Кіріспе
Толқындардың кіші бұрыштағы шағылысуы. Алға қарай шашырау – толқындардың кіші бұрыштармен шашырауы, нәтижесінде олар шашырауға дейін болған бағытқа жақын қозғалысын жалғастырады. Бұл құбылыс толқындардың барлық түрлеріне тән, мысалы, жарық, ультракүлгін сәулелену, рентген сәулелері, сондай-ақ электрондар, нейтрондар және тіпті су толқындары сияқты материялық толқындар үшін де мүмкін. Ол дифракция, сыну және кішкентай бұрыштағы шағылысу нәтижесінде туындауы мүмкін. Бұл көбінесе сәулеленудің толқын ұзындығы шашырауға себеп болатын нысандардың өлшемдеріне қарағанда кішкентай болғанда болады. Алға қарай шашырау, негізінен, кері шашыраудың кері процесі болып табылады. Көптеген мысалдар бар, және алға қарай шашырау басым болатын кеңінен таралған салалар бар, атап айтқанда электрондық дифракция және электрондық микроскопия, рентгендік дифракция және нейтронды дифракция. Бұл жағдайларда тиісті толқындар сынамалар арқылы өтеді. Шағылыс геометриясында алға қарай шашыраудың бір мысалы – жоғары энергиялы электрондық дифракция.
Forward scattering is the deflection of waves by small angles so that they continue to move in close to the same direction as before the scattering. It can occur with all types of waves, for instance light, ultraviolet radiation, X rays as well as matter waves such as electrons, neutrons and even water waves. It can be due to diffraction, refraction, and low angle reflection. It almost always occurs when the wavelength of the radiation used is small relative to the features which lead to the scattering. Forward scatter is essentially the reverse of backscatter. Many different examples exist, and there are very large fields where forward scattering dominates, in particular for electron diffraction and electron microscopy, X ray diffraction and neutron diffraction. In these the relevant waves are transmitted through the samples. One case where there is forward scattering in a reflection geometry is reflection high energy electron diffraction.
Жалпы сипаттама
Толқындар кез келген кедергілерге кездескенде, дифракция арқылы толқындардың бағыты (толқын векторы) өзгереді, ал кейде энергиясы серпімсіз шашырау арқылы. Бұл процестер толқындардың барлық түрлері үшін орын алады, бірақ олардың қалай өтетіні олардың типіне де, кедергінің типіне де байланысты болады. Суретте көрсетілгендей, егер толқын векторының өзгеруі q салыстырмалы түрде аз болса, шашыраған толқын кіріс толқынға жақын бағытта қозғалады. Көп жағдайларда толқын векторының өзгеруі кедергілердің өлшеміне кері пропорционалды болады, сондықтан кедергілер сәулеленудің толқын ұзындығына қарағанда үлкен болғанда алға қарай шашырау жиі кездеседі. Көптеген жағдайларда қызығушылық тудыратын толқындардың толқын ұзындығы салыстырмалы түрде кішкентай, мысалы, жоғары энергиялы электрондар. Дегенмен, бұл процесс өте жалпы және мысалы, Көк Лагунадағы суретте көрсетілгендей, су тар канал арқылы аққанда да байқалуы мүмкін.
Кометалар
Алға қарай шашырау кометаны арт жарықтандырылғанда айқын жарықтандырады, себебі шаң мен мұз кристалдары жарықты бақылаушыға қарай шашыратып, кометаның көрінетін жарықтығын арттырып, күшейтеді. Көрінетін термиялық фотометрияда алға қарай шашырауды зерттеген кометаларға C/1927 X1 (Skjellerup–Maristany), C/1975 V1 (West) және C/1980 Y1 (Bradfield) жатады. SOHO термиялық емес C3 коронографының фотометриясында алға қарай шашырауды зерттеген кометаларға 96P/Machholz және C/2004 F4 (Bradfield) кіреді.