Кіріспе

Шақырушы емес, телефон абонентіне төлем жүргізілетін телефон нөмірінің түрі – тегін телефон нөмірі болып табылады, яғни бұл нөмірге келіп түскен барлық қоңыраулар үшін төлем жүргізіледі. Құрлықтан (тұрақты телефоннан) тегін нөмірге қоңырау шалу шақырушы үшін тегін. Тегін телефон нөмірі, әдетте аймақтық кодқа ұқсас қоңырау алды префиксі арқылы анықталады. Бұл қызметке қол жеткізу шарттары елдер бойынша өзгеше болуы мүмкін.

Тарих

Ақысыз қызметтердің ерекшеліктері телефон желілері электромеханикалық қоңырау коммутациясынан компьютерлік бағдарламамен басқарылатын желілерге ауысқан сайын дамыды. Алғашқыда, шақырылған абонентке есептелетін қоңырау телефон компаниясының операторы арқылы «ақысын алуға берілген» қоңырау ретінде жасалуы керек еді, көбінесе қашықтықтан. Оператор қашық номердегі ақы төлеуге келісім алуы керек болды, тіпті бұл шешімді қашықтықтан қоңырау шалатын операторға беруі мүмкін еді, содан кейін қоңырауды қолмен аяқтады. Кейбір ірі компаниялар мен мемлекеттік мекемелер көптеген «ақысын алуға берілген» қоңырауларды қабылдады, бұл операторлар мен қоңырау шалушылар үшін көп уақытты қажет етті.

Қолмен жұмыс істейтін ақысыз жүйелер

Клиенттерге арналған тегін нөмірлерді талдау мүмкіндігіне дейін көптеген телефон компаниялары телефон абоненттеріне телефонсыз (қолмен қызмет көрсету) операторлық көмек көрсетті. Оператордың көмегімен тегін қоңырау шалуға 1930 жылдары АҚШ және Канадада енгізілген Zenith нөмір қызметі, сондай-ақ 1960 жылы Ұлыбритания почтасы енгізген "Freephone" қолмен қызмет көрсету кіреді. Екі жүйе де тұжырымдамасы жағынан ұқсас болды. Шақырушы операторға қоңырау шалады (қазір Ұлыбританияда – 100, Канада/АҚШ-та – 0) және нақты тегін нөмірді сұрайды. АҚШ-та қоңырау шалушы "Zenith 12345" сияқты нөмірді сұрайды (кейбір аймақтарда "Zenith" орнына "Enterprise" немесе "WX" қолданылады). Ұлыбританияда қоңырау шалушы оператордан "Freephone" нөмірін және аты-жөнін немесе нөмірін (мысалы, "Freephone Crimebusters" – қылмыс туралы ақпаратты полицияға жеткізу үшін) теруін сұрайды. Екі жағдайда да оператор тізімнен тиісті географиялық нөмірді тауып, төлемді шалушыға аудара отырып қоңырау шалады. Zenith нөмірі әдетте алдын ала белгіленген аймақтан – жақын маңдағы бірнеше қаладан бастап провинцияға немесе штатқа дейін қолжетімді болды және абонент кіріс қоңыраулар үшін төлемді қабылдауға дайын болған әрбір қауымдастықтың жергілікті анықтамалықтарында тізімделген. 1967 жылдың 2 мамырында Bell жүйесінің InWATS тегін қызметін және 1985 жылдың 12 қарашасында British Telecom компаниясының 0800 Linkline (кейіннен "Freefone") қызметін енгізгенге дейін операторға қолмен қоңырау шалу тегін қоңырау шалудың стандартты тәсілі болды. Жаңа тегін нөмірлер үшін бәсекелесетін автоматтандырылған жүйелер (Ұлыбританияда 0800, АҚШ-та 1800) параллельді түрде орнатылғаннан кейін, көптеген жылдар бойы бірнеше белгілі "Freephone" немесе "Zenith" нөмірлері қолданыста болды.

