Кіріспе

Файл ортақтастыру бағдарламалық жасақтамасы
Жапон файл ортақтастыру бағдарламалық жасақтамасы

Winny (сондай-ақ WinNY деп те аталады) – 2002 жылы Токио университетінің ғылыми көмекшісі Исаму Канеко әзірлеген жапондық пир-пир (P2P) файл ортақтастыру бағдарламасы. Freenet сияқты, пайдаланушы желідегі басқа түйіндерге қосылу үшін шифрланған түйін тізімін қосуы керек. Пайдаланушылар өздерінің қызығушылықтарын көрсететін үш кластерлік сөзді таңдайды, содан кейін Winny осы кластерлік сөздерді бөлісетін басқа түйіндерге қосылады, осы көршілердің кэшінен шифрланған деректерді жүктеп алып, таратылған деректер қоймасында сақтайды. Егер пайдаланушылар нақты бір файлды іздесе, олар триггерлер (кілт сөздер) орнатады, ал Winny осы триггерлермен белгіленген файлдарды жүктейді. Шифрлау анонимділікті қамтамасыз ету мақсатымен жасалды, бірақ Winny сонымен қатар пайдаланушылар жүктемелерді жариялайтын хабарландыру тақталарын қамтыды, және осы тақталар арқылы жариялағандардың IP-адресі анықталуы мүмкін. Freenet Java-да іске асырылса, Winny Windows C++ бағдарламасы ретінде іске асырылды. Бағдарламалық жасақтама өзінің атын WinMX-тен алды, онда M және X латын әліпбиіндегі бір әріппен итермеленді, N және Y болып өзгерді. Netagent 2018 жылдың маусым айында Winny әлі де Жапониядағы ең танымал p2p желісі екенін көрсетті, Perfect Dark (P2P) және Share (P2P) бағдарламаларынан озып, Алтын апта кезеңінде күн сайын шамамен 45 000 түйін қосылып тұрды. Winny-дегі түйіндердің саны 2015 жылғы көрсеткіштермен салыстырғанда тұрақты болып көрінеді. Канеко Winny-ді алғаш рет 2channel (2ch) жапондық хабарландыру сайтының Download Software бөлімінде жариялады. 2channel пайдаланушылары анонимді пайдаланушыларды көбінесе жазба нөмірлерімен атағандықтан, Канеко "47 Shi" ("47 Shi", немесе 47氏) немесе жай ғана "47" деп танылды. Winny-ді дамыту тоқтағаннан кейін, оның ізбасары ретінде Share атты жаңа пир-пир бағдарлама әзірленді.

Тұтқындалу және сот ісі

2003 жылдың 28 қарашасында Winny қолданушыларының екеуі – 41 жастағы, Токасаки қаласынан (Гунма префектурасы) Иноуэ Йосихиро және 19 жастағы, Мацуяма қаласынан жұмыссыз азамат – Киото префектурасы полициясының қызметкерлерімен ұсталды. Олар Winny арқылы авторлық құқықпен қорғалған материалды таратуда айыпталып, өз кінәларын мойындады. Екі қолданушы ұсталғаннан кейін, Канеконың үйі де тексерілді және Киото полициясы Winny бағдарламасының бастапқы кодын тәркіледі. 2004 жылдың 10 мамырында Канеко Киото префектурасы полициясының жоғары технологиялық қылмыстарға қарсы күрес тобымен авторлық құқықты бұзуға қатысты сөз байласуға күдікті ретінде ұсталды. 2004 жылдың 1 маусымында Канеко кепіл төлеу арқылы босатылды. Сот отырыстары 2004 жылдың қыркүйек айында Киото аудандық сотында басталды. 2006 жылдың 13 желтоқсанында Канеко авторлық құқық бұзушылыққа көмектескені үшін кінәлі деп танылып, 1,5 миллион иен (шамамен 13 200 АҚШ доллары) айыппұл төлеуге үкім шығарылды. Ол бұл үкімге шағымдануға мәлімдеді. 2009 жылдың 8 қазанында Осака жоғары соты бұл үкімді күштен шығарды. 2011 жылдың 20 желтоқсанында Жапонияның Жоғарғы соты прокуратура бағдарламаны заңсыз мақсатта пайдалануға итермелеу ниетін дәлелдей алмағанын мойындағаннан кейін Канеко барлық айыптан босатылды.