Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
"Споктың миы" – американдық ғылыми-фантастикалық телесериал "Жұлдыз жолының" үшінші маусымын ашқан тұңғыш эпизод. Авторы Джин Л. Кун (Ли Кронин псевдонимімен) және режиссері Марк Дэниелс. Эпизодта Мардж Дусай сомдаған ғарыштан келген әйел "Энтерпрайз" кемесіне телепортталады, содан кейін экипаждың қалған бөлігін қауырсыздандырып, Споктың миын хирургиялық жолмен алып тастайды. Капитан Кирк пен экипаж Споктың денесі қырықпай тұрып, оны табуға және қайта орнатуға азын-аулақ уақыттары бар. Сериалдың ең нашар эпизоды саналатын бұл эпизод, NBC телеарнасы шоуды жұма күндері кешкі 8:30-дан кешкі 10-ға ауыстырғаннан кейін тұңғыш рет көрсетілді.
"Spock's Brain" is the third season premiere episode of the American science fiction television series Star Trek. Written by Gene L. Coon (under the pseudonym Lee Cronin) and directed by Marc Daniels, it was first broadcast on September 20, 1968. During the episode, an alien female played by Marj Dusay beams aboard the Enterprise and, after incapacitating the rest of the crew, surgically removes Spock's brain. Captain Kirk and the crew have just hours to locate and restore it before Spock's body dies. Widely regarded as the worst episode of the series, it was the first to air after NBC moved the show from 8:30 p. m. to 10 p. m. on Friday nights.
Сюжет
«Энтерпрайз» федерациялық ғарыш кемесі, капитан Кирк басқаруымен, белгісіз бір ғарыш кемесімен кездеседі, одан мистик әйел «Энтерпрайз» көпіріне телепортталады. Ол бүкіл экипажды естен шығарып, содан кейін олардың әрқайсысын тексеріп, әсіресе вулкандық бірінші офицер Спокқа қызығушылық танытады. Экипаж оянғанда, бас дәрігер доктор МакКой Споктың миы хирургиялық жолмен алынған күйде екенін анықтайды. Оның ерекше вулкандық физиологиясының арқасында Споктың денесі осы күйде жиырма төрт сағаттан аспайды, бұл капитан Киркке ұрланған миын қалпына келтіруге уақыт береді. «Энтерпрайз» ғарыш кемесінің иондық іздері Сигма Драконис жүйесінің алтыншы планетасына, мұз дәуірінің ортасындағы қатал әлемге жетеді. Қону тобына ер адамдардың тобы шабуыл жасайды, ал тұтқынға алынған шабуылшы Киркті «басқалар» туралы ескертеді, олар «құмар мен азап берушілер» деп те аталады. Кирк оның түріндегі әйелдер туралы сұрайды, бірақ оған тек таңғалумен жауап береді. Доктор МакКой құтқару тобына қосылады, оны Споктың қозғалмалы денесі ертіп жүреді, оны МакКой жасаған құрылғы басқарады. Олар жер астына түсіп, Лұма есімді әйелмен кездеседі. Сұраққа жауап бергенде, Лұма бала сияқты ойлайды. Споктың дауысы коммуникатор арқылы естіледі, бірақ әңгіме одан әрі жалғасудан бұрын, Кирк пен оның тобы тұтқындалады. Топ әйелдердің жетекшісі Караның алдына әкелінеді, ол «Энтерпрайз» көпірінде пайда болған әйел. Кирк Споктың миымен не істегендерін білуді талап етеді, бірақ Кара мидың не екенін түсінбейтінін айтады, «Ми, ми! Ми деген не?» деп сұрайды. Олар мидың қызметін түсіндіруге тырысқанда, олар іздеген нәрсе – «Басқарушы» екенін түсінеді, ал жер асты цивилизациясы оған толық тәуелді. Құтқару тобы Споктың сигналдары бойынша оның миы орналасқан басқару бөлмесіне жетеді. Қара оларға миды алуға қажетті дағдыларды «Ұстаз» деп аталатын машина бергенін және осылайша алынған білім үш сағаттан аспайтынын айтады. МакКой өзі Ұстазды пайдалануға шешім қабылдайды, содан кейін Споктың миын қалпына келтіру процедурасын тез бастайды. МакКойдың жаңа білімі операция аяқталғанға дейін әлсірей бастайды, бірақ Спок МакКойдың сөйлеу қабілетін қалпына келтіргеннен кейін көмек көрсетеді. Бақылаушысыз, Кара әйелдердің өмір сүруінен қорқады, бірақ Кирк оларға ерлер мен әйелдер жер бетінде бірге өмір сүруді үйрене алатынына сендіреді. МакКойдың қатты наразылығына қарамастан, Спок Сигма Драконис VI мәдениетінің ұзақ тарихын айтады.
