Кіріспе

95-ші АҚШ тас жолы (US 95) – АҚШ-тың батыс бөлігіндегі маңызды солтүстік-оңтүстік АҚШ тас жолы. Ол Аризона, Калифорния, Невада, Орегон және Айдахо штаттары арқылы өтеді, Тынық мұхитының жағалауынан ішкі аймақтарға қарай созылады. US 95 Аризона штатындағы Сан-Луис қаласында, Мексика шекарасында басталады, онда Calle 1 – қысқа тармақ – Сан-Луис Рио Колорадо, Сонорадағы 2-ші тас жолына жетелейді. Оның солтүстік нүктесі Айдахо штатындағы Истпортта, Канада шекарасында орналасқан, онда жол Британдық Колумбияның 95-ші тас жолы ретінде солтүстікке қарай жалғасады. Көптеген басқа АҚШ тас жолдарынан айырмашылығы, оның көп бөлігінде Interstate Highway жүйесімен алмастырылмаған және жойылмаған, себебі оның бағыты көбінесе ауылдық және таулы жерлермен өтеді. Осы себепті ол әлі де шекарадан шекараға дейін өтеді және Невада мен Айдахо штаттарындағы маңызды солтүстік-оңтүстік бағыт болып табылады. Бұл Мексикадан Канадаға өтетін АҚШ тас жолдарының санаулы бірі.

Аризона

US 95 Америка Құрама Штаттарында Мексикамен байланыстыратын Сан-Луис портынан басталады. Одан кейін ол Колорадо өзенінің бойымен солтүстікке қарай Сан-Луиске, содан кейін Юма қаласына дейін созылады, қаладан өтіп, I-8 автожолын кесіп өтеді. Юмадан шыққанда, US 95 екі жолақты, бөлінбеген тас жол болып, АҚШ Армиясының Юма сынақ полигонынан өтеді. Содан кейін ол батыстағы сынақ полигоны мен шығыстағы Кофа ұлттық жабайы табиғат қорығы арасында солтүстікке қарай Кварцсайтқа дейін жүреді. Бұл жерде ол I-10 автожолымен бірігіп, 27 шақырымға (17 миль) батысқа қарай, Колорадо өзеніне дейін бірге жүреді. Осы жерде ол Калифорния штатына кіреді, Блайт қаласына жақын жерде. US 95 Аризона штатында 198 шақырымды (123.16 миль) басып өтеді.

Калифорния

US 95 Калифорнияға Блайт қаласы арқылы I 10 магистралімен бірге екі бөлікте / қатар жүріп кіреді. Ол Колорадо өзенінің батыс жағалауымен шамамен параллель бағытта Идлс қаласында I 40 магистраліне қосылғанға дейін созылады. Содан кейін маршрут Гоффс қаласынан Невада штатының шекарасына дейін солтүстікке қарай жүреді. Калифорниядағы жалпы қашықтық шамамен 130 миль (209 км) құрайды. Бұл Калифорнияға кіретін, бірақ онда аяқталмайтын жалғыз АҚШ тас жолы.

Невада штаты

Невада штатындағы US 95 – Кал-Нев-Ари (Лафлинге қарай SR 163 қиылысы) мен Боулдер-Сити арасындағы екі бөлікті автомобиль жолы. Бұл Невада штатындағы ең ұзын автомобиль жолы, шамамен 1041 км (647 миль). SR 173-тен өткеннен кейін ол көп қатарлы, екі бөлікті тас жол ретінде және Боулдер-Ситиде I 11 және US 93 бағыттарымен бірге жүреді. Лас-Вегас аңғарына кіргеннен кейін I 11, I 215 және SR 564 жолдарында аяқталады; ал I 515 Хендерсон қаласынан басталады. Бұл жол I 515 және US 93 тас жолдарымен Хендерсон мен Лас-Вегас қаласының орталық бөлігі арасында да бірге жүреді. Ол “Спагетти Боул” деп аталатын I 15 тас жолымен қиылысады, онда I 515 аяқталады және US 93, I 15 тас жолымен бірге жүреді. US 95 тас жолы ретінде жалғасады, Лас-Вегас аңғарының солтүстік-батысындағы Корн-Крик жолында екі бөлікті тас жолға айналады. Най округіне кіргеннен кейін, Меркурий қиылысынан өткен соң US 95 екі қатарлы автомобиль жолына айналады, ол штаттың солтүстік-батысына қарай иреліп, Калифорния штатының шекарасына шамамен параллель жүреді. Бұл бағыт бойында Амаргоза аңғары арқылы өтеді, Голдфилд пен Тонопаға дейін барар алдында Битти қаласына қызмет көрсетеді. Тас жол Тонопадан солтүстікке қарай бірнеше шақырымға дейін US 6 тас жолымен бірге жүреді, содан кейін Хоторн, Шурц (онда ол US 95 ALT тас жолымен кездеседі, ол Йеррингтон, Карсон-Ситиге (US 50 батыс арқылы), Реноға (Рамси Уикс Котф арқылы), US 50 шығыс, SR 439 солтүстік және I 80 батыс арқылы, сондай-ақ Фернли қаласына қарай солтүстік-батысқа қарай бағытталған) және Фэллон қалаларына қарай жүреді. Фэллонның солтүстігінде ол I 80 тас жолымен бірге 150 км (93 миль) жүреді, Лавлоктан батысқа қарай 83-ші шығудан бастап Виннемуккадағы 176-шы шығуға дейін. Содан кейін Орегон штатының шекарасына дейін Макдермит қаласына дейін 117 км (73 миль) қашықтыққа дейін солтүстікке қарай бағытталған.