Бастапқы тікелей қоңырау жүйесі

1966 жылы (АҚШ штаты ішінде) және 1967 жылы (АҚШ штатары арасында) AT&T компаниясы оператордың көмегімен қосылатын қоңырауларға және "Zenith" немесе "Enterprise" нөмірлеріне балама ретінде автоматтандырылған тегін қызметті енгізді. Бұл Кең аумақтық телефон қызметі (InWATS) 1800 префиксі мен жеті таңбалы нөмірді теріп, алдын ала белгіленген аймақтағы кез келген жерден тікелей қоңырау шалуға мүмкіндік берді. Жүйе бастапқыда Автоматты нөмірді анықтау және қоңыраулардың есебін ұсырмады, орнына абоненттерге АҚШ-тың бір немесе бірнеше штатының немесе Канада провинцияларының «жолағынан» кіріс қоңыраулардың белгілі бір сағаттарын қамтитын қымбат белгілі тарифтік желілерді алу қажет болды. InWATS 800 арқылы алғашқы қоңыраулар жасағанда қазіргі тегін қызметтерде ұсынылатын күрделі маршрутизация мүмкіндіктері болмады. Бәсекелес операторларға AT&T-мен тегін қызметтерді ұсынуда бәсекелесуге рұқсат берілгеннен кейін, 800 префиксінен кейінгі үш таңбалы алмасу нақты мақсатты оператормен және аймақтық кодпен байланысты болды; нөмірдің өзі нақты телефондық коммутациялық орталықтар мен магистральдық топтарға сәйкес келді. Барлық қоңыраулар бір орталыққа бағытталды; басқа елге тегін қоңырау шалу мүмкіндігі болмады. Оның шектеулеріне (және сол кездегі алыс қашықтыққа қоңырау шалудың салыстырмалы түрде жоғары құнына) қарамастан, жүйе мейманхана тізбектері, әуе компаниялары және ұлттық деңгейде өкілдік құру үшін оны пайдаланған жалға беру автокөліктері сияқты үлкен көлемде пайдаланушылардың қажеттіліктерін қанағаттандырды. Алыс қашықтыққа аз қоңырау алатын шағын өңірлік бизнес үшін бастапқы InWATS тым қымбат болды. Белгілі бір тарифтік, көп көлемді қызмет ретінде ол тек үлкен пайдаланушыларға ғана қолайлы болды.

Заманауи тікелей қоңырау шалу жүйелері

Қазіргі заманғы ақысыз қызмет телефон компаниялары электрмеханикалық коммутациялық жүйелерін компьютерлік коммутациялық жүйелерге ауыстырғанда мүмкін болды. Бұл орталық деректер базасында сақталған нұсқауларға сүйене отырып, ақысыз қоңырауларды бағыттауға мүмкіндік берді. АҚШ-та AT&T инженері Рой П. Вебер (Бриджвотер, Нью-Джерси) 1982 жылы AT&T қолданған «Деректер базасы арқылы байланыс және қоңырау өңдеу әдісі» деген патент алды. Шақырылған нөмір дерекқордағы индекс рөлінде болды, бұл «Ақысыз қоңырау» немесе «800 қоңырау» шалуларын кез келген жерге бағыттауға мүмкіндік берді. Осы мүмкіндік және оны іске асыруға көмектескен басқа да жетістіктер AT&T маркетингтік сарапшысы Додж Сепедаға (Бедминстер, Нью-Джерси) шағын және орта бизнес клиенттеріне 800 ақысыз қызметін ұсынуды ұсынуға әкелді. Бұл қызмет іске қосылғаннан кейін, алысқа қоңырау шалудың қымбат болған кезеңде, тіпті ең шағын бизнес операцияларының да әлеуетті клиенттерімен тегін байланысуға мүмкіндігі болды. Осыған дейін 800 қызметі тек Fortune 500 тізіміне енген ірі компанияларға ғана қолжетімді болды. Ұлыбританияда BT 1985 жылдың 12 қарашасында «Linkline» жүйесін енгізді. Операторға қолмен қоңырау шалу қажеттігі жойылды, екі жаңа префикс – 0800 (автоматтандырылған ақысыз қызмет, кейін «Freefone» деп аталды) және 0345 (бастапқыда бағалары жергілікті қоңыраулар бағасына ұқсас болғандықтан «Lo Call» деп сатылған бірлескен төлем қызметі) тікелей теру арқылы қолжетімді болды. Cable and Wireless компаниялары да бірнеше жылдан кейін 0500 және 0645 префикстерін ұқсас тәсілмен пайдаланды.

Басқара нөмірлеу

Есте сақтау оңай ақысыз нөмір, жеке ақысыз нөмір немесе мнемоника белгілі бір мағынаны білдіреді немесе оңай танылатын сандық үлгіні қамтиды. Жеңіл есте қалатын нөмір бизнес жарнамасында брендтік тану және тікелей жауап беру құралы ретінде бағалы. АҚШ-та Федералды коммуникациялар комиссиясының ережелері нөмірлерді бірінші келгенге, бірінші қызмет көрсетілгенге сәйкес бөлуді талап етеді; бұл RespOrgs ретінде тіркелген ақысыз нөмір операторларына ең құнды телефон сөздерін алуда үлкен артықшылық береді, себебі олар жаңадан үзілген нөмірлерге және жаңадан енгізілген ақысыз аймақ кодтарына бірінші болып қол жеткізе алады. Австралияда 13-сериясы немесе телефон сөздері сияқты артықшылықты нөмірлер қолда бар пулдан кездейсоқ, стандартты нөмірлерді тағайындаудың әкімшілік процедурасынан бөлек аукцион арқылы таратылады.

