Кіріспе

Американдық заңгер және саясаткер (туған 1954)

Джеральд Уэсли Моран (/mʌˈræn/; туған 29 мамыр, 1954) – американдық заңгер және саясаткер, 2011 жылдан бері Канзас штатынан АҚШ сенаторы. Республикалық партия мүшесі, ол 113-ші АҚШ Конгресі үшін Ұлттық Республикалық Сенаторлық Комитетінің төрағасы болды. Осы қызметінде 2014 жылғы сайлауда республикалықтардың табысқа жетуіне жетекшілік етті, нәтижесінде 2006 жылдан бері алғаш рет Сенатта көпшілік құрылды. Бұрын ол АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі болды.

Моран Канзас штатының Плейнвилл қаласында өсті. Канзас университетін және Канзас университетінің құқық мектебін бітірді. Жеке құқықта жұмыс істеді, 1982–1985 жылдары штаттың арнайы көмекші бас прокуроры, ал 1987–1995 жылдары Рукс округінің прокурорының орынбасары болды. 1989–1997 жылдары Канзас Сенатында қызмет етті, соңғы екі жылы көпшілік көшбасшысы болды. 1996 жылы Өкілдер палатасына сайланды және жеті мерзім бойы сайлауда айтарлықтай қарсылыққа тап болған жоқ. 2010 жылы АҚШ Сенатына сайланды, бұл үшін өзге АҚШ өкілі Тодд Тиартты қызықты да қиын жарыста жеңді. 2016 және 2022 жылдары Сенатқа қайта сайланды. 2021 жылы Пат Робертс Сенаттан зейнеткерлікке шыққанда Моран Канзас штатының конгресс делегациясының ең тәжірибелі сенаторы және деканы атанды.

Ерте өмірі, білімі және мансабы

Моран Канзас штатының Грейт-Бенд қаласында дүниеге келді. Ол Мэделин Элеонора (Флетчер) мен Рэймонд Эдвин "Рэй" Моранның ұлы. Ол Плейнвилл қаласында өсті. 1976 жылы ол Канзас университетінде экономика саласы бойынша бакалавр ғылымы дәрежесін алды, алдында Форт-Хейс мемлекеттік университетінде оқыған. Канзас университетінде оқып жүргенде, 1974 жылы президент Ричард Никсонға қарсы импичмент процесі дайындалып жатқан кезде АҚШ өкілі Кит Себелиус үшін жазғы стажер болып жұмыс істеді. Моран 1982 жылы Канзас университетінің құқық мектебінен заң докторы дәрежесін алғанға дейін банкир болып жұмыс істеді. Ол Канзас-Ситидегі Stinson, Mag & Fizzell заң фирмасында, содан кейін Хейстегі Jeter & Larson Law Firm заң фирмасында 15 жыл бойы заңгерлік тәжірибе жинады.

Сайлаулар

Моран 1996 жылы Конгресске сайланды және алты рет қайта сайланды, консервативті 1-ші округте ешқашан күшті қарсылыққа тап болған жоқ. 2006 жылы оның қарсыласы Джон Долл болды, оған қарсы ол шамамен 79% дауыс жинады – бұл сол сайлауда республикалық конгрессменнің ең жоғары көрсеткіштерінің бірі.

Қызмет мерзімі

Өкілдер палатасында болған кезінде Моран Канзастың "Big First" Конгресс округінің 69 округінің әрқайсысында жыл сайын халық жиналысын өткізді. Ол АҚШ Сенатында барлық 105 округ бойынша осы дәстүрді жалғастыруда. Палатаның Ауыл шаруашылығы комитетінің қадірлі мүшесі ретінде Моран Канзастағы фермалар мен мал шаруашылықтарына көмек көрсету үшін заң жобаларын әріптестерімен бірге жасады. Ол сондай-ақ Көлік және инфрақұрылым комитетінің және Ардагерлер істері комитетінің белсенді мүшесі болды, сонда денсаулық сақтау кіші комитетінің төрағасы қызметін атқарды. Slate журналынан Дэвид Вейгель жазғандай, ол қаржыландыруға "қол жеткізе алмайтын" шығыстарға дауыс беруге Конгресс мүшелерін мәжбүр етудің бір жолы деп мәлімдеседі, бірақ Моран 2010 жылғы бюджетте 19,4 миллион доллар көлемінде қаржы сұраған.

