Кіріспе

"Споктың миы" – американдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдыз жолының" үшінші маусымын ашқан тұңғыш эпизод. Авторы Джин Л. Кун (Ли Кронин псевдонимімен) және режиссері Марк Дэниелс. Эпизодта Мардж Дусай сомдаған ғарыштан келген әйел "Энтерпрайз" кемесіне телепортталады, содан кейін экипаждың қалған бөлігін қауырсыздандырып, Споктың миын хирургиялық жолмен алып тастайды. Капитан Кирк пен экипаж Споктың денесі қырықпай тұрып, оны табуға және қайта орнатуға азын-аулақ уақыттары бар. Сериалдың ең нашар эпизоды саналатын бұл эпизод, NBC телеарнасы шоуды жұма күндері кешкі 8:30-дан кешкі 10-ға ауыстырғаннан кейін тұңғыш рет көрсетілді.

Сюжет

«Энтерпрайз» федерациялық ғарыш кемесі, капитан Кирк басқаруымен, белгісіз бір ғарыш кемесімен кездеседі, одан мистик әйел «Энтерпрайз» көпіріне телепортталады. Ол бүкіл экипажды естен шығарып, содан кейін олардың әрқайсысын тексеріп, әсіресе вулкандық бірінші офицер Спокқа қызығушылық танытады. Экипаж оянғанда, бас дәрігер доктор МакКой Споктың миы хирургиялық жолмен алынған күйде екенін анықтайды. Оның ерекше вулкандық физиологиясының арқасында Споктың денесі осы күйде жиырма төрт сағаттан аспайды, бұл капитан Киркке ұрланған миын қалпына келтіруге уақыт береді. «Энтерпрайз» ғарыш кемесінің иондық іздері Сигма Драконис жүйесінің алтыншы планетасына, мұз дәуірінің ортасындағы қатал әлемге жетеді. Қону тобына ер адамдардың тобы шабуыл жасайды, ал тұтқынға алынған шабуылшы Киркті «басқалар» туралы ескертеді, олар «құмар мен азап берушілер» деп те аталады. Кирк оның түріндегі әйелдер туралы сұрайды, бірақ оған тек таңғалумен жауап береді. Доктор МакКой құтқару тобына қосылады, оны Споктың қозғалмалы денесі ертіп жүреді, оны МакКой жасаған құрылғы басқарады. Олар жер астына түсіп, Лұма есімді әйелмен кездеседі. Сұраққа жауап бергенде, Лұма бала сияқты ойлайды. Споктың дауысы коммуникатор арқылы естіледі, бірақ әңгіме одан әрі жалғасудан бұрын, Кирк пен оның тобы тұтқындалады. Топ әйелдердің жетекшісі Караның алдына әкелінеді, ол «Энтерпрайз» көпірінде пайда болған әйел. Кирк Споктың миымен не істегендерін білуді талап етеді, бірақ Кара мидың не екенін түсінбейтінін айтады, «Ми, ми! Ми деген не?» деп сұрайды. Олар мидың қызметін түсіндіруге тырысқанда, олар іздеген нәрсе – «Басқарушы» екенін түсінеді, ал жер асты цивилизациясы оған толық тәуелді. Құтқару тобы Споктың сигналдары бойынша оның миы орналасқан басқару бөлмесіне жетеді. Қара оларға миды алуға қажетті дағдыларды «Ұстаз» деп аталатын машина бергенін және осылайша алынған білім үш сағаттан аспайтынын айтады. МакКой өзі Ұстазды пайдалануға шешім қабылдайды, содан кейін Споктың миын қалпына келтіру процедурасын тез бастайды. МакКойдың жаңа білімі операция аяқталғанға дейін әлсірей бастайды, бірақ Спок МакКойдың сөйлеу қабілетін қалпына келтіргеннен кейін көмек көрсетеді. Бақылаушысыз, Кара әйелдердің өмір сүруінен қорқады, бірақ Кирк оларға ерлер мен әйелдер жер бетінде бірге өмір сүруді үйрене алатынына сендіреді. МакКойдың қатты наразылығына қарамастан, Спок Сигма Драконис VI мәдениетінің ұзақ тарихын айтады.

Өндіріс

Эпизодты бұрынғы "Жұлдызды жол" өндірушісі Джин Л. Кун "Ли Кронин" атты псевдоним астында жазған.

