Кіріспе
Британдық саясаткер (1950 жылы туған)
Сэр Майкл Луис Дэвид Фабрикант (12 маусым 1950 жылы туған) – британдық саясаткер. Консервативтік партия мүшесі, ол 1992 жылдан бері Стаффордширдегі Личфилд сайлау округінің (бұрынғы Орталық Стаффордшир) Парламент депутаты болып табылады. Фабрикант 2015 жылғы жалпы сайлауда шешімді округтердегі Консервативтік кампания штабының стратегиясымен, сондай-ақ Ұлыбритания парламентінің аралық сайлауларымен айналысқан Консервативтік партияның парламенттік науқамы жөніндегі төрағасының орынбасары болды. 2014 жылдың сәуір айында ол әріптесі Мария Миллердің отставкасына қатысты жасаған мәлімдемелері үшін бұл қызметтен алынған.
Ерте өмір және мансап
Майкл Фабрикант 1950 жылдың 12 маусымында Брайтон қаласындағы Роттиндинде еврей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі раввин Исаак Фабрикант (1906–1989) – Брайтон мен Хов синагогының раввині, анасы Хелена (қыздығы Фрид; 1911–2004) болған. Фабрикант Брайтон орта техникалық мектебінде және Брайтон, Хоув және Суссекс грамматикалық мектебінде оқыды. Ол Лофборо университетінде экономика мамандығын бітіріп, ғылым бакалавры атағын алды. Кейін Сассекс университетінде оқып, 1974 жылы операциялық зерттеулер саласында магистр дәрежесін алды. Оксфорд университеті, Лондон университеті және Оңтүстік Калифорния университетінде экономика және эконометрия салаларында зерттеу жұмыстарын жүргізді. Парламентке сайлануға дейін 11 жыл бойы халықаралық телерадио хабарларын өндіру және басқару тобының директоры және негізін қалаушысы болды. Фабрикант 1987 жылғы жалпы сайлауда Оңтүстік Шилдс округінен консерваторлар партиясынан кандидат болып түсті, ол 25,7% дауыс жинап, қазіргі лейборист депутаты Дэвид Кларктан кейін екінші орынға ие болды. 1990 жылы Фабрикант Брайтон Павильоны консервативтік қауымдастығының төрағасы болып тағайындалды және Төменгі палатаға сайланғанға дейін осы қызметте болды.
Парламенттік мансап
Фабрикант 1992 жылғы жалпы сайлауда Мид-Стаффордшир округінен парламент депутаты болып сайланды, ол 49,7% дауыс алып, 6 236 дауыспен жеңіске жетті. Өзінің алғашқы сөйлеуін 1992 жылдың 2 шілдесінде жасады. Парламентте Фабрикант 1992 жылы Еуропалық заңнама жөніндегі таңдау комитетіне қосылды және 1997 жылғы жалпы сайлауға дейін оның құрамында болды. 1993 жылы Ұлттық мұра жөніндегі таңдау комитетіне қосылды және 1996 жылы Қаржы министрі Майкл Джекке парламенттік жеке хатшы болып тағайындалғанға дейін сол комитетте мүше болып қызмет етті. 1997 жылғы жалпы сайлау алдында Фабриканттың Мид-Стаффордшир сайлау округі таратылып, оның орнына Личфилд округі құрылды. Сайлауда Фабрикант Личфилдтен 42,9% дауыспен және 238 дауыспен депутат болып сайланды. 1997 жылғы жалпы сайлауда консерваторлар жеңіліске ұшырағаннан кейін Фабрикант 1999 жылы Ішкі істер жөніндегі таңдау комитетіне ауысқанға дейін Мәдениет, БАҚ және спорт жөніндегі таңдау комитетіне қосылды. 2001 жылғы жалпы сайлауда Фабрикант Личфилдтен қайта сайланды, оның дауыс үлесі 49,1%-ға өсті және 4 426 дауыспен жеңіске жетті. Фабрикант 2001 жылғы жалпы сайлаудан кейін Мәдениет, БАҚ және спорт комитетіне қайта қосылды және сол кезде Ақпарат комитетінің төрағасы болды. 2003 жылы Майкл Ховардтың басшылығымен сауда және өнеркәсіп жөніндегі оппозициялық спикері болып тағайындалды. Кейін сол жылы ол экономикалық мәселелер жөніндегі спикер лауазымына ауыстырылды. Фабрикант 2005 жылғы жалпы сайлауда 48,6% дауыспен және 7 080 дауыспен қайта сайланды. 2005 жылғы жалпы сайлаудан кейін оппозициялық қамшы болып тағайындалды және жаңа көшбасшы Дэвид Кэмерон тағайындалғаннан кейін осы лауазымда қалды. 2008 жылы Фабрикант Американың консервативті достарын құрды. Сондай-ақ 2008 жылы Фабрикант ішкі су жолдарына мемлекеттік қаржыландыру туралы бірқатар пікірталасқа қатысты және ауыр жүк тасымалын Ұлыбританияның жолдарынан шығарып, қалпына келтірілген канал желісіне қайтаруға шақырды. 