Кіріспе
Шау шығаруға арналған шағын жарылғыш құрылғы. Атыс (атыс, шу шығаратын, жарылыс) – негізінен көп мөлшерде шу шығаруға, әсіресе қатты жарылыс түрінде арналған шағын жарылғыш құрылғы, көбінесе тойлау немесе ойын-сауық үшін қолданылады; визуалды эффекттер бұл мақсатқа қосымша ғана болады. Олардың қысқа қозғалтқыштары (фитилі) бар, және жарылғыш затты ішінде ұстау үшін тығыз қағазға оралған. Атыстар, фейерверктермен бірге, Қытайда пайда болған.
A firecracker (cracker, noise maker, banger) is a small explosive device primarily designed to produce a large amount of noise, especially in the form of a loud bang, usually for celebration or entertainment; any visual effect is incidental to this goal. They have fuses, and are wrapped in a heavy paper casing to contain the explosive compound. Firecrackers, along with fireworks, originated in China.
Тарих
Отшашудың алдағысы б.з.д. 200 жылға дейін қолданылған, үздіксіз қыздырылғанда жарылатын бамбук түрі болды. Қытай тілінде отшашуға арналған баожу (爆竹) сөзі тікелей "жарылатын бамбук" дегенді білдіреді. Оқтын ойлап тапқаннан кейін, оқтан жасалған отшашулар бамбукқа ұқсас пішінде болды және осыған ұқсас дыбыс шығарды, сондықтан "жарылатын бамбук" деген атау сақталды. Қытайдың дәстүрлі мәдениетінде отшашуларды жауларды немесе жаман рухтарды қорқыту үшін пайдаланған.
Құрамында бар заттар
Атқыштар көбінесе картоннан немесе пластиктен жасалады, олардың ішінде жарқыл ұнтағы, кордит, түтінсіз ұнтақ немесе қара ұнтақ қозғалтқыш ретінде қолданылады. Дегенмен, бұл әрқашан осылай бола бермейді. Шырша жару үшін сіріңке бастарынан бастап керосин мен тұтықтағыш сұйықтық сияқты кез келген зат атқыштар жасауда сәтті қолданылған. Бірақ, дауысты атқыштардың кілті, ішінара қозғалтқыш затқа байланысты болғанымен, қысым болып табылады. Атқыштардың барлығы ең жақсы жұмыс істеуі үшін өте тығыз жиналуы керек. Алайда, жарқыл ұнтағы тығыз қапталған болуы қажет емес, тіпті қажет те емес.
Өңдеу
Джеймс Дайер Болл өзінің "Things Chinese" атты кітабында 19-ғасырдың соңында дабылдарды (атқақыштарды) жасау процесі мен қолданылған материалдарды егжей-тегжейлі сипаттайды. Сол кезде дабылдарды әйелдер мен балалар жасаған, дабылдың қабығын жасау үшін сабан қағазы қолданылған, ал оқшау (фитиль) Жапониядан әкелінген қағаздан жасалған – бұл қағаз бамбук өсімдігінің ішкі қабығынан немесе күріш қағазынан жасалып, гречка ұнымен қатайтылған. Бамбук қағазын ұзын және кең жолақтарға кесіп, үстелге жаяды; ортасына қуыс түтікпен бірнеше ұнтақ дәрі (оқ-дәрі) салынып, фитильді жасау үшін бұралады. Дабылдың түтіктері әртүрлі диаметрлі темір таяқшаларға оралған сабан қағазынан жасалған, содан кейін арнайы құралмен бекітілген. 200-300 дабыл бір топқа байланып, топтың түбіне қызыл саз жағылып, соққымен дабылдың екі басына да құйылған, содан кейін ұнтақ дәрі (оқ-дәрі) құйылып, екінші басы түтікті ішке бұрап, шинамен мөрленген, және оқшау (фитиль) салынып қойылған.
Жасыл немесе қоршаған ортаға зиян келтірмейтін от жарылғыш
Үндістанның Ұлттық жасыл трибуналы (NGT) 2020 жылы Дивали мерекесінде крекерлерді сату мен қолдануға тыйым салғаннан кейін, Ғылыми және өнеркәсіптік зерттеулер кеңесі (CSIR) тозаңның пайда болуын шектеу арқылы шығарындыларды азайтатын, таза шикізаттан жасалған жасыл крекерлерді әзірледі. Олардың шығарындылары 30%-ға төмен, сонымен қатар шу деңгейі де дәстүрлі фейерверктердің 160 децибелден астам шуына қарағанда 110-125 децибелді құрайды. Дегенмен, жасыл крекерлерде алюминий, барий, калий нитраты және көміртек сияқты зиянды заттар бар.
