Уэльс ұлттық операсы: тарих және дамуы

Кіріспе

Уэльстің Кардифф қаласында орналасқан театр компаниясы – Уэльстің Ұлттық операсы (WNO) (Opera Cenedlaethol Cymru) – Уэльстің Кардифф қаласында орналасқан опера компаниясы; ол алғашқы қойылымдарын 1946 жылы көрсетті. Компания бастапқыда негізінен әуесқойлар тобы ретінде құрылып, 1973 жылға қарай толық кәсіби ансамбльге айналды. Бастапқыда компания Кардиффте жыл сайынғы бір апталық маусым өткізіп, кейіннен өз кестесін кеңейтіп, штаттық хор мен оркестрімен жыл бойы жұмыс істейтіндей болды. «Нью-Йорк Таймс» газеті оны «Еуропадағы ең үздік опералық ансамбльдердің бірі» деп сипаттады. Уэльстің Ұлттық опера компаниясы алғаш рет 1890 жылы құрылды. Жергілікті газетте «дауыстық музыкаға құштар халықтың неліктен бұрын тұрақты ұлттық операны құрмағаны» таңғаларлық екені жазылды. Компания валлий композиторы Джозеф Парридің операларын Кардиффте және Уэльс бойынша гастрольдік қойылымдарда орындады. Көптеген қойылымдарда Лондон сахнасынан шақырылған кәсіби әншілермен бірге, негізінен әуесқойлар тобы Парридің 1878 және 1890 жылдары жазылған «Блодвен» және «Ариенвен» операларын орындады. Кардиффтің Үлкен опера қоғамы 1924 жылдан 1934 жылға дейін жұмыс істеді. Ол «Фауст», «Кармен» және «Il trovatore» сияқты танымал опералардың бір апталық жыл сайынғы маусымдарын ұйымдастырды, және бұл қоғам да, оның алдыңғысы сияқты, негізінен әуесқойлар тобынан және шақырылған кәсіби режиссерлерден тұрды. Осы екі кәсіпорыннан басқа, 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында Уэльстегі опера Англиядан келген труппалармен ұсынылды. Олар жоспарларын жариялады және 1943 жылдың желтоқсанында әлеуетті демеушілердің бас қосылысын өткізді; сол бас қосылыста ұйымның атауы «Уэльстің Ұлттық опера компаниясы» деп өзгертілді. 1944 жылдың қаңтарына қарай компанияның алғашқы репетицияларын өткізуге мүмкіндік туды. Оуэн жергілікті кәсіпкер У. Х. (Билл) Смиттиді (1894–1968) жұмысқа алды, ол бизнес-менеджер ретінде жұмыс істеуге келісті. Компанияның болашағына күмәнмен қараған Смит 1948 жылдан бастап жиырма жыл бойы оның басты ықпалына, қаржы жинаушысы мен төрағасына айналды.

Theatre company based in Cardiff, Wales

Welsh National Opera (WNO) (Opera Cenedlaethol Cymru) is an opera company based in Cardiff, Wales; it gave its first performances in 1946. It began as a mainly amateur body and transformed into an all professional ensemble by 1973. In its early days the company gave a single week's annual season in Cardiff, gradually extending its schedule to become an all year round operation, with its own salaried chorus and orchestra. It has been described by The New York Times as "one of the finest operatic ensembles in Europe". The first Welsh National Opera Company was formed in 1890. A local newspaper commented that it was remarkable that "a race of people to whom vocal music is a ruling passion should not generations ago have established a permanent national opera". The company gave performances of operas by the Welsh composer Joseph Parry in Cardiff and on tour in Wales. The company, predominantly amateur with some professional guest singers from the London stage, gave numerous performances of Parry's Blodwen and Arienwen, composed in 1878 and 1890 respectively. A Cardiff Grand Opera Society ran from 1924 to 1934. It presented week long annual seasons of popular operas including Faust, Carmen and Il trovatore, and like its predecessor was mainly an amateur body, with professional guest principals. Apart from the productions of these two enterprises, opera in Wales in the late 19th and early 20th centuries was generally presented by visiting companies from England. They publicised their plan and held a general meeting of potential supporters in December 1943; at that meeting the name of the proposed organisation was changed to "Welsh National Opera Company". By January 1944 plans were far enough advanced for the company's first rehearsals to be held. Owen recruited a local businessman, W. H. (Bill) Smith (1894–1968), who agreed to serve as business manager. At first doubtful of the company's prospects, Smith became its dominant influence, leading fund raiser, and chairman for twenty years from 1948.