2010 жылғы жалпы сайлауда Фабрикант қайта сайланды, дауыс үлесі 54,4%-ға өсті және 17 683 дауыспен жеңіске жетті. 2012 жылдың қараша айында Фабрикант "The Pact" атты памфлет жариялады, онда ЕО-ға кіру/шығу туралы референдум үшін UKIP пен консерваторлар арасында саяси келісім жасауға шақырды. Фабрикант 2014 жылдың сәуір айында Мария Миллер кабинет министрі лауазымынан кеткеніне байланысты "уақыты келді" деп твиттерде жазғандықтан консерваторлар партиясының вице-төрағасы лауазымынан босатылды. New Statesman журналының редакторы Джордж Итон оның жұмыстан босатылуы HS2 теміржол жобасына қарсылық көрсету қаупіне байланысты болды және басқа консерваторлардың да осы мәселе бойынша наразылық білдіруіне жол бермеу үшін қажет болды деп санайды. Ол HS2 жобасына қарсы, себебі оның қаржылық және экологиялық салдарына наразы. 2016 жылғы пікірталаста Фабрикант Brexit әсерлерін талқылау кезінде "қатыгездік!" деп айқайлады. Ол бұрынғы Әділет министрі Джонатан Джаноглидің Ұлыбритания Еуропалық Одақтан шықса, британдық заң фирмалары 1,7 миллиард фунт стерлинг табыстан айырылуы мүмкін деген мәлімдемесімен келіспеді. 2016 жылғы ЕО референдумы науқанында Фабрикант ЕО-дан шығуға дауыс беретінін айтты. Ол еркін сауданы жақтаушы және былай деді: "Біз жаһандық экономиканың бөлігіміз және қазіргі жағдайдан гөрі жаһандық саудада гөрі әлдеқайда бай боламыз". Фабрикант 2017 жылғы мерзімінен бұрын өткізілген жалпы сайлауда 63,6% дауыспен және 18 581 дауыспен қайта сайланды. Фабрикант 2017 жылдың қараша айында The Guardian газетінде консерваторлар депутатының мінез-құлқы туралы мәлімдемелер жасаған Вестминстерлік құжатта пайда болған өзіне қатысты мәлімдемелерді жоққа шығару үшін мақала жариялады. Ол өзінің хабарласқан ешкімнен, оның ішінде лобби-журналистерден және "үлкен естелігі" бар бұрынғы бас қамшыдан, өзіне тағылған "таксиде ер адаммен орынсыз мінез-құлық жасады" деген айыпты естімегенін жазды. Парламентте ол Әкімшілік комитетінде отыр және бұрын Таңдау комитетінде, Қаржы және қызмет көрсету комитетінде, Байланыс комитетінде (Парламент), Мәдениет, БАҚ және спорт комитетінде, Ішкі істер комитетінде және Ұлттық мұра комитетінде отырған. Фабрикант өзінің парламенттік кеңсесінің маңында Оңтүстік Африканың апартеид дәуіріндегі туын қойғандықтан, бұқаралық ақпарат құралдарының назарына ілікті. Ол өзінің бұрынғы компаниясының 1980-жылдары клиенттері болған елдердің бірнеше туын көрмеге қойып отырғанын айтты. 2018 жылы Оңтүстік Африкадағы апартеидтік мемлекеттің бір бөлігі болып жұмыс істегені үшін өкініш білдірді ме деп сұралғанда, ол: "Кейіннен ойлағанда, бәріміз өкінетін нәрселер көп" деп жауап берді және сол кезде болып жатқан жағдайды жақтамайтынын айтты. 2019 жылғы жалпы сайлауда Фабрикант қайта сайланды, дауыс үлесі 64,5%-ға өсті және 23 638 дауыспен жеңіске жетті. 2022 жылдың 12 сәуірінде Фабрикант Борис Джонсоннан Covid ережелерін бұзғаны үшін кешірім сұрауын талап етті. Фабрикант: "Менің ойымша, ол ешқашан заңды бұзғанын ойлаған жоқ. Ол сол кезде көптеген мұғалімдер мен медбикелер сияқты ұзақ жұмыс күнінен кейін қызметтік бөлмеге кіріп, тыныш ішімдік ішетін деп ойлады" деді. Бұл мәлімдеме мұғалімдер мен медбикелерді біріктіретін ресми органдар тарапынан сынға ұшырады, олар мұндай іс жасамайтындарын айтты, ал Фабрикант өзінің сөзінен шаршағандарын білдірді. Фабрикант 2022 жылдың шілде-қыркүйек айларында консерваторлар партиясының көшбасшылық сайлауында Пенни Мордаунтты қолдады. Ол Джонсонның отставкасымен байланысты марапаттау рәсімінде рыцарь атағын алды. 2024 жылдың наурыз айында Фабрикант Личфилдтен келесі жалпы сайлауға қатысу үшін қайта сайланды.
