Кіріспе

Жаңа Мексика, Колорадо және Вайоминг штаттарындағы тас жол 25 (I 25), сондай-ақ Панамерикан тас жолы деп белгілі, АҚШ-тың батысындағы маңызды тас жол. Бұл негізінен солтүстік-оңтүстік бағытты магистраль, және Нью-Мексика, Колорадо және Вайоминг штаттары арқылы өтетін басты маршрут болып табылады. I 25, Нью-Мексика штатының Лас-Крусес қаласындағы I 10 (Техас штатының Эль-Пасо қаласынан шамамен 40 км (25 миль) солтүстікке қарай) басталып, Вайоминг штатының Буффало қаласындағы I 90 (Монтана және Вайоминг штатының шекарасынан шамамен 97 км (60 миль) оңтүстікке қарай) дейін созылады. Ол Альбукерки (Нью-Мексика), Пуэбло (Колорадо), Колорадо-Спрингс (Колорадо), Денвер (Колорадо), Форт-Коллинс (Колорадо) және Шайенне (Вайоминг) қалаларынан өтеді немесе олардың жанынан өтеді. I 25 дәлізі көбінесе ауылдық жерлерді қамтиды, әсіресе Вайоминг штатында, Альбукерки қалалық аймағы мен Пуэблодан Шайеннеге дейінгі Фронт-Рендж қалалық дәлізінен басқа. I 25-тің Колорадодағы бөлігі Роки тауларының алдыңғы қатарының шығыс жағынан өтеді. Бұл учаске Денвердегі Көлікті кеңейту (T REX) жобасы және Колорадо-Спрингс қалалық аймағындағы мемлекетаралық кеңейту (COSMIX) жобасы сияқты ірі масштабты жаңарту жұмыстарына қатысты. Бұл жобалар, сондай-ақ Нью-Мексикадағы басқа да жобалар қажет болды, себебі I 25-тің бұл бөліктері бастапқыда жеткіліксіз жобаланған және салынған (жабын жылдам тозуға ұшырады), сонымен қатар Альбукерки, Колорадо-Спрингс және Денвер сияқты қалаларда халық саны 1950 және 1960 жылдары күтілгеннен гөрі әлдеқайда ертерек үш есеге және төрт есеге өсті. T REX жобасы бойынша негізгі тас жол жұмыстары 2006 жылдың 22 тамызында аяқталды. COSMIX жобасы 2007 жылдың желтоқсанында аяқталды. I 25 тас жолының бірнеше шағын жақсарту жобалары Нью-Мексика мен Колорадода әлі де жүріп жатыр.

Маршрут сипаттамасы

Ұзындығы кестесінде, I 25 осы нүктеде АҚШ 85-ші бағытымен (US 85) бірге жүреді және Нью-Мексико штатындағы барлық кезеңде осы бағытты сақтайды. Дереу үш шығу жолы қалаға қатынауды қамтамасыз етеді, оның ішінде US 70 бағытына да шығу бар. I 25 "Ақиқат немесе Салдар" қаласына жеткенде, ол "Солпан бөгеті" мемлекеттік саябағына параллель орналасады. Лас-Крусестен Санта-Феге дейін I 25 Camino Real de Tierra Adentro бағытын ұстанады. I 25 Альбукеркиге жақындағанда, US 380 сияқты басқа да жолдармен тоғысады және US 60 бағытымен бірге жүреді. Солтүстікке қарай, NM 6 мемлекеттік жолы (бұрынғы US 66) Лос-Лунаста I 25-пен қосылады. Альбукерки қаласынан өтетін I 25 Панамерикан тас жолы деп аталады, және қалалық көшелерге жиі шығулар бар. 2002 жылы АҚШ Көлік департаменті мен Федералдық тас жол басқармасы бұл жолды қалалық тас жолдарды жобалаудағы үлкен жетістіктері үшін мақтады. Альбукеркиден солтүстікке қарай, Санта-Феге жақындағанда I 25 солтүстік-шығысқа қарай бұрылады. Санта-Феде солтүстікке қарай жалғаса отырып, I 25 шамамен 45 миль (72 км) қашықтыққа оңтүстік-шығысқа қарай, Санта-Фе ұлттық орман арқылы өтеді және Глориетта асуынан (биіктігі 7452 фут (2271 м)) өтеді. Бланшардтан Лас-Вегасқа қарай ол қайтадан солтүстікке бұрылады. Тас жол Нью-Мексикодан шығып, Ратон асуын (биіктігі 7798 фут (2377 м)) кесіп өтіп, Колорадо штатына кіреді, солтүстік және солтүстік-шығыс бағытын сақтайды. Биіктігінің жоғары болуы және қысқы дауылдардың жиі болуына байланысты, I 25 кейде қыс айларында Ратон асуында екі бағытта да жабылуы мүмкін. Санта-Феден Тринидадқа (Колорадо штаты) дейін I 25 Santa Fe Trail бағытының бір бөлігімен сәйкес келеді. Штаттағы барлық кезеңде I 25 АҚШ 85 бағытымен бірге жүреді, бірақ соңғысы белгіленбеген.