The Federation starship USS Enterprise, under the command of Captain Kirk, encounters an alien ship, from which a mysterious woman beams onto the Enterprise bridge. She stuns the entire crew then examines each of them, taking particular interest in the Vulcan First Officer Spock. When the crew awakens, Chief Medical Officer Dr. McCoy finds Spock in sick bay with his brain surgically removed. Because of his unusual Vulcan physiology, Spock's body can be kept alive in this state for no more than twenty four hours, giving Captain Kirk that much time to recover his stolen brain. The Enterprise follows the alien ship's ion trail to the sixth planet of the Sigma Draconis system, a harsh world in the middle of an ice age. A band of male inhabitants attack the landing party, and a captured attacker warns Kirk about the "others", also known as "the givers of pain and delight". Kirk asks about the females of his kind, but is met only with bewilderment. The landing party is joined by Dr. McCoy, accompanied by Spock's mobile body, controlled by a device McCoy has fashioned. The party travels deep underground and encounters a woman named Luma. When questioned, Luma shows the mentality of a child. Spock's voice is heard through a communicator, but before the conversation goes further, Kirk and his party are captured. The party is brought before the leader of the women, Kara, the same woman who appeared on the Enterprise bridge. Kirk demands to know what they have done with Spock's brain, but Kara claims she does not understand what a brain is, exclaiming "Brain and brain! What is brain?" As they try to explain the function of a brain, she realizes that what they are seeking is the "Controller", on which the underground civilization is completely dependent. The landing party escapes and follows Spock's signals to a control room where his brain has been placed. Kara tells them that the skills needed to remove a brain were provided by a machine called the "Teacher", and that knowledge so obtained lasts no more than three hours. McCoy decides to use the Teacher himself, and then quickly begins the procedure to restore Spock's brain. McCoy's new knowledge begins to fade before the operation is complete, but Spock provides assistance after McCoy reestablishes Spock's ability to speak. Without their Controller, Kara fears for the women's existence, but Kirk assures her that the men and women can learn to survive together on the surface. Much to McCoy's dismay, Spock recites a protracted history of the culture of Sigma Draconis VI.
Өндіріс
Эпизодты бұрынғы "Жұлдызды жол" өндірушісі Джин Л. Кун "Ли Кронин" атты псевдоним астында жазған.
The episode was written by former Star Trek producer Gene L. Coon under the pseudonym "Lee Cronin".
Қабылдау
Эпизодты жанкүйерлер және оның өндірісіне қатысқандар сериалдың ең нашар эпизоды деп санайды. Уильям Шатнер оны сериалдың ең нашар эпизодтарының бірі деп сипаттап, сюжетті NBC басшыларына жасалған "құрмет" деп атады, олар шоудың бюджетін қысқартты және оны қолайсыз эфир уақытына орналастырды. Леонард Нимой: "Шын айтарым, осы эпизодты түсіру кезінде мен ұялдым – бұл сезім мені "Жұлдыз жолының" соңғы маусымында көп рет қамтыды". The A.V. Club-тың Зак Хэндлен эпизодқа "D" бағасын берді, сценарийді нашар және қайталанатын, ал режиссураны әлсіз деп сипаттады. Ол эпизодта күлкілі сәттер болғанын және кейбір бөліктерінде "төмен бюджетті фильмнің тартымдылығы" бар екенін қосты. "Олар не ойлады?" кітабында: Телевизия тарихындағы 100 ең ақымақ оқиғалар авторы Дэвид Хофстед эпизодты 71-ші орынға қойды. "Жұлдыз жолы: Deep Space Nine" сериясының "Ұлы Ференги" эпизодында мәйітті жандандыру үшін Споктың мисыз денесін қашықтан басқаруға арналған ұқсас құрылғы қолданылды. Швециялық синтез-поп тобы S. P. O. C. K 1993 жылғы "Five Year Mission" альбомында "Mr. Spock's Brain" әнін жариялады. Фиш рок тобы "Споктың миы" атты әнді орындайды. Бұл эпизодқа "Қазіргі заманғы принциптер: микроэкономика" кітабында Тайлер Коуэн мен Джордж Мейсон университетінің Алекс Табаррок сілтеме жасады, экономиканы басқарудың дерлік мүмкін еместігінің мысалы ретінде, тіпті Споктың миы да экономиканы басқара алмайды. "Жұлдыз жолының" атқарушы продюсері Роберт Х. Джастман "Жұлдыз жолы: шындық" кітабында "Энтерпрайз" экипажы құтқарып алғаннан кейін Споктың миы операция кезінде "басып алып, доктор МакКойға оны Споктың бас сүйегіне қалай қайта орналастыру керектігін нақты айтады" деп еске түсірді. 2012 жылы The A. V. Club бұл эпизодты түпнұсқалық сериалдың "көруге міндетті" он эпизодының бірі деп атады. 