Алғашқы жылдар

Жаңа компания өзінің тұңғыш қойылымын 1946 жылдың 15 сәуірінде Кардиффтегі Уэльс принці театрында Cavalleria rusticana және Pagliacci екі пьесасымен жасады. Оркестр кәсіби болды, негізінен BBC Уэльс оркестрінің мүшелерінен құралды; барлық әншілер әуесқойлар болды, тек Ковент-Гарден мен Садлерс-Уэллсте жақсы танымал тенор Тюдор Дэвис емес, ол Pagliacci-де Канио рөлін орындады. Бір апталық маусымда жаңа компания сонымен қатар Фауст операсын қойды, онда Дэвис атақты рөлді ойнады. Карьерасының соңына жақындаған кезінде ол билет сату бойынша айтарлықтай тартымды болды, және компания толық залдарда өнер көрсетті. Оуэн Cavalliera rusticana қойылымдарының дирижері болды, сонымен қатар 1952 жылға дейін компанияның музыкалық жетекшісі қызметін атқарды, бірақ денсаулығы нашар болғандықтан компанияның басқа да қойылымдарын жүргізбеді. Оның әріптесі, хормейстер Айвор Джон, алғашқы маусымдағы Pagliacci және Фауст операларын басқарды. 1948 жылы ұйым шектеулі серіктестік ретінде тіркелді, ал Кардифф маусымы бір аптадан екі аптаға дейін ұзартылды. "Таймс" газеті де хорды жоғары бағалады: "Ол денелі, жеңіл, ырғақты тұрақты, және ең бастысы, шаршамайтын және спонтанды жаңалыққа толы". Осы уақытқа дейін компания өзінің репертуарын кеңейтіп, Carmen, La traviata, Madame Butterfly, Хоффманның әңгімелері, Таратылған қалыңдық және Die Fledermaus операларын қосты. Павильон акустикалық жағынан жақсы болмады және оркестрлік шұңқыры болмады; екі жылдан кейін компания қайтадан Жаңа Театрға көшті, онда ол келесі елу жыл бойы Кардиффте маусымдар өткізді. 1952 жылғы маусым ерекше қызығушылық тудырды, өйткені ол сол кезде сирек кездесетін Verdi-дің Nabucco операсын қосты. 1956 жылы I Lombardi және 1960 жылы The Battle of Legnano, қысқартылған атауымен The Battle опералары қойылды. 1952 жылғы Nabucco WNO-ның костюмдері мен декорациялары арнайы жасалған (Патрик Робертсонның жұмысы) алғашқы қойылымы болды, бұрын олар жалға алынған болатын. 1953 жылы компания Уэльс композиторының алғашқы туындысын сахналады: Арвел Хьюздің Menna операсын. Сол жылы WNO Уэльстен тыс жерлерде алғаш рет өнер көрсетті, сәуір айында Борнмут қаласында бір апта, қазан айында Манчестерде бір апта ойнады. "Манчестер Guardian" газеті солистердің өнерін жоғары бағалады, бірақ хорды көңіл көншітпеді, Nabucco және Il trovatore операларында да. "The Musical Times" журналының бір рецензенты күнделікті жұмысынан тыс жерлердегі қойылымдар үшін толық әуесқой хорын жинаудың қиындықтарына тоқталды. 1956 жылдың жазында Садлерс-Уэллстегі екінші маусымда Nabucco, I Lombardi және Lohengrin опералары қойылды, олар жақсы пікірлерге ие болды. "Оңтүстік Уэльс Аргусы" газетінің Кеннет Лавленд "Stroller" псевдонимімен жазған мақаласында: "Бүгін түнде мен Ислингтондағы Angel жұмысшы көшелерінде Уэльс үшін сіздердің барлық арфаларыңыздан немесе саяхатшы саясаткерлерден гөрі көп жұмыс істейтін ерлер мен әйелдердің куәсі болдым". 1950 жылдардың ортасына қарай кәсіби әншілер көптеген қойылымдарда басты рөлдерге тартылды; олардың қатарында Уолтер Мидгли Tosca және La bohème (1955) операларында, Раймунд Херинкс Mefistofele (1957) операсында және Джоан Хаммонд Madame Butterfly (1958) операсында болды. 