American politician; 4th governor of Idaho (1897–1901)
Франк Штуенберг (8 тамыз, 1861 – 30 желтоқсан, 1905) – Айдахо штатының төртінші губернаторы, 1897 жылдан 1901 жылға дейін қызмет еткен. Ол 1905 жылы бұрынғы кәсіби одақ мүшесі Гарри Орчард тарапынан өлтірілді, ол сонымен қатар Криппл Крик кеншілер қауымдастығының жалақылы хабаршысы болған. Орчард радикалдық Батыс тау-кеншілер федерациясының басшыларын осы өлтіруге қатыстыруға тырысты. Еңбекшілердің басшылары екі сотта кінәлі емес деп танылды, бірақ Орчард өмірінің соңына дейін түрмеде отырды.
Frank Steunenberg (August 8, 1861December 30, 1905) was the fourth governor of the State of Idaho, serving from 1897 until 1901. He was assassinated in 1905 by one time union member Harry Orchard, who was also a paid informant for the Cripple Creek Mine Owners' Association. Orchard attempted to implicate leaders of the radical Western Federation of Miners in the assassination. The labor leaders were found not guilty in two trials, but Orchard spent the rest of his life in prison.
Ерте мансап
Айова штатының Кёкук қаласында туып, Ноксвиллде өскен Стеуненберг Бернардус пен Корнелия (Кеппел) Стеуненбергтің 10 баласының төртіншісі болды, бес ұлы мен төрт қызы болған. Ол Айова штатының Эймс колледжінде оқыды, содан кейін баспагердің шәкірті болып жұмыс істеді және баспагерлік іске кірісті. 1881 жылы ол Де-Мойндегі «Де-Мойн Реестрі» газетіне жұмысқа орналасты. Кейіннен Стеуненберг 1886 жылға дейін Ноксвиллде газет шығарды, содан кейін батысқа көшіп, Айдахо аймағындағы Колдуэлл қаласына қоныс аударды. Мұнда ол кіші ағасы Альберт К. Стеуненбергпен (1863–1907) бірігіп, алты жыл бойы «Колдуэлл Трибунасы» газетін басқарды. Стеуненберг саяси өмірге белсенді қатысып, 1889 жылғы Айдахо конституциялық конвенциясының мүшесі болды, нәтижесінде 1890 жылы Айдахо штаты Одаққа қосылды. 1890 жылы ол Демократиялық және популистік партияларының қолдауымен бірігу кандидаттығымен Айдахо штатының өкілдер палатасына сайланды және бір мерзім қызмет етті. Бұған қоса, ол бірнеше жыл Колдуэлл қалалық кеңесінің төрағасы болып қызмет етті.
Born in Keokuk, Iowa, and raised in Knoxville, Steunenberg was the fourth of 10 children of Bernardus and Cornelia (Keppel) Steunenberg, with five brothers and four sisters. He attended Iowa State College at Ames and then went on to become a printer's apprentice and publisher. In 1881, he was hired by the Des Moines Register in Des Moines. Steunenberg later published a newspaper in Knoxville until 1886, when he moved west and settled in Caldwell, Idaho Territory, where he joined his younger brother Albert K. Steunenberg (1863–1907) in taking over the Caldwell Tribune for six years. Steunenberg became active in politics as a member of the 1889 Idaho Constitutional Convention which led to Idaho's admission to the Union in 1890. In 1890, he was elected to the Idaho House of Representatives as a fusion candidate, endorsed by both the Democratic and Populist Parties, and he served one term. In addition, he served for several years as chairman of the Caldwell town council.
Әкім
Еңбек одағының қолдауымен 1896 жылы Штауненберг демократтар мен популистердің губернаторлыққа үміткері ретінде ұсынылды. Ол қарашадағы сайлауда 35 жасында (штат тарихындағы ең жас губернатор) жеңіске жетті және бұл лауазымға сайланған алғашқы республикашыл емес адам болды. 1898 жылы ол екінші екі жылдық мерзімге қайта сайланды. Штауненберг қызмет еткен кезеңде еңбек дағдарысы күшті болды, әсіресе Идахо штатының солтүстігіндегі кен өндіру саласында. Осының салдарынан көптеген корпорациялар, егер ереуіл болса Штауненберг үкіметі оларды қолдамайды деп қорқып, жұмысшылардың жалақысын арттырды. Бірақ Бункер Хилл тау-кен компаниясы тек кәсіподаққа мүше емес жұмысшыларды жұмысқа алды және аймақтағы кәсіподақтардың шахталарына қарағанда жалақыны төмен ұстады. 1899 жылдың сәуір айында Батыс тау-кеншілер федерациясының мүшелері күміс аңғарындағы Уорднердегі компанияның диірменін қиратты. Жауап ретінде Штауненберг әскери жағдай режимін жариялады. Өткен жылғы Испания-Америка соғысының салдарынан Ұлттық гвардия Филиппинге жөнелтілгендіктен, Штауненберг президент Уильям МакКинлиден тәртіпсіздікті тоқтату үшін федералды әскер жіберуді сұрады. Оның одақтастары бұл әрекетті сатқындық деп қарады. Әскери жағдай оның өкілеттігі аяқталғанға дейін сақталды, ал Штауненберг 1900 жылы үшінші мерзімге қайта үміткер болмады.
