Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық криптолог (1945 жылы туған)
American cryptologist (born 1945)
Мартин Эдвард Хеллман (2 қазан 1945 жылы туған) – американдық криптолог және математик, Уитфилд Диффи мен Ральф Мерклмен бірлесіп ашық кілтті криптографияны ойлап тапқанымен әйгілі. Хеллман компьютерлік жеке өмір туралы пікірталасқа ұзақ жылдар бойы белсенді қатысып келеді және ядролық үдерістің тоқтауының салдарына тәуекелдерді талдауды қолданды. Хеллман 2002 жылы криптография теориясы мен тәжірибесіне қосқан үлесі үшін Ұлттық Инженерлік Академиясының мүшесі болып сайланды. 2016 жылы ол әйелі Дороти Хеллменмен бірге үйдегі махаббатты планетаға бейбітшілік әкелумен байланыстыратын кітап жазды («Қарым-қатынас үшін жаңа карта: үйде шынайы махаббат пен планетада бейбітшілік құру»).
Martin Edward Hellman (born October 2, 1945) is an American cryptologist and mathematician, best known for his invention of public key cryptography in cooperation with Whitfield Diffie and Ralph Merkle. Hellman is a longtime contributor to the computer privacy debate, and has applied risk analysis to a potential failure of nuclear deterrence. Hellman was elected a member of the National Academy of Engineering in 2002 for contributions to the theory and practice of cryptography. In 2016, he wrote a book with his wife, Dorothie Hellman, that links creating love at home to bringing peace to the planet (A New Map for Relationships: Creating True Love at Home and Peace on the Planet).
Ерте өмір
Нью-Йорк қаласында еврей отбасында дүниеге келген Хеллман Бронкс ғылымдарына арналған жоғары мектебін бітірген. 1966 жылы Нью-Йорк университетінде электротехника мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды, ал 1967 және 1969 жылдары Стэнфорд университетінде магистратураны және философия докторы ғылымын қорғады.
Born in New York to a Jewish family, Hellman graduated from the Bronx High School of Science. He went on to take his bachelor's degree in electrical engineering from New York University in 1966, and at Stanford University he received a master's degree and a Ph. D. in the discipline in 1967 and 1969.
Мансап
1968-1969 жылдары ол Нью-Йорк штатының Йорктаун-Хайтс қаласындағы IBM-нің Томас Дж. Уотсон зерттеу орталығында жұмыс істеді, онда ол Хорст Фейстельмен танысты. 1969-1971 жылдары Массачусетс технология институтында электр инженериясының ассистент-профессоры болды. 1971 жылы ол Стэнфорд университетінің электр инженериясы факультетіне ассистент-профессор ретінде қабылданды және 1996 жылы толық профессор мәртебесіне көшіп, зейнеткерлікке шыққанға дейін жиырма бес жыл бойы штаттық оқытушы болып қызмет етті.
From 1968 to 1969 he worked at IBM's Thomas J. Watson Research Center in Yorktown Heights, New York, where he encountered Horst Feistel. From 1969 to 1971, he was an assistant professor of electrical engineering at the Massachusetts Institute of Technology. He joined Stanford University electrical engineering department in 1971 as an assistant professor and served on the full time faculty for twenty five years before taking emeritus status as a full professor in 1996.