1960 жылдары компания өзінің репертуарын кеңейтуді жалғастырды. Оның алғашқы Вагнер операсы - Lohengrin және алғашқы Моцарт операсы - The Marriage of Figaro 1962 жылы Чарльз Гроувздың дирижерлігімен қойылды. 1960 жылы тағы бір Уэльс операсы, Хьюздің Serch yw'r Doctor ("Love, the Doctor") қойылды. Компанияның қонақтарында болған әншілер арасында 1966 жылы Don Pasquale операсында басты рөлді ойнаған Джерайнт Эванс және келесі жылы сол рөлді ойнаған Иан Уоллес болды. Эванс сондай-ақ 1966 жылы Don Giovanni операсындағы Лепорелло және 1969 жылы Falstaff рөлінде де ойнады. Әуесқойлықтан кәсібилікке біртіндеп ауысу 1968 жылы жалғасты, онда хорды алғаш рет кіші, кәсіби әншілер тобы толықтырды; әуесқойлық пен кәсіби хоршылар араласқан келесі бес жылда жалғасты. 1960 жылдардың соңында WNO компаниясы жыл бойы жұмыс істеді, оның құрамында 8 жалақылы бас әнші, 57 қонақ солист және 90 әуесқой және 32 кәсіби хор болды. Борнмут музыканттарынан басқа, компания түрлі орындарға Ливерпульдің Корольдік филармониясы, Бирмингем қаласының симфониялық оркестрі мен Ольстер оркестрлерін шақырды. Онжылдықтың соңғы маусымында 32 спектакль Кардиффте және 61-і Ұлыбританияның басқа жерлерінде қойылды. Негізгі компаниядан басқа, WNO екі кіші топты ұстады: біреуі оркестрмен бірге Уэльстің қалаларын аралады, екіншісі, фортепианомен бірге 12 әншіден тұратын, Уэльс пен Англияның 79 қаласын аралады. WNO онжылдықта жас әншілерді оқыту бойынша өз бағдарламасын енгізді. 1975 жылы сыншы Родни Милнес WNO-ның қойылымдары туралы былай деді:
Мен ең болмағанда, сирек кездесетін, мақтан тұтатын, немесе қателікке толы қойылымдарды көрген емеспін, сондай-ақ жалықтыратын қойылымдарды да көрген емеспін. Компанияның ең үлкен артықшылығы - оның жұмысы ең алдымен композиторлар мен көрермендерге қызмет етуге бағытталғандығы, абстрактілі "престиж" немесе жеке тұлғалардың мақтаныштары мен амбицияларына емес, және осы тұрғыдан алғанда ол бірегей дерлік. 1973 жылы Желиоттың WNO-дағы Бриттеннің Billy Budd операсының қойылымы, онда Аллен басты рөлді орындады, Швейцарияда көрсетілді, екі жылдан кейін ол Барселонада қойылды. Компания 1979 жылы Доминион Театрында өткен Amoco Opera фестиваліне қатысып, Лондонға оралды, The Makropoulos Case, The Magic Flute, Ernani, Madame Butterfly және Tristan and Isolde операларын толық залдарда көрсетті. Компанияның дәстүрлі түрде итальяндық репертуарға басымдық беруі он жылдық ішінде жаңартылды: қойылымдардың арасында WNO-ның Рихард Штраустың Elektra операсын алғаш рет сахналауы (1978) болды. Жаңа Уэльс туындысы, Алун Ходдиноттың The Beach of Falesá операсы 1974 жылы көрсетілді. 1970 жылдары компаниямен бірге өнер көрсеткен қонақ әртістердің арасында баритон Тито Гобби (1972 жылы Falstaff рөлінде) және дирижерлер Джеймс Левайн (1970 жылы Aida операсы) және Реджинальд Гудолл (1979 жылы Tristan and Isolde операсы) болды. 1970 жылдардың соңында WNO Кардиффтегі Уэльс драмалық компаниясымен бірігіп, Уэльс Ұлттық опера және драма компаниясы болып құрылды. Драмалық компанияның жұмысы үнемі сынға ұшырады, Уэльс өнер кеңесі оның грантын қысқарды, және серіктестік 1979 жылы Уэльс драмалық компаниясының ресми жабылуымен аяқталды.

