Кіріспе

АҚШ-тың оңтүстік-орталық аймағындағы Interstate магистралі

Interstate 40 (I 40) – АҚШ-тың оңтүстік-шығыс және оңтүстік-батыс бөліктеріндегі маңызды шығыс-батыс трансконтиненттік Interstate магистралі. Ұзындығы шамамен 4475 шақырымды құрайды, бұл I-90 және I-80 магистральдарынан кейін елдегі үшінші ең ұзын магистраль. Батыстан шығысқа қарай Калифорния, Аризона, Нью-Мексико, Техас, Оклахома, Арканзас, Теннеси және Солтүстік Каролина штаттары арқылы өтеді. Батыс ұшы I 15 магистралімен Барстоу, Калифорнияда, ал шығыс ұшы АҚШ 117 (US 117) және Солтүстік Каролина 132 (NC 132) тас жолдарымен Уилмингтон, Солтүстік Каролинада қиылысады. Бұл магистраль Flagstaff (Аризона), Albuquerque (Нью-Мексико), Amarillo (Техас), Oklahoma City (Оклахома), Little Rock (Арканзас), Memphis, Nashville және Knoxville (Теннеси), сондай-ақ Asheville, Winston-Salem, Greensboro, Durham, Raleigh және Wilmington (Солтүстік Каролина) сияқты ірі қалаларға қызмет көрсетеді. I 40 Калифорниядағы Мохаве шөлінен басталып, Аризонадағы Колорадо үстірті мен Нью-Мексикодағы Роки тауларының оңтүстік бөлігі арқылы өтеді. Содан кейін Техас Панхандлесі мен Оклахома арқылы Ұлы жазықтардан өтіп, Арканзастағы Озарк тауларының оңтүстігінен өтеді. Магистраль Теннеси мен Солтүстік Каролинадағы Аппалачи тауларын кесіп өтіп, Атлант мұхитының жанындағы Атлант жағалау жазығында аяқталады. I 40-тың Батыс бөлігінің көп бөлігі Барстоудан Оклахома-Ситиге дейін тарихи 66-шы АҚШ тас жолымен қатар жүреді немесе оның үстінен өтеді. Оклахома-Ситидің шығысында бұл магистраль көбінесе US 64 және US 70 тас жолдарымен параллель өтеді. I 40 1956 жылғы Федералдық көмек көрсету туралы заңмен құрылған, ал нөмірлеуі 1957 жылдың 14 тамызында жүйенің көп бөлігімен бірге бекітілді. Бастапқыда шығыс ұшы Гринсбородағы I 85 магистралінде орналасуы жоспарланған, бірақ Федералдық тас жол басқармасы кейіннен маршрутты қазіргі шығыс ұшына дейін, Уилмингтонға дейін ұзартуға рұқсат берді. Осының салдарынан, I 40 магистралінің құрылысы 1990 жылы аяқталған соңғы бөлігі осы учаске болды.

Калифорния

I 40 Калифорния штатының Ішкі Империя аймағының сирек қоныстанған солтүстік бөлігінен өтеді. Оның батыс ұшы Барстоу, Калифорнияда. "Идлс тас жолы" деп белгілі, ол Сан-Бернардино округіндегі Мохаве шөлі арқылы Барстоудан Идлс қаласына дейін шығысқа қарай бағытталған, содан кейін Колорадо өзенін кешіп, Кингманның оңтүстік-батысына қарай Аризона штатына өтеді. I 40 Калифорнияда 249 шақырымды (155 миль) құрайды. Кейбір жол көрсеткіштері I 40-тан батысқа қарайғы бағыт үшін Лос-Анджелес қаласын нұсқау ретінде көрсетеді, онда жүргізушілер Барстоудағы I 15-тің батыс терминалынан оңтүстікке қарай жол жүреді. Бұл тас жол штатының барлық ұзындығында төрт жолақты болып келеді. Калифорнияда Уилмингтон (Солтүстік Каролина) қаласына дейінгі қашықтықты көрсететін жол белгісі бірнеше рет ұрланған.