Жария кілт криптографиясы
Хеллман мен Уитфилд Диффидің «Криптографиядағы жаңа бағыттар» атты мақаласы 1976 жылы жарияланды. Ол криптографиялық кілттерді таратудың түбірінен жаңа әдісін ұсынды, бұл криптографияның негізгі мәселелерінің бірі – кілттерді таратуды шешуге үлкен үлес қосты. Бұл Diffie–Hellman кілт алмасуы ретінде танылды, бірақ Хеллман Мерклдің жеке үлесі болғандықтан, оны Diffie–Hellman–Merkle кілт алмасуы деп атау керек деп санайды. Мақала шифрлау алгоритмдерінің жаңа класын дамытуға серпін берді, олар ашық кілт шифрлауы және асимметриялық шифрлау деп белгілі. Хеллман мен Диффи 2000 жылы ашық кілт криптографиясы бойынша жұмыстары үшін және криптографияны академиялық зерттеудің толыққанды саласына айналдырғаны үшін Marconi Fellowship сыйлығымен марапатталды, ал 2015 жылы осы еңбектері үшін Тьюринг сыйлығын алды. Олардың алаңдаулары негізді болды: кейінгі тарих көрсеткендей, NSA IBM және NBS компанияларымен кілттің ұзындығын қысқарту үшін белсенді түрде араласты, сондай-ақ қысқа кілттің ұзындығы Хеллман мен Диффи суреттеген массивті параллель кілтті бұзу құралдарын жасауға мүмкіндік берді. 1997 жылдан бастап RSA Security-дің DES сынақтарына жауап ретінде DES-ті бұзуға қабілетті күшпен бұзу құралдары жасалды, бұл DES-тің қауіпсіз еместігін және ескіргенін анық көрсетті. 2012 жылғы мәліметтер бойынша, 10 000 доллар тұратын коммерциялық құрылғы DES кілтін бірнеше күнде қалпына келтіре алады. Хеллман сонымен қатар (1994–1996) Ұлттық зерттеулер кеңесінің Ұлттық криптографиялық саясатты зерттеу комитетінде жұмыс істеді, оның негізгі ұсыныстары кейіннен жүзеге асырылды.
Hellman and Whitfield Diffie's paper New Directions in Cryptography was published in 1976. It introduced a radically new method of distributing cryptographic keys, which went far toward solving one of the fundamental problems of cryptography, key distribution. It has become known as Diffie–Hellman key exchange, although Hellman has argued that it ought to be called Diffie Hellman Merkle key exchange because of Merkle's separate contribution. The article stimulated the development of a new class of encryption algorithms, known variously as public key encryption and asymmetric encryption. Hellman and Diffie were awarded the Marconi Fellowship and accompanying prize in 2000 for work on public key cryptography and for helping make cryptography a legitimate area of academic research, and they were awarded the 2015 Turing Award for the same work. Their concern was well founded: subsequent history has shown not only that NSA actively intervened with IBM and NBS to shorten the key size, but also that the short key size enabled exactly the kind of massively parallel key crackers that Hellman and Diffie sketched out. In response to RSA Security's DES Challenges starting in 1997, brute force crackers were built that could break DES, making it clear that DES was insecure and obsolete. As of 2012, a $10,000 commercially available machine could recover a DES key in days. Hellman also served (1994–96) on the National Research Council's Committee to Study National Cryptographic Policy, whose main recommendations have since been implemented.
Халықаралық қауіпсіздік
Хеллман 1985 жылдан бері халықаралық қауіпсіздік саласында зерттеу жұмыстарын жүргізіп келеді.
Hellman has been active in researching international security since 1985.
Соғыстан тыс
Хеллман бастапқы "Соғыстан тыс" қозғалысына қатысып, "Соғыстан тыс: жаңа ойлау жолы" атты кітапшаның бас редакторы қызметін атқарды.
Hellman was involved in the original Beyond War movement, serving as the principal editor for the "BEYOND WAR: A New Way of Thinking" booklet.
Жетістік
1987 жылы 30-дан астам ғалым "Жаңа ой-өріс: кеңестік және батыс ғалымдары соғыссыз әлем құруға шақыру" атты кітабының орыс және ағылшын тілдеріндегі басылымдарын жасау үшін бірікті. Анатолий Громыко мен Мартин Хеллман бас редакторлар болды. Кітап авторлары мынадай сұрақтарды қарастырады: АҚШ пен КСРО арасындағы қақтығысқа алып келетін күштерді қалай жеңуге болады? Болашаққа ортақ көзқарас қалай құрылады? Қазіргі заманның қажеттіліктерімен үндесетіндей ойлауды қалай өзгертуге болады?
In 1987 more than 30 scholars came together to produce Russian and English editions of the book Breakthrough: Emerging New Thinking, Soviet and Western Scholars Issue a Challenge to Build a World Beyond War. Anatoly Gromyko and Martin Hellman served as the chief editors. The authors of the book examine questions such as: How can we overcome the inexorable forces leading toward a clash between the United States and the Soviet Union? How do we build a common vision for the future? How can we restructure our thinking to synchronize with the imperative of our modern world?
