Кіріспе

Американдық саясаткер және заңгер (1945–2021)
Сонымен аты-жөні бірдей басқа адамдар туралы мақалалар

Денис Мур (8 қараша 1945 – 2 қараша 2021) – американдық саясаткер және заңгер, "Көк ит" бағытындағы орталық саясаткер, 1999 жылдан 2011 жылға дейін АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі болып алты рет қызмет етті. Ол Канзас Демократиялық партиясының мүшесі болды. 2009 жылғы қаңтардан бері Конгресте қызмет еткен Канзас штатының демократтарының арасында ол және Шарис Дэвидс екеуі ғана болды.

Ерте өмір және білім

Мур 1945 жылы Канзас штатының оңтүстік-орталық Харпер округіндегі Энтони қаласында дүниеге келген. Ол Канзас университетін бітіріп, бакалавр дәрежесін алды және қысқа мерзімге Оңтүстік методистік университетінде оқыды. Канзас штатының Топека қаласындағы Уошберн университетінің құқық мектебінен заң докторы ғылымының кандидаты дәрежесін алды.

Мансап

Мур АҚШ армиясында қызмет еткен соң Канзас штатының бас прокурорының көмекшісі болды. Жеке практикадан кейін ол солтүстік-шығыс Джонсон округінің округтік прокуроры болып сайланды және 1977 жылдан 1989 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. «Морриарти, Эркер және Мур» фирмасында қорғаушы адвокат болып жұмыс істеген кезде, 1995 жылы кісі өлтіруде айыпталған Дебора Гриннің қорғауын өзіне алды. Аталған іс 1996 жылы Грин айыптаманы мойындамауымен аяқталды. Мур 1998 жылы АҚШ Өкілдер палатасына алғаш рет сайланды, бұл кезде республикалық үміткер Винс Сноубаргерді жеңді. Бұл округ бұрынғыда орташа көзқарастағы республикашылдарды сайлап келген, бірақ Сноубаргердің қатал консервативті ұстанымы көптеген сайлаушыларды Мурға қарай бұрды. Осылайша ол 37 жылдан кейін округтің өкілі болған алғашқы демократ атанды, себебі бұрынғы демократ Ньюэлл А. Джордж 2-ші округте республикалық Роберт Фред Эллсвортқа қайта сайлануда жеңіліп қалған еді. (1963 жылы округ 3-ші округ болып қайта аталды.) 2000 жылы Мур республикалық консерватор Филл Клайнмен сайысты. Ол 50% дауыс жинап, өзінің орнын сақтап қалды. Жеңіске жетуіне Джордж Буштің округте көрсеткен күшті нәтижелері себеп болды деп есептеледі. 2002 жылы ол тағы да тартысты жарысқа қатысып, бұл жолы авиакомпания ұшқышы, республикалық Адам Таффқа қарсы жеңіске жетті. 2004 жылы Мур жалпы сайлауда тағы бір консерватор, заң профессоры Крис Кобахты 55% дауыспен жеңді. 2006 жылғы Конгресс сайлауында Мур өзінің орнын республикалық Чак Аннерге қарсы сәтті қорғап, бұрынғыдан гөрі үлкен артықшылықпен – 64% дауыспен жеңіске жетті. 2007 жылдың тамызында республикалық штат сенаторы Ник Джордан 2008 жылы 3-ші округтің мандатын үшін Мурға қарсы күресетінін мәлімдеді. Мур Джорданды 56% - 40% есебімен жеңді. 2009 жылдың 23 қарашасында Деннис Мур алты мерзім қызмет еткеннен кейін 2010 жылы 65 жасқа толуына байланысты қайта сайлануға түспейтіні хабарланды. Мурдың әйелі, Стефен Мур демократтардың үміткері атанды. Бірақ ол сайлауда республикалық штат өкілі Кевин Йодерге жеңіліп қалды. Округ 2019 жылға дейін демократтармен өкілдік етілмеді, осыдан кейін Американың жергілікті халқының адвокаты Шарис Дэвидс оны жеңіп алды.

АҚШ-тың Өкілдер палатасы

Мур Канзастың 3-ші конгресс округін өкілдік етті, бұл штаттың ең кіші және ең бай округі, Канзас қаласы агломерациясының Канзас штатындағы көп бөлігін, оның ішінде Канзас қаласы, Оверленд Парк, Олате, Шоуни, Ленекса және Де Сото қалаларын қамтиды. Оның қызметінің басында Лоуренс университеттік қаласы үшінші округте орналасқан еді, бірақ кейіннен 2-ші округке қайта бөлінді.

Бюджет, шығындар және салықтар

2005–2006 жылдары Мур өкілі, орташа және төмен кірісті отбасылар үшін әділ салық салуды және корпоративтік салықтық тіректерді жабуды қолдайтын «Салықтық әділеттілік үшін азаматтар» ұйымының мүдделерін 83% жағдайда қолдады. 2007 жылы бірыңғай салықты немесе ұлттық сату салығын жақтаған «Ұлттық салық төлеушілер одағы» ұйымы, Мур өкілінің 4% көрсеткіші үшін оған F бағасын берді. NTU былай түсіндіреді: «Орташа көрсеткіштен айтарлықтай төмен баға «F» бағасын алады. Бұл нашар баға мүшені «Көп шығын шығарушы» санатына жатқызады». Мур өкілі Ұлттық салық шектеу комитетінің бағдарын қолдамады және 2007–2008 жылдары оған 0% баға берілді.