The new company made its debut at the Prince of Wales Theatre, Cardiff on 15 April 1946 with a double bill of Cavalleria rusticana and Pagliacci. The orchestra was professional, mostly drawn from members of the BBC Welsh Orchestra; all the singers were amateurs, except for Tudor Davies, a tenor well known at Covent Garden and Sadler's Wells, who sang Canio in Pagliacci. During the week long season the new company also staged Faust, with Davies in the title role. Although nearing the end of his career he was a considerable box office draw, and the company played to full houses. Although Owen was the conductor for the performances of Cavalliera rusticana, and remained as musical director of the company until 1952, his health was fragile and he conducted none of the company's other productions. His colleague, the chorus master, Ivor John, was in charge of the first season's Pagliacci and Faust. In 1948 the organisation was registered as a limited company, and the Cardiff season was extended from one week to two. The Times also praised the chorus: "It has body, lightness, rhythmic precision, and, most welcome of all, unflagging and spontaneous freshness." By this time the company had expanded its repertoire to take in Carmen, La traviata, Madame Butterfly, The Tales of Hoffmann, The Bartered Bride and Die Fledermaus. The Pavilion was acoustically mediocre and lacked an orchestra pit; two years later the company moved again, to the New Theatre where it played Cardiff seasons across the next fifty years. The 1952 season attracted particular interest because it included what was then a rarity: Verdi's Nabucco. I Lombardi in 1956, and The Battle of Legnano, under the shortened title The Battle, in 1960. The 1952 Nabucco was the WNO's first production for which costumes and scenery were specially designed (by Patrick Robertson) rather than hired. In 1953 the company staged its first work by a Welsh composer: Menna by Arwel Hughes. The same year marked WNO's first appearances outside Wales, playing a week at Bournemouth in April, and a week at Manchester in October, when The Manchester Guardian found the soloists first rate but the chorus disappointing, in both Nabucco and Il trovatore. A reviewer in The Musical Times commented on potential difficulties in assembling the wholly amateur chorus for performances beyond daily travelling range of their day jobs. The second season at Sadler's Wells in the summer of 1956, included productions of Nabucco, I Lombardi and Lohengrin, achieving rave reviews. Kenneth Loveland of the South Wales Argus wrote a glowing piece under his byline 'Stroller' "Tonight, amongst working class streets of the Angel, Islington, I was privileged to witness a body of men and women doing more for Wales than all your sounding harps or tub thumping politicians". By the mid 1950s professional singers were cast in leading roles in most productions; they included Walter Midgley in Tosca and La bohème (1955), Raimund Herincx in Mefistofele (1957), and Joan Hammond in Madame Butterfly (1958). During the 1960s the company continued to widen its range. Its first Wagner production, Lohengrin, and its first Mozart, The Marriage of Figaro, were both performed in 1962, conducted by Charles Groves. Another Welsh opera, Hughes's Serch yw'r Doctor ("Love, the Doctor") was staged in 1960. Established singers guesting with the company included Geraint Evans who played the title role in Don Pasquale in 1966, and Ian Wallace in the same part the following year. Evans was also seen as Leporello in Don Giovanni in 1966 and as Falstaff in 1969. The gradual switch from amateur to professional continued in 1968, when for the first time the chorus was supplemented by a smaller, professional group of singers; the mix of amateur and professional choristers continued over the next five years. At the end of the 1960s the main WNO company, now a year round operation, consisted of 8 salaried principal singers, 57 guest soloists and a chorus of 90 amateurs and 32 professionals. As well as the Bournemouth players, the company engaged the Royal Liverpool Philharmonic, City of Birmingham Symphony and Ulster orchestras for different venues. In the last season of the decade 32 performances were given in Cardiff and 61 elsewhere in the UK. In addition to the main company, WNO maintained two smaller groups: one, with orchestra, toured Welsh towns, the other, consisting of 12 singers with piano, toured 79, mostly small, towns in Wales and England. WNO instituted its own training scheme for young singers during the decade. The critic Rodney Milnes wrote in 1975 about WNO's productions:
I have never seen, well, hardly ever, a pretentious, silly or seriously misguided production, and neither have I seen a dull one. The company's greatest virtue is that its work is dedicated above all to the service of composers and audiences, and not to some abstract notion of "prestige" nor to the vanity or ambition of individuals, and in this it is almost unique.|
In 1973 Geliot's WNO staging of Britten's Billy Budd with Allen in the title role was presented on a Swiss tour, and two years later it was given in Barcelona. The company returned to London with its participation in the Amoco Festival of Opera at the Dominion Theatre in 1979, presenting The Makropoulos Case, The Magic Flute, Ernani, Madame Butterfly, and Tristan and Isolde to capacity audiences. The company's traditional preference for the Italian repertoire was partly redressed during the decade: productions include WNO's first staging of a Richard Strauss opera, Elektra, in 1978. A new Welsh work, Alun Hoddinott's The Beach of Falesá, was presented in 1974. Among the guest artists who appeared with the company in the 1970s were the baritone Tito Gobbi, as Falstaff (1972), and the conductors James Levine (Aida, 1970) and Reginald Goodall (Tristan and Isolde, 1979). In the late 1970s WNO combined with the Cardiff based Welsh Drama Company, becoming the Welsh National Opera and Drama Company. The work of the drama company came under continued criticism, the Welsh Arts Council cut its grant, and the partnership ended in 1979 with the formal closure of the Welsh Drama Company.