Ортақ пайдалану

Ақылы телефон байланысында ортақ пайдалану нөмірі – бұл тартымды нөмір (әдетте құнды, жақсы есте қалатын телефон сөзі), ол бір салаға жататын әртүрлі қалалардағы бірнеше жергілікті компанияға жалға беріледі. Олар Австралияда (1300 және 1800) және Солтүстік Америкада (1800 және т.б.) кездеседі. АҚШ-та RespOrg инфрақұрылымы бір нөмірге келіп түскен қоңырауларды шалушының аймақтық кодына сәйкес әртүрлі жеткізушілерге бағыттау үшін қолданылады. Мысалы, такси компаниясы бір қалада 1800TAXICAB нөмірін ортақ пайдалануға алуға болады. Бұл нөмір Калифорния штатының Ван-Ньюс қаласындағы компанияға тиесілі, бірақ қала бойынша жергілікті такси компанияларына қайта бағытталады және таксилердің доңғалақ қаптарынан бастап, мас адамдарға қарсы науқандарға дейін барлық жерде жарнамаланады. Тағы бір мысал – Марк Расселдің 1800GREATRATE нөмірі, ол бүкіл ел бойынша әртүрлі қалалардағы несие берушілерге ай сайынғы төлем үшін жалға беріледі. Бір Мерседес дилері 1800MERCEDES нөмірін сатып алып, басқа дилерлерге осы нөмірге өздерінің аймақтарынан келіп түскен қоңыраулар үшін ақы төлеткен. Автокөлік өндірушісі бұрынғы Мерседес дилері Дональд Блум басқарған Миннесота штатының Оватонна қаласындағы MBZ Communications компаниясын алдап, тауар таңбасын бұзғаны үшін сотқа берді. Мерседес соңында басқа нөмірді алуға мәжбүр болды – 1 800 FOR MERCEDES. 1800REDCROSS нөмірін жергілікті Қызыл Крест бөлімдеріне «ортақ пайдалану» ретінде жалға берген компания онша сәтті болған жоқ; Федералды байланыс комиссиясы 2005 жылы «Катрина» дауыл кезіндегі төтенше жағдайға байланысты бұл нөмірді Американдық Қызыл Крестке қайта тағайындады. Ортақ пайдалану FCC ережелерін «тегін нөмірлерді сақтау, жинақтау және делдалдықпен айналысуға» қарсы айналып өту үшін қолданылуы мүмкін, себебі техникалық тұрғыдан алғанда нөмір сатылмайды, тек бір уақытта бір қала немесе аймаққа жалға беріледі. Бұл практиканың мәселелі болуы мүмкін, өйткені жергілікті бизнес иеленбеген нөмірлерді жарнамалайды, сондықтан олардың нөмірін тасымалдау мүмкіндігі жоқ. Ортақ пайдалану нөмірі үшін минуттық және айлық төлемдер, әдетте, жергілікті бизнес тікелей басқаратын стандартты тегін нөмірге қарағанда әлдеқайда жоғары, және егер ортақ пайдалану компаниясы өз міндеттемелерін орындамаса немесе жұмысын тоқтатса, қорғаныс шаралары аз. Сонымен қатар, техникалық шектеулер бар; әсіресе IP желісі арқылы дауыс берушілерді геолокациялау қиын, өйткені олардың қоңыраулары олардың нақты орналасқан жерінен жүздеген немесе мыңдаған шақырым қашықтықта орналасқан қоғамдық телефон желісіне қосылуы мүмкін. Роумингтік ұялы телефон немесе Интернет телефон пайдаланушысы, әдетте (шетелдік желі пайдаланушысы сияқты), өзінің физикалық мекенжайынан алыс орналасқан алыс аймақтық орталыққа қосылады. Егер Crime Stoppers сияқты бағдарлама өңірлік немесе жергілікті болса, бірақ оның ұлттық 1800222TIPS нөмірі бірнеше биржалар арасында ортақ пайдаланылса, қоңырауды қабылдайтын биржа осы қоңыраудың басқа аймаққа жататынын анықтауы керек.