Қабылдау

Эпизодты жанкүйерлер және оның өндірісіне қатысқандар сериалдың ең нашар эпизоды деп санайды. Уильям Шатнер оны сериалдың ең нашар эпизодтарының бірі деп сипаттап, сюжетті NBC басшыларына жасалған "құрмет" деп атады, олар шоудың бюджетін қысқартты және оны қолайсыз эфир уақытына орналастырды. Леонард Нимой: "Шын айтарым, осы эпизодты түсіру кезінде мен ұялдым – бұл сезім мені "Жұлдыз жолының" соңғы маусымында көп рет қамтыды". The A.V. Club-тың Зак Хэндлен эпизодқа "D" бағасын берді, сценарийді нашар және қайталанатын, ал режиссураны әлсіз деп сипаттады. Ол эпизодта күлкілі сәттер болғанын және кейбір бөліктерінде "төмен бюджетті фильмнің тартымдылығы" бар екенін қосты. "Олар не ойлады?" кітабында: Телевизия тарихындағы 100 ең ақымақ оқиғалар авторы Дэвид Хофстед эпизодты 71-ші орынға қойды. "Жұлдыз жолы: Deep Space Nine" сериясының "Ұлы Ференги" эпизодында мәйітті жандандыру үшін Споктың мисыз денесін қашықтан басқаруға арналған ұқсас құрылғы қолданылды. Швециялық синтез-поп тобы S. P. O. C. K 1993 жылғы "Five Year Mission" альбомында "Mr. Spock's Brain" әнін жариялады. Фиш рок тобы "Споктың миы" атты әнді орындайды. Бұл эпизодқа "Қазіргі заманғы принциптер: микроэкономика" кітабында Тайлер Коуэн мен Джордж Мейсон университетінің Алекс Табаррок сілтеме жасады, экономиканы басқарудың дерлік мүмкін еместігінің мысалы ретінде, тіпті Споктың миы да экономиканы басқара алмайды. "Жұлдыз жолының" атқарушы продюсері Роберт Х. Джастман "Жұлдыз жолы: шындық" кітабында "Энтерпрайз" экипажы құтқарып алғаннан кейін Споктың миы операция кезінде "басып алып, доктор МакКойға оны Споктың бас сүйегіне қалай қайта орналастыру керектігін нақты айтады" деп еске түсірді. 2012 жылы The A. V. Club бұл эпизодты түпнұсқалық сериалдың "көруге міндетті" он эпизодының бірі деп атады. 2013 жылы Wired журналы бұл эпизодты түпнұсқалық телесериалдың ең төмен бағаланған он эпизодының бірі деп атады, оның ең нашар эпизод ретінде қарастырылғанына қарамастан, ол "Жұлдыз жолының" тарихында ерекше орын алады. Алайда, олар 2015 жылы түпнұсқалық сериалды көруге арналған нұсқаулықтарында осы эпизодты өткізіп жіберуге болатындығын айтты. 2016 жылы Syfy бұл эпизодты "Жұлдыз жолы" франшизасының эпизодтарының тобына қосты, олар көбінесе ұнамайды, бірақ "екінші мүмкіндікке лайық" деп санайды. 2017 жылы ScreenRant бұл эпизодты "Жұлдыз жолы" франшизасының барлық эпизодтарының, соның ішінде кейінгі сериалдардың, бірақ "Жұлдыз жолы: Discovery" алдындағы үшінші ең нашар эпизоды деп бағалады. 2018 жылы CBR бұл эпизодты "көруге міндетті" "Жұлдыз жолы" эпизодтарының тізіміне енгізді. Голливудтың түпнұсқалық сериалдың барлық эпизодтарын рейтингтеуі бойынша осы эпизод 79 эпизодтың ішінде 78-ші орынды иеленді. CBS News "Споктың миы" эпизодын түпнұсқалық сериалдың ең нашар эпизодтарының бірі деп атады. Digital Fox 2018 жылға дейінгі барлық "Жұлдыз жолы" эпизодтарының арасында "Споктың миы" эпизодын ең нашар эпизод деп бағалады. 2017 жылы Den of Geek бұл эпизодты түпнұсқалық сериалдың екінші "ең жақсы нашар" эпизоды деп атады.

Шығарылымдар

Эпизод 1993 жылдың 21 желтоқсанында Жапонияда «Жұлдызды жол: Түпкі серия» 3-ші маусымның толық LaserDisc жинағының бір бөлігі ретінде жарық көрді. Осы және басқа эпизодтардың трейлері де қосылды, эпизодта ағылшын және жапон тілдерінде дыбыс жолдары бар болды.