1980 жылдар

1980 жылдары WNO ауқымы кеңейе берді. Компания репертуарына Гендельдің (“Роделинда”, 1981) және Мартинудың (“Грек құмарлығы”, 1981) опералары қосылды, ал 1983 жылы WNO-ның алғашқы “Ринг” циклында “Рейнингольд” қойылды, одан кейін келесі екі жылда циклдің қалған үш операсы сахналанды. “Das Rheingold”, “Siegfried” және “Götterdämmerung” операларын компанияның музыкалық директоры Ричард Армстронг дирижерлік етті, ал “Die Walküre” (1984) операсын Гудалл дирижерлік етті. Оның қызметін тағайындау компания үшін үлкен жетістік саналды. “The Guardian” газеті оны замандас вагнериялық дирижерлердің ең білімі жоғарысы деп сипаттады, бірақ циклдің актерлік құрамы негізгі орындаушылардың нашарлығы үшін сынға ұшырады, ал сыншылар Гёран Järvefelt қойған спектакльге көңілсіздік білдірді. Бас атқарушы директор Брайан Макмастер 1980 жылдары Гелиоттың орнын басатын режиссерді тағайындамай, қонақ режиссерлерді шақыруды жөн көрді. Бойд Андрей Сербанның “Евгений Онегин” (1980) операсын, Люциан Пинтилидің “Кармен” (1983) және Рут Бергаустың “Дон Джованни” (1984) операларын сәтті қойылымдардың қатарына жатқызды. Гарри Купфердің “Фиделио” (1981) операсы “The Daily Telegraph” газетінде “марксистік идеологияны уағыздаушы” деп айыпталды, Бетховеннің шығармасын “саяси ойынға” айналдырды. Кейбіреулер Макмастердің шығыс еуропалық радикалдық режиссерлерді жақтауына бейім екенін айтты. Жетекші ағылшын режиссері Джонатан Миллер болгар азаматтығын алуға ниеті жоқ екенін, бірақ “Брайан назар аударғанға дейін осы талапты орындау қажет” деді. Армстронг 1986 жылы музыкалық директор қызметінен 13 жыл өткен соң кетіп, оның орнын компаниямен 30 жылдан астам уақыт байланысы бар Маккеррас иеленді. Оның алты жылдық қызметінің ерекшелігі – ағылшын тілінде қойылмаған спектакльдер үшін субтитрлерді жиі пайдалану болды. Компанияның алғашқы жылдары барлық опералар ағылшын тілінде орындалған, бірақ халықаралық жұлдыздар қонақ ретінде жиі пайда бола бастағандықтан тіл саясатын қайта қарастыру қажет болды. Әлемдік операның жетекші орындаушылары өз рөлдерін ағылшын тілінде қайта үйренуге құлшынбады. WNO Лондонның екі ірі компаниясының тәжірибесі арасында орташа жол таңдады. 1960 жылдан кейін Корольдік опера операларды түпнұсқа тілінде қойды, ал Англиялық Ұлттық опера ағылшын тілінде опера қоюға бейім болды. WNO-ның тәжірибесі алғашқы жылдарынан кейін өзгерді. 1980 жылдардағы мысалдар: Вагнердің “Тристан мен Изольда” операсы неміс тілінде, “Ринг” циклы ағылшын тілінде, ал Вердидің “Тағдыр күші” ағылшын тілінде, “Отелло” итальян тілінде қойылды. Маккеррас түпнұсқа тілінде орындауды және субтитрлерді қолдануды жақтады: “Опера үшін одан артық жетістік жоқ деп ойлаймын. Бұл қандай сыйлық! Зигфрид орман құсын түсінгендей”.

During the 1980s WNO continued to expand in scope. Handel (Rodelinda, 1981) and Martinů (The Greek Passion, 1981) were added to the company's repertoire, and in 1983 Das Rheingold was staged in the WNO's first Ring cycle, followed by the other three operas of the cycle over the next two years. Das Rheingold, Siegfried and Götterdämmerung were conducted by the company's musical director, Richard Armstrong; Die Walküre (1984) was conducted by Goodall; it was seen as a coup for the company to secure his services – he was described by The Guardian as the greatest living Wagnerian conductor – but the casting of the whole cycle was criticised for some serious weaknesses among the principal singers, and reviewers were generally unimpressed by Göran Järvefelt's production. The chief executive, Brian McMaster, did not appoint a replacement to Geliot as principal director during the 1980s, preferring to engage guest producers. Boyd mentions Andrei Serban's Eugene Onegin (1980) among the successes and Lucian Pintilie's Carmen (1983) and Ruth Berghaus's Don Giovanni (1984) as productions that received more mixed responses. Harry Kupfer's Fidelio (1981) was condemned by The Daily Telegraph as "a piece of Marxist polemic" making "political sport" of Beethoven's work. McMaster was thought by some too inclined to favour radical eastern European directors: Jonathan Miller, a leading English director, commented that he did not intend to take Bulgarian nationality, although it was "a must before Brian pays any attention". Armstrong stepped down in 1986 after thirteen years as musical director; he was succeeded by Mackerras, whose association with the company dated back more than thirty years. Among the features of his six year tenure was an increasing use of surtitles for performances not given in English. In the company's early days, all operas had been sung in English, but as more international stars began to appear as guest principals the language policy had to be reconsidered: few of the leading names in world opera were interested in relearning their roles in English. WNO steered a middle course between the practices of the two main London companies; after the 1960s The Royal Opera had generally given operas in the original language, and English National Opera was committed to opera in English. WNO's practice varied, after its early years. Examples from the 1980s include Wagner's Tristan und Isolde sung in German, and the Ring in English; and Verdi's The Force of Destiny given in English and Otello in Italian. Mackerras was a strong advocate of performance in the original language, with surtitles: "I can't imagine a greater advance for opera. What a gift! It's like Siegfried understanding the woodbird."