Колорадо штаты

I-25 штаттың ірі қалаларында көптеген лақап аттармен аталады. Денверде ол «Долина тас жолы» деп аталады, себебі тас жол Оңтүстік Платт өзенінің бағытымен қатар жүреді және көбінесе жер бетінен төменге қарай батып кетеді. Эль-Пасо округінің бөлігі «Рональд Рейган тас жолы» деп, ал Пуэбло арқылы өтетін бөлігі «Джон Ф. Кеннеди еске алу тас жолы» деп аталады. 1973 жылғы Федералдық көмек көрсету туралы заңда, 1919 жылғы АҚШ армиясының конвойының маршрутын еске алу мақсатында, трансконтиненталдық тас жолға президент Дуайт Д. Эйзенхауэрдің есімі берілді. Бұл маршрут бір ғана тас жолмен емес, бірнеше тас жолдарды қамтиды, соның ішінде Денвердегі I-25 тас жолын. Бұл маршруттардың үйлесімі 1919 жылғы түпкілікті конвой маршрутын шамамен қайта жаңғыртуға бағытталған. Бұл тас жолдың атауы мақсаты анық болғанымен, маршруттың өте күрделілігіне байланысты белгілерде немесе танылуда кеңінен қолданылмады. Дегенмен, 1986 жылы Канзас штатының Канзас-Сити қаласындағы I-70 тас жолының жанындағы туристік ақпараттық орталықта ескерткіш тақта орнатылды. Конгресс 1990 жылы Эйзенхауэрдің мемлекеттік тас жол жүйесіне қосқан үлесін қайта құрметтеуге тырысты, нәтижесінде тас жол жүйесі «Дуайт Д. Эйзенхауэр мемлекеттік және қорғаныс тас жолдары жүйесі» деп қайта аталды. I-25 Колорадо штатына Тринидад қаласынан оңтүстікке қарай 23 шақырым жерден кіреді. Бұл Колорадо штаты арқылы өтетін негізгі солтүстік-оңтүстік бағыты, ұзындығы 483 шақырымды (300 миль) құрайды. I-25 Колорадодан солтүстікке қарай Вайоминг штатының Шайен қаласынан оңтүстікке қарай 13 шақырым (8 миль) жерден шығады. I-25 Колорадо штатындағы Роки тауларының шығысында орналасқан барлық ірі қалаларға, мысалы Денвер, Колорадо Спрингс, Пуэбло, Форт-Коллинс және Грили қалаларына қызмет көрсетеді. Колорадо штатының барлық бөлігінде, солтүстіктен оңтүстікке дейін, Роки таулары айқын көрінеді. Бұл маршрут бойында бірнеше маңызды әскери және әуе базалары мен мекемелері орналасқан, мысалы Бакли ғарыш күштері базасы, NORAD штабының Шайен тауындағы кешені, Форт Карсон, Питерсон ғарыш күштері базасы және АҚШ Әуе күштері академиясы. I-25 Денвер мен Колорадо Спрингс қалалары арасындағы Палмер бөлігі арқылы өтеді, бұл тас жолдың Роки таулары мен олардың етегінің ең әдемі көріністерін ұсынады. Бұл учаскеде (әсіресе Монумент-Хилл үстінде) болатын қарлы борандар мен күшті желдер қыс айларында жол қозғалысына үлкен қиындықтар туғызады. I-25 тас жолының Пуэбло округінің солтүстік шекарасы мен Нью-Мексико штатының шекарасы арасындағы бөлігі президент Кеннедидің Арканзас өзені аңғарындағы су ресурстарын дамытуға қолдау көрсеткенінің құрметіне «Джон Ф. Кеннеди еске алу тас жолы» деп аталды.

Вайоминг

I 25 Вайоминг штатына астанасы Шайеннен оңтүстікке қарай 8 миль (13 км) жерде кіреді. Шайеннен өткен соң, I 25 тас жолы солтүстікке қарай Дагласқа қарай жалғасады, көптеген үстірттер мен теміржол жолдарынан өтеді. Көбінесе осы тас жол бойында өте ұзын пойыздардың баяу қозғалатындығын көруге болады. Даглас маңында бұл қарама жол Касперге қарай батысқа қарай иіледі. Касперден өткен соң, I 25 тікелей солтүстікке бұрылып, Баффалоға дейін созылады, онда ол I 90 көшесімен тоғысады. I 90 Монтанаға қарай байланыс қамтамасыз етеді.

Тарих

Нью-Мексико штатындағы Ромеровиль мен Лос-Лунас арасындағы бөлік бұрынғы US 66 тас жолының бастапқы бағытына ұқсас, бірақ кейінрек ол Санта-Розадан тура батысқа қарай өту үшін қысқартылып, қайта жоспарланды. Қазір бұл учаске I-40 тас жолымен алмастырылды.