Кіріспе

Континенттік бөлініс ұлттық көрікті жолы (қысқаша Continental Divide Trail, CDT) — АҚШ-тың Чиуауа, Мексика шекарасы мен Альберта, Канада шекарасы арасында Континенттік бөлініс жолы коалициясы өлшегендей, АҚШ-тың ұлттық көрікті жолы. Жолдардың жиі өзгеруі және көптеген балама маршруттардың болуы нәтижесінде жаяу жүрудің нақты қашықтығы 3100-5000 шақырымды құрайды. CDT Американың Континенттік бөлінісін Рокки таулары бойымен жалғастырады және Монтана, Айдахо, Вайоминг, Колорадо және Нью-Мексико штаттарынан өтеді. Монтана штатында, Канада шекарасына жақын жерде, жол Үштік үстіртін (Үштік үстірт шыңының жанында, су Солтүстік Мұзды мұхитқа (Гадсон шығанағы арқылы), Атлант мұхитына немесе Тынық мұхитына ағып кетуі мүмкін) кесіп өтеді. 2021 жылы CDT арнайы жолдар мен топырақ және асфальтталған жолдардың үйлесімділігімен 70 пайызға жуық аяқталды. Жаяу жүргіншілер солтүстікке қарай Альберта және Британдық Колумбияға Ұлы Бөлініс жолы арқылы, Джаспер ұлттық паркінен солтүстікке қарай Каква провинциялық паркі мен қорғалған аймағындағы Каква көліне бара алады. CDT 2013 жылы "Үштік тәж" жүргіншісі "Шикі, жабайы, шалғай және аяқталмаған; бұл тәжірибелі саяхатшының барлық дағдыларын қажет ететін жол. Бұл сонымен қатар әдемі, таңғажайып және, мүмкін, ұзақ қашықтыққа саяхаттаудың ең сыйлы жолы" деп сипаттады. Олардың арасында 1971 жылы Аппалач жолынан өткен Балтимор заңгері Джим Вольф болды, ал оның осы саяхаты туралы есебі екі томдық "Аппалач жолынан өту" кітабында жарияланды. Вольф Континенттік бөлініс бойымен созылатын ұқсас жолды көздеді және 1978 жылы Континенттік бөлініс жолы қоғамын құрды, ол жаңадан тағайындалған Ұлттық көрікті жолды қолдады және бірнеше ерте нұсқаулықтарды жариялады. Жолды аяқтау жұмысы баяу жүрді және жолды толығымен аяқтауға қызығушылық аз болды. 1995 жылға дейін барлығы 15 адам ғана жолдың барлық бөлігін басып өткені тіркелді, бірақ жол әлі де толыққанды аяқталмаған еді. Сол жылы Континенттік бөлініс жолы альянсы (CDTA) құрылды және еріктілермен бірге жолдың бағытын жасады немесе жақсартты. 2012 жылы Continental Divide Trail Coalition CDTA-ны алмастырып, жолды салу және күтіп ұстаумен айналысатын бірнеше аймақтық серіктестердің күш-жігерін үйлестірді. 2019 жылы 1000-нан астам саяхатшы AT немесе PCT-ны аяқтады, ал CDT-ны аяқтағандардың саны 150-ге жетті, бұл CDT-ны басып өтудің қиындығы мен оқшаулануын көрсетеді.