1990 жылдар

Макмастер 1991 жылы компанияны халықаралық деңгейге көтеріп, Миландағы Ла Скала, Нью-Йорктегі Метрополитен операсы және Токиода гастрольдік өнер көрсеткеннен кейін отставкаға шықты. Оның қызметінің соңғы жетістіктерінің бірі – 1992 жылы Пьер Булездің дирижерлік етіп, Питер Штайнның қоюымен Дебюссидің «Пеллеас және Мелисанда» операсы болды. «The New York Times» WNO-ны «Еуропадағы ең үздік опералық ұжымдардың бірі» деп атады және Дебюссидің Кардиффтегі премьерасы «Біріккен Корольдік пен Еуропаның барлық аймақтарынан 80 сыншыны қызықтырды, бұл британдық опера маусымының ең сәнді және күтілетін оқиғасы» екенін баяндады. Ал бірнеше аптадан кейін бұл қойылым Париждегі Шатель театрында көрсетілді. Макмастерден кейін бас директорлыққа Мэтью Эпштейн келді, оның 1991-1994 жылдар аралығындағы үш жылдық басқаруы Пол Аткинсонның 2006 жылғы зерттеуінде «азырақ қуаныш пен сәттілікке толы кезең» деп сипатталды. «The Observer» газетінде Майкл Ратклифф компанияны «Кардифф пен Англияның барлық аймарындағы көрермендердің адалдығы мен сүйіспеншілігіне ие, Уэльстен шыққан ең танымал, халыққа жақын және тұрақты табысқа жеткен өнер ұйымы» деп атады. «Халық операсы» – аңыз емес, ол осы жерде болды. Мерейтойлық шаралар компания үшін арнайы салынған Кардифф шығанағындағы опера үйі жобасының сәтсіз аяқталуымен көлеңкеленді. 1990 жылдардың ортасында компания Корольдік опера театрында, Ковент-Гарденде үш қысқа маусым өткізді, онда 1993 жылы «Тристан мен Изольда» және «Ла фаворита», 1995 жылы «Гаданың сақшылары», ал 1996 жылы «Кавалерия рустикана» мен «Паглиаччи» операларының қосымша қойылымы және «The Rake's Progress» көрсетілді. 1996 жылы WNO компаниясының 50 жылдығына орай Сэр Питер Максвелл Дэвиске опера жазуға тапсырыс берді. Соның нәтижесінде «Миддфайдың докторы» операсы жарық көрді, либреттосын Дэвид Пунтни жазды, ал 12 ғасырға тән халық аңызына негізделген валли тіліндегі әндер енгізілді. Операның премьерасы 1996 жылдың 10 шілдесінде Лланддунодағы Солтүстік Уэльс театрында өтті, содан кейін 1996 жылы қосымша қойылымдар ұйымдастырылды. Операның декорациясын Сью Хантли мен Донна Мьюр жасады.

McMaster resigned in 1991, having led the company to international status, with performances at La Scala, Milan; the Metropolitan Opera, New York; and in Tokyo. One of the last legacies of his tenure was the 1992 production of Debussy's Pelléas et Mélisande, directed by Peter Stein and conducted by Pierre Boulez. The New York Times called WNO "one of the finest operatic ensembles in Europe" and noted that the first night of the Debussy work, in Cardiff, "attracted 80 critics from all over the United Kingdom and the Continent the most prestigious, intensely awaited event of the British operatic season." The production was given at the Théâtre du Châtelet, Paris, a few weeks afterwards. McMaster was followed as chief executive by Matthew Epstein, whose three years in charge (1991–94) were described in a 2006 study by Paul Atkinson as "a less happy and less successful period". In The Observer, Michael Ratcliffe called the company "the most popular, populist and consistently successful arts organisation ever to come out of Wales with the loyalty and affection of audiences in Cardiff and across England 'The people's opera' is not a myth. It happened here." The jubilee celebrations were overshadowed by the collapse of a plan for a purpose built home for the company, the Cardiff Bay Opera House. The company played three short seasons at the Royal Opera House, Covent Garden in the mid 1990s, featuring Tristan und Isolde and La favorita in 1993, The Yeomen of the Guard in 1995, and The Rake's Progress and the jubilee double bill of Cavalleria rusticana and Pagliacci in 1996. In 1996 WNO commissioned Sir Peter Maxwell Davies to write an opera for the occasion of the company's 50th anniversary. The resulting opera was The Doctor of Myddfai, whose libretto written by David Pountney and included Welsh language songs, based on a 12th century folk tale. It premiered on 10 July 1996 at the North Wales Theatre in Llandudno with following performances in 1996. It was designed by Sue Huntley and Donna Muir.