Сату, таңбалау және брендтеу
Ертедегі (1920 жылдарға дейінгі) қытайлық фейерверктері (оларды "мандарин фейерверктері" деп те атайды) әдетте ұзын, диаметрі шамамен және қара ұнтақпен зарядталған. Мандарин крекерлері қазіргі заманғы жарқын фейерверктерге (флеш-пара деп аталатын басқа жарылғыш затты пайдаланады) қарағанда әлдеқайда төмен, тұйық дыбыс шығарды. Мандарин крекерлері жарылғанда да көмескі, жарық аз жарылыс пайда болды. Мандарин крекерлері әр түрлі ұзындықтағы "арқандарға" тоқылған, олар тұтанған кезде тез жарылды. Әдетте, арқандар (кейде бірнеше мың крекері бар) тұтану алдында жоғарыдан ілінетін. Мандарин крекерлерінің көпшілігі қызыл түсті болды және әдетте сыртқы бетін безендіретін дизайн немесе логотиптері болмады ("қабық орамалары"). Кейде сары және жасыл түсті мандарин крекерлері жасалып, император мен билеуші таптың символы ретінде қызыл түсті жіптерге тоқылған, ал көптеген қызыл крекерлер қарапайым халықты бейнеледі. 1924 жылы жарық беретін флеш-пара, қара ұнтақтың орнына айтарлықтай өткір және жарық жарылыс шығаратын болғаннан кейін, өндірушілер әдеттегі тұтынушылардың (яғни, негізінен 8-16 жас аралығындағы ұлдардың) адалдығын жеңу үшін бәсекелесе бастады. 1920 жылдардан бастап 1970 жылдардың басына дейін жарқын фейерверктердің гүлдену кезеңінде мыңдаған брендтер құрылды. Брендтердің азы ғана пайызы бір-екі жылдан артық өмір сүрді. Қазір коллекционерлер сол дәуірдегі түрлі таңбаларды іздеп жүр. 1980 жылдардың ортасына дейін фейерверк өндірісі қарапайым технологиямен жасалған. Олар қолмен жасалатын, бастапқыда түтіктерді ораудан бастап. Фейерверк түтікшелері қолмен (әдетте газеттен) оралғаннан кейін, таңбаланғаннан кейін, ұнтақпен толтырылғаннан кейін, ұштары қысылып, фитильдер енгізілді, бәрі қолмен жасалды. Бұл дайын фейерверктер әдетте "арқандарға" тоқылған және көптеген мөлшерде сатылды: өте кішкентай ("бір тиындық пакеттерде" төрт-алты фейерверк), ең көп таралған пакеттер (16 және 20 фейерверк), үлкен пакеттер (24, 30, 32, 40, 50, 60, 72, 90, 100 және 120 фейерверк), үлкен "белдеулер" және "доңғалақтар" (бірнеше жүзден бірнеше мыңға дейін фейерверк бар пакеттер – Phantom Fireworks 16 000 фейерверкке дейін доңғалақтарды сатады). Фейерверк пакеттері түрлі-түсті және мөлдір шыны қағазға, сондай-ақ мөлдір целлофанға оралған, шыны қағаз ең танымал болды. Соңғы операция әр пакетке брендтік таңбаны жапсыру, содан кейін дайын пакеттерді "кірпіштер" деп аталатын көтерме партияларға жинау болды, олардың әрқайсысында орташа есеппен 80 пакет болды (жинақталған пакеттердің көлеміне байланысты өзгереді; мысалы, 32 фейерверк пакеттері кірпішке 40 пакеттен, ал 16 немесе 20 фейерверк пакеттері кірпішке 80 пакеттен жиналды).
Фейерверктерді өндіру, сату және пайдалану туралы заңдар
Көптеген елдерде фейерверктер, сондай-ақ басқа да жарылғыш заттар түрлі заңдарға бағынады, бірақ фейерверктердің өзі әдетте заңсыз контрабандалық материал деп есептелмейді. Көбінесе, фейерверктерді өндіру, сату, сақтау және пайдалану заңдарға бағынады, оның ішінде өндіріс қауіпсіздігі талаптары, сатуға немесе сақтауға рұқсат алу талабы, немесе фейерверктерді пайдалануға қойылатын шектеулер де осы заңдарға жатады.