Халықаралық іске асыру

Көптеген елдерде жергілікті нөмірлер жоспарында әртүрлі қоңырау префикстері арқылы арнайы телефон нөмірлерін тағайындау арқылы тегін қоңырау салу іске асырылады. Аргентинада тегін нөмірлердің префиксі "0800" болып табылады, одан кейін жеті цифр (олардың алғашқы үшеуі әр оператор үшін белгіленген, сондықтан пайдаланушы қандай оператор шақырып жатқан тарапқа қызмет көрсететінін білуі мүмкін). Бұл нөмірлер "0800" (cero ochocientos) немесе líneas gratuitas (тегін желілер) деп аталады. Сондай-ақ, "0 810" (cero ochocientos diez) деп аталатын жергілікті тарифтік қызмет бар, онда шақырушы тарап жергілікті қоңырау үшін ақы төлейді, ал шақырылған тарап алыс қашықтыққа арналған ақыны төлейді. Арменияда тегін қоңырау үшін "800" префиксі қолданылады, одан кейін бес цифрлы нөмір беріледі. Австралияда тегін қоңырау үшін "1800" префиксі, одан кейін алты цифрлы нөмір беріледі. Кез келген стационарлық телефоннан және көбінесе ұялы телефоннан қоңыраулар тегін, бірақ кейбір ұялы байланыс провайдерлері өздерінің ақысын алуы мүмкін. Шақырушы "1300" және "13" префиксі бар нөмірлерге (тиісінше алты және төрт цифрдан кейін) белгіленген ақы төлейді (әдетте жергілікті қоңыраудың құны). Австрияда тегін нөмірлердің префиксі "0800", бірақ одан кейін алты цифр ғана болады. Олар көбінесе null achthunderter Nummern (нөл сегіз жүз сан) деп аталады. Әзірбайжанда тегін нөмірлердің префиксі - 088, содан кейін жеті цифр. Тегін қоңыраулар ұялы және стационарлық телефон операторларынан қолжетімді. Бельгияда тегін нөмірлер үшін "0800" префиксі қолданылады, одан кейін 5 цифр келеді. Оларды голланд тілінде nul achthonderd nummers (нөл сегіз жүз сан), француз тілінде numéros verts (жасыл нөмірлер) немесе неміс тілді аймақта "null achthunderter Nummern" (нөл сегіз жүз сан) деп атайды. Бразилияда тегін нөмірлердің префиксі "0800". Бразилиядағы тұрақты телефон нөмірлері 8 цифрдан тұратын болса да, тегін нөмірлерге көбінесе 7 цифр қосылады, бұрын 6 цифр жиі қолданылған. Бразилиядағы тегін нөмірлерге көптеген ерекшеліктермен елдегі кез-келген телефоннан (әдетте) қол жеткізуге болады. Оларға Бразилиядан тыс жерде тек шақырылған елдегі нөмірлерге қол жеткізетін шақыру қызметін (мысалы, Интернет арқылы дауыс беру немесе MCI Worldcom шақыру қызметі) пайдалану арқылы қол жеткізуге болады. Көптеген тегін нөмірлер ұялы телефоннан қол жетімді емес (әдетте, тегін нөмірдің провайдері емес, ұялы телефон провайдері бұғаттайды, бұл телефон карталарын ұсынатын провайдерлермен төмен бағамен бәсекелесуді болдырмау үшін). Кейбір тегін нөмірлер нөмір иесі тізімдеген телефоннан қол жетімді емес, оның ішінде көптеген телефон кабиналары. Қызметтің арнайы атауы жоқ, және мұндай нөмір жарнамаланған кезде, әдетте, қоңырау тегін екендігі туралы ескерту болады. Болгарияда тегін қоңырау шалу үшін "0800" префиксі және одан кейін бес цифрлы нөмір қолданылады (қазірге 1XXXX және 20ххх нөмірлері ғана берілген). Бұл нөмірлерді Vivacom "Зелен номер" (жасыл нөмір), ал A1 "Зелена линия" (жасыл желі) деп атайды. Канадада тегін нөмірлер АҚШ-тың SMS/800 деректер қорынан алынады. Жеті цифрлы 310 xxxx нөмірі (нағыз тегін емес, бірақ оның мекен-жай кодындағы кез-келген жерден жергілікті тарифтер бойынша белгілі бір, бірақ барлық емес, операторлардан шақырылуы мүмкін) Bell Canada және Telus аумақтарында қолжетімді. Бұл телефоннан қоңырау шалу тегін. Ұялы телефоннан қоңырау шалу үшін эфир уақыты қаражаттан төленбейді, бірақ алыс қашықтыққа арналған ақылар жоқ. Чилиде тегін қоңырау нөмірі "800" және одан кейін алты цифрлы нөмір. Бұл нөмірлер número 800 (800 нөмірі) деп аталады. Бұл нөмірлерге шетелден қол жеткізу мүмкін емес. Колумбияда тегін нөмірлер "018000" дегеннен басталады. Хорватияда тегін нөмірлердің префиксі "0800". Чехияда тегін қоңырау нөмірі "800". Данияда телефон нөмірлері сегіз цифрдан тұрады. Тегін қоңырау нөмірлерінің барлығы "80" дегеннен басталады, содан кейін тағы алты цифр келеді. Доминикан Республикасына Солтүстік Америка нөмірлеу жоспарында 1800 арнайы бірліктер берілген; 1 809 200 xxxx бірлігі сол елдегі ішкі қоңырау шалушылар үшін де тегін. Мысырда "0800" дегеннен