Ұлттық қауіпсіздік

2007–2008 жылдары Вашингтондағы ұлттық қауіпсіздік мәселелеріне шолу жасаушы «Қауіпсіздік саясаты орталығы» Мур өкіліне 25% рейтинг берді. Олардың Конгресс рейтингісінде Мур өкілінің 24 маңызды дауыс берудің 18-і бойынша орталықтың ұстанымына қарсы дауыс бергені көрсетілген. Атап айтқанда, Мур өкілі Ирак соғысының қаржыландырылуын шектеуге, бақылауды FISA ережелерімен шектеуге және зымыранға қарсы қорғаныс жүйесінің қаржыландырылуына қарсы дауыс берді.

Әскери

Өкіл Мур ХР 5055 жобасын ұсынды, ол жауынгер қаза болған жағдайда оның отбасына төленетін біржолғы көмек ақшаны 12 000 доллардан 50 000 долларға дейін арттыруға бағытталған еді. Бұл сома кейін 100 000 долларға дейін көтеріліп, "2005 жылғы Қорғаныс, терроризмге қарсы жаһандық соғыс және цунамиге көмек көрсету үшін артық қаражат туралы заңға" қосылды және 2005 жылғы 11 мамырда 109-13 мемлекеттік заң ретінде күшіне енді. Өкіл Мур 2003 жылы 387-ші қарарды ұсынды, ол Қорғаныс министрлігінен Ирак пен Ауғанстаннан демалысқа жіберілген әскерлердің жол шығындарын толығымен өтеуді талап етті. Бұл заң жобасы 2004 жылғы Қорғаныс министрлігінің қосымша қаржыландыру заңына қосылып, қазір заң күшіне енді.

Қаруларды бақылау

2003 жылға дейін өкіл Мур қару-жарақ зорлық-зомбылығын болдырмау жөніндегі Брейди кампаниясының мүдделерін 88% жағдайда қолдады. 2008 жылы NRA Саяси жеңіс қоры өкіл Мурға 2008 жылғы сайлауға түскен үміткерлердің бағалау картасында F бағасын берді. 2007 жылы Америка қару иелері ұйымы өкіл Мурға F бағасын берді.

Әйелдер мәселесі

Мур өкілі абортқа қолдау білдірді және NARAL ұйымынан 100% баға алды. 2007 жылы Мур өкілі Әйелдер лигасымен 100% жағдайда бірге дауыс берді. 2010 жылы Әйелдер лигасы Мурға «Демократияны дамыту» сыйлығын табыс етті. 2007-2008 жылдары Ұлттық Өмір құқығы комитетінің позициясын қолдауға немесе қарсы тұруға байланысты әрекеттері үшін ұпайлар есептелген кезде Мур өкілі 0 бағасын алды. Мур өкілі саяси мансабының барлық кезеңінде Өмір құқығын қолдайтын ұстанымға қарсы дауыс бергендіктен нөлдік рейтингке ие болды.

Қоршаған орта және жануарларды қорғау

Қоршаған ортаны қорғаушы топ "Сайлаушылардың табиғатты қорғау лигасы" Мурға 2006 жылы 92% баға берді, өйткені ұйым үшін өте маңызды деп саналған он екі мәселенің он біреуі бойынша қоршаған ортаны қолдайтын дауыс берген. Лига Мурды Токсикалық заттардың шығарылымын тіркеу бағдарламасы, Таза су туралы заң және төмен кірісті отбасыларға энергияны үнемдеуге және үйді жылытуға көмек көрсету туралы заңдарды қолдағаны үшін, сондай-ақ теңіз жағалауында және Арктикалық ұлттық жануарлар қорығында мұнайды бұрғылауға, апаттық ағаш кесуге, Алясканың Тонгасс ұлттық орманындағы ағаш кесу жолдарына қарсы шыққаны үшін және жаңа мұнай өңдеу зауыттарының құрылысын жеделдетуге бағытталған шараларға қарсы болғаны үшін мақтады. 1951 жылы құрылған ұлттық жануарларды қорғау ұйымы "Жануарларды қорғау институты" өзінің "Шайқымдылық индексі" бойынша түрлі жануарларды қорғау мәселелерін қолдағаны үшін Мур депутатына үнемі жоғары баға берді. Мур депутаты 109-шы Конгресте 91%, 110-шы Конгресте 100% және 111-ші Конгресте 78% рейтинг алды.

Денсаулық және қайтыс болу

2011 жылдың маусым айында Мурға Сент-Люка нейроғылыми институтында Альцгеймер ауруы диагнозы қойылды. Оның әкесі де осы ауруға шалдыққан. Келесі жылы диагнозды жариялағаннан кейін Мур және оның әйелі Стефани осы туралы ашық әңгімелеуді жалғастырды, ал Стефани Альцгеймер ауруымен күресіп жатқан отбасылардың жалпыұлттық қолдаушысы атанды. 2021 жылдың 2 қарашасында Мур 75 жасында, Канзас штатының Оверленд Парк қаласындағы күтім үйінде, ол соңғы үш жылдан бері тұрған жерде, қатерлі ісіктен көз жұмды.