Мерекелік шаралар
Атқыштар мерекелер мен фестивальдарды тойлау үшін кеңінен қолданылады, мысалы, Хэллоуин, АҚШ-тағы Тәуелсіздік күні (сонымен қатар, 4 шілде деп те аталады), Үндістандағы Дивали, Оңтүстік-Шығыс Азиядағы Ораза айт, Непалдағы Тихар, Мароккодағы Ашура күні, Ұлыбританиядағы Гай Фокс түні немесе От шашу түні, Ирландиядағы Хэллоуин, Франциядағы Бастилия күні, Испаниядағы Фальяс, Шри-Ланканың дерлік барлық мәдени фестивальдерінде (мысалы, Шри-Ланка жаңа жылы), Жаңа жыл қарсаңында және Жаңа жыл күні, сондай-ақ әлемнің түкпір-түкпіріндегі қытай қауымдастықтарының Қытай жаңа жылын тойлау кезінде.
Ел бойынша пайдалану және құқықтық мәртебесі
Бұл мерекеде дәстүрлі салют ойнатылғанмен, жылдар бойы көптеген жарақаттар мен өлім-жітімге себеп болды. Әр жыл сайын салют пайдаланушылардың көзінің жоғалуы, дене мүшелерінен айырылуы немесе басқа да түрлі жарақаттар алу оқиғалары тіркелді, әсіресе Қытай Жаңа жылы сияқты салютпен тойланатын мерекелерде. Осы себепті көптеген үкіметтер мен билік органдары қауіпсіздік және экологиялық жағдайларды ескере отырып, салют сатуға және пайдалануға толық тыйым салатын заңдар қабылдады, немесе салютті көшеде пайдалануға шектеу қойды. Бұл ережелерге жергілікті биліктен рұқсат алу қажет, сондай-ақ теңіз және авиация органдарынан (салют түрлеріне қарай) және ауруханалар, мектептер сияқты тиісті мекемелерден белгілі бір радиуста рұқсат алу талап етіледі.
Австралия
Көптеген штаттар мен аумақтарда, рұқсатсыз фейерверктері заңсыз және лицензияланған пиротехник жүргізетін шоудың бөлігі болып табылады. Тасмания, АКТ және Солтүстік территория тұтынушыларға рұқсат алу арқылы пайдалануға мүмкіндік береді (күнтізбелік мерзімге байланысты). Солтүстік территория – Австралияда тұтынушыға рұқсат қажет емес жалғыз аймақ, бірақ бұл тек 1 шілдедегі Аймақ күніне ғана қатысты.
Канада
Жарылыс заттары заңына сәйкес, петардаларға рұқсат берілмейді, демек Канадада оларды импорттау, иелену, тасымалдау, сақтау немесе жасау заңсыз болып табылады.
Қазақстан
Оттықтардың қолданылуы Қауіпті заттар және қару-жарақ өндірісі мен саудасы туралы заңмен реттеледі. Заңға сәйкес, оттықтар (басқа пиротехникалық бұйымдарды қоса алғанда) үш классқа бөлінеді: 1 класс Пиротехника – өте төмен тәуекелді, шу деңгейі сезілмейтін және шектеулі аумақтарда, соның ішінде тұрғын үйлерде қолдануға арналған пиротехникалық бұйымдар; 2 және 3 класс Пиротехника – төмен немесе орташа тәуекелді, шу деңгейі орташа немесе жоғары және шектеулі аумақтарда және кең ашық жерлерде пайдалануға арналған пиротехникалық бұйымдар. 1-сыныптағы пиротехниканы 14 жастан асқан адамдарға жыл бойы жалпы дүкендер мен газет орындарда сатуға болады, ал 2-ші және 3-ші сыныптағы пиротехниканы тек 15 желтоқсан мен 1 қаңтар аралығында қару дүкендерінде және арнайы рұқсаты бар дүкендерде 14 жастан асқандарға (2-сынып) немесе 18 жастан асқандарға (3-сынып) сатуға рұқсат етіледі. 2 және 3-сыныптағы пиротехникалық бұйымдарды 27 желтоқсан мен 1 қаңтар аралығында ғана пайдалануға болады. 1993 жылдан бері жыл сайын 15 желтоқсан мен 8 қаңтар аралығында полиция адамдардың жарақаттануын және қоғамдық тәртіпті бұзуын алдын алу мақсатында "Тыныш пен жақсылық" акциясын жүзеге асырады. Пиротехникалық бұйымдарды рұқсатсыз қолданған үшін жеке тұлғаларға 1000 мен 15000 куна (135 € - 2035 €), ал компанияларға 10000 мен 80000 куна (1355 € - 10850 €) айыппұл салынады. 14 жасқа толмаған баланың заңды өкілі пиротехникалық бұйымдарды қолданған жағдайда айыппұл мөлшері 1000-нан 3000 кунаға дейін (135 € - 405 €) құрайды.
