Мануэль Эскивель: Белиз саяхатшысының өмірі мен қызметі

Кіріспе

Белиз саясаткері (1940–2022)

Сэр Мануэль Амадео Эскивель (2 мамыр 1940 – 10 ақпан 2022) – Белиз саясаткері. Біріккен демократиялық партияның төрағасы ретінде ол 1984 жылдан 1989 жылға дейін және 1993 жылдан 1998 жылға дейін Белиздің екінші премьер-министрі қызметін атқарды. 1984 жылғы оның партиясының жеңісі Белиз тарихында оппозициялық партияның жалпы сайлауда жеңіске жеткен алғашқы жағдайы болды.

Ерте өмір

Эскивель Белиз қаласында дүниеге келді, ол Британ Гондурасының Британдық Корольдік колониясының астанасы болған кезде. Ол Сент-Джон колледжінде білім алды, содан кейін Нью-Орлеандағы Лойола университетінде физика ғылымдарының бакалавры дәрежесін алды; одан кейін Англияның Бристоль университетінде физиканы оқыту саласында аспирантуралық сертификатқа қол жеткізді.

Саясат

1969 жылы Британдық Гондураста өткен сайлаудан кейін Эскивель бизнеске қолдау білдіретін Либералдық партияның төрағасы болды, ол кейіннен 1973 жылы екі басқа партиямен бірігіп, Біріккен Демократиялық партияны (БДП) құрды. Ол Белиз қалалық кеңесіне екі мерзімге сайланды. 1979 жылғы сайлауда Эскивель Фритаун округінен Белиз Өкілдер палатасына БДП-дан кандидат болды. Ол Белиздің сол кездегі премьер-министрі Джордж Кэдл Прайстан, Халықтың Біріккен партиясының (ХБП) жетекшісінен жеңілді. Содан кейін Эскивель Белиз Сенатының азшылық мүшесі болып тағайындалды. 1983 жылғы қаңтарда ол Филип Голдсонды БДП басшылығына таңдауда жеңіп, Белиздегі ірі саяси партияның сенатор ретінде сайланған тұңғыш және қазірге дейін жалғыз саясаткер атанды. Оппозиция жетекшісі Керл Томпсон келесі сайлауға дейін БДП-ның палата жетекшісі қызметінде қалды. БДП-ның жеңісі 1954 жылы жалпы сайлау құқығы енгізілгеннен бері оппозициялық партияның алғашқы жеңісі болды. Ол 1998 жылғы сайлауға дейін орынды сақтап тұрды, онда оны ХБП-дан Жозе Койе жеңді. 1984 жылдың басында Прайс үкіметі қаржылық дағдарысқа тап болды және қаржылық резервтерін дерлік толықтай жұмсап қойды. Салық ставкалары екі рет көтерілгеннен кейін, олар Халықаралық валюта қорымен (ХВҚ) тұрақтандыру келісіміне келді. Премьер-министр болғаннан кейін Эскивель Эдни Кейн сияқты жергілікті сарапшылардың кеңесімен экономикалық реформаларды жүргізді. Эскивель Белиз экономикасын өзінің алдыңғысының аралас экономикалық моделінен алыстатып, тікелей шетелдік инвестицияларды және туризмнің өсуін ынталандырды. Екінші мерзімінде ол мемлекеттік секторды қысқарту сияқты халыққа ұнамайтын үнемдеу шараларын жүзеге асырды. Оның үкіметі 1995 жылдан 1997 жылға дейін жалақыны көтеруді тоқтатты, бірақ зардап шеккен жұмысшылар үшін Белиз телекоммуникациясының 450 000 акциясын трастқа берді. Оппозициялық ХБП Эскивельді 15% қосылған құн салығын (ҚҚС) енгізгені үшін «ҚҚС-ТАН» деп атады. БДП 2008 жылғы ақпандағы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін, Эскивельді премьер-министр Дин Барроу 2008 жылғы 12 ақпанда министрлік дәрежесімен үкіметтің аға кеңесшісі етіп тағайындады. Сондай-ақ, ол 2011 жылғы 18 қаңтарда Белиздің Орталық банкінің төрағасы болып тағайындалды. 2013 жылғы қыркүйекте төрағалық қызметінен кетіп, 2014 жылғы наурызда министрлік қызметінен қанағаттанды. Эскивель зейнетке шыққаннан кейін де қоғамдық мәселелер бойынша пікір білдіруді жалғастырды. Ұлттық тудың дизайнын жасау комитетіне қатысқан ол ту мен гербтің стандартталған анықтамасын қабылдауды қолдады. Оның үкіметі марихуана саудасына қарсы болғанымен, Эскивель 2017 жылы шағын мөлшерде марихуананы қылмыстан босатуды қолдады. Ол 2019 жылғы Белиз аумақтық дауы туралы референдумды қолдаған «Амандала» газетінде редакторлық мақала жариялады. Үкімет 60 жастан асқан азаматтарға COVID-19 вакцинасын салуды бастағанда, Эскивель мен оның әйелі алғашқылардың қатарында болды.