басталады, содан кейін жеті цифрлы нөмір келеді. Ұялы телефоннан қоңырау шалу мүмкін емес. Эквадорда ол "1800" дегеннен басталады, содан кейін 6 цифрлы нөмір келеді. Кейбір нөмірлер аймақтық немесе бүкіл ел бойынша қолжетімді. Ұялы телефоннан қоңырау салуға тек Alegro операторы ғана рұқсат береді, ол осы қоңыраулар үшін бірнеше цент алады. PORTA және Movistar бұл қызметке рұқсат бермейді. Францияда тегін нөмірлер үшін "0800" немесе "0805" префиксі қолданылады. Оларды numéros verts (жасыл нөмірлер) деп те атайды. Финляндияда тегін қоңырау префиксі "0800". Германияда тегін қоңырау префиксі "'0800", одан кейін жеті цифрлы нөмір келеді. "0801" префиксі болашақта пайдалану үшін резервтелген. Бұрын "0130" префиксі қолданылды. Deutsche Telekom осы нөмірлерді "freecall 0800" деп атайды, ал көптеген немістер оны жай ғана null achthunderter Nummern (нөл сегіз жүз сан) деп атайды. Грузияда тегін нөмірлердің префиксі 0800, одан кейін алты цифр келеді. Тегін қоңыраулар ұялы және стационарлық телефон операторларынан қолжетімді. Грецияда тегін қоңырау префиксі "800", одан кейін жеті цифрлы нөмір немесе "807", одан кейін төрт цифрлы нөмір келеді, ол тек телефон карталары қызметтері үшін қолданылады. Гонконгта тегін нөмірлер "800" префиксін пайдаланады. Венгрияда тегін нөмірлер "80" префиксін пайдаланады. Исландияда тегін қоңырау префиксі "800", одан кейін төрт цифрлы нөмір келеді. Үндістанда тегін қоңырау префиксі "1800", одан кейін алты немесе жеті цифрлы нөмір келеді. Олар ұялы телефоннан немесе стационарлық телефоннан қоңырау шалғанда тегін. "1860" префиксі, одан кейін жеті цифр, жергілікті тарифтік нөмірлер үшін қолданылады. Шақырушы тарап жергілікті тариф төлейді, ал шақырылған тарап алыс қашықтыққа арналған қоңырау ақысын төлейді (бар болса). Индонезияда тегін қоңырау префиксі "0800 1", одан кейін алты цифрлы нөмір келеді. Ирландияда 1800 нөмірлері тегін телефондар, 1800 71xxxx нөмірі әдеттен тыс үлкен көлемде қоңырау күтетін қызметтерге (мысалы, радиостанцияның қоңырау желілері) арналған. Израильде тегін нөмірлер "1800" префиксімен басталады, одан кейін 6 цифр келеді (жергілікті бизнес үшін); "180" немесе "189", одан кейін 7 цифр, көбінесе шетелдегі қоңырау орталығына тегін қоңырау шалуды білдіреді. Шақырылған тарап қоңырау үшін ақы төлейді. 2012 жылғы мәліметтерге сәйкес, жергілікті ұялы телефон қызметтерінің провайдерлерінен осы префикстерге қоңырау шалу да тегін. "1700" префиксімен басталатын, одан кейін 6 цифрлы нөмірлер, алғашқы 3-4 минутқа жергілікті тарифтік нөмірлер, ал қалған уақыт үшін ақы алу шақырылған тарапқа жүктеледі (ортақ төлем негізінде). Италияда тегін нөмірлер "800" немесе "803" префиксімен теріледі және олар көбінесе numero verde (жасыл нөмір) немесе linea verde (жасыл желі) деп аталады. Numeri verdi бұрын "1678" және кейін "167" префиксімен басталатын. Жапонияда "0120" және "0800" префикстері ресми түрде тегін нөмірлер үшін тағайындалған және көбінесе "free dial" (フリーダイヤル) немесе "free call" (フリーコール) телефон нөмірлері деп аталады. Бұл нөмірлер NTT Communications (NTT Com) компаниясына тиесілі. Бірнеше телефон операторлары өздерінің компания префикстерімен тегін қызметтерді де ұсынады, мысалы "0077" (бұл префикстер басқа тегін қызметтер үшін де қолданылады; "0570" префиксі ресми түрде Navi Dial үшін тағайындалған, бұл NTT Com компаниясымен де басқарылатын арнайы тегін қызмет). Оңтүстік Кореяда тегін нөмірлер "080" префиксімен басталады (оны "060" немесе "070" шатастырмау керек, олар ақы төленетін/минут сайын төленетін ақпараттық қызметтерге немесе цифрлық үй телефоны қызметтеріне қолданылады). "080" префиксі бар барлық нөмірлер ұялы телефоннан қоңырау шалғанда тегін емес. Латвияда 8000 xx xx префиксі тегін қызметтер үшін қолданылады. Олар стационарлық телефоннан тегін, ал ұялы телефоннан қоңырау шалғанда стационарлық телефон сияқты ақы төленеді. Малайзияда префиксі 1800. Стационарлық телефоннан және VoIP желісінен қоңырау шалғанда тегін. Ұялы телефоннан қоңырау шалу жергілікті қоңырау болып есептеледі, және ұялы желі провайдерлеріне байланысты әртүрлі тарифтер қолданылады. Мексикада префиксі 800. Непалда префиксі 1...