Аризона

I 40 – Гранд-Каньонның оңтүстік жиегіне бағытталған маңызды бағыт, және Уильямс және Флагстафф қалаларынан Grand Canyon ұлттық паркіне кіреберістер орналасқан. I 40 Аризона штатында 578 шақырымға созылады. Флагстаффтан батысқа қарай 190-шы шығудың батысында АҚШ-тағы I 40 трассасының ең биік нүктесі жатыр, себебі жол Аризона бөлігінде 190 шақырымдық белгінің жанында 2234 метрден астам биіктікке жетеді. I 40 сондай-ақ АҚШ-тағы ең ірі үнді резервациясы – Навахо ұлтының аумағынан өтеді. Калифорния бөлігі сияқты, бұл магистраль штаттың барлық ұзындығы бойынша төрт жолақты болып келеді.

Жаңа Мексика

I 40 Нью-Мексико штатында 602 км (374 миль) қашықтықты қамтиды. Басқа штаттардағы сияқты, бұл трасса штат арқылы 1937 жылдан кейінгі 66-шы бағытқа параллель немесе оны толықтай ауыстырады. I-40 бойындағы маңызды қалалар: Галлап, Грантс, Альбукерки, Санта-Роза және Тукумкари. I-40 штаттың батыс жартысындағы бірнеше үнді резервацияларынан өтеді. Бұл трасса батыс Нью-Мексикодағы Галлап пен Грантс арасындағы Континенталдық бөліністе (Кэмпбелл өтегі) 2217 метр (7275 фут) биіктігінде штаттың ең жоғары нүктесіне жетеді. I-40 7000 футтан (2134 метр) биікке көтерілетін соңғы жер – Альбукеркидің шығысындағы Тихерас каньонының басы, шамамен 2146 метр (7040 фут). Аризона, Нью-Мексико, Техас, Оклахома және Арканзас штаттарында I-40 үшін жылдамдық шегі штаттың қалған бөліктеріндегі жылдамдық шегінен өзгеше.

Техас

Батыс Техас жазығындағы аймақта, бірнеше шаруашылық жолдары тікелей тас жолға (Interstate) қосылады. Техаста I-40 тас жолы тікелей қызмет көрсететін жалғыз ірі қала – Амарилло, ол I-27 тас жолымен жалғасады, ол оңтүстікке қарай Лаббок қаласына дейін созылады. I-40 сонымен қатар, оңтүстік-шығысқа қарай Даллас-Форт-Уорт қалаларына және АҚШ 87/АҚШ 287 тас жолдарымен солтүстікке қарай Дюмас қаласына, ал одан әрі Оклахома штатына дейін жалғасады. I-40 тас жолы штатта тек бір ғана құттықтау орталығына ие, ол Амарилло қаласында Рик Хасбанд Амарилло халықаралық әуежайына шығу жолында орналасқан және тас жолдың екі бағытына да қызмет көрсетеді.

Оклахома штаты

I 40 штаттың ортасынан өтеді, Эрик, Сайр, Элк-Сити, Клинтон, Уэзерфорд, Эль-Рено, Юкон, Оклахома-Сити, Дел-Сити, Мидвест-Сити, Шоуни, Окема, Генриетта, Чекота, Саллисау және Роланд сияқты көптеген Оклахома қалалары мен елді мекендерінен өтеді. I 40 Оклахома штатында 331 миль (533 км) жерді алып жатыр. Оклахома-Сити қаласының орталық бөлігінде I 40 бұрынғы бағытынан оңтүстікке қарай 1 миль (2 км) ығыстырылды және 10 қатарлы (әр бағытта бесеу) жаңа нысан бұрынғы I 40 Кросстаун көпірін алмастырды; бұрынғы I 40 бағыты қазір Оклахома-Сити бульвары деп аталатын қалалық саябақпен алмастырылады.

