Кіріспе
Гленн Дональд Макграт (ағылш. Glenn Donald McGrath; 9 ақпан 1970 жылы туған) – Австралияның бұрынғы халықаралық крикетшісі, оның карьерасы 14 жылға созылды. Ол орташа жылдамдықпен доп тастаушы және барлық уақыттағы ең ұлы доп тастаушылардың бірі саналады, сонымен қатар барлық уақыттағы ең дәл жылдам доп тастаушы атағын иеленді. 1990 жылдардың ортасынан 2000 жылдардың соңына дейін әлемдік крикетте Австралияның үстемдігіне үлкен үлес қосты. Макграт үш рет қатарынан Крикет әлем чемпионатында жеңіске жеткен Австралия құрамасының құрамында болды: 1999 жылғы Крикет әлем чемпионаты, 2003 жылғы Крикет әлем чемпионаты және 2007 жылғы Крикет әлем чемпионаты. 2003 жылғы финалда ол Захир Ханның қақпасын алып, жеңіске жеткізді. Макграт 2006 жылғы ICC Чемпиондар кубогын жеңген команданың да мүшесі болды. Карьерасы бойында дәл сызық пен ұзындықты сақтап келген Макграт тұрақтылығымен көзге түсті, бұл оған өз заманының ең үнемді және табысты доп тастаушыларының бірі болуға мүмкіндік берді. Жылдам доп тастаушылардың барлық Тест матчтарында алған қақпаларының жалпы саны бойынша Макграт Джеймс Андерсон мен Стюарт Бродтан кейін үшінші орында тұрады. Барлық Тест доп тастаушыларының тізімінде ол бесінші сапада, ал ең көп қақпа алған доп тастаушылардың арасында ең төмен орташа көрсеткішке ие. Ол сондай-ақ бір күндік халықаралық матчтарда ең көп қақпа алған (381) жетінші доп тастаушы және Крикет әлем чемпионатында ең көп қақпа алған (71) рекордты иеленеді. Макграт 2006 жылдың 23 желтоқсанында Тест крикетінен зейнетке шығуын жариялады. Оның Тест карьерасы 2007 жылғы қаңтарда Сиднейде өткен бесінші Эш Тестінен кейін аяқталды, ал 2007 жылғы Әлем кубогы, оның бір күндік карьерасының соңғы турнирі болды, онда ол өте тамаша доп тастауы үшін турнирдің үздік ойыншысы атағын жеңіп алды, бұл Австралияның турнирде жеңіске жетуіне үлкен үлес қосты. Кейін Макграт Үндістан Премьер-лигасының «Дели ДэриДевилз» командасы үшін ойнады және бірінші маусымда бәсекелестіктің ең үнемді доп тастаушыларының бірі болды. Макграт Ченнайдағы MRF Pace Foundation директоры, ол 25 жыл қызмет еткен Деннис Лиллидің орнын басты. Қазіргі уақытта ол қайтыс болған бірінші әйелі Джейнмен бірге құрған, емшек рагымен күресіп жатқандарға көмек және білім беруді мақсат еткен Макграт қорының президенті болып қызмет етеді. Макграт 2012 жылдың 1 қарашасында Сиднейде өткен жетінші жылдық Брэдман сыйлығының салтанатында марапатталды. 2013 жылдың қаңтар айында ICC Даңқ залына енгізілді.