Орегон

Орегон штатында US 95 – штаттың оңтүстік-шығыс бұрышындағы сирек қоныстанған биік шөлде орналасқан, екі жолақты бөлінбеген тас жол. Бұл жол толығымен ауылдық Мальхер округі арқылы өтеді. Невада штатының шекарасындағы Макдермиттен басталып, солтүстікке қарай бағытталатын жол, Көк Тау асуындағы (Blue Mountain Pass) теңіз деңгейінен 1613 метр биіктікке жетеді. US 95 Баск станциясы мен Бернс бұрылысына дейін 1207 метрге (3960 фут) төмен түседі, содан кейін шығысқа қарай Римге (1033 метр, 3390 фут) және Иордан аңғарына (1338 метр, 4389 фут) дейін жалғасады. Тас жол солтүстік-солтүстік-шығыс бағытында Айдахо штатының шекарасына дейін, Овихи округіндегі Марсинг қаласының оңтүстік-батысына кіреді. Орегон штатындағы US 95 жолындағы жылдамдық шегі 2016 жылдың наурыз айына дейін болды, содан кейін Невада және Айдахо штаттарындағы жылдамдық шектерімен үйлесу үшін арттырылды. US 95 – I.O.N. тас жолы №456 ретінде белгіленген (Орегон тас жолдары мен бағыттарын қараңыз); "I.O.N." – Айдахо–Орегон–Невада дегенді білдіреді. Бұл тас жолдың бөлігі Бойзе мен Солтүстік Калифорния арасындағы маңызды коммерциялық бағыт болып табылады және Невада штатындағы Виннемука қаласында I 80 тас жолымен қосылады. US 95 Невададан шамамен 56 километр (35 миль) солтүстікке қарай Тау уақыт белдеуіне өтеді.

Айдахо штаты

US 95 – Идахо штатындағы ұзындығы 538 миль (866 км) болатын екі жолақты бөлінбеген тас жол. US 95 Идахоға Орегоннан Овихи округі арқылы кіреді, Бойседен оңтүстік-батысқа қарай шамамен 80 шақырым жерде. Ол Хомдейл қаласынан өтеді және 20 және 26 АҚШ тас жолдарымен бірге жүретін 13 шақырымдық қиылыстан бұрын Снейк өзенін кесіп өтеді. Солтүстікке қарай жүріп, US 95 I-84 және 30 АҚШ тас жолдарын кесіп өтеді, содан кейін Пайетт ұлттық орманнан өтеді. Риггинс қаласынан кейін тас жол Сальмон өзенін кесіп өтіп, Тынық мұхиты уақыт белдеуіне қайта кіреді. US 95 өзеннің ағысымен төмен қарай жүреді, содан кейін Уайт Берд Хиллдан Камас Прериге дейін көтеріліп, Лапуай Каньонынан Клируотер өзеніне дейін түседі. 2015 жылдың тамызында 420 шақырымдық белгі марихуана жақтастарының ұрлауына жол бермеу үшін 419.9 деп өзгертілді. US 95 Левистонның шығысындағы өзенді кесіп өткеннен кейін төрт жолақты бөлінген тас жолға айналады; ол US 12 тас жолымен бірнеше шақырым бойы бірге жүреді. Тас жолдар ажырасады, US 12 батысқа қарай Льюистонға қарай жалғасады, ал US 95 солтүстік-батысқа бұрылып, Палуздың төбелі аймағына дейін тік көтеріледі. US 195 тас жолымен қиылысқан жерде US 95 жаңадан салынған бөлінген тас жол ретінде солтүстікке қарай Мәскеу қаласына қарай жалғасады. Мәскеуде ол бөлінбеген тас жолға айналады және солтүстікке қарай 90-шы I тас жолын кесіп өтіп, Coeur d'Alene қаласына дейін жалғасады. US 95 солтүстікке қарай Sandpoint қаласына дейін өтеді, онда ол US 2 тас жолымен қосылады, содан кейін тас жолдар Bonners Ferry қаласынан кейінге дейін бірге жүреді, онда US 2 шығысқа қарай Монтанаға қарай бет алады, ал US 95 солтүстікке қарай Канадаға жалғасады, BC 95 тас жолымен Канада шекарасында, Eastport Kingsgate шекаралық өтпелі пунктінде кездеседі.