2013 жылы Wired журналы бұл эпизодты түпнұсқалық телесериалдың ең төмен бағаланған он эпизодының бірі деп атады, оның ең нашар эпизод ретінде қарастырылғанына қарамастан, ол "Жұлдыз жолының" тарихында ерекше орын алады. Алайда, олар 2015 жылы түпнұсқалық сериалды көруге арналған нұсқаулықтарында осы эпизодты өткізіп жіберуге болатындығын айтты. 2016 жылы Syfy бұл эпизодты "Жұлдыз жолы" франшизасының эпизодтарының тобына қосты, олар көбінесе ұнамайды, бірақ "екінші мүмкіндікке лайық" деп санайды. 2017 жылы ScreenRant бұл эпизодты "Жұлдыз жолы" франшизасының барлық эпизодтарының, соның ішінде кейінгі сериалдардың, бірақ "Жұлдыз жолы: Discovery" алдындағы үшінші ең нашар эпизоды деп бағалады. 2018 жылы CBR бұл эпизодты "көруге міндетті" "Жұлдыз жолы" эпизодтарының тізіміне енгізді. Голливудтың түпнұсқалық сериалдың барлық эпизодтарын рейтингтеуі бойынша осы эпизод 79 эпизодтың ішінде 78-ші орынды иеленді. CBS News "Споктың миы" эпизодын түпнұсқалық сериалдың ең нашар эпизодтарының бірі деп атады. Digital Fox 2018 жылға дейінгі барлық "Жұлдыз жолы" эпизодтарының арасында "Споктың миы" эпизодын ең нашар эпизод деп бағалады. 2017 жылы Den of Geek бұл эпизодты түпнұсқалық сериалдың екінші "ең жақсы нашар" эпизоды деп атады.
The episode is generally regarded by fans, and those who took part in its production, as the worst episode of the series. William Shatner described it as one of the series' worst episodes, calling the plot a "tribute" to NBC executives who slashed the show's budget and placed it in a bad time slot. Leonard Nimoy wrote: "Frankly, during the entire shooting of that episode, I was embarrassed—a feeling that overcame me many times during the final season of Star Trek." Zack Handlen, of The A. V. Club, gave the episode a "D" rating, describing the writing as bad and repetitive and the direction as weak. He added that it had its funny moments and some parts had "a lumpy B movie charm". In his book What Were They Thinking? The 100 Dumbest Events in Television History, author David Hofstede ranked the episode at No. 71 on the list. A device similar to that used to remotely operate Spock's brainless body is used in the episode "The Magnificent Ferengi" of Star Trek: Deep Space Nine to animate a cadaver. Swedish synthpop band S. P. O. C. K has featured "Mr. Spock's Brain" on their 1993 album "Five Year Mission". The rock band Phish performs a song entitled "Spock's Brain". The episode was referenced in Modern Principles: Microeconomics by Tyler Cowen and Alex Tabarrok of George Mason University as an example of how it is virtually impossible to have a command economy, in that not even Spock's brain could run an economy. Star Trek co producer Robert H. Justman recalled in the book Inside Star Trek The Real Story that he was the person who suggested that Spock's brain, after being rescued by the Enterprise crew, actually "takes over during surgery and instructs Dr. McCoy exactly how to go about reinserting it back where it came from inside Spock's skull". In 2012, The A. V. Club ranked this episode as one of top ten "must see" episodes of the original series. In 2013, Wired magazine ranked this episode one of the top ten most underrated episodes of the original television series, noting that despite it being regarded as the worst episode it occupies a special place in Star Trek lore. However, they also suggested this episode was skippable in their binge watching guide for the original series in 2015. In 2016, Syfy included this episode in a group of Star Trek franchise episodes they felt were commonly disliked but "deserved a second chance". In 2017, this episode was rated the third worst episode of all episodes of the Star Trek franchise, including the later series but before Star Trek: Discovery, by ScreenRant. In 2018, CBR included this episode in a list of Star Trek episodes that are "so bad they must be seen". A ranking of every episode of the original series by Hollywood placed this episode 78th out of 79 episodes. CBS News listed "Spock's Brain" as one of the worst in the original series. Digital Fox ranked "Spock's Brain" as the number one worst episode of all Star Trek up to 2018. In 2017, Den of Geek ranked this episode as the second "best worst" Star Trek episode of the original series.
Шығарылымдар
Эпизод 1993 жылдың 21 желтоқсанында Жапонияда «Жұлдызды жол: Түпкі серия» 3-ші маусымның толық LaserDisc жинағының бір бөлігі ретінде жарық көрді. Осы және басқа эпизодтардың трейлері де қосылды, эпизодта ағылшын және жапон тілдерінде дыбыс жолдары бар болды.
The episode was released in Japan on December 21, 1993, as part of the complete season 3 LaserDisc set, Star Trek: Original Series log.3. A trailer for this and the other episodes was also included, and the episode had English and Japanese audio tracks.