoud Nahnah until his death in 2003. Its current leader is Abderrazak Makri. It is an offshoot of the Muslim Brotherhood.
Мұсылман бауырластығына түсетін әсері
Мұсылман бауырластығы Алжирге француз отаршылдығының соңғы жылдары (1830–1962 жж.) жетті. Шейх Ахмад Сахнун 1953-1954 жылдары француз отаршылдығы кезінде Алжирдегі ұйымды басқарды. Бауырластық мүшелері мен оларға жақын адамдар 1954-1962 жылдары Францияға қарсы көтеріліске қатысты, бірақ 1962 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін құрылған FLN бірпартиалық жүйесі кезінде бұл қозғалыс маргиналданды. Дегенмен, ислами күштер діни білім беру, мешіттер және діни ұйымдарда, соның ішінде Мұсылман бауырластығының жақтастары арасында белсенді болып қала берді. Бауырластық белсенділері көбінесе тәуелсіз оппозицияға жол бермейтін билікке тікелей қарсы тұрудан аулақ болды, бірақ кейде үкіметке наразылық білдіріп, ел саясатында исламның рөлін арттыруды талап етті. Сондай-ақ, мұсылмандар білім беру және мемлекеттік бюрократияны арабтандыруды күшейтуге шақырып, президенттер Ахмет Бен Белла мен Хуари Бумедиеннің басшылығымен жүзеге асырылған алғашқы арабтандыру бағдарламаларына мемлекеттік қолдау арқылы бекінді. Әсіресе, Мұсылман бауырластығының реформаторлық исламистік идеологиясы, бауырластықтың негізгі орталығы болып табылатын Мысыр сияқты басқа араб елдерінен араб тілінің мұғалімдерін тарту арқылы нығайтылды.
The Muslim Brotherhood reached Algeria during the later years of the French colonial presence in the country (1830–1962). Sheikh Ahmad Sahnoun led the organization in Algeria between 1953 and 1954 during the French colonialism. Brotherhood members and sympathizers took part in the uprising against France in 1954 1962, but the movement was marginalized during the FLN one party rule which was installed at independence in 1962. Islamic forces however remained active in religious education, mosques and religious associations, including sympathizers of the Muslim Brotherhood. Brotherhood activists generally refrained from confronting the regime, which did not tolerate independent opposition, but sometimes protested the government and generally argued for a greater role for Islam in the country's politics. Muslims also called for increased Arabization of education and the state bureaucracy, and gained a foothold through heavy state backing for the early Arabization programs under Presidents Ahmed Ben Bella and Houari Boumédiène. The reformist Islamist ideology of the Muslim Brotherhood, in particular, was strengthened through the recruitment of Arabic language teachers from other Arab countries, particularly Egypt, which is the Brotherhood's main stronghold.
Партияның тарихы
Алжирде 1990-шы жылдардың басында көппартиялық жүйе енгізілген кезде, Мұсылман бауырластығы Бейбітшілік қоғамы үшін қозғалысын (БҚҚ) құрды, оны 2003 жылы қайтыс болғанға дейін Махфуд Нахна басқарды (оның орнын қазіргі партия төрағасы Буджерра Солтани иеленді). Партия бастапқыда Ислам қоғамы үшін қозғалыс деп аталды және араб тілінде Хамас деп қысқартылды, бірақ діни негізде құрылған партияларға заңдық тыйым салынғаннан кейін атауы өзгертілді (Хамас деген аббревиатура әлі де қолданыста). Бауырластықтың тарапынан шыққан, Абдалла Джабалла басқаратын исламшылдар өздерінің «Эль-Нахда» партиясын құрды, кейіннен «Эль-Ислах» болып бөлініп, үкіметке қатысты қатаң ұстанымды жақтады. (Екі ұйымды да МБҚ/Хамас өзінің Алжирдегі филиалы деп мойындаған Мұсылман бауырластығының халықаралық ұйымы қолдамайды.) Алжирдегі Мұсылман бауырластығы 1990 жылғы жергілікті және 1991 жылғы парламенттік сайлауларда жетекші исламистік күш ретінде пайда болған Front islamique du salut (FIS) ұйымына қосылмады, бірақ FIS тез өсіп келе жатқандықтан, оның жақтастарының бір бөлігін тартты. 1992 жылы әскери төңкеріс FIS жеңіске жетуге азырақ қалған сайлауды жойды және ұйымға тыйым салды. Бауырластар төңкеріске наразылық білдірді, бірақ FIS және Қарулы Ислам тобының (ҚИТ) Алжир мемлекеті мен әскеріне қарсы күресіне қосылудан бас тартты. Оның орнына, топ қақтығысты бейбіт жолмен шешуге және мемлекетпен ынтымақтастыққа шақырды, бұл халықаралық Мұсылман бауырластығымен кейбір шиеленістерге әкелді, онда көптеген адамдар исламистік көтерілісшілерге көңіл бөлісті. Осылайша, БҚҚ/Хамас заңды саяси ұйым болып қала берді және бұрынғы FIS және басқа да көтерілісші күштер бойкотқа шақырған кезде мемлекет ұйымдастырған барлық сайлауға қатысты. Партияның үкіметті қолдаушы ұстанымы үшін соғыс кезінде бірнеше мүшелері экстремистердің қолынан қаза тапты. 1997 жылдан бері партия Лиамин Зеруаль мен Абделазиз Бутефликаның президенттігін қолдап, үкіметте қатысып келеді. Парламентте және үкіметте партия мемлекет пен қоғамдағы консервативтік және исламисттік бағыттарды күшейтуге тырысты, мысалы, Алжирдің отбасылық кодексіне секуляризациялық өзгерістерге қарсылық көрсетті. Бұрынғы исламист партизандарына амнистия және кешірім шараларын жақтады, сонымен бірге зорлық-зомбылықты айыптап, әлі де соғысып жатқан радикалды топтармен, мысалы, Ислам Магрибіндегі «Әл-Қаидамен» (бұрынғы GSPC) күресте мемлекетті қолдады.