Тарих

US 95 – 1925 жылғы Қоғамдық жолдар бюросы ұсынған алғашқы АҚШ тас жолдарының бірі. Бастапқы ұсыныс бойынша, бұл тас жол тек Айдахо штатында Пайеттен Канада-АҚШ шекарасына дейін, Истпорттың солтүстігіне дейін ғана болар еді. Жоспар 1926 жылдың 11 қарашасында Мемлекеттік тас жолдар көлік қызметкерлерінің американдық қауымдастығы (AASHO) қабылдағанда, US 95 бағыты Вайзерге дейін оңтүстікке қарай бекітілді, ол әлі де Айдахо штатында ғана орналасқан. 1937 жылы AASHO US 95 тас жолын Невада штатының Виннемукка қаласына дейін ұзарту туралы ұсынысты қарастырды; бірақ Орегон штатындағы толық еместік бөлімдеріне байланысты шешім кейінге шегерілді. AASHTO 1939 жылдың 28 маусымындағы жиналысында бұл идеяны қайта қарастырды, бұл тас жолды оңтүстікке қарай Калифорния штатының Блайт қаласына дейін ұзартудың үлкен жоспарының бір бөлігі болды. Бұл жоспар сол жиналыста мақұлданды және 1940 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енді. 1977 жылдың қазан айында тас жол Вашингтон қаласын айналып өтетін жаңа төрт жолақты бөлінген тас жолға көшірілді. Бұл бөлім 1979 жылы US 195 тас жолын ұзарту және қосымша тармақ құру арқылы ауыстырылды.

Айдахо штаты

2005 жылдың сәуірінде Айдахо штатының заң шығарушы органы Истпорттағы (Канадамен шекарада) порттан басталып, алыс Овихи округінде Орегон штатымен шекарада аяқталатын, барлық магистральды екі жолақтан төрт жолаққа дейін кеңейту туралы заң жобасын бекітті. Жобаға келісімшарт Washington Group International және CH2M Hill компанияларына берілді. Келісімшарттың құны 1,2 миллиард доллардан астам, және оның мерзімі алты жылдан асады. Жоба 13 ірі қайта құру жобасын қамтиды, бұл штаттың ішіндегі шамамен 740 км (460 миль) жолға, оның ішінде 402 км (250 миль) учаскеге әсер етеді. Қайта құрудың басты себебі – АҚШ 95 магистралі Батыс Айдахода солтүстіктен оңтүстікке дейін жалғасатын жалғыз бағыт екендігі, ол Истпорттан басталып, алыс Овихи округінде аяқталады. Сонымен қатар, тар және қауіпті қисықтардағы көптеген апаттар мен қаза болғандықтан, жол қауіпсіздігіне де алаңдаушылықтар болды. Бұл өзгеріс White Bird Hill-дегі қайта құру және жақсарту жұмыстарынан басталды. Coeur d'Alene үнді резервациясында да ірі жобалар жүргізілді. Бірінші кезең 2005 жылдың тамызында Coeur d'Alene қаласының оңтүстігінен Fighting Creek Road-қа дейін аяқталды, нәтижесінде шамамен 16 км (10 миль) ұзындығындағы жаңа төрт жолақты магистраль пайда болды. Екінші кезең, Fighting Creek Road-тан Lake Creek-ке дейін, Coeur d'Alene үнді резервациясында, 2006 жылдың шілдесінің соңы – тамызының басында аяқталды, бұл магистральдің 11 км (7 миль) учаскесін жаңартты. Үшінші кезең, Lake Creek-тен Worley-ге дейінгі учаске, 2006 жылдың ортасы мен соңында басталды және 2008 жылы аяқталды. Бұл бөлім маңызды, себебі ол Coeur d'Alene үнді резервациясының аумағында орналасқан. "Жаңа" магистраль резервациядағы ең ірі кәсіпорын – Coeur d'Alene казиноын айналып өтеді, ал ескі магистраль казиноға және резервацияның шалғай аймақтарына қосылатын балама жолға айналады. Бұл жоба магистральдің 32 км (20 миль) учаскесін жақсартты және оның ұзындығын шамамен 32 км (20 миль) қысқартты. Сондай-ақ, 2007 жылы Левистон қаласының солтүстігінен Мәскеу қаласының оңтүстігіне дейінгі 32 км (20 миль) учаске де аяқталды.

Невада штаты

US 95 – Лас-Вегастан 11 (I 11) тас жолының солтүстік-батысқа қарай ұзарту жобасының бір бөлігі. Бұл мемлекетаралық тас жол негізінен АҚШ 95 дәлізін Невада штатының орталық және солтүстік-батыс бөліктері арқылы Тонопа қаласынан өтіп, Рино және Спаркс қалаларының жанындағы I 80 тас жолына дейін созылады. 2018 жылы Невада көлік департаменті болашақ I 11 дәлізі үшін баламаларды таңдау мақсатында ұзақ мерзімді жоспарлау жөніндегі жұмыстарды қоғамдық талқылауға ұсынды.