Арканзас штаты

I 40 штаттың батыс-орталық бөлігінен кіріп, Арканзас штатында 285 миль (459 км) қашықтықты жүріп өтеді. Бұл бағыт Ван Бюрен қаласынан өтеді, онда оңтүстікке қарай I 540 / US 71 тас жолы Форт Смит қаласына дейін қиылысады. Бағыт шығысқа қарай Алма қаласына дейін жалғасады, онда солтүстікке қарай I 49 тас жолы Файетвилл қаласына дейін қиылысады. Озарк таулары арқылы өтетін I 40 Озарк, Кларксвилл, Расселвилл, Морилтон және Конвей қалаларынан өтеді. Конвейден кейін бағыт оңтүстікке бұрылып, Солтүстік Литтл-Рок қаласына кіреді, онда I 430, I 30/US 65/US 67/US 167 және I 440/Автожол 440 (AR 440) тас жолдарымен үлкен көлемді қиылыстар пайда болады. Интерштат шығысқа қарай Лоноке, Бринкли және Батыс Мемфис қалалары арқылы жалғасады. I 40 Батыс Мемфисте I 55 тас жолымен қысқаша қиылысады, содан кейін Миссисипи өзені арқылы Ернандо де Сото көпірімен өтіп, Мемфис қаласына (Теннесси штаты) кіреді.

Теннесси штаты

Теннесси штатында I-40 магистралінің ең ұзын бөлігі орналасқан, оның ұзындығы 455 миль (732 км). Бұл магистраль Теннессидің үш үлкен аймағының барлығынан және оның үш ірі қаласынан – Мемфис, Нэшвилл және Ноксвилл қалаларынан өтеді. Джексон, Либан, Куквилл, Кроссвилл және Ньюпорт – I-40 магистралі өтетін тағы да бірнеше маңызды қалалар. Штаттан шығар алдында I-40 Солтүстік Каролинаға қарай Ұлы Түтінді тауларға кіреді. Мемфис пен Нэшвилл арасындағы I-40 учаскесі көбінесе «Музыкалық трасса» деп аталады. Жаңарту жұмыстары кезінде, 2008 жылдың 1 мамырынан 2009 жылдың 12 маусымына дейін Ноксвилл қаласының орталық бөлігіндегі, «Ақаулық тоғысы» маңындағы I-40 магистралінің қысқа бөлігі толығымен жабылды, барлық көлік I-640 солтүстік айналма жолы арқылы бағытталды. Жаңадан құрылған бөлікте әр бағытта қосымша қатарлар салынды, бұл көлік қозғалысын жеңілдетіп, апаттардың санын азайтты.

Солтүстік Каролина

Солтүстік Каролина штатында I 40 автожолы 676 километр (420 миль) қашықтықты жүзеді. Ол штатқа Ұлы Түтінді Таулар арқылы иілісті таулық тас жолы ретінде кіреді, ол көшкін мен ауа райының нашарлауына байланысты жиі жабылады. Бұл автожол штатқа негізінен солтүстік-оңтүстік бағытта кіріп, Ұлы Түтінді Таулар экспресс-автожолының шығыс соңында US 74 автожолымен біріккен кезде шығыс-батыс бағытына бұрылады. Одан кейін тас жол Эшвилл, Хиккори және Стейтсвилл қалаларынан өтіп, Пьемонт Үштігіне жетеді. Солтүстік Каролина штатының Гринсборо қаласының шығысында I 85 автожолымен бірігіп, екі автожол Дарем және Роли қалалары арқылы өтіп, Ғылыми Үшбұрыш аймағының батысында қайтадан бөлінеді. Үшбұрыштан бастап шығысқа қарай Уилмингтонға дейінгі жол тағы да солтүстік-оңтүстік бағытты ұстанады. Уилмингтондағы I 40 автожолының батысқа қарайтын бөлігінің басында Барстоу, Калифорнияға дейінгі қашықтықты 4110 километр (2554 миль) көрсеткен стандартты қашықтық белгісі орналасқан. 2009 жылы NCDOT жиі ұрлықтарға байланысты оны алмастырмайтынын мәлімдеді.