21 ғасыр

Компания жаңа мыңжылдыққа белгілі бір дүрбелеңмен кірді. Қаржылық дағдарыс оркестрде штатты қысқартуға және гастрольдік кестеге түзетулер енгізуге әкелді; 2001–02 жылдары таңдалған консервативті туындылар баспасөз тарапынан «жақындағы естеліктегі ең көңілсіз бағдарлама» деп айыпталды; және Риццинің орнына жас әрі тәжірибесіз жаңа басшы – Туған Сохиев келуге тиіс болды. Рицци музыкалық директор ретінде тоғыз жыл қызмет еткен кезеңде зор құрмет пен ықыласқа ие болды; оның ізбасарының билігі қысқа да бақытсыз болды. 2003 жылы қызметке кіріскен Сохиев келесі жылы кенеттен отставкаға кетті. Рицци кестесін қайта ұйымдастыруға келісті және көпшілік пен сыншылардың мақтауына ие болып, компанияны Кардиффтегі тұрақты базаға көшуге дайындау үшін музыкалық директорлық лауазымына оралды. Кардифф шығанағындағы Опера үйі жобасы сәтсіз аяқталғаннан кейін, жаңа жоба – Уэльс Мыңжылдық орталығы табысқа қол жеткізді. Қажетті келісімдер мен қаржы қарастырылды және 2002 жылы Кардифф шығанағындағы жаңа көп мақсатты өнер орталығының құрылысы басталды. Орталықта 1900 орындық театр бар, ол 2004 жылдан бастап WNO-ның үй базасы болды, сонымен қатар кешен ішінде репетиция залы мен кеңселерге ие болды. ХХІ ғасырдың алғашқы онжылдығында WNO жылына 120-дан астам қойылым қойды, репертуарында әдетте толық көлемдегі сегіз опера болды. Оның тұрақты көрермендерінің саны жылына 150 000-нан асып, он негізгі сахнада, олардың үшеуі Уэльсте, ал жетісі Англияда орналасқан. Он сахна – Уэльстегі Кардифф, Суонси және Лландуно, Англиядағы Бристоль, Бирмингем, Ливерпуль, Оксфорд, Милтон-Кейнс, Плимут және Саутгемптон. 2010 жылы WNO Pwyll ap Siôn және Menna Elfyn жазған «Тән туралы сөз» (Gair ar Gnawd) атты туындыны тапсырыс берді, ол уэльс тіліндегі мәтінмен, «Білімнің аудармасынан шабыттанған бүгінгі Уэльс туралы заманауи әңгіме» деп сипатталды. 2006 жылдан 2011 жылға дейін бас атқарушы директор (көркемдік директор) лауазымында Джон Фишер болды. Оның қызметі 2009 жылдан 2016 жылға дейін музыкалық директор болған Лотар Кенигспен қатар жүрді. Бұл кезеңдегі ең жарқын оқиға – 2010 жылы Ричард Джонстың қойған «Мейстерзингер» операсында Ханс Сакс рөлінде Брин Терфелдің қатысуы болды. Қойылым сыншылар тарапынан жоғары бағаланды. 2011 жылы Дэвид Понтни Фишердің орнына бас атқарушы директор болып тағайындалды. Ол 1970 жылдан бері компаниямен жұмыс істеп келеді, соңғы рет 2006 жылы Терфелдің қатысуымен ғарышта өткен «Ұшатын голландиялық» операсын қойды. 2013 жылы ол Тюдор Англиясында өтетін опералар трилогиясын қойды: Доницеттидің «Анна Болена», «Мария Стюарт» және «Роберто Деверо» опералары, ал келесі жылы құлаған әйелдер тақырыбында тағы бір трилогияны ұсынды – Пуччинидің «Манон Леско», Хенцедің «Жалғыздық бульвары» және Вердидің «Травиата» опералары. 2016 жылға Понтни тағы бір трилогияны жоспарлады, бұл жолы Фигаро тақырыбында: Моцарттың «Фигароның үйленуі» және Россинидің «Севильский шаштараз» опералары, сондай-ақ Елена Лангердің музыкасымен және Понтни либреттосымен жазылған жаңа туынды – «Фигаро ажырасады». 2015 жылдың қыркүйегінде WNO Томаш Ханустың келесі музыкалық директоры болып тағайындалғанын жариялады, ол 2016–17 маусымында қызметке кірісті. Сонымен қатар Карло Рицци компанияның лауреат дирижері болып тағайындалды. 2023 жылы оркестр мүшелері Карл III және Камилланың тәж кию рәсімінде орындау үшін таңдалды.

The company entered the new millennium in a state of some turmoil. A financial crisis had led to redundancies in the orchestra and the curtailment of the touring schedule; the conservative works chosen for 2001–02 were condemned by the press as "the dullest programme in recent memory"; and Rizzi was about to be replaced by a young and untried successor, Tugan Sokhiev. Rizzi had gained great respect and affection during his nine year term as musical director; his successor's reign was brief and unhappy. Having taken up post in 2003, Sohkiev resigned precipitately the following year. Rizzi agreed to reorganise his schedule, and, to public and critical acclaim, returned to the musical directorship in time to prepare the company for its long awaited move into a permanent base in Cardiff. After the collapse of the Cardiff Bay Opera House scheme, a new project, the Wales Millennium Centre, met with more success. The necessary consents and funding were obtained, and work began in 2002 on a new multipurpose arts centre on the Cardiff Bay site. The centre included a 1,900 seat theatre, which, among other uses, became WNO's home base from 2004, with its own rehearsal space and offices in the complex. In the first decade of the 21st century WNO gave more than 120 performances a year, with a repertoire, generally, of eight full scale operas. Its regular audience figures totalled over 150,000 annually, in ten principal venues, three of them in Wales and seven in England. refn|The ten venues were Cardiff, Swansea and Llandudno in Wales and Bristol, Birmingham, Liverpool, Oxford, Milton Keynes, Plymouth and Southampton in England. In 2010 WNO commissioned Gair ar Gnawd ("Word on Flesh"), by Pwyll ap Siôn and Menna Elfyn, with words in Welsh, described as "a contemporary story about Wales today inspired by the translation of the Bible". From 2006 to 2011 the chief executive (titled "artistic director") was John Fisher. His term overlapped with that of Lothar Koenigs who was musical director from 2009 to 2016. A highlight of this period was the 2010 production of Die Meistersinger, produced by Richard Jones, starring Bryn Terfel as Hans Sachs. The production won superlatives from reviewers. In 2011 David Pountney was appointed to succeed Fisher as chief executive. He had worked with the company since the 1970s, most recently on a 2006 The Flying Dutchman with Terfel which was set in space. In 2013 he programmed a trilogy of operas set in Tudor England: Donizetti's Anna Bolena, Maria Stuarda and Roberto Devereux, with another trilogy the following year, on the theme of fallen women – Puccini's Manon Lescaut, Henze's Boulevard Solitude and Verdi's La traviata. For 2016 Pountney scheduled another trilogy, this time on the theme of Figaro, consisting of Mozart's The Marriage of Figaro and Rossini's The Barber of Seville and a new work, Figaro Gets a Divorce with music by Elena Langer and libretto by Pountney. In September 2015 WNO announced the appointment of Tomáš Hanus as its next music director, taking office for the 2016–17 season. At the same time Carlo Rizzi was named the company's conductor laureate, with immediate effect. In 2023 members of the orchestra were selected to play at the coronation of Charles III and Camilla.