Әлеуметтік желілерді пайдалану
2014 жылдың маусым айында Фабрикант, Жасмин Әлібхай Браун мен Род Лиддлдің Channel 4 News телеарнасындағы кешкі пікір алмасынан кейін, ол "ешқашан онымен бірге талқылау бағдарламасына қатыса алмайтынын" жазды, себебі ол "миы қан кетуінен немесе оның тамағына соққы беруінен қорқады". Сол кездегі Әйелдер мен теңдік мәселелері жөніндегі мемлекеттік хатшы Глория Де Пьеро бұл твитті "өте қорқынышты" деп сипаттады, ал Консервативтік партияның өкілі депутаттың пікірін "толыққанды қабылдауға болмайтын" деді. Фабрикант кейіннен кешірім сұрады. 2014 жылдың тамызында Саида Варси Дэвид Кэмерон үкіметінен Израильдің "Қорғаныш жиегі" операциясына қатысты саясатынан кейін отставкаға кеткен соң, Фабрикант Газаны "мұсылмандық мәселе" деп ұғындырғандай болған Twitter жазбасы үшін сынға ұшырады. 2018 жылдың мамырында Фабрикант Twitter-де жасөспірім сайлаушыны "толыққанды ақымақ" деп атады, өйткені ол сайлау округінің бір бөлігінде жұмыс істеуге деген міндеттемесіне күмән келтірді. Фабрикант сайлаушыны кім екенін нақтырақ көрсетпегені үшін сынады және жазбаны "ресейлік тролль" жазған деп ойлады. 2018 жылдың шілдесінде Фабрикант, мұсылман болған Лондон мэрі Садық Ханды шошқамен жыныстық қатынаста көрсеткен, кейіннен өшірілген твиті үшін исламофобияға ұқсас айыптамаға іліккен. Кейбір Лейбористтік депутаттар Фабриканттың жұмысынан босатылуын талап етті, ал Консервативтік партияның бұрынғы төрағасы Саида Варси, Консервативтік партиядағы исламофобияның "кең таралғанын" айтты. Фабрикант ол кезде отырыста алаңдап, суреттің не екенін байқамағанын мәлімдеді. 2021 жылдың мамырында Hope Not Hate Фабрикантті расизмде айыптады, өйткені ол Лондондағы палестиналық наразылықтарды "Орта Шығыста жасағандарын Лондонға әкелуге тырысатын примитивтер" деп жазды. Фабрикант кейіннен твитті өшіріп, "видеода көрсетілгендей британдық полицияға жасалған шабуыл ұятты" деді. The Guardian Консервативтік партиядан пікір сұрады, бірақ олар жауап бермеді. 2022 жылдың наурызында Фабрикант әлеуметтік желіде киберфлешингті қылмыстастыруды көздеген заң жобасына танысу бағдарламалары үшін ерекшелік енгізу керек екенін айтты. Бұл туралы жергілікті кеңес мүшесі Джоан Гранж сынға алды. 2022 жылдың мамырында Фабрикант консервативтік депутаттың зорлау қылмысы үшін ұсталғанына байланысты пікір білдіріп, Twitter-де: "Бүгін PMQ-да консервативтік депутаттардың көп қатысатынын күтемін, олар Бориске деген күшті қолдауларын көрсету үшін ғана емес! БіРІНШІ, олар бас қамшының үйде отыруды бұйырған адам емес екенін дәлелдеу үшін. Мен боламын!" деп жазды. Бұл твитті Лейборист партиясының вице-лидері Анжела Рейнер "көкқырлық" деп сипаттады. Фабрикант: "Ешкім зорлау мен шабуылды жеңілдете салмайды. Мүлдем олай емес. Бірақ егер біреу пікірде бірдеңе табуды қаласа, ол оны қалай болса да табады. Олар - кәсіби наразылар" деді. Фабрикант өзінің алғашқы твитін екі сағаттан кейін өшірді.
