Әйгілі әнші Хибари Мисораның өмірі мен мұрасы

Кіріспе

Жапон әншісі және актрисасы – жапон әншісі, актрисасы және мәдени белгі. Ол музыкаға қосқан үлесі және қоғамның әл-ауқатын жақсарту үшін Құрмет медалімен марапатталды. Сонымен қатар, ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін халыққа үміт пен жігер сыйлағаны үшін қайтыс болғаннан кейін алғашқы рет Халықтың Құрмет сыйлығын алды. Мисора барлығы 1200 ән жаздырып, 68 миллион пластинка сатты. Ол қайтыс болғаннан кейін оның жазбаларына сұраныс күрт өсті, ал 2001 жылға қарай 80 миллионнан астам пластинка сатылды. 2019 жылға қарай сатылымдар 100 миллионнан асты. Оның «Ағыс сияқты өзен» (川の流れのように) әнін көптеген әртістер мен оркестрлер оған құрмет ретінде жиі орындайды, оның ішінде «Үш тенор» (испан/итальян), Тереза Тенг (тайвандық) және Мариячи Варгас де Текалитлан (мексикалық) орындаулары да бар. Жапон теледидары мен радиосында жыл сайын оның әндерінен арнайы бағдарламалар көрсетіледі. 2012 жылдың 11 қарашасында Токиодағы «Дом» аренасында Мисораға арналған еске алу концерті өтті. Концертте Ай, Кода Куми, Кен Хирай, Киёси Хикава, Exile, AKB48 және Нобуясу Окабаяши сияқты көптеген музыканттар оның ең танымал әндерін орындап, құрмет көрсетті. Оның әкесі Масукичи Като (加藤増吉) балық сатушы, ал анасы Кимие Като (加藤喜美枝) үй шаруасымен айналысатын әйел болған. Като 1943 жылы 6 жасында әкесінің алдында Екінші дүниежүзілік соғысқа аттанғандарға арналған кеште ән айтып, музыкалық дарынын ерте жастан-ақ көрсетті. Масукичи қызының музыкалық мансабын бастау үшін отбасылық жинақ ақшасынан шағын қаражат инвестициялады. 1945 жылы сегіз жасында Кадзуэ Йокогамадағы концерт залында тұңғыш рет өнер көрсетті. Сол жылы тағы бір NHK бағдарламасында өнер көрсетіп, жапон композиторы Масао Коганы ән орындау қабілетімен таң қалдырды. Ол оны үлкен адамның батылдығы, түсінігі және эмоционалдық жетілгендігіне ие бала ғажайып деп санады. Келесі жылдары Мисора талантты әншіге айналып, белгілі концерт залдарында толық салынған залдарға концерттер берді. Жалпы жұртшылық оны жақсы көргенмен, әлеуметтік және мәдени элита оның дауысы ересектерге ұқсас екені және балалар әндері емес, буги-вуги мен махаббат әндерін орындағаны үшін сынға алды. Кадзуэ 1949 жылы 12 жасында «Көктегі сұлулықтағы жаңқа» деген мағына беретін Хибари Мисора (美空ひばり) есімімен жазбаларын бастады және «Нододжиман кё джидай» (のど自慢狂時代) фильмінде ойнады. Фильм оған бүкіл елде танымал болды. Сол жылы ол Nippon Columbia компаниясы үшін өзінің алғашқы «Каппа Буги-Вуги» (河童ブギウギ) синглын жазды. Ол коммерциялық сәттілікке ие болып, 450 000-нан астам дана сатылды. Кейіннен ол радио бағдарламасында ойнатылып, ұлттық хитке айналған «Kanashiki kuchibue» әнін жазды. Оның «Токио баласы» (1950) фильміндегі рөлі оны Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Жапонияның қиындықтары мен ұлттық оптимизмін бейнелейтін символдық тұлғаға айналдырды. 1950 жылдың маусым айында Мисора соғыстан кейін АҚШ-қа барған алғашқы жапондық әртістердің бірі болды. Ол Гавайи және Калифорнияда өнер көрсетті. 1956 жылы Мисора музыкант Мицуру Ономен қысқа уақытқа никелесті. Мисораға үйлену үшін карьерасынан бас тарту керектігі айтылғанда, олардың никесі бұзылды. 1957 жылдың 13 қаңтарында Мисора Асакуса халықаралық театрында тұз қышқылымен шабуылға ұшырап, жарақат алды. Күдікті оның өте жанкүйері екені анықталды. 1962 жылы Мисора актер Акира Кобаяшиге тұрмысқа шықты. Олар 1964 жылы ажырасып, ол қайтадан үйленбеді. Некеге қарсы болған анасы кейінірек өміріндегі ең бақытсыз сәт – қызының Кобаяшиге үйленгені, ал ең бақытты сәт – олардың ажырасқаны екенін айтты. 1949 және 1971 жылдар аралығында Мисора жылына 8-12 фильмге түсті, ал осы фильмдердің көпшілігінде оған басты рөл берілді. Бұл фильмдер қазіргі заманғы жеңіл романстардан бастап, қылышпен күресетін экшн фильмдеріне дейін ауқымды болды. Көптеген фильмдерде ол ерлер рөлінде немесе еркек кейпіне түскен әйелдер рөлінде ойнады. Кинодағы мансабын аяқтағаннан кейін Мисора кейде теледидардағы көптеген қойылымдарында ерлер костюміне киініп ән шырқады. 1973 жылы Мисораның кіші інісі Тетсуя Като бандиттік әрекеттері үшін сотталды. NHK ешқандай байланысты мойындамаса да, Мисора 18 жылдан кейін алғаш рет Кохаку Ута Гассеннен шығарылды. 1978 жылы Мисора өзінің жеті жасар жүрегі ауырған інісі, Тетсуяның ұлы Кадзуя Катоны асырап алды. 1980 жылы өзінің дебютіне 35 жыл толғанда Мисора Токиодағы Ниппон Будоканда концерт берді.