After the 1969 British Honduras election, Esquivel became head of the pro business Liberal Party, which later merged with two other parties in 1973 to form the United Democratic Party (UDP). He was elected to the Belize City Council for two terms, In the 1979 election, Esquivel was the UDP nominee for the Belize House of Representatives in the Freetown constituency. He was defeated by the incumbent Premier of Belize George Cadle Price, leader of the People's United Party (PUP). Esquivel was then appointed a minority member of the Belize Senate. He defeated Philip Goldson for the open UDP leadership post in January 1983, becoming the first and thus far only politician to be elected leader of a major Belizean political party as a senator. Acting opposition leader Curl Thompson stayed on as the UDP's House leader until the following election. The UDP's victory was the first time an opposition party had won since the introduction of universal suffrage in 1954. He held the seat until the 1998 election, in which he was defeated by the PUP's Jose Coye. Earlier in 1984, the Price government was faced with a financial crisis, and had nearly depleted its financial reserves. After increasing tax rates twice, they entered into a standby agreement with the International Monetary Fund (IMF). Upon becoming prime minister, Esquivel proceeded with economic reforms under the advice of domestic experts such as Edney Cain. Esquivel began moving the economy of Belize away from his predecessor's mixed economy model, encouraging foreign direct investment and the growth of tourism. In his second term, he implemented unpopular austerity measures such as public sector retrenchment. His government suspended pay raises from 1995 to 1997, but transferred 450,000 shares of Belize Telecommunications to a trust for the affected workers. The opposition PUP dubbed Esquivel as "VATMAN" for introducing a 15% value added tax (VAT)

After the UDP won the February 2008 election, Esquivel was appointed by Prime Minister Dean Barrow as senior advisor to government with the rank of minister on 12 February 2008. He was also appointed Chairman of the Central Bank of Belize on 18 January 2011. He stepped down as Chairman in September 2013, and resigned from the Cabinet in March 2014. Esquivel continued to provide opinions on public issues after retiring. Having served on the national flag design committee, he advocated for a standardized definition of the flag and the coat of arms. Although his government had opposed cannabis trafficking, Esquivel expressed support for decriminalization of small amounts in 2017. He published an editorial in the Amandala newspaper supporting the 2019 Belizean territorial dispute referendum. When the government began administering COVID 19 vaccine to citizens over 60, Esquivel and his wife were among the first recipients.

Жеке өмір

Эскивел өзінің болашақ әйелі Кэтлин Левимен Бристольде оқып жүргенде танысты. Олар 1971 жылы үйленді және үш балалары болды: Дейвид, Лора және Рут. Эскивель 1996 және 2009 жылдары Батыс тас жолында көлік аударылғанда жолаушы болып жүрген. Екі апаттың да себебі - жолдың сырғалдығы. Бірінші апаттан ол жеңіл жарақат алды, ал екінші апаттан кейін Эскивельге бетке операция жасалды. Кэтлин, леди Эскивел, Эскивелдің «Still Waters» атты өмірбаянын жазды, ол 2021 жылы жарық көрді. Эскивель 2022 жылғы 10 ақпанда 81 жасында қайтыс болды.

Құрметтер

Эскивель 1986 жылы Ұлыбритания королевасы Елизавета II-нің жеке кеңесіне мүше етіп тағайындалды. Бұл өмір бойы сақталатын лауазым "Құрметті" атағын береді. Ол сонымен қатар Лойола университетінің гуманитарлық ғылымдар докторы дәрежесіне ие болды. Эскивель 2010 жылғы Жаңа жылдық наградалар бойынша Санкт-Михаил және Санкт-Георгий орденінің командирі (KCMG) атанды. 2021 жылы Белиз қалалық кеңесі бір эстакадаға Эскивель есімін берді. Белиз және Станн-Крик аудандарын байланыстыратын жағалау жолы да оның құрметіне аталды.