Қытай
2008 жылдан бастап Қытайдың материктік бөлігіндегі көптеген қалаларда фейерверктерге рұқсат беріледі. Традициялық Жаңа жылдың алғашқы үш күнінде адамдар фейерверктермен жарысып көңіл көтереді. Дегенмен, 1990 жылдары көптеген қалалық аймақтарда оларға тыйым салынған. Мысалы, 1993 жылдан 2005 жылға дейін Пекиннің қалалық аудандарында фейерверктерге тыйым салынды. Тыйым алынғаннан бері фейерверктердің шуы мен жарқыны зор. Бір ерекшелігі – ірі қалалардың көптеген тұрғындары жоғары қабаттардан көшедегі фейерверктерді қарап отырады. Ауылдық жерлерде тыйым салу сирек кездеседі.
Чехия
Чехияда петардалар заңды. Олардың құрамында 5 граммға дейін жарықшаң ұнтақ болуы мүмкін және оларды 21 жастан асқан кез келген адам сатып ала алады. Күштірек петардалар үшін (100 граммға дейін) рұқсат қажет.
Германия
Фейерверктер жіктеледі. Кейбір фейерверктер ересектерге (18 жасқа толғандарға) ғана арналған, жеке тұлғаларға Жаңа жыл қарсаңынан үш күн бұрын ғана сатылуы мүмкін және тек Жаңа жыл қарсаңында немесе Жаңа жыл күні қолданылуы мүмкін (жылдың басқа күндері қолдану үшін арнайы рұқсат алуға болады). Басқа фейерверктерде мұндай шектеулер жоқ, алайда, 12 жасқа дейінгі балаларға қолдану ұсынылмайды және ересектердің қадағалауымен қолдануға кеңес беріледі. Белгілі бір фейерверктер тек кәсіби мамандарға ғана қолжетімді.
Финляндия
Тұтынушыларға сатылатын шашу шараптарының құрамындағы қара ұнтақ мөлшері 0,95 граммнан аспауы тиіс. Ірі шашу шараптарына тыйым салу 1996 жылы күшіне енді. Бұрын кінепоми немесе кинари ("қытай бомбасы"), tykinlaukaus және үлкен tykäri ("артиллериялық оқ") мерекеден кейін балалардың көп қолданатын, арзан және таралған тауарына айналған, соның салдарынан оқыс оқиғалар жиі тіркелген.
Гонконг
1967 жылы Гонконгта қауіпсіздік мақсатында, 1967 жылғы солшыл көтерілісі кезінде көптеген жарылғыш құрылғылардың (IED) шабуылдарының салдарынан, петардалар мен фейерверктерге тыйым салынды. Дегенмен, үкімет Жаңа жылды қарсы алу салтанаты мен Қытай Жылнамасының екінші күні Виктория шығанағында фейерверк көрсетеді.
Венгрия
Венгрияда 2005 жылдан бері петардаларға тыйым салынған. Басқа да түрдегі тұтынушыларға арналған фейерверктер Жаңа жыл қарсаңында ғана сатылуы және қолданылуы мүмкін. Көптеген адамдар оларды заңды Словакиядан контрабандалық жолмен әкеледі.