Glenn Donald McGrath (/m//ə/'/ɡ//r//ɑː/; born 9 February 1970) is an Australian former international cricketer whose career spanned 14 years. He was a fast medium pace bowler and is considered one of the greatest bowlers of all time along with the title of most accurate pace bowler of all time and a leading contributor to Australia's domination of world cricket from the mid 1990s to the late 2000s. McGrath was a member of the Australian team that won three consecutive World Cup trophies in a row, winning the 1999 Cricket World Cup, the 2003 Cricket World Cup, and the 2007 Cricket World Cup. In the 2003 final, he took the winning wicket of Zaheer Khan. McGrath was also a member of the team that won the 2006 ICC Champions Trophy. Known throughout his career for maintaining an accurate line and length, McGrath displayed a consistency that enabled him to be one of the most economical and successful fast bowlers of his time. In terms of total career Test wickets taken by fast bowlers, McGrath is the third most successful of all time behind James Anderson and Stuart Broad. On the list of all Test bowlers, he is fifth, and no bowler has taken more wickets at a lower average. He has also taken the seventh highest number of one day international wickets (381) and holds the record for most wickets (71) in the Cricket World Cup. McGrath announced his retirement from Test cricket on 23 December 2006, with his Test career coming to an end after the fifth Ashes Test in Sydney in January 2007, while the 2007 World Cup, which marked the end of his one day career, saw him win the man of the tournament award for his outstanding bowling, which was instrumental in Australia winning the tournament. McGrath later played for the Indian Premier League team of the Delhi DareDevils and was one of the competition's most economical bowlers during its first season. McGrath is the director of MRF Pace Foundation, Chennai, replacing Dennis Lillee, who served for 25 years. He currently serves as president of the McGrath Foundation, a breast cancer support and education charity he founded with his late first wife, Jane. McGrath was honoured during the seventh annual Bradman Awards in Sydney on 1 November 2012. He was inducted into the ICC Hall of fame in January 2013.
Алғашқы жылдар
Макграт Дубода Беверли мен Кевин Макграттың ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Нью-Саут Уэльс штатының Нарромин қаласында өсті, онда ол алғаш рет крикет ойнады, және оның әлеуетін Дуг Уолтерс байқады. Ол Сиднейге Сазерленд клубы үшін ойнауға көшті және 1992–93 маусымында NSW құрамасы үшін тұңғыш рет өнерге шықты. Макграт келесі австралиялық жазда тек сегіз бірінші лига матчынан кейін Тест командасына іріктелу арқылы өзінің шапшаң өрлеуін аяқтады. Макграттың Тесттегі тұңғыш ойыны 1993–1994 жылдары Перт қаласында Жаңа Зеландияға қарсы болды. 1995 жылы Австралияның Тест сериясындағы жеңісінде Макграт бұрын-соңды болмаған тәсілмен Вест-Индия құрамасын, тіпті олардың боулингшілерін де, қысымға алды. Макграттың өмірбаянында Рикки Понтингтің сөздері келтірілген: «Гленннің Вест-Индия боулингшілерін қабылдау туралы шешімі Вест-Индияға жағымды хабар жіберді деп есімде. Амброуз, Уолш, Кени Бенджаминге бұрын мұндай жағдай болған емес. Бұл Вест-Индияны ойландырып, «Бұл австралиялық команда шынымен дейын» деген ойға келтірді. Сіз крикеттегі «қанды жігіттер» болмасаңыз да, қарсыластарыңызға сіздің адал екеніңізді көрсету үшін шағын нәрселерді істей аласыз. Бұл сіздің жаттығуыңыздан бастап, алаңға қалай киінуіңізге дейін болуы мүмкін. Қабылдау өте маңызды. Егер сіз оларды (а) алдап немесе (б) өзіңіздің кім екеніңізді көрсетуге қабілетті болсаңыз. Макграт мансабының сол кезеңінде оларға өзінің кім екенін көрсетті. Оның дене тілі және олардың соққышыларына қарайтын тәсілі – ирониялық күлімсіреу – соққышыға және оның командаластарына ол не істеп жатқанын білетінін көрсетті».
Англиядағы округтік крикет
Макграт 2000 жылы Уорчестерширдің Англияның округтік чемпионатында ойнады, алаңда сәтті өнер көрсетіп, сонымен қатар округ жанкүйерлерінің арасында танымал болды. Бірінші сыныптағы 14 ойында ол 13.21 орташа есебімен 80 қақпа алды, оның ішінде Нортгемптонширге қарсы өткен ойында 8–41 нәтиже көрсетті, сондай-ақ өзінің бірінші сыныптағы жартылай ғасырлық көрсеткішін (Ноттингемширге қарсы 55) жасады. 2004 жылы ол Миддлсекс үшін де бірнеше ойын өткізді; нәтижелі болғанымен, бұл команда үшін төрт бірінші сыныптық ойында бар болғаны тоғыз қақпа алды.
