Кіріспе
Джеймс Томас Колбе (28 маусым 1942 – 3 желтоқсан 2022) – американдық саяхатшы, АҚШ Өкілдер палатасының республикалық мүшесі. Ол 1985 жылдан 2003 жылға дейін Аризона штатының 5-ші сайлау округін, ал 2003 жылдан 2007 жылға дейін 8-ші сайлау округін өкілдік етті. Орталық көзқарастағы, аборт құқықтарын қолдайтын республикашы Колбе 1996 жылы "Неке институтын қорғау туралы" заңға дауыс бергеннен кейін өзінің гомосексуалды екенін жариялады; одан кейінгі сайлаулардағы жеңістері оны Конгресске сайланған екінші ашық гей республикашы етті. Конгресстен кеткен соң Колбе демократ президент Барак Обаманың сауда саясаты және келіссөздер жөніндегі кеңесшілер тобында қызмет етті. Колбе 2018 жылы Дональд Трамп сайланғаннан кейін Республикалық партиядан шығып, тәуелсіз саяхатшыға айналды. Ол 2020 жылғы президенттік сайлауда Джо Байденді қолдады.
James Thomas Kolbe (June 28, 1942 – December 3, 2022) was an American politician who served as a Republican member of the United States House of Representatives. He represented Arizona's 5th congressional district from 1985 to 2003 and its 8th congressional district from 2003 to 2007. A moderate, pro–abortion rights Republican, he came out as gay in 1996 after voting in support of the Defense of Marriage Act; his subsequent re elections made him the second openly gay Republican elected to Congress. After leaving Congress, Kolbe served on the Advisory Committee for Trade Policy and Negotiations under Democratic president Barack Obama. Kolbe left the Republican Party and became an independent in 2018 after the election of Donald Trump. He endorsed Joe Biden in the 2020 presidential election.
Ерте өмір
Колбе 1942 жылғы 28 маусымда Чикаго қаласының Эванстон қалашасында Хелен Невада (Рид) пен Уолтер Уильям Колбенің ұлы болып дүниеге келді. Бес жасында оның отбасы Аризона штатының Санта-Крус округіндегі шалғайдағы ранчоға көшті. Ол Патагония бастауыш мектебінде және Патагония орта мектебінде оқыды, бірақ 1960 жылы үш жыл бойы Барри Голдуотердің АҚШ Сенатының жеделхаты ретінде қызмет еткеннен кейін АҚШ Капитолий жеделхат мектебін бітірді. 1965 жылы ол Эванстондағы Солтүстік-Батыс университетінде саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін алды, онда ол Acacia студенттік қауымдастығының мүшесі болды, ал 1967 жылы Калифорния штатының Пало-Альто қаласындағы Стэнфорд университетінде бизнес-әкімшілік магистрі дәрежесін алды. Ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті, соның ішінде Вьетнамда бір жыл бойы "Swift Boat" тобында болды. Ол Иллинойс штатының республикалық губернаторы Ричард Б. Огилвидің жеке кеңесшісі болды. Содан кейін ол Аризона штатының Тусон қаласына көшіп, онда бизнес-директор болып жұмыс істеді.
Аризона Сенаты
1976 жылы Колбе Тусон аймағындағы Аризона Сенатына сайлауға түсті және 1974 жылғы жалпыұлттық демократиялық толқында сайланған бір мерзімге ғана сайланған демократ Люси Дэвидсонды жеңіп шықты. Ол сол Сенатта үш мерзім бойы қызмет етті, ал 1979 жылдан 1982 жылға дейін көпшілік фракциясының жетекшісі болды.