Үндістан
Үндістанда фейерверктерді оңай сатып алуға болады және олар мерекелік шараларды белгілеу үшін қолданылады. Олар заңды, және 18 жастан асқан кез келген адам лицензиясыз оларды сатып ала алады. Виджаядашами және Дивали мерекелеріндегі фейерверктер Үндістанның көптеген аймақтарында отбасылық дәстүрге айналған. Адамдар фейерверктерді үйлерінің жанында және көшелерде жарықтандырады. Сонымен қатар, қалалар мен қауымдарда жалпылама фейерверк көрсетілімдері ұйымдастырылады. Бұл әдет-ғұрып, шамамен 1400 жылдан кейін, Үндістан субконтинентінде оқ-дәрінің үнді соғыстарында қолданыла бастаған кезден бастау алған болуы мүмкін. Үндістандағы алғашқы фейерверк фабрикасы 19 ғасырда Калькуттада құрылған. Қазан және қараша айларында Пенджаб және Харьяна шаруалары егін қалдықтарын жасайды және ауа райы көбінесе желсіз болады, сондықтан Делидегі ауаның ластануы көбейеді, бұл соңғы жылдары үлкен экологиялық мәселеге айналды. Дивали мерекесіне арналған фейерверктер бұл ластануды одан әрі нашарлатады. 2017 жылдың қазан айында Жоғарғы Сот Делиде фейерверктерге тыйым салды, нәтижесінде индустрия 1 миллиард рупиялық шығынға ұшырады және жұмыс орындары қысқартылды. Үндістанның Ұлттық экологиялық трибуналы (NGT) 2020 жылы NCR аймағында фейерверктерді сату мен пайдалануға тыйым салды, содан кейін Ғылыми және өнеркәсіптік зерттеулер кеңесі (CSIR) аз ластаушы шикізат қолданылатын "жасыл фейерверктерді" әзірледі. Үндістанның бірнеше штаты фейерверктерге тыйым салды немесе оларды пайдалану уақытын, шу деңгейін және түрін шектеді (азырақ ластаушы фейерверктерді міндетті түрде пайдалану).
Индонезия
Қытайлық Жаңа жыл мерекесінде, әсіресе қытайлық емес халықтар көп шоғырланған аймақтарда, екі жақ арасындағы жанжалдардың алдын алу мақсатында, петардалар мен фейерверктерді көпшілік орындарда қолдануға тыйым салынады. Дегенмен, кейбір ерекшеліктер де бар. Мысалы, Джакарта және Медан сияқты, түрлі ұлттық және мәдени төзімділіктің жоғары деңгейіне ие қалаларда петардаларды пайдалану заңмен рұқсат етілген.
Ирландия
Ирландия Республикасында фейерверктер мен петардаларға тыйым салынған, алайда көптеген адамдар оларды Солтүстік Ирландиядан контрабандалық жолмен әкеледі, онда олар заңды. Олар көбінесе Хэллоуин маңында таралған. Ирландияның петардаға қатысты заңдары әлемдегі ең қатаң заңдардың қатарында саналады, олар Чили заңдарымен шайқасады.
Малайзия
Жеке тұлғаларға 1955 жылғы Жеңіл қылмыстар туралы заңда және 1957 жылғы Жарылғыш заттар туралы заңда фейерверктерді пайдалануға тыйым салынған. Дегенмен, фейерверктер мен петардаларды заңсыз пайдалану сирек жазаланады, себебі олар мерекелік маусымдарда көз жұмылады. Сонымен қатар, фейерверктер халық арасында оңай қолжетімді. Үкімет тек қоғамдық шараларға және рұқсаты бар, кәсіпкерлер мен басқа да ұйымдар ұйымдастырған кейбір шараларға ғана фейерверктерді пайдалануға рұқсат береді.
Норвегия
Норвегия үкіметі 2009 жылдың басында жеке тұлғаларға ракета сатуға тыйым салды, бірақ лицензиясы бар мамандар ұйымдастырған оттық шоуларда ракеталарды пайдалануға рұқсат берді. Басқа түрдегі фейерверктерді сатуға болады.
Филиппин
Фейерверктер мен петардалар Филиппиннің барлық аймақтарында кеңінен қол жетімді, ал Республиканың 7183 заңы мен 28-ші жарлық халық қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін петардалардың сатылуын, таратылуын, өндірілуін және қолданылуын реттеу және бақылау мақсатымен қабылданды. Республиканың 7183 заңына сәйкес, Яһуда белбеуі сияқты кейбір петардалар заңды болып табылады, ал қандай петардалар мен пиротехникалық құрылғыларға тыйым салынатынын Филиппин Ұлттық Полициясының Бас директоры анықтайды. Дегенмен, Филиппинде барлық түрдегі петардаларға тыйым салған қалалар бар, олар: Мунтинлупа (2013 жылдан бері), Олонгапо (2008 жылдан бері) және Давао қаласы (2001 жылдан бері). "Пикколо" таяқтарын қолдану немесе жұту нәтижесінде туындаған жарақаттар елдегі петардалармен байланысты оқиғалардың басым бөлігін құрайды. Алайда, 2020 жылдың желтоқсан айында COVID-19 пандемиясының салдарынан Метро Маниланың кейбір аудандарында жарақаттардың алдын алу және көпшілік жиналудан аулақ болу мақсатымен петардаларға тыйым салынды. Мысалы, Кесон қаласының мэрі Джой Белмонте баскетбол алаңдарында, көшелерде және қоғамдық орындарда фейерверктер мен петардаларды қолдануға қатаң тыйым салынғанын, оларды тек арнайы белгіленген аймақтарда пайдалануға болатынын мәлімдеді. Метро Маниладан тыс провинциялар мен муниципалитеттер де жаңа жыл мерекесінде денсаулық сақтау ережелерінің орындалуын қамтамасыз ету үшін петардаларға тыйым салды.