Жаяу жүру

Континенттік бөлініс жолының барлық бөлігін табысты аяқтау үшін орташа есеппен бес ай уақыт кетеді. "Тру-хайкинг" (thru-hiking) ұғымын анықтауды туристер өздері шешеді. Талапкерлер "Мексика мен Канада арасындағы үздіксіз және үзілмеген жаяу жолды" басып өтуді қалайды, бірақ 50 пайызға жуық тру-хайкингпен айналысатындар жолдың шағын бөліктерін өткіріп жібергендерін немесе жолдың жабылып қалғанын мойындайды, көбінесе орман өрттері немесе қардың себебінен. Барлық туристер әрбір бірнеше күнде тамағын толықтырып отыруы керек, көбінесе жолдың қиылысынан қалаға дейін автостоппен жүріп азық-түлік пен қажетті жабдықтарды сатып алады. Көптеген туристер демалу және күш жинау үшін кейде "нөлдік" (zero) күн – жаяу жүрмейтін күн, немесе "неро" (nero) күн – аз қашықтыққа жаяу жүретін күнді таңдайды. Жол бойындағы "жол періштелері" (еріктілер) туристерге азық-түлік, су және қайта жабдықтау пункттеріне және жол басына баратын және қайтатын көлікпен көмектеседі. Жылдамдық рекордтарын орнатуға тырысатын бірнеше туристер "қолдауға" ие, яғни олармен бірге жүретін көмекшілері болады, олар жаяу жүруге қатысты емес, мысалы, тамақ дайындау сияқты жұмыстарды орындайды. Жолдың кейбір бөліктерінде жаяу жүруге немесе кемпінг құруға рұқсат қажет, ал Канада шекарасын кесу үшін паспорт керек. Көптеген туристер сәуір айында Нью-Мексикодан бастап солтүстікке қарай жүріп, тамыз немесе қыркүйекте Канада шекарасына жетеді. Егер туристер тым ерте бастаса, Колорадоның оңтүстік Сан-Хуан және Сан-Хуан тауларында ауыр және өткісіз қарға тап болуы мүмкін, ал тым кеш аяқтаса, Канада шекарасына жақын Глейшер ұлттық паркінде де қарға кедергі болуы мүмкін. Кейбір туристер маусым айында Канада шекарасынан оңтүстікке қарай (SOBO) бағыт алып, қазан немесе қарашада аяқтайды. Олар да қолайсыз ауа-райымен кездесуі мүмкін. Аз ғана туристер ауа-райының қолайлылығына қарай жолдың әртүрлі бөліктерін кезегімен емес, "flip-flop" әдісімен басып өтеді. Тру-хайкингпен айналысатындардың ең көп кездесетін мәселелері – жарақат алу және қар. 2018 жылы тру-хайкингпен айналысатын адамның арқалық салмағының орташа көрсеткіші. Бұған қоса, тру-хайкингпен айналысатын адам бір аптаға жететін тамақпен қамтамасыз етіледі, салмағы күніне шамамен, ал құрғақ аймақтарда, әсіресе Нью-Мексикода, 5 литрге дейін су тасымалдайды, салмағы. Қосымша жабдыққа мұзқырыш және аюға қарсы спрей кіруі мүмкін. 1978 жылы үш әйел бүкіл жолды жүріп өтті: Нэнси Андужар және Жан Элла мен Линн Вайзегарттан құралған команда. Бұл жеті айлық сапар 5600 шақырымнан астам жерді қамтыды. Тапон солтүстікке қарай ең қиын, көрікті, биік және қиылысты жолды таңдады, ал оңтүстікке қайтып келе жатқанда, тиімдірек жолды таңдады. Эндрю Скурка 2007 жылы 6875 мильдік Ұлы Батыс Loop аясында жолды аяқтады. Олив "Райнданс" МакГлойн 2020 жылы екінші рет жеңіске жетіп, екінші рет жеңіске жеткен алғашқы әйел атанды (МакГлойн сонымен қатар 2014 жылы PCT-нің жеңімпазы атанды). Жолды ең жас адам – Рид Жоннес, ол 13 жасында әкесі Эрик Жоннеспен бірге 2013 жылдың 15 сәуірінен 6 қыркүйегіне дейін үздіксіз солтүстікке қарай бағытталған жаяу сапарға қатысты.

Бағыт

Континенттік бөліну жолы Континенттік бөлінуге жақын орналасқан, бірақ көптеген бекітілген балама бағыттары бар, олардың кейбіреулері ресми жолдан гөрі жиі пайдаланылады. Жолдың бірнеше бөлігі аяқталмаған, әсіресе Нью-Мексико штатында, онда жол бойында жүру қажет. Жолдың 95 пайызы мемлекеттік жерлерде орналасқан, оның ішінде ұлттық парктері, ұлттық орман шаруашылықтары және Жерді басқару бюросы басқаратын жерлер кіреді. Жол бойында аз қызмет көрсету нысандары бар, сондықтан саяхатшыларға жабдықталу үшін немесе тұруға орын табу үшін жолдан шығу қажет. Жолдың 70 пайызы АҚШ Орман шаруашылығы басқаратын жерлер арқылы өтеді. Жерді басқару бюросы жолдың 12 пайызын немесе 372 мильін, Ұлттық парктері қызметі 10 пайызын немесе 310 мильін басқарады, ал мемлекеттік және жеке меншік жерлердің үлесі 8 пайыз немесе 248 мильді құрайды.