With labor union support, in 1896 Steunenberg was nominated as both the Democratic and Populist candidate for governor. He won the November election at age 35 (the youngest in the states history) and became the first non Republican elected to that office and was re elected to a second two year term in 1898. Steunenberg served during a period of considerable labor unrest, particularly in the mining industry in northern Idaho. As a result, many corporations, fearing that Steunenberg's government would not support them if there was a strike, increased their wages for workers. The Bunker Hill Mining Company, however, hired only non union labor and kept wages lower than unionized mines in the area. In April 1899, members of the Western Federation of Miners destroyed the company's mill at Wardner in the Silver Valley. In response, Steunenberg declared martial law and because the national guard was deployed to the Philippines due to the Spanish–American War of the preceding year, Steunenberg asked President William McKinley to send federal troops to quell the unrest. This action was seen as a betrayal by Steunenberg's union supporters. Martial law remained in place through the end of his term, and Steunenberg did not seek a third term in 1900.
Құрлық
Қызметтен кеткеннен кейін шамамен бес жыл өткен соң, Штуненберг Калдвеллдегі 1602 Дирборн көшесіндегі үйінің алдында, 16-шы авенюдегі қақпаға орнатылған бомбадан қаза тапты. Батыс тау-кеншілер федерациясының (WFM) бұрынғы кеншісі Гарри Орчард, қастандық жасағаны үшін көп ұзамай Колдуэллде тұтқындалды, ал тергеуді Пинкертон агенті Джеймс Макпарланд жүргізді. Орчард бастапқыда өзін кінәлі емес деп мәлімдеді, бірақ жекелеген камерада ұсталғаннан және Макпарландтың қатаң сұрақтарынан кейін, 64 беттік қолжазба түріндегі мойындауға қол қойды, онда ол WFM үшін жалдамалы кісі өлтіруші және динамитші болған жылдарды егжей-тегжейлі сипаттады. Орчард, Стененбергті өлтіруге WFM жетекшілерінің тапсырыс бергенін және оның бұрынғы жұмыстары кем дегенде 17 адамның өліміне әкелгенін айтты. Ұлттық деңгейде кеңінен таралған сот процесі 1907 жылдың ортасында Бойзеде бірнеше айға созылды, айыптау тарапынан жаңадан сайланған АҚШ сенаторы Уильям Бора, ал қорғау тарапынан Кларенс Дарроу қатысты. Куәгерлер алдында Орчард жазбаша мойындауын қайталап, WFM үшін көп жылдар бойы бомбалар орнатқанын мойындады. Содан кейін қорғау адвокаттары оны бір аптаға созылған 26 сағаттық жауапқа тартты. Прокуратура Орчардтан өзге 80 куәгерді де ұсынды, олар Орчардтың көптеген шабуылдар туралы айтқандарын растады. Дарроу мен қорғау тобы өз тарапынан 100-ден астам куәгерді шақырды. Соңғы сөздер екі аптаға созылды, олардың ең көп талқыланғаны Дарроудың сөйлегені болды. Заманауи сарапшылар Дарроудың соңғы сөзін, одақтардың моральдық басымдығына бағытталған күшті эмоционалдық риториканы қолданғаны үшін мақтады. Алайда, замандас реакциясы бірауызды түрде теріс болды. "Чикаго Трибьюн" газеті оны "америкалық сот залында ең ұятсыз, қорлаушы, қоздырғыш сөйлеген сөз" деп атады. Көптеген бақылаушылар сот шешімінің кінәлі болатынын күткенімен, қазылар алқасы шілде айының соңында Хейвудты ақтады. Петибоунды Денвер судьясы Оррин Н. Хилтон жеке сотта қорғады және ол да ақталды, ал Мойерге қарсы айыптар алынып тасталды. Орчард кінәсін мойындап, жеке сотта өлім жазасына кесілді, бірақ жазасы өмір бойына түрмеде отыруға ауыстырылды. 1952 жылы, 86 жасқа толғанда және Хейвуд ісінен кейін 45 жыл өткен соң, Орчард өзінің өмірбаяндық еңбегінде өзінің мойындауы мен соттағы куәлігінің барлығы шындық екенін жазды. Ол 1954 жылы түрмеде қайтыс болды.
Nearly five years after he left office, Steunenberg was killed outside his house in Caldwell at 1602 Dearborn Street by a bomb rigged to the side gate on 16th Avenue. Harry Orchard, a former miner from the Western Federation of Miners (WFM), was arrested in Caldwell shortly after for the assassination, and the investigation was conducted by Pinkerton agent James McParland. Orchard at first claimed innocence, but after solitary confinement and intense interrogation by McParland, Orchard signed a 64 page type written confession detailing years of being a paid assassin and dynamiter for the WFM. Orchard claimed he was hired to kill Steunenberg by leadership of the WFM, and he had been in previous jobs that resulted in at least 17 other deaths. The nationally publicized trial took place in Boise over several months in mid 1907 and included new U. S. Senator William Borah for the prosecution and Clarence Darrow for the defense. On the witness stand, Orchard repeated his written confession, admitting to years of setting bombs for the WFM. He was then cross examined by defense lawyers for 26 hours, spread out over a week's time. In addition to Orchard, the prosecution presented 80 more witnesses to corroborate Orchard's description of numerous attacks. Darrow and the defense team called over 100 witnesses of their own. Closing arguments lasted two weeks, the most talked about of which was by Darrow. Modern commentators have praised Darrow's closing argument, which used powerful emotional rhetoric focused on the moral superiority of the unions' position. However, contemporary reaction was universally negative. The Chicago Tribune called it "the most unseemly, abusive, inflammatory speech ever delivered in an American courtroom." Despite most observers' opinions that the verdict would be guilty, the jury returned an acquittal for Haywood in late July. Pettibone was defended in a separate trial by Judge Orrin N. Hilton of Denver and was also acquitted, and charges were dropped against Moyer. Orchard pleaded guilty and received a death sentence in a separate trial, but the sentence was commuted to life in prison. In 1952, at 86 years of age and 45 years after the Haywood trial, Orchard wrote in his autobiography that all of his confession and his trial testimony were true. He died in prison in 1954.