Кіріспе

Алтын, күміс немесе басқа да құнды металдар тақталар немесе қоймалар түрінде.

Бұл – тазалығы жоғары деңгейде тазартылған бейметалл. Бұл термин көбінесе монеталар жасауға қолданылатын, әсіресе алтын мен күміс сияқты құнды металдарға қатысты қолданылады. Ол металл тазартылған үйді білдіретін аңгло-нормандық сөзден, ал одан бұрын француз тіліндегі "қайнау" деген мағына беретін "буйон" сөзінен шыққан. Құнды металл қоймалары енді күнделікті айналымға монета жасау үшін қолданылмаса да, экономикалық белгісіздік кезеңдерінде тұрақтылығымен танымал инвестиция ретінде сақталады. Алтын қоймасының тазалығын бағалау үшін ғасырлар бойы қолданылып келе жатқан отта сынау әдісі, қазіргі заманғы спектроскопиялық құралдармен бірге оның сапасын дәл анықтау үшін қолданылады.

Инвестиция ретінде

Алтынның сипаттамалары көбінесе нарық мекемелерімен немесе заңнамамен реттеледі. Еуропалық Одақта, салық салу мақсатында инвестициялық алтын ретінде қаралатын "алтын" деп аталуы үшін алтын құймалардың ең төменгі тазалығы 99,5%, ал алтын монеталардың тазалығы 90% болуы керек. Инвесторлар валюталық тәуекелдерден, инфляциялық тәуекелдерден, геосаяси тәуекелдерден қорғану үшін немесе инвестициялық портфелді әртараптандыру мақсатында физикалық алтынды сатып алуды қалайды.

Лондонның алтын базарлары

Лондондық алтын-күміс базары – алтын мен күмістің көтерме саудасы жүзеге асырылатын биржадан тыс нарық. Лондондық алтын-күміс нарықтар қауымдастығы (LBMA) өз мүшелерінің және Лондондық алтын-күміс нарығының басқа қатысушыларының қызметін үйлестіреді. LBMA алтын және күміс таңбаларының сапа стандарттарын белгілейді және оларды ілгерілетеді. Good Delivery таңбаларының ең төменгі қабылданатын тазалығы алтын таңбалары үшін 99,5%, ал күміс таңбалары үшін 99,9% құрайды. Осы көрсеткіштен төмен тазалықтағы таңбаларды "алтын-күміс" деп атауға болмайды.

Монеталар

Инвестициялық монеталар – ресми агенттіктер инвестициялық мақсаттарда шығаратын қазіргі заманғы бағалы металл монеталары. Мария Тереза талері және Кругерранд сияқты кейбір монеталар 20-шы ғасырда валюта ретінде қолданылған. Қазіргі заманғы инвестициялық монеталар заңды төлем құралы мәртебесіне және номиналды құнға ие болғанымен, көбінесе айналымға түспейді. Американдық күміс бұркіті және американдық алтын бұркіті сияқты кейбір заманауи монеталар бизнес-шабуыл, коллекциялық түрінде және айналымға түспеген нұсқалар ретінде шығарылады. Жекелеген монета соғу орындарында шығарылған ұрықтар, пластиналар немесе таяқшалар әдетте бағалы металдың сұраныс бағасынан сәл жоғары бағамен сатылады, олардың құрамындағы бағалы металл мөлшеріне сәйкес. Ал коллекциялық нұсқалар бағалы металдың балқыту құнынан айтарлықтай жоғары бағамен сатылады. Кейбір жағдайларда жеке соққыланған ұрықтардың, таяқшалардың немесе пластиналардың сапасы мен таралымы олардың коллекциялық құнына да әсер ете алады, оларды бағалы металл емес, коллекциялық нумизматикалық бұйымдар деп санауға болады.

Қолданылуы

Кәсіби нарық қатысушылары, мысалы банктер, өндірушілер, тазартушылар, сақтау операторлары немесе тасымалдау компаниялары, сондай-ақ брокерлер алтын-күміс нарығына қатысады. Олар алтын мен күміс таяқшаларын тазарту, балқыту, сапасын анықтау, тасымалдау, сауда жасау және сақтау мүмкіндіктерін ұсынады. Инвестициялық компаниялар мен зергерлер сияқты басқа да кәсіби тұлғалар өздері өндіретін немесе клиенттерге ұсынатын өнімдер мен қызметтер аясында алтын-күміс таяқшаларын пайдаланады. Әлемдегі ең ірі алтын биржалық фонды SPDR Gold Shares акциялары алтынның ағымдағы бағасын шамамен көрсететін туынды құрал болып табылады, бірақ GLD сияқты танымал алтын ETF-лердегі акционерлер көбінесе кепілсіз кредиторлар болып табылады, яғни олар биржалық фондының (ETF) негізінде жатқан алтын-күміс таяқшаларына ие болмайды. Инвесторлар көбінесе тәуекелдерді азайту үшін ETF-лерге қарағанда алтын-күміс таяқшаларын тікелей иеленуді жөн көреді. Жеке тұлғалар алтын-күміс таяқшаларын инвестиция ретінде немесе құндылықты сақтау үшін пайдаланады. Алтын және күміс таяқшалары физикалық бағалы металдарға инвестициялаудың ең маңызды формалары болып табылады. Алтын-күміс таяқшаларына инвестиция жасау инфляцияға немесе экономикалық құлдырауға қарсы сақтандыру ретінде қарастырылуы мүмкін, олардың тікелей тәуекелі ұрлық немесе мемлекеттік тәркілеу болып табылады. Нюмизматикалық монеталармен салыстырғанда, алтын және күміс таяқшалары немесе монеталары әдетте ағымдағы бағадан төмен премиямен сатылады және саудаланады, ал олардың саудалық бағасының айырмашылығы құрамындағы бағалы металдардың құнына жақын болады.