Кіріспе
Портруш – Солтүстік Ирландияның Антрим графтығының солтүстік жағалауындағы шағын теңіз жағалауындағы курортты қала. Ол Портстварт курортымен шектес. Ескі қаланың басты бөлігі, соның ішінде теміржол станциясы, көптеген қонақүйлер, мейрамханалар мен барлар 1 миль (2 км) ұзындығындағы Рамор бас жарым аралында салынған. 2021 жылғы халық санауы бойынша халқы 6 150 адамды құрайды. 19 ғасырдың соңында табылған бірнеше кремний құралдары Портруш аумағының «Ларниан» (соңғы ирландиялық мезолит) кезеңінде мекенделгенін көрсетеді; жаңа есептеулер бойынша бұл шамамен б.з.д. 4000 жылға дейін соққан. Портруш өзінің табиғи қорғанысының арқасында 12-13 ғасырларда тұрақты елді мекенге айналған болуы мүмкін. Осы кезеңде Рамор бас тағында шіркеу болғандығы белгілі, бірақ оның ешбір бөлігі бүгінге дейін сақталмаған. 1306 жылғы папалық салық тізімінен Портруш шіркеуінің – және демек, ауылдың – жақсы жағдайда болғандығы көрінеді. Бұл жағалауда әр түрлі кезеңдерде екі қамал орналасқан. Олардың біріншісі, Каислен ан Тени, Рамор бас түбінде орналасқан деп саналады және 16 ғасырдың соңында қиратылған болуы мүмкін; екіншісі, Портруш қамалы, 17 ғасырдың басында Ольстерді жайлаған кезде салынған болуы мүмкін. Екеуінен де ештеңе сақталған жоқ. 17 ғасырдың ортасында болған Үш Корольдік соғысынан кейін Портруш шағын балық аулау қалашығына айналды. 1855 жылы Ballymena, Ballymoney, Coleraine және Portrush Junction теміржолы ашылғаннан кейін ол 19 ғасырда туристік орын ретінде қарқынды дамыды. 20 ғасырдың басында Портруш Ирландияның ірі курорттық қалаларының біріне айналды, онда көптеген ірі қонақүйлер мен пансионаттар, соның ішінде танымал Northern Counties Hotel орналасқан. Қаланың жағажайларымен және 1888 жылы ашылған Корольдік Портруш гольф клубымен қатар, жақын жердегі Гиганттар жолы да танымал туристік орын болды. 1893 жылы Портруштан келетін саяхатшыларға арналған әлемдегі ең ұзын электрленген теміржолдардың бірі – Гиганттар жолы трамвайы салынды. Қаланың өркендеуі 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында болды, ал Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін шетелдік туризмнің өсуімен төмендеді. Портруш 1976 жылдың 3 тамызына дейін «Соғысқа» қатыспады, сол күні бірнеше ғимараттарды өртеп, қиратып жіберген бірқатар шабуылдар болды, бірақ адам өміріне залал келтірмеді. 1987 жылдың сәуірінде болған екінші шабуылда, Уақытша Ирланд Республикалық Армиясы (IRA) Main Street көшесінде аяқпен патрульдеу кезінде Корольдік Ольстер полициясының (RUC) екі офицерін арқасынан атты.
Portrush is a small seaside resort town on the north coast of County Antrim, Northern Ireland. It neighbours the resort of Portstewart. The main part of the old town, including the railway station as well as most hotels, restaurants and bars, is built on a 1 mile (2 km)–long peninsula, Ramore Head. It had a population of 6,150 people at the 2021 Census.]] A number of flint tools found during the late 19th century show that the site of Portrush was occupied during the "Larnian" (late Irish Mesolithic) period; recent estimates date this to around 4000 BC. The site of Portrush, with its excellent natural defences, probably became a permanent settlement around the 12th or 13th century. A church is known to have existed on Ramore Head at this time, but no part of it now survives. From the records of the papal taxation of 1306, the Portrush church – and by extension the village – appears to have been reasonably wealthy. The promontory also held two castles, at varying periods. The first of these, Caisleán an Teenie, is believed to have been at the tip of Ramore Head, and probably destroyed in the late 16th century; the other, Portrush Castle, may have been built around the time of the Plantation of Ulster in the early 17th century. Nothing survives of either castle. Following the Wars of the Three Kingdoms in the mid 17th century, Portrush became a small fishing town. It grew heavily in the 19th century as a tourist destination, following the opening of the Ballymena, Ballymoney, Coleraine and Portrush Junction Railway in 1855, and by the turn of the 20th century had become one of the major resort towns of Ireland, with a number of large hotels and boarding houses including the prominent Northern Counties Hotel. As well as the town's beaches and the Royal Portrush Golf Club (opened 1888), the nearby Giant's Causeway was a popular tourist destination, with the Giant's Causeway Tramway – at the time, one of the world's longest electrified railways – built in 1893 to cater to travellers coming from Portrush. The town's fortunes peaked in the late 19th and early 20th century, and declined after the Second World War with the growth of foreign travel. It escaped any involvement in the Troubles until 3 August 1976, when a series of bombings of properties burned out and destroyed several buildings, though with no loss of life. In a second attack in April 1987, two officers of the Royal Ulster Constabulary (RUC) were shot in the back by the Provisional Irish Republican Army while on foot patrol on Main Street.