Сайлаулар

Моран Канзаста 2010 жылғы АҚШ Сенаты сайлауында республикашылдардың үміткері атанды, республикалық ішкі сайлауда өкіл Тод Тиартты 50%-45% есебімен жеңгеннен кейін. Басылым сайлауда Моран демократ Лиза Джонстонды, либертариан Майкл Даннды және Реформалық партиядан келген Джо Беллисті 70% дауыспен басып өтті.

Қызмет мерзімі

Моран 2012 жылдың 14 қарашасында 113-ші АҚШ Конгресі үшін Ұлттық республикалық сенаторлық комитетінің төрағасы болып сайланды. 2014 жылғы АҚШ Сенатына сайлауда ол республикашылдардың Сенатта тоғыз орын жеңіп алуына жетекшілік етті, нәтижесінде 2006 жылдан бері Сенатта алғаш рет республикашылдар көпшілікке ие болды. 2021 жылдың 5 қаңтарында Моран 2021 жылғы АҚШ сайлаушылар алқасының дауыс санағын растауға дауыс беретінін мәлімдеді, ол келесі күні өтетін болды. Ол сертификаттау процесіне қатысып жатқанда Трамптың қолдаушылары АҚШ Капитолийына шабуыл жасады. Шабуыл кезінде Моран Twitter-де "АҚШ Капитолийындағы зорлық-зомбылық пен қиратуды ең қатаң түрде айыптаймын. Бұл мүлдем қабылдауға келмейді және патриоттыққа сай емес" деп жазды. 116-шы Конгресс кезеңінде Сенаттың Ардагерлер істері комитетінің төрағасы болған кезінде Моран Лугар орталығының бейтарап Конгресс бақылауы бойынша тыңдау индексінде "F" бағасын алды.

Жеке өмір

Моран өзінің саяси мансабының басым бөлігінде Хейсте өмір сүрді. 2012 жылы ол Манхэттенге көшіп барды, себебі ірі әуежайға жақын болу арқылы әр апта соңында Канзасқа қайта оралу жолындағы уақытын қысқарта алады. Хейске ең жақын әуежай – Уичита Дуайт Д. Эйзенхауэр ұлттық әуежайы, ол үш сағаттық оңтүстік-шығысқа қашықтықта орналасқан; Манхэттен Уичитадан және Канзас-Ситиден екі сағаттық жерде. Сонымен қатар, Манхэттен аймақтық әуежайы Чикаго мен Далласқа күн сайын тікелей рейстерді ұсынады. Канзас мемлекеттік университетінде ол 2013 жылдың 28 қыркүйегінде «Альфа Тау Омега» студенттік ұйымына қабылданды. Моран бірнеше қоғамдық ұйымдарға өз еркімен көмектеседі. Ол Эйзенхауэр қорының бұрынғы мүшесі, Форт Хейс мемлекеттік университетінің түлектер қорының басқару кеңесінде және Американың бойскауттарының Коронадо аймақтық кеңесінің атқару комитетінде қызмет етеді. Сондай-ақ, ол 2008 жылы Канзас штатының Арнайы Олимпиадасының құқық қорғау мештендерінің салтанатты төрағасы болды. Моран мен оның әйелі Роббаның Келси және Алекс есімді екі қызы бар. Келси 2010 жылы Канзас мемлекеттік университетін, ал 2015 жылы Джорджтаун университетінің құқық мектебін бітірді. Қазір ол «Хоган Ловеллс» фирмасында адвокат болып жұмыс істейді. Алекс Канзас мемлекеттік университетінде оқып, 2016 жылы Канзас мемлекеттік университетінің ветеринариялық медицина колледжін бітірді.

Саяси ұйымдардың рейтингтері

116-шы Конгрестің бірінші жартысында Моран Америка консервативтік одағынан 71 ұпай алды, ал өмір бойындағы жалпы рейтингі шамамен 86-ны құрады. Демократиялық әрекеттерді қолдаушы американдықтар Моранға осы кезеңде 15% баға берді.