Japanese singer and actress

was a Japanese singer, actress and cultural icon. She received a Medal of Honor for her contributions to music and for improving the welfare of the public, and was the first woman to receive the People's Honour Award, which was conferred posthumously for giving the public hope and encouragement after World War II. Misora recorded a total of 1,200 songs and sold 68 million records. After she died, consumer demand for her recordings grew significantly, and, by 2001, she had sold more than 80 million records. By 2019, record sales surpassed 100 million. Her swan song Kawa no Nagare no Yō ni (川の流れのように) is often performed by numerous artists and orchestras as a tribute to her, including notable renditions by The Three Tenors (Spanish/Italian), Teresa Teng (Taiwanese) and Mariachi Vargas de Tecalitlan (Mexican). Each year there is a special on Japanese television and radio featuring her songs. A memorial concert for Misora was held at the Tokyo Dome on November 11, 2012. It featured numerous musicians such as Ai, Koda Kumi, Ken Hirai, Kiyoshi Hikawa, Exile, AKB48 and Nobuyasu Okabayashi amongst others, paying tribute by singing her most famous songs. Her father, Masukichi Katō (加藤増吉), was a fishmonger and her mother, Kimie Katō (加藤喜美枝), a housewife. Katō displayed musical talent from an early age after singing for her father at a World War II send off party in 1943 at the age of six. Masukichi had invested a small fortune taken from the family's savings to begin a musical career for his daughter. In 1945 at the age of eight, Kazue made her debut at a concert hall in Yokohama. Later that same year, she appeared on another NHK broadcast, and this time impressed Japanese composer Masao Koga with her singing ability. He considered her to be a child prodigy with the courage, understanding, and emotional maturity of an adult. Over the next few years, Misora became an accomplished singer and was touring notable concert halls to sold out crowds. While the general public loved her, she was criticized by the social and cultural elites for sounding too much like a grown woman and for singing boogie woogies and love songs rather than children’s songs. Kazue began her recording career in 1949 at the age of 12, now with the name Hibari Misora (美空ひばり), which means "lark in the beautiful sky," and starred in the film Nodojiman kyō jidai (のど自慢狂時代). The film gained her nationwide recognition. That same year, she recorded her first single Kappa Boogie Woogie (河童ブギウギ) for Nippon Columbia. It became a commercial hit, selling more than 450,000 copies. She subsequently recorded "Kanashiki kuchibue", which was featured on a radio program and was a national hit. Her performance in Tokyo Kid (1950), in which she played a street orphan, made her symbolic of both the hardship and the national optimism of post World War II Japan. In June 1950, Misora was one of the first entertainers from Japan to visit the United States after the war. She performed in Hawaii and California. In 1956, Misora was briefly engaged to musician Mitsuru Ono. Their engagement was called off when Misora was told she would have to give up her career in order to marry. On January 13, 1957, Misora was attacked and injured with hydrochloric acid at Asakusa International Theater. The suspect was identified as an overly enthusiastic fan of hers. In 1962, Misora married actor Akira Kobayashi. They divorced in 1964, and she never remarried. Her mother, who had been opposed to the marriage, would later state that the unhappiest moment in her life was when her daughter married Kobayashi and the happiest moment was when they divorced. Between 1949 and 1971, Misora would appear in 8 to 12 films per year, and in the majority of these films top billing would be given to her. These films would range from light contemporary romances to period films with some sword fighting action. In many of her period films, she would be cast either in male roles or in female roles disguised as men. After she ended her film career, Misora would sometimes sing in male drag in many of her television performances. In 1973, Misora's younger brother, Tetsuya Katō, was prosecuted for gang related activity. Although NHK did not acknowledge any connection, Misora was excluded from Kōhaku Uta Gassen for the first time in 18 years. In 1978, Misora adopted her seven year old nephew, Tetsuya's son Kazuya Katō. In 1980 on the 35th year anniversary of her debut, Misora performed a recital at the Nippon Budokan in Tokyo.