2021 жылғы халық санағы
Халық санағы күні (21 наурыз 2021 ж.) Портруш қаласында 6 150 адам тұрды. Олардың арасында:
59,8%-ы "протестант және басқа христиандық (христиандықпен байланыстыларын қоса)" дінін ұстанады немесе осы дінде тәрбиеленген, ал 24,7%-ы католик дінін ұстанады немесе осы дінде тәрбиеленген. 57,0%-ы өзін британдық, 40,7%-ы солтүстік ирландиялық, ал 15,5%-ы ирландиялық деп санады (респонденттер бірнеше ұлттық сананы көрсетуге құқылы болды).
2011 жылғы халық санағы
2011 жылғы 27 наурыздағы санақ күні Портруш қаласында 6 454 адам (2 824 шаңырау) тұрды, бұл Солтүстік Ирландияның жалпы санының 0,36% құрайды. Олардың 18,89% 16 жасқа дейінгілер, ал 19,09% 65 жастан асқандар еді. Тұрақты түрде тұратын халықтың 51,78% әйелдер, ал 48,22% ерлерді құрады. 66,90% «Протестанттық және басқа да христиандық (христиандықпен байланыстыларын қоса)» діндерін ұстанады немесе сол дінде тәрбиеленген, ал 24,84% католик дінін ұстанады немесе сол дінде тәрбиеленген. 63,43% өзін британдық, 32,89% солтүстік ирландиялық, ал 11,93% ирландиялық деп санады (респонденттер бірнеше ұлттық санаты көрсетуге құқылы болды). Халықтың орташа жасы 42 жасқа тең болды. 15,75% ульстерлік-шотланд тілін біраз деңгейде біледі, ал 4,83% ирланд (гейль) тілін біледі.
18.89% were aged under 16 years and 19.09% were aged 65 and over. 51.78% of the usually resident population were female and 48.22% were male. 66.90% belong to or were brought up in a "Protestant and Other Christian (including Christian related)" faiths and 24.84% belong to or were brought up in the Catholic faith. 63.43% indicated that they had a British national identity, 32.89% had a Northern Irish national identity and 11.93% had an Irish national identity (respondents could indicate more than one national identity). 42 years was the average (median) age of the population. 15.75% had some knowledge of Ulster Scots and 4.83% had some knowledge of Irish (Gaeilge).
Климат
Портруш мұхиттық климат аймағында орналасқан (Köppen: Cfb).
Қызықты орындар
Қаладағы көрікті жерлерге "Жағалау аймағы" (бұрынғы Портруш ауылдық орталығы), "Су әлемі" жүзу кешені және қала шетінде орналасқан Корольдік Портруш гольф клубының алаңдары (1951 жылы британдық ашық гольф чемпионатын қабылдаған) және Баллирег гольф алаңы кіреді. Ашық чемпионат 2019 жылы шілдеде Портрушқа қайта оралды. 2019 жылғы ашық чемпионатқа дайындалу үшін Сент-Эндрюс Корольдік және ежелгі гольф клубы аймақтағы теміржол қызметін жақсартуға маңызды қаржы құйды және клубпен бірлесіп, қазіргі заманғы ірі чемпионатты өткізуге қолайлы болу үшін алаңды өзгерту жұмыстарын жүргізді. 2019 жылғы чемпионатқа өткізілген билет сатылымы барлық ашық чемпионаттардың арасында ең көп болды. Курортта екі ұзын құмды жағажай бар: Батыс және Шығыс жағажайлары. Ақ тастар мен Курран жағажайлары Шығыс жағажайынан басталып, құм төбелермен шектеседі. Жағалау Данлус қамалынан асып, алыптардың жолына дейін созылады. Бұрын Портруштан алыптардың жолына трамваймен баруға болар еді. Шығыс жағажайында орналасқан, жергілікті дәстүрлі қайықтардың желкендерінен шабыттанған 4 метрлік қоладан жасалған "Теңіз халқына" мүсінін Корк қаласындағы мүсінші Холгер Лёнзе жасаған. Портруш Солтүстік Ирландиядағы ең танымал түнгі клубтарының біріне ие. "Lush!" түнгі клубы CJ Agnelli (Agnelli & Nelson) және Col Hamilton арқылы "Lush" атты алғашқы шығарылымымен және кейінгі "Lush Gold" ремикстерімен мәңгілікке қалады. Портруш сонымен қатар Солтүстік Ирландиядағы ең ірі ойын-сауық паркі – Барридің ойын-сауықтарына (қазіргі Curry's Fun Park Portrush) үйі. Актер Джеймс Несбит бұл жерде жұмыс істеген. Парк 2021 жылдың мамыр айында даму үшін сатылымға қойылды және 2022 жылдың мамыр айында Curry's атымен қайта ашылды. Жағалауға жақын орналасқан Скеррилер – бірнеше кішкентай тасты аралдар, ол бірнеше түрлер үшін маңызды мекенжай, олардың кейбіреулері Солтүстік Ирландияға тән. Портруш қалалық әкімшілігі 1872 жылы құрылысын аяқтады.
