Кіріспе
Исландиялық саяси партия Социал-демократиялық Альянс () – Исландиядағы социал-демократиялық саяси партия. Партия саяси спектрдің сол ортасында орналасқан және оның басшысы – Кристин Фростадоттир. Социал-демократиялық Альянс 2000 жылы төрт солшыл саяси партияның (Ұлттық ояну, Халықтық альянс, Социал-демократиялық партия және Әйелдер тізімі) бірігуі нәтижесінде құрылды. Бұл бірігуге 1999 жылғы исландтық парламенттік сайлауда барлық партиялардың бірлескен қатысуы себеп болды. Партияның мақсаты – 1930 жылы Социал-демократиялық партияның бөлінуінен бері фрагменттеуге ұшыраған исландтық солшыл саясатты біріктіру және биліктегі Тәуелсіздік партиясына қарсы тұру үшін біртұтас күш құру болды. 2009 жылғы Исландияның қаржы дағдарысынан кейін өткізілген мерзімінен бұрынғы парламенттік сайлауда Йоханна Сигурддоттирдің басшылығымен Социал-демократиялық Альянс ең көп дауыс жинаған партия атанды және Сол жасыл қозғалысымен коалициялық үкімет құрды. Бұл елдегі алғашқы солшыл көпшілік үкіметі болды. Йоханна Сигурддоттир елдің тұңғыш әйел премьер-министрі және әлемдегі тұңғыш ашық гей үкімет басшысы болды. Партия 2013 жылғы исландтық парламенттік сайлауда айтарлықтай қолдауын жоғалтты, Алтингиде үшінші орынға түсіп, 2016 жылғы парламенттік сайлауда өкілдерінің көп бөлігін жоғалтты, нәтижесінде 5,7% дауыс жинады. 2017 жылғы парламенттік сайлауда партия 12,1% дауыспен 7 мандат жеңіп алды, бірақ 2021 жылғы сайлауда бір мандатын жоғалтып, 9,9% дауыс алды. 2014 жылы партия Рейкьявик қалалық кеңесіндегі ең ірі партияға айналды, ал партия мүшесі Дагур Б. Эггертссон қала әкімі болды. 2018 жылдан бері партия қалалық кеңесте Тәуелсіздік партиясынан кейін екінші орында тұр, бірақ көпшілік коалицияның құрамында қалып отыр.
The Social Democratic Alliance (, ) is a social democratic political party in Iceland. The party is positioned on the centre left of the political spectrum and their leader is Kristrún Frostadóttir. The Social Democratic Alliance was founded in 2000 after a merger of four centre left political parties (the National Awakening, the People's Alliance, the Social Democratic Party and the Women's List) following a joint run by all parties in the 1999 Icelandic parliamentary election. The vision of the party was to unite the left wing of Icelandic politics, which had been fractured since the 1930 split of the Social Democratic Party, and present a united bloc to oppose the ruling Independence Party. In the snap 2009 Icelandic parliamentary election called in the aftermath of the Icelandic financial crisis, the Social Democratic Alliance under the leadership of Jóhanna Sigurðardóttir emerged as the largest party and formed a coalition government with the Left Green Movement, which was the country's first majority left wing government. She was the country’s first female prime minister and the world’s first openly gay head of government. The party lost substantial support in the 2013 Icelandic parliamentary election, becoming the third largest in Alþingi and nearly losing all its representatives at the 2016 Icelandic parliamentary election, where it polled 5.7%. In the 2017 Icelandic parliamentary election the party won 7 seats with 12.1% of the vote, but lost one of their seats and got 9.9% of the vote in the 2021 Icelandic parliamentary election. In 2014 it became the largest party in the Reykjavík City Council, and party member Dagur B. Eggertsson became mayor. From 2018 it has been the second largest party in the City Council after the Independence Party but remains in a majority coalition.
Тарих
Социал-демократиялық одақ 1999 жылғы исландтық парламенттік сайлауға дейін Исландияда бар болған төрт солшыл саяси партияның – атап айтқанда, Ұлттық ояну, Халықтық одақ, Социал-демократиялық партия және Әйелдер тізімінің – саяси альянсы ретінде құрылды. Партиялар 2000 жылдың мамырында "Альянс" (Samfylkingin) деген атпен ресми түрде бірікті. Бұл бірігудің мақсаты – бүкіл исландтық сол орталық күштерді оң орталықтағы Тәуелсіздік партиясына қарсы тұра алатын бір саяси партияға біріктіру болды. Алайда, бастапқы әрекет сәтсіз аяқталды, себебі Альтингтің бір тобы жаңа партияның платформасын, ол Ұлыбритания Премьер-министрі Тони Блэрдің орталықтандырылған "Жаңа лейбористік партиясынан" шабыттанған, қабылдамады және бірігуге дейін "Сол жасыл қозғалысын" құру үшін бөлініп шықты. Бұл қозғалыс негізінен дәстүрлі демократиялық социалистік құндылықтарға, сондай-ақ еуроскептицизм мен экологиялық саясатқа негізделген. 2009 жылдың наурызында "Тірі ел" қозғалысы партияға қосылды. 2013 жылдың ақпанында партияның ресми атауы "Альянс – Исландияның социал-демократиялық партиясы" болып өзгертілді.
The chair of the party is Kristrún Frostadóttir, who was elected in 2022. Logi Már Einarsson was the chairperson from 2016 2022. Oddný G. Harðardóttir was elected as chair of the party to succeed Árni Páll Árnason in June 2016, but she resigned after the results the 2016 Icelandic parliamentary election. The youth wing of the Social Democratic Alliance is the Social Democratic Youth.
Партия төрағасы – 2022 жылы сайланған Кристин Фростадотир. 2016 жылдан 2022 жылға дейін төрағалықты Логи Мар Эйнарссон жүзеге асырды. Оддни Г. Хардардотирр 2016 жылдың маусымында Арни Палль Арнасонның орнына партия төрағасы болып сайланды, бірақ ол 2016 жылғы исландтық парламенттік сайлау нәтижелерінен кейін қызметтен кетті. Социал-демократиялық одақтың жастар қанаты – Социал-демократиялық жастар.
The chair of the party is Kristrún Frostadóttir, who was elected in 2022. Logi Már Einarsson was the chairperson from 2016 2022. Oddný G. Harðardóttir was elected as chair of the party to succeed Árni Páll Árnason in June 2016, but she resigned after the results the 2016 Icelandic parliamentary election. The youth wing of the Social Democratic Alliance is the Social Democratic Youth.
Сайлау нәтижесі
СайлауДауыс саны%Орындықтар+/–ОрынҮкімет199944,37826.8 17 2-орын200356,70031.0 3 2-орын200748,74326.8 2 2-орын200955,75829.8 2 1-орын201324,29212.9 11 3-орын201610,8935.7 6 7-орын201723,65212.1 4 4-орын202119,8259.9 1 4-орын