Ақылы

Австралиядағы тегін нөмірлер "1800" префиксімен басталатын он цифрлы нөмірлер болып табылады. 1800 нөмірлерін Phonewords арқылы онлайн аукционда табуға болады. Барлық түрлері үшін, нөмірді қабылдаған компания келіп түскен қоңыраулар үшін төлемді өтейді, әр қоңырау үшін немесе бірыңғай тариф бойынша. Кейбір жағдайларда, 1800 нөмірлеріне халықаралық байланыс желілерінен де қоңырау шалуға болады. Ішкі телефон желісінен 1800 нөміріне қоңырау шалушылардан қосылу ақысы алынбайды. Ұялы телефоннан қоңырау шалу операторға байланысты ақылы болуы мүмкін. Алғашқы префикс 008 болған. Мұндай нөмірлер тоғыз цифрдан тұратын. Мысалы, Crime Stoppers тегін жедел желісі 008 333 000 нөмірімен жұмыс істеді, кейде (шатастыратын) (008) 33 3000 деп жазылған. Мұндай нөмірлерге Австралиядан тыс жерден де қоңырау шалуға болады, мысалы +61 08 333 0000.

Жергілікті тарифтер саны

1800 нөмірлеуіне ұқсас жүйе бар, онда 6 немесе 10 таңбалы нөмірлер 13 (бір-үш), 1300 немесе 1301 (жартылай ресми түрде бір-үш жүз) префиксімен шалушының орналасқан жеріне қарамастан, жергілікті шалу тарифтері бойынша қоңырау шалуға мүмкіндік береді. 13 нөміріне қоңырау шалушылардан телефон операторы "қосылу ақысын" алады. 13 және 1300 нөмірлері көбінесе тізбекті дүкендердің немесе жылдам тамақ беру орындарының жергілікті бөлімшелеріне "ақылды маршрутизация" арқылы бағытталады. Оларды әртүрлі аймақтардағы әртүрлі компаниялар да пайдалана алады. 13 нөмірлер, 1300 нөмірлер және 1800 нөмірлер Австралия бойынша көшіріледі және әртүрлі телекоммуникация операторлары арасында ауыстырылуы мүмкін. 13 нөмірлер – бұл премиум нөмірлер схемасы, оған Австралияның коммуникация және медиа органының (ACMA) жылдық шамамен 10 000 долларлық төлем қажет, ол оператор тасымалдаушысы жинайды. Пернетақта әріптерін пайдаланып сөз құрастыруға болатын премиум нөмірлер ACMA-да үнемі аукционға шығарылады.

Ұялы телефондар

Мобильді телефондардан қоңырау шалушылар 1300 немесе 1800 нөмірлеріне қоңырау жасағаны үшін ақы төлейді, әдетте минут сайынғы қалыпты тариф бойынша, бірақ кейде тым қымбат тарифтер қолданылады. Осы қымбат нөмірлерді әдеттегі стационарлық телефон нөміріне айналдыруға болады, және ұйымдар көбінесе өз веб-сайттарында стационарлық телефон нөмірін ұсынады, бірақ оны табу қиынға түсуі мүмкін. Ақылды маршрутталған 1800 немесе 13(00) нөмірлері кейде мобильді телефондардан қолжетімді болмайды, себебі нөмір иелері осындай қоңырауларға байланысты жоғары тарифтерге байланысты мобильді құрылғылардан келетін қоңырауларды қабылдамауға рұқсат етеді.

Канада

NANP тегін нөмірлерінен басқа, Bell Canada және Telus операторлары 310 нөмірлерін ұсынады, оларға жергілікті шақыру бағасымен қол жеткізуге болады, ортақ төлем қызметі ретінде (қанағатты телефондардан тегін, ұялы телефондардан жергілікті сөйлесу уақыты және автоматтардан жергілікті баға). Бұл, шындығында, тік қызмет кодтары болып табылатын, ұялы телефондардан тегін шалуға арналған бірнеше арнайы ұялы нөмірлер де бар (мысалы, *CAA – Канада Автомобиль қауымдастығына шалу үшін).

Қытай

800 нөміріне қоңырау шалу тегін. 400 нөміріне қоңырау шалу үшін жергілікті байланыс ақысы төленеді. 800 нөмірлеріне тек стационарлық телефон абоненттері ғана қоңырау шала алады, ал 400 нөмірлеріне барлық стационарлық және ұялы телефон пайдаланушылары қоңырау шала алады.