Алдыңғылар мен жоспарлау

Колониялық және батысқа қарай кеңею дәуірінде қазіргі 40-шы мемлекетаралық тас жолының орнында бірнеше үндістер жолдары болған. 1857 жылы Эдвард Фицджеральд Биль басқарған экспедицияға Арканзас штатының Форт-Смит қаласынан Лос-Анджелес қаласына дейін 35-ші солтүстік ендігі бойынша сауда жолын құру тапсырылды. Бұл жол, кейін Бильдің керуен жолы деп аталды, лейтенант Эдвард Фицджеральд Биль басқарған 100 шамасындағы адамдар мен 22 түйеден тұратын топпен салынды. 1859 жылы аяқталған ол, Оңтүстік-Батыс АҚШ-тағы алғашқы федералды тас жол деп есептеледі. 20-шы ғасырдың басында жеке ұйымдар автокөлік жүргізушілеріне ірі қалалар арасында саяхаттауға көмектесу үшін бірнеше автожолдар құрды. Олардың ішінде, қазіргі I 40-тың батыс бөлігін Альбукеркеге дейін жалғастырған Ұлттық Ескі Жол және маршруттың шығыс бөлігін жалғастырған Ли тас жолы болды. 1926 жылы штат үкіметтері АҚШ нөмірленген тас жолдары жүйесін құрғанда, осы ең маңызды тас жолдардың екеуі – АҚШ 66 және АҚШ 70 қазіргі I 40 дәлізінде орналасты. АҚШ 66, батыс терминалынан Оклахома-Ситиге дейінгі маршрутты ұстанды, ол АҚШ-тағы ең танымал тас жолға айналды және көптеген мәдениеттерде танылды. АҚШ 70, шамамен Интерштаттың қалған бөлігін ұстанды, шығыс-батыс бағытында саяхатшылар үшін ең маңызды тас жолдардың бірі болды және Калифорния мен Нью-Йорк арасындағы «Американың Бродвеі» тас жолының бөлігі саналды. Оңтүстік-орталық АҚШ-қа қызмет ететін шығыс-батыс трансконтиненталды тас жолы 1930 және 1940 жылдардағы бірнеше жоспарларда ұсынылды, кейін ол Мемлекетаралық тас жолдар жүйесіне айналды. I-40 тас жолының жалпы бағыты 1947 жылдың 2 тамызында, қазір жұмыс істемейтін Федералдық жұмыс агенттігінің Қоғамдық жолдар басқармасы жариялаған жоспарға енгізілді. 1956 жылғы Федералдық көмек тас жолы заңымен Барстоу мен Гринсборо арасындағы Мемлекетаралық тас жол ресми түрде бекітілді, ол Мемлекетаралық тас жолдар жүйесін құрды. Нөмірлеуді кейіннен 1957 жылдың 14 тамызында Мемлекеттік тас жолдар басқармаларының Американдық қауымдастығы (AASHO) жүйелердің көпшілігімен бірге мақұлдады. Калифорния штатының үкіметі сондай-ақ 1956 және 1968 жылдары Барстоу мен Бейкерсфилд арасындағы 58-ші мемлекеттік маршрутын (SR 58) I-40 кеңейту мүмкіндігі ретінде ұсынды, бірақ екі өтініш те қабылданбады. 1963 жылдан 1966 жылға дейін АҚШ үкіметі Калифорния арқылы I-40 тас жолы үшін жол жасау үшін атом бомбаларын пайдалану жоспарын қарастырды, бұл «Плугшеер» жобасының бір бөлігі болды. Жоба, жарылғыш заттарды әзірлеудің жоғары құны мен «таза бомбаның» болмауына байланысты тоқтатылды.