Айдахо мен Монтананың шекарасы

Уайомингтегі Йеллоустоун ұлттық паркінен солтүстікке қарай шығатындар Айдахо штатының Centennial тауларына кіреді. Алдағы кезеңде жол Айдахо мен Монтананың шекарасын, сонымен қатар Континенттік бөліністің бойымен өтеді. Айдахо/Монтана шекарасындағы жолдың ең төменгі нүктесі Айдаходағы Шеп Криктің Солтүстік саласы бойында, ал ең жоғары нүктесі Елк тауының шыңында орналасқан. Елк тауы. CDT 10091 фут (3076 м) биіктікке жетеді, бұл жолда 10000 футтан (3048 м) жоғары биіктікке жеткен ең солтүстік нүкте. Шеп Криктің Солтүстік саласы. CDT Континенттік бөлістен Айдахо/Монтана жолының ең төменгі нүктесі – Шеф Джозеф асуына дейін 3000 фут (914 м) төмен түседі. 1877 жылы Канадаға қарай қашқан кезде бас әскерімен қуылатын Нез Персе халқы осы асудың жанынан Идаходан Монтанаға өтіп кеткен.

Монтана

Айдахо / Монтана шекарасын қысып өте келе, CDT-нің Монтана бөлігі ұзындығында, бірақ бірнеше балама маршруттар осы қашықтықты қысқарта немесе ұзарта алады. Айдахо / Монтана шекарасын қысып өткеннен кейін Монтанадағы ең төменгі биіктік – АҚШ / Канада шекарасында орналасқан Үстіңгі Уотертон көлінде. Ең жоғары биіктік Анаконда Пинтлер даласында, ал Монтананың оңтүстік бөлігінде одан да биікке жетеді. Монтананың жабайы табиғат қауымдастығы CDT-нің солтүстік бөлігі үшін басты коммерциялық емес серіктес болып табылады. МЖҚ қызметкерлері Монтана мен Айдахода CDT-ні волонтерлер мен мемлекеттік серіктестердің көмегімен күтіп ұстауға жұмыстейді. CDT жолы Идахо шекарасынан шығысқа қарай жүреді, Бут қаласының айналасын айналып, содан кейін Льюис және Кларк ұлттық орман арқылы және үш ұлттық жабайы аймақтар арқылы Мұздық ұлттық паркіне қарай солтүстікке бұрылады. Монтанадағы ресми CDT-нің ирек жолын бірнеше балама маршруттар қысқартады. Кейде жол жүру қажет. Жаздың соңында жиі болатын орман өрттері жолдың кейбір бөліктерін жабуға мәжбүр етеді, ал қыркүйектің соңында ерте қар Мұздық ұлттық паркіндегі жолды өтпейтін етеді. Шығыс Мұздық паркі ауылы. Мұздық ұлттық паркіне кіре берісте CDT ауыл арқылы өтеді, ал саяхатшылар солтүстікке немесе оңтүстікке қарай ұзақ сапарлар үшін мұнда жабдықтануға тоқтайды. Мұздық ұлттық паркі. 2019 жылы саяхатшылар арасында парк CDT-нің ең сүйікті бөліктерінің екіншісі деп танылды. Парктегі жолдар жақсы күтілген, кейде көп адам болады. Grizzly аюлары кездеседі. Қыркүйек айының соңында қар жауғандықтан, солтүстікке қарай жол тартатын саяхатшылар Канада шекарасына жету үшін жолмен балама маршруттарды таңдауы мүмкін. Уотертон паркі. Уотертон көлдері ұлттық паркінде, Канада шекарасынан төрт шақырым ішінде орналасқан ауыл CDT-нің ресми басталу және аяқталу орны болып табылады.