Ауру және өлім

1980 жылдар Мисора үшін өте ауыр жылдар болды. 1981 жылы анасы дүниеден озды, ал бір жылдан кейін оның жақын досы, әнші және актриса Чиеми Эри қайтыс болды. Мисораның ағалары 1983 және 1986 жылдары тікелей кезегімен қайтыс болды. Мисора мен анасы өте жақын болған; Кими қызының бірінші жанкүйері ғана емес, сонымен қатар Мисораның мансабының барлық кезеңінде продюсері/менеджері болып жұмыс істеді. Қайғысын жеңу үшін, бұрыннан-ақ көп ішетін адам ретінде танылған Мисора, ішімдік пен темекі тартуды одан да арттырды. 1987 жылдың сәуір айында Мисора Фукуокадағы концерттік өнер көрсету кезінде сахнада кенеттен құлап түсті. Оны жақын жердегі ауруханаға асығыс жеткізді, онда созылмалы гепатитінен туындаған авикулярлық некроз диагнозы қойылды. Дәрігерлер оның циррозбен де ауыратынын жанкүйерлері мен жақындарының алаңдамауы үшін баспасөзге жарияламады. Ол дереу ауруханаға жатқызылды, бірақ тамыз айында жағдайы жақсару белгілері байқалды. Қазан айында ол жаңа ән жазуға кірісті, ал 1988 жылдың сәуірінде Токио Домында қайта оралу концертін өткізді. Ол кезде көрермендер оның толыққанды сауықпағанын білмеді, сондықтан ол сахна артында оттегі баллонымен төсекке жатып демалды. Аяқтары қатты ауырғанмен, Мисора барлығы 40 ән орындады. Соңғы әннен кейін сахнадан түскенде, ол құлап, күтіп тұрған жедел жәрдем көлігімен ауруханаға жеткізілді. Мисораның денсаулығы уақытша жақсарды, бірақ ондаған жылдар бойына көп ішімдік ішуден бауыры әлсіреп, жағдайы нашарлай берді. Дегенмен, ол әлі де концерттерін жалғастырып, шын денсаулығын жанкүйерлерінен жасырып өтті. 1989 жылдың 7 ақпанында (Хейсей дәуірі басталғалы бір ай өткен соң) Мисора Кокурадағы соңғы концертін өткізді. Бұл оның денсаулығының нашарлауына байланысты тоқтатылған жалпыұлттық турнесінің бастамасы болды. 21 наурызда ол Nippon Broadcasting System арнасы үшін өткізген 10 сағаттық тікелей эфирлік радиошоуымен дерлік 4,5 онжылдық мансабын аяқтады. Кейін ол Токиодағы Джунтедо университетінің ауруханасына интерстициалды пневмонит диагнозымен жатқызылды. 1989 жылдың 24 маусымында таңертең Мисора Джунтедода дүниеден озды. Ол 52 жаста болды. Оның қазасы бүкіл Жапонияда терең қайғыға ұрды және көптеген адамдар Шова дәуірінің шын мәнінде аяқталғанын сезінді. Ірі телеарналар сол күні кешкі бағдарламаларын тоқтатып, оның қазасы туралы хабар таратты және оның құрметіне арналған түрлі бағдарламалар көрсетті.

