Кіріспе

Британдық статистик және криптограф (1916–2009)

Ирвинг Джон Гуд (9 желтоқсан 1916 – 5 сәуір 2009) – британдық математик, Алан Тьюрингпен бірге Блечли Паркте криптолог ретінде жұмыс істеді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Гуд Манчестер университетінде Тьюрингпен компьютерлерді және Байес статистикасын әзірлеу бойынша жұмысын жалғастырды. Ол АҚШ-қа көшіп, Вирджиния Техникалық университетінде профессор болды. Ол Лондон қаласында поляк еврей отбасында Исадор Якоб Гудак болып дүниеге келді. Кейін ол өзінің атын Ирвинг Джон Гуд деп өзгертті және жарияланымдарына "I. J. Good" деп қол қойды. Қазіргі кезде "интеллект жарлымы" деп белгілі ұғымның бастамашысы Гуд, 1968 жылғы "2001: Ғарыштық саяхат" фильмінің режиссері Стэнли Кубриктің суперкомпьютерлер жөніндегі кеңесшісі болды. Гуд математиканы Кембридждегі Иисус колледжінде оқып, 1938 жылы бітірді және 1940 жылы Смит сыйлығын жеңіп алды. 1941 жылы докторлық диссертациясын аяқтағаннан кейін Блечли Паркке ауысудан бұрын Г. Х. Харди мен Абрам Бесиковичтің жетекшілігімен зерттеулер жүргізді.

Блетчли саябағы

1941 жылы 27 мамырда Кембридж университетінде докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін Гуд өзінің алғашқы кезектесуі үшін Блетчлидің неміс теңіз шифрларын бұзу орталығындағы 8-ші бөлмеге кірді. Осы күні Ұлыбритания Корольдік теңіз күштері неміс «Бисмарк» линкорынды жойды, одан бұрын ол Корольдік теңіз күштерінің кемесін батырған болатын. Блетчли, радиохабарларды талдау арқылы, неміс флагманы Вильгельмсхавенге емес, Франциядағы Брест портына бет алғанын анықтағандықтан, «Бисмарк» линкорының жойылуына үлкен үлес қосты. Гуд шамамен екі жыл Тьюрингпен бірге қызмет етті. Ол Сэр Роберт Робинсонға қарсы ойында жеңіске жетті.

Зерттеу және жарияланымдар

Гудтың жарияланған еңбектері үш миллионнан астам сөзді құрады. Гудқа (және осы арқылы Тьюрингке) Байес факторы терминін енгізгендігі есептеледі. Гуд ықтималдық теориясы бойынша бірнеше кітап жариялады. 1958 жылы ол кейіннен жылдам Фурье түрлендіруі ретінде танылған нұсқаның алғашқы түрін жариялады, бірақ ол кеңінен танымал болған жоқ. Ол шахматты облыстық деңгейде ойнады және 1965 жылы «New Scientist» журналында жариялаған мақаласы арқылы Азиялық ойын – Го ойынын танымал етуге көмектесті (ол ойын ережелерін Алан Тьюрингтен үйренген). 1965 жылы ол қазір «интеллект жарылысы» немесе «технологиялық сингулярлық» деп аталатын, адамнан асып түсетін интеллектінің пайда болуын болжайтын концепцияны ұсынды:

«Кез келген адамның интеллектуалдық қабілетін асыра басып өтетін машинаны «үлті ақылды машина» деп атаймыз. Машина жасау – осы интеллектуалдық қабілеттердің бірі болғандықтан, үлті ақылды машина одан да жақсы машиналарды жобалай алады; содан кейін сөзсіз «интеллект жарылысы» болады және адамның интеллектуалдық деңгейі артта қалады. Алғашқы үлті ақылды машина – адамның ешқашан жасамайтын соңғы өнертабысы болуы мүмкін, егер машина бізді оны бақылауда ұстауға қалай көмектесу керегін айтуға дайын болса. Бұл мәселе ғылыми фантастикадан тыс жерде сирек талқыланатыны қызық. Кейде ғылыми фантастиканы қабылдауға тұрарлық. Гудтың 1965 жылғы «Бірінші үлті ақылды машина туралы болжамдар» және «Адам мен машинаның логикасы» сияқты еңбектерінің авторы болғаны Стэнли Кубриктің 1968 жылғы «2001: Ғарыштық саяхат» фильмін түсірген кезде оған кеңес беру үшін табиғи таңдау болды. Фильмнің басты кейіпкерлерінің бірі – параноиялық HAL 9000 суперкомпьютері. «The Economist» журналының хабарлауынша, Graphcore компаниясы I. J. Гудтың көздеген «Үлті ақылды машинасын» жасауға «бірінші қадамды» жасауды мақсат етеді.

Тұлға

Гуд IJ Гуд және "K Caj Doog" аттарымен мақала жариялады. Екіншісі – оның өзінің кері жазылған лақап аты. 1988 жылғы мақаласында ол тақырыпты былай кірістірді: "Көптеген адамдар осы тақырыпқа үлес қосты, бірақ мен негізінен И. Дж. Гудтың еңбектерін қарастырамын, себебі мен оларды мұқият оқыдым." Вирджиния штатында ол өзінің жеке номерлік белгісі ретінде "007IJG" таңдады, бұл оның Екінші дүниежүзілік соғыстағы барлау қызметіне жасаған ишарасы еді. Вирджиния Технологиялық институтындағы алғашқы он үш жылында он көмекшіні ауыстырғаннан кейін, ол Лесли Пендлтонды жұмысқа алды, ол оның ерекшеліктерін басқаруға лайық болды. Ол оған үйленгісі келді, бірақ ол бас тартты. Олардың тек достас болғаны туралы болжамдар болғанымен, ол өмірінің соңына дейін оның көмекшісі, серігі және досы болды.

Өлім

Гуд 5 сәуірде 2009 жылы Вирджиния штатының Радфорд қаласында 92 жасында табиғи себептерден қайтыс болды.

Маңызды құжаттар

Жақсы, И. Ж. «Анықтамалық, куәландыру және гипотезалардың салыстырмалы мүмкіндіктері». Синтез 30 (1975): 39–73.