АҚШ-тың Өкілдер палатасы
1982 жылы Колбе АҚШ-тың жаңа құрылған Өкілдер палатасына кандидат болды. Ол Аризона Регенттер кеңесінің мүшесі, демократ Джим МакНалтиден бір процент айырмамен жеңілді. Дегенмен, Колбе 1984 жылы қайта сайлауға түсуге тырысты. Сол жылы Рональд Рейганның ел бойынша үлкен жеңісіне байланысты (Рейган 5-ші округте дауыстардың 60 пайызын алды), Колбе жеңіске жетті және Аризонаның Мексика шекарасы аймағын Өкілдер палатасында бірінші – және 2014 жылғы сайлауларға дейін жалғыз – республикашыл өкілдік етті. Ол 10 рет қайта сайланды, көбінесе тек номиналды қарсылыққа тап болды. 1998 жылы Тусонның бұрынғы мэрі Том Волги Колбеге қарсы шығып, ол дауыстардың тек 51 пайызын алды. Колбе орташа республикашыл саясатшы еді. Бұл оған көмектесті; оның округі Тусонның республикашыл көзқарасты қалалық аймақтарын қамтыса да, Оңтүстік-Шығыс Аризонасындағы республикашыл саясат дәстүрлі түрде орталықтандырылған және тәуелсіз ойлы болды. Ол өзінің наставнигі Голдуотер сияқты, аборт құқығын қолдады. Ол, әдетте, республикашылдарға қарағанда, әсіресе батыстан келгендерге қарағанда, қоршаған ортаны қорғау заңнамасын жақтап, қолдады. Ол Log Cabin Republicans, Republican Main Street Partnership, Republican Majority For Choice, Republicans for Choice, Republicans For Environmental Protection және It's My Party Too сияқты түрлі орташа республикашыл топтардың мүшесі болды. Ол 2003 жылғы 2 қазанда Өкілдер палатасы 281–142 дауыспен қабылдаған ішінара босандыруды аборт арқылы тоқтатуға тыйым салатын заңға қарсы дауыс берген төрт республикашылдың бірі болды. 2001 жылы Колбе АҚШ-тың бір центтік монетаның (пенни) өндірісін тоқтатуға бағытталған «Заңды төлемді жаңғырту» заңын ұсынды. 2006 жылдың шілдесінде Колбе «Өнеркәсіпті дамыту үшін валюта реформасы» (COIN) заңын ұсынды, ол қолма-қол ақшамен жасалатын операцияларды ең жақын бес центке дейін дөңгелектеуді көздеді. Бұл заң ақша айналысынан центті алып тастауға әкелер еді. Колбе инфляция салдарынан центтің құны төмендегенін және АҚШ цент өндіруге жұмсалатын шығындар оның құнын басып өтетіндіктен, оны пайдалануды тоқтату керек деп мәлімдеді. Колбе центті айналыстан алып тастауды қолдаушылардың бірі ретінде бұқаралық ақпарат құралдарында танымал болды. 2004 жылы штаттық палатаның көпшілікке иелік етуші уәкілі Рэнди Граф республикалық номинация үшін Колбеге қарсы шықты. Бұл Колбе 1982 жылы алғаш рет сайлауға түскеннен бергі алғашқы маңызды қарсыластық болды. Граф Колбеден оң жақта болды, бірақ ол заңсыз көші-қонға қатысты қатал ұстанымымен танымал болды. Керісінше, Колбе иммигранттар үшін арнайы жұмыс бағдарламаларын белсенді түрде қолдады. Колбе Графты жеңді және қарашада 11-ші рет сайланды. Сондай-ақ 2004 жылы Колбе гейлердің некесіне тыйым салуға бағытталған Федералдық неке туралы түзетуге қарсы дауыс берген 27 республикашылдың бірі болды. Ол 2006 жылы да гейлердің некесіне тыйым салуға қарсы дауыс берді. 2005 жылғы 23 қарашада Колбе 2006 жылы 12-ші мерзімге кандидат болмайтынын мәлімдеді. Колбе әдетте қайта сайлануға оңай жеңіске жетсе де, ол зейнеткерлікке шыққан жағдайда бәсекелестік күшті болады деп күтілді. (Билл Клинтон 1996 жылы бұл округте шамалы артықшылықпен жеңіске жетті, ал Джордж Буш екі президенттік сайлауда да Ал Гор мен Джон Керриден шамалы артықшылықпен жеңіске жетті.) Граф 2006 жылғы 12 қыркүйекте өткен бес үміткердің ішкі сайлауында жеңіске жетті. Колбе Графты қолдаудан бас тартты, ол 2006 жылғы қарашада өткен сайлауда демократ Габби Гиффордсқа жеңілді. Колбе 2008 жылы Гиффордсты құлату үшін штаттық сенат президенті Тим Бидің үміткерлігін қолдады. Алайда, ол 2008 жылдың шілдесінде қолдауын кері алды.