Зейнеткерлік
2006 жылдың 23 желтоқсанында Макграт тест матчтарынан зейнеткерлікке шығу туралы хабарлады. Оның соңғы тест матчы 2007 жылғы қаңтарда Сиднейде Англияға қарсы өткен бесінші Эшз матчы болды, онда ол өзінің тест карьерасының соңғы добымен қақпаны құлатты. 2007 жылғы Крикет әлем чемпионатының табысты өтуінен кейін ол халықаралық крикеттің барлық түрлерінен зейнеткерлікке шықты, бұл турнирде ол Крикет әлем чемпионаты тарихындағы ең көп қақпа алған ойыншы атанды, сонымен қатар турнирдің үздік қақпа алушысы болып 26 қақпа алды және турнирдің ең бағалы ойыншысы деп танылды. ESPNcricinfo 2007 жылғы әлем чемпионатының символдық құрамына оны қосты. Оның Оңтүстік Африкаға қарсы 3-18 көрсеткіші ESPNcricinfo дауыс берушілерінің пікірінше, жылдың ең жақсы бес бір күндік боулингтік көрсеткіші деп танылды.
Үнді премьер-лигасы
Макграт 2008 жылы Үндістан Премьер-лигасының бірінші маусымында «Дели Дерре Девилз» клубымен келісімшарт жасасты. Ол команда үшін 14 матчта ойнады және бұл жарыста команданың ең тиімді доп тастаушысы болды. 2009 жылғы жарысқа қайтадан келісімшарт жасасты, бірақ бірде-бір ойынға қатыспады. 2009 жылғы Чемпиондар лигасының Т20 турнирінде Дели үшін екі рет ойнағаннан кейін, 2010 жылдың қаңтарында клуб Макграттың келісімшартының қалған мерзімін сатып алғанын хабарлады, осылайша оның крикет карьерасы аяқталды.
Боулинг
МакГраттың боулингі жоғары жылдамдыққа ие болған жоқ. Оның орнына, ол қатесіз дәлдік пен нәзік тігіс қозғалысына сүйенді, оны жоғары білек қимылы мен ұзақ серпілісі арқылы қол жеткізді. Оның бойы (195 см) және жоғары қолмен тастауы, оған қосымша секіруді алуға мүмкіндік берді, бұл ұрысшыларды жиі таң қалдырды. Карьерасының соңғы жылдарында ол свинг боулингкер ретінде қалыптасты. Оның қарапайым әдісі мен табиғи дене күші МакГраттың ұзақ өмір сүруіне ықпал етті. 2004 жылы ол 100 тесттік матчты ойнаған алғашқы австралиялық жылдам боулер атанды. 2005 жылы өткен ICC Суперсериясының алғашқы тест матчында МакГрат Кортни Уолшты басып өтіп, тест тарихындағы жылдам боулерлер арасындағы ең көп жүлде алған ойыншыға айналды. МакГрат әлемдегі ең үздік жылдам боулерлердің бірі саналды және тест матчтары мен бір күндік крикетте барлық қарсылас командаларға қарсы табысқа жетті. Ол серияға дейін қарсыластардың ең жақсы ұрысшыларын мақсат тұтып, оларды алаңдатуға тырысты, бұл тактика көбінесе нәтижелі болды. Фрэнк Уоррелл сериясының басында, Вест-Индияға қарсы матч алдындағы сұхбатта ол Шервин Кэмпбеллді 299-шы жүлдесі үшін, ал Брайан Лараны келесі доппен 300-ші жүлдесі үшін алатынын мәлімдеді. Осылай болды, содан кейін ол капитан Джимми Адамсты алаңнан шығарып, есімде қаларлық хет-трик жасады. Қарсыластардың ұрысшыларын нысанаға алу көбінесе сәтті аяқталды; ол Англияның Майк Атертонды 19 рет алаңнан шығарды – крикет тарихында бір боулердің бір ұрысшыны ең көп рет алаңнан шығарған жағдайы. Алайда, ол Майкл Воганды 2002/03 жылғы Австралиядағы Аш сериясына дейін нысанаға алды, бірақ Воган 60-тан астам орташа есеппен үш жүздік соқты. Ол 2005 жылғы Англиядағы серияда Эндрю Штраусты нысанаға алды, ол екі жүздік соқты. Ол сондай-ақ қарсыластардың ұрысшыларын және командаларын сөзімен қысымға салуға бейім болды, бірақ бұл әрқашан нәтиже бермеді. 