Құрылыс

I-40-тың алғашқы бөліктері Мемлекетаралық автомобиль жолдары жүйесіне дейін салынған немесе жүйеге рұқсат берілген кезде салынып жатқан автокөлік жолдарын қайта пайдаланды. Теннессидегі алғашқы учаске 1952 және 1955 жылдары екі кезеңде ашылған Ноксвиллдегі «Магнолия даңғылы» деп аталатын қысқа автокөлік жолын қайта пайдаланды. Солтүстік Каролинадағы алғашқы учаскелер Уинстон-Сейлемдегі және Кернерсвилльден кіретін 421 тас жолының қысқа бақылаулы кіру учаскелері болды, олар 1955 және 1958 жылдар аралығында салынған. 1957 жылы көптеген штаттар I-40-тың алғашқы бөліктерін салуды бастады. Мемфис пен Нэшвилл арасындағы учаске 1966 жылғы 24 шілдеде аяқталды, бұл Теннессиде аяқталған мемлекетаралық тас жолдың алғашқы маңызды бөлігі болды. 1972 жылғы 30 маусымда I-40 жолының Арканзас штатындағы соңғы учаскесі ашылды; штаттың соңғы ашылған бөлігі – 1973 жылғы 2 тамызда ашылған Эрнандо де Сото көпірі. Калифорниядағы соңғы аяқталған сегмент – 1973 жылғы 13 тамызда ашылған Нидлс қаласының қысқа учаскесі болды. Теннесси штатындағы жоспарланған соңғы учаске, Ноксвиллдің шығысында орналасқан, 1974 жылғы 20 желтоқсанда ішінара, ал 1975 жылғы 12 қыркүйекте толық ашылды. Оклахома штатындағы I-40 жолының соңғы учаскесі, штаттың батыс шетіне жақын Эрик қаласының жанындағы 27 шақырымдық (17 миль) учаске 1975 жылғы 2 маусымда ашылды. 1971 жылы Солтүстік Каролина штатының тас жол комиссиясы I-40 жолын Зерттеу үшбұрышы паркінен I-95-ке дейін 66 шақырымға (41 миль) ұзарту жоспарын, 75 миллион долларға мақұлдады. Көбінесе жол төрт жолақты болады, бірақ алты жолақты Рэли маңында, онда I-40 айналма жолын кеңейтеді. Бірнеше бағыттар қарастырылды, бірақ сол кездегі ең мүмкін бағыт Смитфилдтен солтүстікке қарай аяқталар еді. 1990 жылғы 29 маусымда Уилмингтон мен Ролиді байланыстыратын I-40 жолының соңғы учаскесі ашылғанда, CBS журналисі Чарльз Куралт былай деді:

Даулар

Мемфисте I-40 бастапқыда қаланың қоғамдық Овертон паркі арқылы өтуі жоспарланған еді. Бағыт туралы хабарландыру жасалғаннан кейін, осы бағытқа қарсы шыққан қоғамдық белсенділер тобы 1957 жылы «Овертон паркін сақтау үшін азаматтар» деген ұйым құрды және қолдау үшін 10 000 қол жинады. 1969 жылы Көлік хатшысы Джон Волп парктің арқылы өтетін тас жол құрылысына тендерлерді қабылдауға штатқа рұхсат бергеннен кейін, ұйым сотқа шағым түсірді, бұл 1971 жылы «Овертон паркін сақтау үшін азаматтар» ісі бойынша Жоғарғы соттың маңызды шешімімен аяқталды. Шешімде штаттың тас жол департаменті тас жол үшін балама бағыттарды жеткілікті түрде зертпегені айтылды. Бұл іс инфрақұрылымдық жобалардың сотқа шағымдану процесін қалыптастырды деп есептеледі және нәтижесінде 1981 жылы I-40 тас жолының бағыты парктің арқылы өтуінен I-240 тас жолының бөлігіне өзгертілді.