Марк Фоули туралы жанжал
2000 жылы Колбе бұрынғы конгрессмен Марк Фоулидің өзіне бағынышты жасөспірімдермен интернет арқылы байланысқа түскені туралы білгенде, парақтар бағдарламасын қадағалайтын кеңсеге хабарлады. Ол мәселе шешілген деп ойлады, бірақ бұл туралы 2006 жылдың 29 қыркүйегіне дейін жұртшылыққа хабарланбады, сол күні Фоулидің жас ересек ерлер-парақтарға жыныстық мазмұнды және сұранышпен байланысты электрондық хаттар мен хабарламалар жібергені белгілі болды. Республикалықтардың жетекшілері Колбедің іс-қимылына қарамастан, Фоулидің іс-қимылы туралы жақында ғана білгендерін мәлімдеді. 2007 жылдың қаңтар айында Федералды сайлау комиссиясы Колбеге Фоули ісіне байланысты заңдық шығындарға науқан қаражатын жұмсауға рұқсат берді. Бұрынғы сенатор Ларри Крейг 2012 жылы осы шешімді ФЕК-тің Крейгтің науқан қаражатын жеке қорғанысына пайдалануына қатысты сотқа қарсы қорғанысында пайдаланды. 2006 жылдың қазан айында Аризонадағы федералды прокурорлар Колбенің 1996 жылдың шілдесінде жасаған кемпинг саяхатына қатысты алдын ала тергеуді бастады, онда екі жасөспірім бұрынғы конгресс парақтары, сондай-ақ Ұлттық саябақ қызметкерлері, сол кездегі қызметкерлер және Колбенің қарындасы болды. Гранд-Каньонға жасаған саяхаты кезінде ол «әдепсіздік жасады» деп айыпталды; NBC News саяхатта болған бірнеше адаммен сұхбаттасты, олардың айтқандары әртүрлі болды. 2007 жылдың 5 маусымында федералды тергеушілер Колбені бұл іс бойынша кез келген кінәдан ақтатты. Әділет министрлігінің мәлімдемесінде «Тергеушілер өткен күзде федералды прокурорлар бастаған алдын ала тергеу жұмысын аяқтады және оны одан әрі жалғастыруға себеп жоқ» делінген.
Конгресстен кейін
Сайланған қызметтегі мансабынан кейін Колбе Германияның Маршалл қорының сарапшылық орталығының мүшесі және Киссинджер Макларти Ассошиэйтс консультанты болды. Ол Конгрессте болған кездегі басымдықтары – сауда, көмек және көші-қон мәселелеріне ден қойды. 2007-2009 жылдардың күзгі семестрлерінде ол Аризона университетінің Тусон қаласындағы Джеймс Э. Роджерс заң колледжінде сауда және жаһандану бойынша дәріс берді. Ол Халықаралық республикалық институты директорлар кеңесінің мүшесі болды. 2010 жылғы сайлауда ол Республикалық партиядан бас тартып, демократ Андрей Черныйдың штат қазынашылығына кандидаттығын қолдады. Ол сондай-ақ Вашингтондағы Америкааралық диалог сарапшылық орталығының мүшесі болды. 2010 жылдың қыркүйегінде президент Барак Обама Колбені Сауда саясаты және келіссөздер жөніндегі консультативтік комитетке мүше етіп тағайындады. Колбе International Relief and Development Inc. кеңесшілер кеңесінде қызмет етті. Ол сондай-ақ доллар монеталары альянсының тең төрағасы болды. Колбе Жауапты федералдық бюджет комитетінің директорлар кеңесінде жұмыс істеді. 2018 жылы Колбе Республикалық партиядан шықты. Ол 2020 жылғы президенттік сайлауда демократ Джо Байденді қолдады. 2020 жылы Колбе 130-дан астам бұрынғы республикалық ұлттық қауіпсіздік шенеуніктерімен бірге президент Трамптың тағы бір мерзімге лайық еместігін мәлімдеген үндеуге қол қойды. «Осы мақсатта біз вице-президент Джо Байденнің АҚШ-тың келесі президенті болып сайлануы ұлтымыздың ең жақсы мүддесіне сай екеніне толық сенімдіміз және оған дауыс береміз». Колбе автономды жүк тасымалдау компаниясы TuSimple-дің атқарушы кеңесіне кірді. Ол Конгресті реформалауды қолдаған 2021 жылғы мақаланың авторы болу үшін Конгрестің бұрынғы тоғыз мүшесіне қосылды.
Жеке өмір
Колбе 1977-1992 жылдары Аризона университетінің білім беру психологиясы профессоры Сара Динхаммен үйленген. Ол Каталина Біріккен методист шіркеуінің мүшесі болды. Колбе 1996 жылдың тамызында өзінің гей екенін ашты, себебі оның Некеге қорғау туралы заңға қолдау көрсетуі, кейбір геи құқықтарын қорғаушылардың оны ашуға тырысуына себеп болды. Сол жылы ол қайта сайланды. 2000 жылы ол Республикалық Ұлттық конвенцияда сөз сөйлеген алғашқы ашық гей адам болды, бірақ оның сөзі геилердің құқықтарына қатысты емес еді. Ол Конгресте қызмет еткен екінші ашық гей республикашы болды, алғашқысы Висконсин штатынан Стив Гундерсон еді. 2013 жылы Колбе өзінің серіктесі Гектор Альфонсоға үйленді. Сол жылы Колбе Холлингсворт пен Перри ісінде АҚШ Жоғарғы Сотына бір жынысты некелерді қолдау үшін ұсынылған amicus curiae құжатына қол қойды. 2022 жылдың 3 желтоқсанында Колбе 80 жасында инсульттан қайтыс болды. Аризона губернаторы Даг Дюси Колбеге құрмет көрсету үшін штаттың туларын 4 желтоқсанға дейін түсіруге бұйрық берді.