Сингапур
1970 жылы наурыз айында өрт салдарынан 6 адам қаза болып, 68 адам жарақаттанғаннан кейін фейерверктерге ішінара тыйым салынды. 1972 жылдың тамызында екі адамның өмірін қиған жарылыс оқиғасынан кейін бұл тыйым толығымен күшіне енді. Сонымен қатар, 1972 жылдың ақпанында фейерверктер атқылауға тырысқан топты тоқтатуға әрекеттенген екі полицейге шабуыл жасалған болатын. 2003 жылдан бастап үкімет мерекелік маусымда фейерверктерді атқылауға рұқсат берді, бірақ бұл жұмысты тек үкімет бекіткен және тағайындаған мамандар ғана атқара алады. Сондықтан, жеке тұлғаларға фейерверктер мен салюттерді атқылауға тыйым салынған күйінде қалып отыр. Қытай Жылнамасының алғашқы күні түнгі сағат 00:00-де Сингапур Туризм Басқармасы бақылауда фейерверктер атқарады. Фейерверктерді атқылауға рұқсат етілген басқа жағдайларды туризм басқармасы немесе басқа мемлекеттік ұйымдар анықтайды. Фейерверктер мен салюттерді жеке сатуға және импорттауға тыйым салынған.
Швеция
Қазіргі уақытта Швецияда тек ракеттік типтегі фейерверктер мен кішкентай петардаларға ғана рұқсат беріледі. Петардаларға тыйым салуды Еуроодақ Парламенті мен Швеция үкіметі 2001 жылдың 1 желтоқсанынан бастап күшіне енгізді, бірақ 2006 жылы Еуроодақ Парламенті заңды өзгертіп, кішкентай петардалардың кейбір түрлеріне рұқсат берді. 2008 жылға дейін бұл заң Еуроодаққа мүше барлық елдерде, Швеция да оның ішінде, қолданысқа енуі керек еді.
Тайвань
2008 жылдан бері Тайвань қалаларында петардаларға тыйым салынған, бірақ ауылдық жерлерде оларды қолдануға рұқсат етіледі.
Ұлыбритания
1997 жылы петардаларға тыйым салынды, бірақ көптеген басқа да тұтынушыларға арналған фейерверктер заңды.
Америка Құрама Штаттары
Reader's Digest журналының мәліметі бойынша, 2023 жылдың маусым айына қарай 49 штат және Вашингтон, округтік округ тұтынушыларға фейерверктерді белгілі бір деңгейде пайдалануға рұқсат береді. Рұқсат етілген түрлері штаттан штатқа өзгереді. Массачусетс штаты – кез келген түрінде фейерверктерге тыйым салған жалғыз штат. 2007 жылы Нью-Йорк қаласы он жылдық тыйымды алып тастап, қытай кварталының Чатхэм-скверінде 300 000 дана фейерверк атуға рұқсат берді. Лос-Анджелес қаласы өрт және полиция департаменттерінің қадағалауымен әдетте Жаңа жыл қарсаңында, көбінесе храмдар мен қайырымдылық қоғамдарының киелі орындарында фейерверк жасайды. Сан-Францискодағы Қытай жаңа жылының шеруі, Қытайдан тыс жерлердегі ең ірі шеру болып табылады және оған көптеген фейерверктер, соның ішінде ресми түрде мақұлданған және заңсыз фейерверктер сүйемелдейді.
Вьетнам
1994 жылы Вьетнам үкіметі ел бойынша атқыштарға тыйым салу туралы шешім қабылдады. Тек үкімет өндірген және көрсеткен фейерверктерге ғана рұқсат беріледі.