2005 жылғы Аш сериясы алдында ол Австралияның 5:0 есебімен жеңіске жететінін болжады, тіпті Англия жеңсе, Австралияға қайықпен оралатынын айтты, бірақ Англия 2:1 есебімен жеңді. Дегенмен, бұл оны келесі Аш сериясы үшін де 5:0 есебімен жеңіс болжамын жасаудан қайтарған жоқ, ол 2006/07 жылы Австралияда болды, және болжамы расталды. Ол өзінің карьерасын ең табысты тесттік жылдам боулер және үшінші ең көп жүлде алған тесттік боулер ретінде аяқтады.
Қазанға шығу
Макграт шебер аутфильдер ретінде танылмаған, бірақ оның күшті әрі дәл лақтыратын қолы болды; ол өте оңай қимылдамайтын болғанымен, 2002 жылы Аделаида Овалда Англияға қарсы өткен ойында есімде қалған керемет аутфилдте допты ұстады. Ол ағылшын ойыншысы Майкл Вонды Шейн Уорнның тастауынан шығарып, көптеген метр жүгіріп, секіріп, қолдарын кернеп, денесін көлденең созып допты ұстады. Оның капитаны Стив Во осы атақты ұстауды "ғажайып" және "тарихтағы ең ұлы ұстаулардың бірі" деп атады.
Жеке өмір
Гленннің алғашқы әйелі Джейн Луиза (құрметіне Стил) Ұлыбританияда дүниеге келген және олардың үйленуінен бұрын бортсервисші болып жұмыс істеген. Гленн мен Джейн 1995 жылы Гонконгтағы "Джо Бананас" атты түнгі клубта танысып, 1999 жылы үйленді. Олардың екі баласы болды. Джейн МакГрат 1997 жылы алғаш рет диагноз қойылғаннан кейін, метастаздық сүт безінің қатерлі ісігімен көп рет күресті. 2008 жылдың 26 қаңтарында (Австралия күні) Гленн мен Джейн Макграт екеуі де Австралия орденінің мүшелері атанды. Джейн МакГрат 2008 жылдың 22 маусымында 42 жасында қатерлі ісікке жасалған операциядан кейінгі асқынулар салдарынан қайтыс болды. Гленн Макграт 2009 жылы Үндістанның Премьер-лигасында интерьер дизайнері Сара Леонардимен танысты. Олар 2010 жылдың 18 қарашасында Кронулладағы үйлерінде үйленді. 2011 жылдың сәуірінде Макграт үйін 6 миллион долларға сатуға шығарды. Олардың қызы 2015 жылы дүниеге келді. 2015 жылы Макграт Оңтүстік Африкада аң аулау сафариі кезінде түрлі жануарларды өлтіргені белгілі болғанда көп сынға ұшырады. Макграт Австралияның "Shooter" журналына "Мен трофейлік аң аулауға қызығушымын, ешқандай нақты жануар емес, бірақ Африкадағы үлкен сафари керемет болар еді" деді. Кейіннен Макграттың суреттері Chipitani Safaris ойын паркінің веб-сайтында жарияланды, онда ол өлген бұқа, екі гиена және пілдің сүйектері сияқты көрінетін нәрселердің жанында тізе бүккен күйде бейнеленген. Ол кейін өкініш білдірді.