When a multi party system was introduced in Algeria in the early 1990s, the Muslim Brotherhood formed the Movement for the Society of Peace (MSP), led by Mahfoud Nahnah until his death in 2003 (he was succeeded by present party leader Boudjerra Soltani). The party was initially known as the Movement for the Islamic Society, and abbreviated in Arabic as Hamas, but following legal bans on religiously founded parties, the name was changed (the abbreviation Hamas still remains in use). A dissident wing of Brotherhood inspired Islamists led by Abdallah Djaballah formed their own party, El Nahda, which later split to create El Islah, advocating a more hardline stand towards the government. (Neither is supported by the Muslim Brotherhood's international organization, which recognizes MSP/Hamas as its Algerian wing.) The Muslim Brotherhood in Algeria did not join the Front islamique du salut (FIS), which emerged as the leading Islamist group in the 1990 local and 1991 parliamentary elections, although the rapidly growing FIS did attract some of its supporters. In 1992, a military coup d'état cancelled elections which the FIS was on the verge of winning, and banned the organization. The Brotherhood condemned the coup, but refused to join the resulting violent uprising by FIS sympathizers and the Armed Islamic Groups (GIA) against the Algerian state and military. Instead, the group urged a peaceful resolution to the conflict and cooperation with the state, which for a time caused some strains with the international Muslim Brotherhood, where many sympathized with the Islamist insurgency. The MSP/Hamas thus remained a legal political organization, and ran in all elections organized by the state while the ex FIS and other rebel forces urged a boycott. In retaliation for the party's pro government stance, several members were assassinated by extremist militants during the war. Since 1997, the party has been supportive of the presidencies of Liamine Zeroual and Abdelaziz Bouteflika, and has participated in government. In parliament and government, the party has tried to strengthen conservative and Islamic trends in state and society, e. g. in opposing secularizing changes in the Algerian Family Code. It has argued in favor of amnesty and reconciliation efforts towards former Islamist guerrillas, while simultaneously condemning violence and supporting the state in its confrontation with radical groups still fighting, such as al Qaida in the Islamic Maghreb (formerly GSPC).
Сайлауларға қатысу
1991 жылғы парламент сайлауының бірінші турында (Алжирдің алғашқы көппартиялық сайлауы) MSP/Хамас сайлаушылардың 5,3% дауысын алып, парламенттегі төртінші ірі партия атанды. Бұл қозғалыс «Бауырластық» емес FIS-тен әлдеқайда әлсіз болды, ол 47% дауыспен ең ірі партия болды. Сайлаудың екінші турында 1992 жылдың қаңтарында әскери төңкеріс жасалып, сайлау тоқтатылды және FIS-ке тыйым салынды.
In the first round of the 1991 parliamentary elections (Algeria's first multi party elections), the MSP/Hamas gained 5,3% of the popular vote, becoming the fourth largest party in parliament. The movement was significantly weaker than the non Brotherhood FIS, which became the largest party with 47%. The second round of elections were cancelled by a military coup in January 1992, and the FIS was banned.