Жазбалар

Уэльс ұлттық операсының хоры мен оркестрі көптеген коммерциялық жазбаларда пайда болғанмен, көбінесе WNO-ның тұрақты солистері қатысқан, компанияның өзіндік өндірісінің аудио немесе бейне жинақтары азаз болды. Олардың ішінде Гудалл жетекшілік еткен «Тристан мен Изольда» (1981), Булез жетекшілік еткен «Пеллеас және Мелисанда» (1992), Маккеррас жетекшілік еткен «Гвардия сақшылары» (1995), Армстронг жетекшілік еткен «Миддфаи дәрігері» (1998) және Дэвид Олден қойған, Айвор Болтон жетекшілік еткен «Ариоданте» (1999) бар. BBC 1982 жылы Армстронг жетекшілік еткен «Катя Кабанова» операсының WNO актерлерімен студиялық бейнежазбасын жасады. WNO хоры мен оркестрі компанияның өндірісімен байланысты емес студиялық опера жазбаларына тартылды, олардың ішінде Ричард Бонинг жетекшілік еткен «Гамлет» (1983), «Норма» (1984), «Анна Болена» (1987), «Эрнани» (1987) және «Адриана Лекуврёр» (1988) опералары бар. WNO оркестрі Эльгар, Делиус, Колридж-Тейлор және Джордж Ллойдтың опера емес музыкаларын, сондай-ақ бірнеше уэльстік дәстүрлі әндер мен кроссовер музыкасын студияда жазды.

Марапаттар

Уэльс ұлттық операсы Ұлыбританияның барлық опералық сыйлықтарына ие болды немесе оларға ұсынылды, соның ішінде 1998 және 1999 жылдары Оливье сыйлығын жеңіп алды. Корольдік филармониялық қоғам 1999, 2000 және 2001 жылдары опера саласындағы ең үлкен жетістіктері үшін музыкалық сыйлықты табыстады, осылайша компания үш жыл қатарынан бұл сыйлықты жеңіп алған жалғыз өнер ұйымы болып ерекшеленді. WNO-ның 1992 жылғы "Pelléas and Mélisande" қойылымы Халықаралық классикалық музыка сыйлығына ие болды. Филида Ллойдтың WNO үшін Пуленктің "Кармелиттер" операсын қоюы 1999 жылы опера саласындағы ең үлкен жетістіктері үшін Корольдік филармониялық қоғамның музыкалық сыйлығын жеңіп алды, бұл сыйлықты ENO компаниясымен бірлесіп, продюсерлер ретінде бөлісті. Дэвид Алденнің 1997 жылғы "Поппеаның тажы" қойылымы басқа ешқандай қойылымнан көбірек сыйлық жеңіп алды: Evening Standard Award, Корольдік филармониялық қоғам және Barclays Theatre Awards сыйлықтарына ие болды.

Қожайындары

1982 жылы WNO өзінің алғашқы қамқоршысы – Уэльс ханшайымы Диананы ие болды. Қамқоршы ретінде ол Кардиффтегі «Жаңа театр», Лондондағы «Доминион театры», Ковент-Гардендегі «Корольдік опера театры», Нью-Йорктегі «Бруклин музыка академиясы» сияқты көптеген гала-концерттерге қатысты. 1984 жылы ол Кардиффтегі Джон-стриттегі Уэльс ханшайымы ғимаратындағы жаңа, арнайы салынған штаб-пәтерін ашты. 1989 жылы Нью-Йоркте WNO-ның қойылымын тамашалау үшін келген ол үлкен қызығушылық туғызды, соның салдарынан жол жөндеу жұмыстары дереу жүргізілді. Олардың сапары «The Crown» телесериалының 4-ші маусымының 10-шы бөлімі «Соғыс» эпизодында көрсетілді. 1996 жылы Диана ханшайымы қамқоршылықтан бас тартқанда, WNO Уэльс ханшайымы Чарльзды жаңа қамқоршы ретінде құттықтады.