800 тегін нөмірлер

800 тегін телефон нөмірлері көбінесе "800 免费电话" деп аталады. Ресми атауы – "被叫集中付费业务" (қоңырау алған абонент төлейтін қызмет), яғни қоңырау құны қоңырау шалған адамға емес, қоңырау алған тарапқа жүктеледі. Қытайдағы 800 тегін телефон нөмірлері "800" цифрынан басталатын он таңбалы нөмірлер болып табылады. "800" алдында қосымша код жоқ. 800 тегін нөмірлеріне ұялы байланыс абоненттерінің және кейбір стационарлық телефон абоненттерінің қатынасы шектеулі. Мысалы, China Tietong Telecom абоненттері 800 нөмірлеріне қосыла алмайды.

400 тегін нөмірлер

400 қызметі "主被叫分摊付费业务" (шалушы және шақырылған тараптар бөлісіп төлейтін қызмет) деп аталады, яғни шалушы тарап жергілікті қосылу ақысын төлейді, ал шақырылған тарап алыс қосылу ақысын төлейді. Қытайдағы 400 тегін телефон нөмірлері "400" цифрынан басталатын он таңбалы нөмірлер болып табылады. Барлық стационарлық және ұялы телефондар арқылы 400 тегін нөміріне қосылуға болады. Шалушылар өз операторларына жергілікті қосылу ақысын төлеуге міндетті. "4001" префиксі бар 400 тегін нөмірлері – Қытайдың ішінде немесе за рубежіндегі нөмірлерге бағытталатын халықаралық тегін нөмірлер. "4000", "4006", "4007" немесе "4008" префиксі бар 400 тегін нөмірлері тек Қытайдағы нөмірлерге бағытталатын ұлттық тегін нөмірлер болып табылады.

Нидерланды

1986 жылы Нидерландыда 0800/0900 нөмірлерін енгізу байланыс орталықтарының айтарлықтай өсуіне және аутсорсингтің көбеюіне әкелді. Алғашқыда Нидерландыдағы тегін телефон нөмірлері 06 0, 06 4 немесе 06 3000 префиксімен басталатын. Көптеген 0800 нөмірлеріне шетелден қоңырау шалу мүмкін емес, ал Кариб теңізіндегі Нидерландыдан (0031800 нөмірін теру арқылы) тек бірнеше нөмірге ғана қоңырау шалуға болады. 088 нөмірлері – екі тараптан төлем; стационарлық телефоннан қоңырау шалушы тек қалалық қоңырау үшін төлейді, ал қалған төлемді нөмірдің иесі төлейді.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда тегін телефон нөмірлері көбінесе "freephone" нөмірлері деп аталады (British Telecom нөмірлері бұрын тауарлық белгі ретінде тіркелген Freefone терминін пайдаланады) және 0800 немесе 0808 префикстерімен басталады. Ең көп қолданылатын префикс – 0800, ол алғаш рет 1985 жылдың қараша айында қолданылды. Сонымен қатар, белгілі бір диапазон нөмірлері коммерциялық емес көмек желілеріне арналған, бұл схеманы Helplines Partnership (қазір Helplines Association деп аталады) келісім арқылы жүзеге асырды. 2015 жылдың 1 шілдесінен бастап 0800 және 0808 нөмірлеріне стационарлық және ұялы телефондардан қоңырау шалу тегін. Бұрын көптеген ұялы телефон операторлары мұндай қоңыраулар үшін ақы алатын, Orange компаниясы 2005 жылдың желтоқсанында осындай ақыны енгізген соңғы ірі оператор болды. 0808 80x xxxx сериясындағы көмек желілері сияқты кейбір желілер көптеген операторлар тарапынан ерікті түрде тегін болды, ал Giffgaff сияқты шағын операторлар әрқашан тегін қоңырау шалу мүмкіндігін ұсынды. Ұлыбританияның ұялы операторлары ұйымдарға тегін қызметтер ұсынуға мүмкіндік беретін балама өнімді ұсынады – мобильді агрегаторлар арқылы сатылатын 5 таңбалы дауыстық қысқа кодтар. 1982 жылы Mercury Communications (кейін Cable & Wireless, қазір Vodafone) енгізген 0500 нөмірлері де тегін телефон нөмірлері болды ("FreeCall" деп аталды), бірақ олар 2017 жылдың 3 маусымында Ofcom тарапынан ресми түрде алынып тасталды. Осыған дейін үш жылдық кезең өткізілді, ол бұрынғы абоненттерге соңғы алты цифры бұрынғыдай сақталатын 080 85 нөміріне көшуге мүмкіндік берді. Нөмірлер тасымалданатын болса да, 0500 диапазоны 1997/98 жылдан бастап жаңа нөмірлерге жабылды. 0500 нөмірлері префикстен кейін алты цифрдан тұрады. 0800 нөмірлері префикстен кейін алты немесе жеті цифрға ие болуы мүмкін. 0808 нөмірлері префикстен кейін жеті цифрдан тұрады. Ofcom тегін телефон нөмірлерінің белгілі бір диапазонын ойдағы телефон нөмірлері ретінде пайдалануға тыйым салады.