МакГрат қоры
2002 жылы Гленн мен Джейн МакГрат қоры құрылды, ол Австралияда емшек қатерлі ісігімен күресіп жатқандарға көмек және білім берумен айналысатын қайырымдылық ұйымы. Олар Австралияның түкпір-түкпіріндегі қауымдастықтарда МакГрат емшек күтімі медбикелерін қаржыландыру және жас әйелдер арасында емшек қатерлі ісігі туралы хабардарлықты арттыру үшін қаражат жинайды. 2007 жылдан бері Сиднейдегі алғашқы сынақ ойынының үшінші күні Джейн Макграт күні деп аталады, тіпті ауа райы нашар болып ойын өтпесе де. 2008 жылдың маусым айында Джейннің қайтысынан кейін Гленн МакГрат қоры басқармасының төрағасы қызметін өз еркімен қабылдады және ұйымның мақсатына жетуіне көмектесу үшін көптеген шараларға қатысады. 2016 жылдың сәуір айына қарай МакГрат қоры Австралия бойынша 110 МакГрат емшек күтімі медбикесін жұмысқа орналастырды, олар 33 000-нан астам австралиялық отбасыға көмек көрсетті. Рут қайтыс болғаннан кейін, бұрынғы қарсыласы Эндрю Штраус МакГратқа хабарласып, ол Штраустың Рут Штраус қорын құруына көмектесті және 2019 жылғы "Аш" сериясы алдындағы "Лордс" стадионындағы сынақ ойынының екінші күнін ұқсас шара ретінде өткізуге қол жеткізді.
Құрметтер
2001 жылы Макграт Австралия спорт институтының «Ең үздіктердің ең үздігі» тізіміне енген жиырма бір австралиялық спортшының бірі болды. 2000 жылы ол КА-ның «Аллан Бордер медалі» және «Жылдың үздік тестілік ойыншысы» сыйлықтарын алды. 2001 жылы «Жылдың үздік бір күндік ойыншысы» атағына ие болды. Макграт 2008 жылғы 26 қаңтарда (Австралия күні) «крикетке ойыншы ретінде қызмет еткені» үшін және әйелімен бірге «Макграт қоры арқылы қоғамға қызмет еткені» үшін Австралия орденінің мүшесі атанды. 2008 жылы Макграт NSW жылдың австралиялық азаматы атанды. 2013 жылы ол КА-ның Австралия Даңқ залына енгізілді. 2017 жылы КА жүргізген жанкүйерлер сауалнамасы бойынша соңғы 40 жылдағы ең үздік Ашс XI құрамына енді. 2009 жылы суретші Брет «Мон» Гарлинг салған Макграттың мүсіні оның туған қаласы Нарроминге орнатылды.
Жазбалар
Макграт екі рет 100 немесе одан көп ұпай жинаған оншы серіктестіктерде қатысты, бұл көрсеткішті тек Жаңа Зеландия крикетшісі Натан Астл ғана қайталаған. Ол зейнетке шыққан кезде Макграттың Намибияға қарсы 7/15 нәтижесі әлем чемпионаттарындағы ең жақсы боулинг көрсеткіші және барлық бір күндік матчтардағы екінші үздік нәтиже болды. Сондай-ақ, ол әлем чемпионатының бір турнирінде ең көп қақпа алған рекордты (2007 жылы 26 қақпа) ұстады, бірақ бұл рекорд 2019 жылы Митчелл Старкпен бұзылды. 2006-2007 жылғы «Пепел» (Ashes) сериясының төртінші тестінде 0 ұпайға шығарылғаннан кейін Макграт тест крикетінде кез келген австралиялық крикетшіге қарағанда көп «қаз» (duck) алған рекордты иеленді (35 – Шейн Уорннан бір артық). Макграт тест крикетінде ең көп ойыншыны «қазға» шығарған рекордты (104) ұстады, бірақ 2021 жылы бұл көрсеткішті Джеймс Андерсон жаңартты.