Кіріспе

Сутегінің терең қызыл спектральдық сызығы

Сутегінің альфа сызығы, көбінесе H альфа немесе Hα деп қысқартылады, – сутегі атомының терең қызыл түсті көрінетін спектральдық сызығы. Оның толқын ұзындығы ауада 656,28 нм, ал вакуумда 656,46 нм-ге тең. Бұл Балмер сериясының бірінші спектральдық сызығы және электрон сутегі атомының үшінші ең төменгі энергия деңгейінен екінші деңгейге түскен кезде пайда болады. H альфа астрономияда қолданылады, оның сәулеленуін эмиссиялық тұмандықтардан және Күн атмосферасының құбылыстарынан, соның ішінде күн жарқындарынан және хромосферадан байқауға болады.

Сүзгі

H-альфа сүзгісі – әдетте H-альфа толқын ұзындығына центрленген жарықтың тар жолағын өткізуге арналған оптикалық сүзгі. Бұл сүзгілер көп қабатты (~50) вакуумдық жабынмен жасалған дихроидты сүзгілер болуы мүмкін. Бұл қабаттар қажетті жолақтан басқа барлық толқын ұзындықтарын сүзуге мүмкіндік беретін интерференциялық эффектіні тудыру үшін таңдалады. Жеке алғанда, H-альфа дихроидты сүзгілер астрофотографияда және жарық ластануының әсерін азайту үшін пайдалы. Олардың Күн атмосферасын бақылау үшін жеткілікті тар жолақтылығы жоқ. Күнді бақылау үшін әлдеқайда тар жолақты сүзгіні үш бөліктен құрастыруға болады: әдетте қажетсіз толқын ұзындықтарының көп бөлігін жұтатын қызыл шыныдан жасалған «энергияны тоқтату сүзгісі», H-альфа эмиссиялық сызығына және басқа да бірнеше толқын ұзындықтарын өткізетін Fabry–Pérot эталоны, сондай-ақ H-альфа сызығын өткізіп, эталон арқылы өткен басқа толқын ұзындықтарын тоқтататын «тоқтату сүзгісі» – дихроидты сүзгі. Бұл комбинация H-альфа эмиссиялық сызығына центрленген жарықтың тар (<0,1 нм) толқын ұзындығы диапазонынан ғана өтеді. Эталондық және дихроидты интерференциялық сүзгілердің физикасы негізінен бірдей (беттер арасында жарық шағылысуының конструктивті/деструктивті интерференциясына негізделген), бірақ іске асыру әдісі әртүрлі (дихроидты интерференциялық сүзгі ішкі шағылысулардың интерференциясына, ал эталон салыстырмалы түрде үлкен ауа кеңістігіне сүйенеді). H-альфа жарығында көрінетін құбылыстардың (мысалы, жылдам қозғалатын шығыңқылар мен жарқылдар) жоғары жылдамдықтарына байланысты, күн H-альфа эталондары көбінесе (температураны немесе ауа тығыздығын өзгерту арқылы) Допплер эффектісіне бейімделу үшін реттелуі мүмкін. Әуесқойларға арналған коммерциялық H-альфа сүзгілері әдетте жолақтың енін Ангстрем бірліктерінде көрсетеді және әдетте 0,7 Å (0,07 нм) құрайды. Екінші эталонды пайдалану арқылы бұл көрсеткішті 0,5 Å-ға дейін төмендетуге болады, бұл Күн дискісінде байқалатын егжей-тегжейлердің контрастын жақсартады. Льот сүзгісін қолдану арқылы одан да тар жолақты сүзгі жасауға болады.