The 1980s were incredibly difficult years for Misora. Her mother passed away in 1981 and a year later her best friend, fellow singer and actress Chiemi Eri, died. Misora’s brothers both died in 1983 and 1986, respectively. Misora and her mother had been extremely close; not only had Kimie been her daughter's number one fan, but also she had worked as Misora's producer/manager throughout her career. To cope with her sorrow, Misora, having already been known as a hard drinker, increased her drinking and smoking even further. In April 1987, Misora suddenly collapsed on stage at a concert performance in Fukuoka. She was rushed to a nearby hospital, where she was diagnosed with avascular necrosis brought on by chronic hepatitis. Doctors did not reveal to the press that she was also suffering from cirrhosis so as to not cause worry to her fans and associates. She was immediately admitted, but eventually showed signs of recovery in August. She commenced recording a new song in October, and in April 1988 performed at her comeback concert at Tokyo Dome. At the time, the audience was unaware that she had still not fully recovered and spent her backstage time lying in a bed with an oxygen tank. Despite overwhelming pain in her legs, Misora performed a total of 40 songs. Once off the stage after the last song, she collapsed and was taken away by an ambulance that was on standby. Misora's health improvement was to be temporary, as her liver weakened from decades of heavy drinking and her condition worsened. Yet, she continued to perform live while hiding the true nature of her health from her fans. On February 7, 1989 (less than a month after the Heisei period began), Misora held her final concert in Kokura. It was the start of a nationwide tour which had to be cancelled due to her failing health. On March 21, she wrapped up her nearly four and a half decade career with a 10 hour live radio show for Nippon Broadcasting System. She was later hospitalized at Juntendo University Hospital in Tokyo with interstitial pneumonitis. On the morning of June 24, 1989, Misora died at Juntendo. She was 52. Her death was widely mourned throughout Japan and many felt the Shōwa period had truly come to an end. The major television networks had to cancel their regular programming that evening to bring the news of her death and instead aired various tributes.

Мұра

1993 жылы Мисораның портреті мен жазылған өлеңі бейнеленген ескерткіш Отойодағы Суги но Осугидің жанында оның естелігіне орнатылды. 1947 жылы 10 жасар Мисора Отойода автобус апатының салдарынан ауыр жарақат алды. Жарақатынан айығып жатқанда, ол қалада қалып, Суги но Осугиге барып, Жапонияның ең үздік әншісі болуды армандады. Мисораның әкесі бұл жағдайға қатты ренжіп, оның ән айтуын тоқтатуды талап етті. Жас Мисора: «Егер мен ән айта алмасам, онда өлсем жарасым» деді. Соңында ол Токиоға оралды және 1949 жылы 12 жасында ән жазу карьерасын бастады. 1994 жылы Киотодағы Арашиямада Хибари Мисора мұражайы ашылды. Бұл көп қабатты музей кешені Мисораның өмірі мен мансабының тарихын түрлі мультимедиялық көрмелер мен естелік заттар арқылы көрсетті. Мұражай 5 миллионнан астам келушіні тартты, бірақ 2006 жылдың 30 қарашасында ғимаратты жоспарлы жөндеуге беру үшін жабылды. Негізгі көрмелер Эдо-Токио мұражайының Шова кезеңі бөліміне көшірілді. 2008 жылдың 26 сәуірінде оның орнында жаңа Hibari Misora театры ашылды, онда бұрын жарияланбаған әннің CD-сі сатылады. Оның сахнаға тұңғыш рет шыққан күніне арналған қола мүсіні 2002 жылы Йокогамада орнатылды және жылына шамамен 300 000 келушіні тартады. 1990 жылдан бері телеарналар мен радиостанциялар Мисораның туған күніне құрмет көрсету мақсатында «Кава но Нагаре но Йони» (川の流れのように) әнін жыл сайын ойнап келеді. 1997 жылы NHK жүргізген жалпыұлттық сауалнамада бұл ән барлық уақыттағы ең ұлы жапон әні деп танылды.

Мисораның 1989 жылы қайтыс болғаннан кейін, сол жылы TBS телеарнасында «Хибари Мисора тарихы» атты арнайы телефильм көрсетілді, онда Мисора рөлін Каёко Кишимото сомдады. 2005 жылы, сондай-ақ TBS телеарнасында Айя Уэто Мисораның туған оқиғасын «Хибари Мисораның тууы» фильмінде бейнеледі. 2017 жылдың 29 мамырында Google Хибари Мисораның 80 жылдық мерейтойын doodle арқылы атап өтті.

Кореялық ата-бабалар мәселесі

Хибари Мисораның шежіресі даулы мәселе болып келген. 1989 жылы қайтыс болғанға дейін оның корей ұлтынан екендігі және оның отбасы корей паспорттарына ие болғаны туралы пікірлер айтылған. Бұл мәлімдеме кеңінен тарады.