In August 2014, after Sayeeda Warsi resigned from David Cameron's government over its policy towards Israel's Operation Protective Edge, Fabricant was criticised for a Twitter remark that appeared to suggest Gaza was a "Muslim issue". In May 2018, Fabricant called a teenage constituent a 'complete twat' on Twitter after she had questioned his commitment to working in part of the constituency. Fabricant criticised the constituent for not being clearer in detailing who she was and stated that he thought the post came from a 'Russian troll'. In July 2018, Fabricant was accused of being Islamophobic over a subsequently deleted tweet he shared depicting London mayor Sadiq Khan, who is a Muslim, in a sex act with a pig. Some Labour MPs called for Fabricant's suspension and former Conservative Party chairman Sayeeda Warsi responded, describing Islamophobia in the Conservative party as "widespread". Fabricant said he had been distracted in a meeting when he sent it and did not spot what the image actually showed. In May 2021, Fabricant was accused by Hope Not Hate of racism, after he tweeted that pro Palestinian protesters in London were "primitives" that are "trying to bring to London what they do in the Middle East". Fabricant subsequently deleted the tweet, stating that "attacks on the British police as shown in the video are disgraceful". The Conservative party was asked by The Guardian for comment but declined. In March 2022, Fabricant commented on social media that a proposed bill outlawing cyberflashing should include an exemption for dating apps. This was criticised by local councillor Joanne Grange. In May 2022 Fabricant commented in relation to the arrest of an anonymous Conservative MP for rape, tweeting: "I am expecting a strong turnout of Conservative MPs at PMQs today, not only to demonstrate their strong support for Boris! BUT also to prove they are NOT the one told by the Chief Whip to stay at home. I'll be there!" The tweet was described by Labour Deputy Leader Angela Rayner as "grotesque". Fabricant said: "No one is making light of rape or assault. Far from it. But those who want to read something into a comment will contrive to do so whatever. They are professional offence takers." Fabricant deleted his original tweet just over two hours later.
"Соңғы кесу" BBC
Фабрикант 1995 жылы BBC-дің "The Final Cut" драмалық сериалының саяси кеңесшісі болды және хабар тарату кезінде эпизодтық рөлде пайда болды.
"Селлебритилердің алғашқы кездесуі", 4-арна
2017 жылдың 13 қыркүйегінде Премьер-министрдің сұрақ сағаты барысында Премьер-министр Тереза Мэй Фабриканттың Channel 4 телеарнасының "Celebrity First Dates" сериалында қатысатынын айтты. Ол: "Менің қызықтыратыным – менің құрметті әріптесім атақты адам болып табыса ма, әлде бірінші кездесуге келген адам ба?" деп сұрады. Шамамен екі айдан кейін, 2017 жылдың қараша айының басында Фабрикант бұл шоуда өзін бисексуал екенін жариялады.
Жеке өмір
Фабрикант Лондон мен Личфилдте тұрады. Ол серіктесі, Батыс Мидлендс аймағының бұрынғы мэрі Энди Стритпен бірге Сноудониядағы демалыс үйінің тең иесі. Фабрикант 2021 жылдың желтоқсанында Стритті «өмірлік серігім» деп сипаттаған болатын, ол бисексуал. 2015 жылы Фабрикантқа тері және простата қатерлі ісігі диагнозы қойылды, соңғысының емделуі үшін простатектомия жасалды. Ол келесі жылы Парламентте простата қатерлі ісігінің емделуі туралы айтқанда, Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінде простата қатерлі ісігіне мамандандырылған медбикелердің жетіспеушілігіне назар салды. Сол кезде Лейборист партиясының жетекшісі Джереми Корбин Фабриканттың ауруына жауап ретінде «оның алған емделуі басқалардың да сондай болсын» деген үмітін білдірді. Кейін Корбин сөздері үшін өтініш айтып кешірім сұрады. Фабриканттың шашының түсі туралы әртүрлі пікірлер айтылып жүр, кейбір адамдар оның париктік екенін болжайды. Ол шашының жеке құпия екенін мәлімдеді.
Құрметтер
Фабрикант 2023 жылдың 9 маусымында 2022 жылғы Премьер-министрдің отставкаға кетуіне байланысты марапаттаудың аясында «Бакалавр» орденімен марапатталды.