Азамат соғысы кезінде
MSP/ХАМАС төңкеріске наразылық білдірді, бірақ сонымен қатар одан кейін болған исламишіл көтерілісін де айқын айыптады. Партия саяси процеске адалдығын сақтап, бейбіт келісімге қол жеткізуді, исламишіл жауынгерлерге кешірім беруді және демократияға оралуды қолдады, сонымен қатар қақтығыстың екі тарапын да сынады. 1995 жылы Шейх Нахна президент сайлауына әскери қолдау алған Лиамин Зеруалға қарсы негізгі үміткер ретінде қатысты. Ол 25,38% дауыспен екінші орынды иеленді. 1997 жылғы парламент сайлауында партия 14,8% дауыс алып, парламенттегі екінші ірі партия атанды, және одан кейін РНД жетекшілігімен Зеруалды қолдайтын үкіметтік коалицияға қосылды.
The MSP/Hamas protested the coup, but also clearly condemned the Islamist insurgency that ensued. The party remained committed to the political process, arguing in favor of peaceful reconciliation, an amnesty for Islamist fighters and a return to democracy, while criticizing both sides of the conflict. In 1995, Sheikh Nahnah participated in the presidential elections as main contender against the military backed winning candidate, Liamine Zeroual. He finished second with 25.38% of the popular vote. In the 1997 parliamentary elections, the party gained 14.8% of the vote, finishing as the second largest party in parliament., and subsequently joining the pro Zeroual governing coalition under leadership of the RND.
Бутефликаның басшылығымен президенттік одақ
Партия кейіннен 1999 жылдан бастап президенттік лауазымға Зеруалдың ізбасары Абделазиз Бутефликаны қолдады. Бутефлика басшылығымен өткен алғашқы парламенттік сайлауда MSP 2002 жылғы сайлауда дауыстардың 7% жинап, парламентте 38 депутаттық орын алды. 2004 жылғы президенттік сайлауда партия Бутефликаның қайта сайлануын қолдаған коалицияға қатысып, кейіннен үш партиялық «президенттік коалиция» құрамында (зайырлы FLN және RND партияларымен бірге) қалды. Президенттік коалицияның бір бөлігі ретінде партия консервативті құндылықтарды және қоғамды исламдастыруды жақтады, сондай-ақ Бутефликаның бұрынғы ислами радикалдарға кешірім беру жобаларын қолдады. 2007 жылғы парламенттік сайлауда MSP президенттік блок атынан қатысып, дауыстардың 10% алып, 51 орынмен парламенттегі үшінші ірі партия атанды. Партия 2008 жылы президент Бутефликаға үшінші мерзімге сайлауға қатысуға мүмкіндік беретін конституциялық түзетулерді қолдады. Өз кандидатты тікелей ұсынбаған партия, 2009 жылғы президенттік сайлауда Бутефликаның кандидатурасын жақтады.
The party would later support Zeroual's successor as president from 1999, Abdelaziz Bouteflika. In the first parliamentary elections under Bouteflika, the MSP received 7% of the vote in the 2002 elections, gaining 38 members in the parliament. In the 2004 presidential elections, the party endorsed and were part of a coalition supporting the reelection of Bouteflika, and it has remained committed to the three party "presidential coalition" (together with the secular FLN and the RND parties). As part of the presidential coalition, the party has argued for conservative values and the Islamization of society, as well as supported Bouteflika's projects to grant amnesty to former Islamist militants. In the 2007 parliamentary elections, the MSP again ran as a member of the presidential bloc, earning 10% of the popular vote and becoming the third largest party of the parliament, with 51 seats. The party further supported constitutional changes in 2008, designed to allow President Bouteflika to run for a third term. Rather than launching its own candidate, it campaigned in favor of Bouteflika's candidacy in the 2009 presidential election.
Жасыл Алжир Альянсы
2012 жылы ол Исламшыл коалиция – «Жасыл Алжир одағын» құруға көшті, бұл жұмысты Ислах және Нахда партияларымен бірге жасады. Үш исламистік партия 2012 жылғы парламент сайлауына бірлесіп қатысып, жалпы дауыстың 6,22%-ын ғана алып, 49 орынға ие болды. 2014 жылдың 25 қаңтарында MSP 2014 жылғы президенттік сайлауды бойкоттайтынын мәлімдеді. Партия 2019 жылғы президенттік сайлауға қатыспады. Партияның бұрынғы мүшесі, бұрынғы туризм министрі Абделькадер Бенгрина жеке партиясын – «Эль-Бинаны» құрды және 40% сайлауға қатысушының арасынан 1,5 миллион дауыс, яғни 17,4% дауыс жинады.
In 2012, it however turned to founding the Islamist coalition Green Algeria Alliance, together with Islah and Nahda. Jointly participating in the 2012 legislative election, the three Islamist parties had to suffer losses achieving only 6.22% of the popular vote and 49 seats. On 25 January 2014, the MSP announced to boycott the 2014 presidential election. The party did not participate in the 2019 presidential election. A former member of the party, former Tourism Minister Abdelkader Bengrina, started his own party, the el Bina, and received 1.5 million votes, or 17.4%, on a turnout of 40%.