Ядролық қатерден құтылу
Хеллманның халықаралық қауіпсіздік саласындағы қазіргі жобасы – ядролық қатерді бейтараптандыру. Ол ядролық қаруға байланысты ықтималдықтар мен тәуекелдерді зерттейді және осы саладағы халықаралық зерттеулерді одан әрі дамытуға ынталандырады. Оның NuclearRisk.org сайтына Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің бұрынғы директоры, Стэнфорд университетінің экс-президенті және екі Нобель сыйлығының лауреаттары сияқты көптеген белгілі тұлғалар қолдау көрсеткен. Хеллман Атланта, Джорджияда орналасқан, ядролық қаруды таратпау және қарусыздандыру арқылы жаһандық қауіпсіздікті қамтамасыз етуді мақсат тұтқан «Дейзи Альянсы» атты үкіметтік емес ұйымның директорлар кеңесінің мүшесі.
Hellman's current project in international security is to defuse the nuclear threat. In particular, he is studying the probabilities and risks associated with nuclear weapons and encouraging further international research in this area. His website NuclearRisk. org has been endorsed by a number of prominent individuals, including a former Director of the National Security Agency, Stanford's President Emeritus, and two Nobel Laureates. Hellman is a member of the Board of Directors for Daisy Alliance, a non governmental organization based in Atlanta, Georgia, seeking global security through nuclear nonproliferation and disarmament.
Марапаттар мен құрметтер
1980 жылы Мартин Хеллман криптографияға қосқан үлесі үшін IEEE мүшесі дәрежесіне көтерілді. 1997 жылы ол Франклин институтының Луи Е. Леви медалімен марапатталды, 1981 жылы IEEE Дональд Г. Финк жүлдесінің мақалалық сыйлығын (Уитфилд Диффимен бірге), 2000 жылы Интернеттегі жеке өмірді қорғау үшін ашық кілт криптографиясын ойлап тапқаны үшін Маркони жүлдесін жеңіп алды. 1998 жылы Хеллман IEEE Ақпараттық теория қоғамының Технологиялық инновациялар үшін Алтын мерейтой сыйлығын алды, ал 2010 жылы IEEE Ричард У. Хамминг медалімен марапатталды. 2011 жылы ол Ұлттық өнертапқыштар даңқы залына енгізілді. Сондай-ақ 2011 жылы Хеллман Уитфилд Диффи және Ральф Мерклмен бірге ашық кілт криптографиясы бойынша жасаған жұмысы үшін Компьютер тарихы мұражайының мүшесі атанды. Хеллман 2015 жылы Уитфилд Диффимен бірге Тьюринг жүлдесін жеңіп алды. Тьюринг жүлдесі компьютерлік ғылым саласындағы ең беделді жүлде саналады. Жүлдеге берілген түсіндірме: "Қазіргі криптографияға қосқан маңызды үлесі үшін. Диффи мен Хеллманның 1976 жылғы маңызды мақаласы «Криптографиядағы жаңа бағыттар» ашық кілт криптографиясы және цифрлық қолтаңбалар туралы идеяларды ұсынды, бұл бүгінгі күні интернетте кеңінен қолданылатын қауіпсіздік протоколдарының негізі болып табылады".
In 1980, Martin Hellman was elevated to the grade of IEEE fellow for contribution to cryptography. In 1997 he was awarded The Franklin Institute's Louis E. Levy Medal, in 1981 the IEEE Donald G. Fink Prize Paper Award (together with Whitfield Diffie), in 2000, he won the Marconi Prize for his invention of public key cryptography to protect privacy on the Internet, also together with Whit Diffie. In 1998, Hellman was a Golden Jubilee Award for Technological Innovation from the IEEE Information Theory Society, and in 2010 the IEEE Richard W. Hamming Medal. In 2011, he was inducted into the National Inventors Hall of Fame. Also in 2011, Hellman was made a Fellow of the Computer History Museum for his work, with Whitfield Diffie and Ralph Merkle, on public key cryptography. Hellman won the Turing Award for 2015 together with Whitfield Diffie. The Turing award is widely considered the most prestigious award in the field of computer science. The citation for the award was: "For fundamental contributions to modern cryptography. Diffie and Hellman's groundbreaking 1976 paper, "New Directions in Cryptography," introduced the ideas of public key cryptography and digital signatures, which are the foundation for most regularly used security protocols on the internet today."