Америка Құрама Штаттары

Солтүстік Америка нөмірлеу жоспарындағы (NANP) тегін нөмірлер, әдетте, қызмет үшін тағайындалған алғашқы аймақтық кодтан кейін "800 нөмірлері" деп аталады. Бүгінде бірнеше префикс қолданылады: 800 (1966 жылдың 1 қаңтарынан бастап), 888 (1996 жылдың 1 наурызынан бастап), 877 (1998 жылдың 4 сәуірінен бастап), 866 (2000 жылдың 29 шілдесінен бастап), 855 (2010 жылдың 9 қазанынан бастап), 844 (2013 жылдың 7 желтоқсанынан бастап) және 833 (2017 жылдың 3 маусымынан бастап). Қызметтің болашақ кеңейтуіне арналған аймақтық кодтар: 822, 880-ден 887-ге дейін және 889. Алдыңғы Кен ауқымды телефон қызметі (WATS) қолданыстан шықты. Солтүстік Америкадағы тегін нөмірлер ақылды желілік деректер базасымен (SMS/800) басқарылады, онда кез келген тегін нөмір әртүрлі RespOrgs бақылауындағы кез келген географиялық телефон нөміріне бағытталуы мүмкін. Тікелей ішкі қоңырау шалу және тегін нөмірлерді тасымалдау қолданылады; түрлі провайдерлер PRI желілерінде тегін телефон қоңырауларын қабылдайтын және оларды IP немесе пейджер пайдаланушыларына дауыс арқылы жеткізетін шлюздерді ұсынады. Тегін нөмірлер әдетте, есеп айырысу мақсатында автоматты түрде нөмірді анықтау арқылы қоңырау шалушының телефон нөмірін тіркеп алады, бұл қоңырау шалушының идентификациясы деректерінен тәуелсіз және қоңырау шалушының идентификациясы бұғатталған жағдайда да жұмыс істейді.

Халықаралық тегін телефон арқылы байланыс

Халықаралық телекоммуникация одағы 800 кодын тағайындаған Халықаралық әмбебап тегін телефон қызметі – бұл халықаралық қызмет. Оның мақсаты – әлемнің кез келген тұтынушысы тіркелген компанияға жету үшін бірдей нөмірді теруге мүмкіндік беру, сондай-ақ қоңырау шалушыдан ешқандай төлем қабылдамау. Дегенмен, оған тек шектеулі ғана елдер қатысады. Қатысу үшін елдер желілік тасымалдау шығындарын өтеу үшін қанша соманы өздерінде қалдыратынын келісуі керек, сонымен бірге абоненттік төлемді жабуға жеткілікті соманы алушыға жіберуі керек. Халықаралық әмбебап тегін телефон нөмірі (UIFN) – Халықаралық телекоммуникация одағы шығарған, бүкіл әлемде тегін қолданылатын «800 нөмірі». АҚШ пен Канадада Солтүстік Америка нөмірлеу жоспары үшін берілген 800 аймақтық коды сияқты, көптеген басқа елдердегі 0800 нөмірлері де қоңырау шалушы үшін тегін, ал қабылдаушы төлемді жүзеге асырады. UIFN 800 елдік қоңырау кодын пайдаланады, сондықтан шақырушы қайда болса да, тек халықаралық қолжетімділік кодын (IAC), UIFN елдік кодын (800) және 8 таңбалы UIFN нөмірін теру қажет. 2020 жылдың наурыз айына қарай, 67 елдегі 144 оператор UIFN бағдарламасына қатысады; ұялы және монеталық телефондардан нөмірлерге (халықаралық қоңырау ретінде) тегін қол жеткізу әлі де толыққанды қамтамасыз етілмеген. +800 нөмірін тіркеу үшін 2018 жылдан бастап 300 швейцариялық франк ITU төлемақысы, сондай-ақ жеке операторлар тартатын қосымша төлемдер қажет. Бұл нөмір 180 күн ішінде кем дегенде екі телефондық ел кодын қоңырау қабылдау үшін белсенділендірілуі керек. +800 UIFN қызметі – ұқсас нөмірлеу схемасын қолданатын ITU басқаратын үш географиялық емес кодтың бірі. +808 Халықаралық әмбебап ортақ төлем нөмірі (UISCN) – ішкі қоңырау бағасымен есептеледі және сегіз таңбалы форматта; +979 Халықаралық әмбебап премиум тарифтік нөмірі (UIPRN) – жоғары тарифпен есептеледі және баға диапазонын көрсету үшін бір таңбасы артық.