Үлкен жобалар

1980 жылдың мамыр айынан 1982 жылдың наурызына дейін Ноксвиллде I 40 тас жолында кең ауқымды жоба жүргізілді, оның барысында жол кеңейтілді, бірнеше қиылыстар жойылды, жанама жолдар салынды және I 75 тас жолымен салыстырмалы түрде тығырылған "Жұмыс істемейтін торап" аталған үш деңгейлі қиылыс жаңадан салынды. Бұл жоба 1982 жылғы Дүниежүзілік көрмеге дайындық мақсатында Ноксвилл аймағындағы жолдарды жақсартуға бағытталған 250 миллион долларлық (эквиваленті ) жобаның бір бөлігі ретінде жүзеге асырылды. Алғашқыда I 40 Уинстон-Салем қаласының орталығынан өтіп, жаңа қалалық айналма жолы салынғанға дейін сол бағытты ұстанды. 1992 жыл шамасында айналма жолы аяқталғаннан кейін I 40 жаңа тас жолына көшірілді. Ескі тас жолы Interstate 40 Business (I 40 Bus.) деп қайта аталды, ол іс жүзінде бүкіл ұзындығы бойынша жылдам тас жол болатын, бұл бизнес жолдары үшін ерекше жағдай. Жаңадан құрылыс жасалғаннан кейін, жылдам тас жолы Салем паркі деп аталды және АҚШ 421 тас жолының бөлігі ретінде қайта тіркелді. Альбукеркидегі I 40 және I 25 тас жолдарының арасындағы "Big I" қиылысы 2000 және 2002 жылдар аралығында сол жақтан кіретін пандустарды жойып, қатарларды қосып қайта жаңартылды. Бұл жоба 2002 жылы АҚШ Көлік департаменті мен FHWA-дан қалалық тас жолдарды жобалаудағы үлкен жетістіктері үшін мақтау алды. Оклахома-Ситидегі Кросстаун тас жолы 2002 жылдың мамырынан 2012 жылдың қазанына дейін екі кезеңде кеңейтіліп, жаңадан салынды. Ескі бағыт Оклахома-Сити бульварымен және деңгейдегі бағыттық жолмен ауыстырылды. Мемфисте I 240 тас жолының Овертон паркі арқылы өтетін бөлігінің жабылуы, көлік ағынының артуы және қауіпсіздік мәселелері I 240 тас жолымен екі қиылыстың жоспарланбаған көлік ағынын тиімді басқара алмайтынын көрсетті, сондықтан оларды қайта жаңарту қажет болды. Бұл 2001 жылдың қаңтарынан 2016 жылдың желтоқсанына дейін үш кезеңде жүзеге асырылды. "SmartFix 40" деп аталған 203,7 миллион долларлық екі кезеңдік жоба 2008 жылдың 1 мамырынан 2009 жылдың 12 маусымына дейін Ноксвилл арқылы I 40 тас жолының қысқа бөлігін толығымен жабуға әкелді. Бұл құрылыс мерзімін үдету үшін жасалды, және осы кезеңде транзиттік көлік I 640 тас жолын пайдалануға міндетті болды. Жобаның екі кезеңі де 2008 және 2010 жылдары AASHTO-дан Американың көлік жүлдесін жеңіп алды.

Геологиялық қиындықтар

Теннесси мен Солтүстік Каролина шекарасындағы Пейджон өзенінің шатқалындағы аймақта тау көшкіні жиі кездеседі. Осы жерде тас жол бірнеше тік таудың беткейіне қазылып салынған. Бұл қисық жолда апаттар да жиі болады, әсіресе нашар ауа райы кезінде. 2009 жылдың 25 қазанында Теннесси штатының шекарасынан шығысқа қарай 2,6 шақырым жерде тау көшкіні болғандықтан I 40 тас жолы жабылды. Барлық көлік I 26 және I 81 арқылы, ал ауыр жүк емес көліктер АҚШ 25 және АҚШ 70 тас жолдары арқылы басқа бағытқа бұрылды. Тас жол 2010 жылдың 25 сәуірінде қайта ашылды, бірақ батыс бағытындағы қозғалысқа қатысты кейбір шектеулер сақталды.

Үлкен оқиғалар

1988 жылғы 23 желтоқсанда сұйытылған пропан тасымалдайтын танкерлік жүк көлігі Мемфистің Мидтаун ауданында I-40 және I-240 магистральдарының қиылысындағы пандуста аударылып, танкердің алдыңғы бөлігінде кішкентай тесік пайда болды. Ағып шыққан газ зор шарпыған отқа ұласты, ал танкер апат орнынан жақын маңдағы екі қабатты үйге лақтырылды. Оқиға салдарынан алты жүргізуші және жақын маңдағы үйлердің үш тұрғыны қаза тапты. Бұл оқиға аталған қиылысты қайта жаңартуға түрткіс болды. Кейінірек жүргізілген тергеу көрсеткендей, тесік кем дегенде 2019 жылдың мамыр айынан бері болған, ал кейіннен ол 2016 жылдың тамызынан бері де болуы мүмкін деген хабарлар пайда болды. Жөндеу жұмыстарына шұғыл келісімшарт апаттан кейін алты күн өткен соң жасалды, ал көпір 2021 жылдың 31 шілдесінде шығыс бағытындағы, ал 2021 жылдың 2 тамызында батыс бағытындағы қозғалыс үшін қайта ашылды.