For the 2019 Open, The Royal and Ancient Golf Club of St Andrews invested significant funds in the region to improve the rail service and worked with the club to modify the course so it could better host a modern major championship. The 2019 championship had the largest advance ticket sales of any Open ever held. There are two long sandy beaches in the resort: West and East Strand. White Rocks and Curran Strand stretch on from the East Strand and are backed by dunes. The coast continues past Dunluce Castle to the Giant's Causeway. It was once possible to travel to these attractions from Portrush on the Giant's Causeway Tramway). “To the People of the Sea”, a 13 feet (4 m) high bronze sculpture on the East Strand, inspired by the sails of local traditional boats, is by Cork based sculptor Holger Lönze. Portrush is home to one of Northern Ireland's best known nightclubs. The nightclub Lush! was immortalised by CJ Agnelli of Agnelli & Nelson and Col Hamilton with one of their first releases, titled "Lush", and the later remixes, "Lush Gold". Portrush is also home to Barry's Amusements (now Curry's Fun Park Portrush), the largest amusement park in Northern Ireland. Actor James Nesbitt once worked there. The park was put up for sale as a potential development site in May 2021, and reopened as Curry's in May 2022. The Skerries, a series of small rocky islets just off the coast, are an important habitat for several species, some unique to Northern Ireland. Portrush Town Hall which was completed in 1872.
Оқиғалар
Портруш қаласында жыл сайын қыркүйек айының басында әуе шоуы өтеді. "Royal National Lifeboat Institution" сал жарысы – бұл жарысқа қатысушылар Вест-Странд жағалауынан Портруш портына дейін жеткізетін сал құрастыруы керек. Бұл шара бірнеше жыл бойы Солтүстік Ирландия жаңалықтарында көрсетілді және RNLI-нің жергілікті деңгейдегі танымалдылығын көрсетеді. North West 200 – Портстюарт, Колэрейн және Портруш қалаларының арасындағы үшбұрышты маршрут бойынша өтетін мотоцикл жарысы. Мамыр айының әр жылы өткізілетін бұл жарысқа түрлі қозғалтқыш сыныптары бойынша 150 000-нан астам көрермен жиналады.
Спорт
Солтүстік Ирландия Сүт Кубогы турнирдің ойын алаңдарының бірі ретінде Портруш қаласындағы Паркер даңғылын пайдаланады, және көптеген командалар қаланың өзінде орналасады.
Көлік
Портруш теміржол станциясы 1855 жылдың 4 желтоқсанында ашылып, 1954 жылдың 20 қыркүйегінде жүк тасымалы үшін жабылды. Бұл станция Coleraine – Portrush теміржол желісінің соңғы аялдамасы болып табылады, мұнда жолаушылар Дерри, Белфаст және одан әрі қарай бағытталатын пойыздарға көше алады. Портруш – көрікті жағажай курорты, Northern Ireland Railways пойыздарымен жиі байланысқан және Bushmills және Гиганттардың жолына (Giant's Causeway) Ulsterbus автобустарымен қосылатын жер.
Құтқару қайығы
RNLI құтқару қайықтары 1860 жылдан бері Портраш портынан жұмыс істейді, қазіргі таңда онда «Северн» кластың «Уильям Гордон Бёрр» және «D» кластың жағажай кемесі «Дэвид Роулстон» орналасқан.