Кіріспе

Оптикадағы сәулеленуші беттің сәулелену қарқынының бұрыштық тәуелділігінің сипаттамасы. Оптикада Ламберт косинусы заңына сәйкес, идеалды диффузиялық шағылыстыратын беттен немесе идеалды диффузиялық сәулелендіргіштен байқалатын сәулелену қарқыны немесе жарық қарқыны, бақылаушының көру сызығы мен бет нормалі арасындағы θ бұрышының косинусына тура пропорционал: I = I₀ cos θ. Бұл заң косинус эмиссиясы заңы немесе Ламберт эмиссиясы заңы деп те аталады. Ол Иоганн Генрих Ламберттің 1760 жылы жарық көрген "Фотометрия" еңбегінен алынған. Ламберт заңына бағынатын бет Ламберттік деп аталады және Ламберттік шағылысқа ие. Мұндай беттің кез келген бұрыштан қарағанда сәулеленуі/жарқырауы бірдей болады. Яғни, мысалы, адам көзіне оның жарықтығы бірдей болып көрінеді. Бұл беттің сәулеленуі бірдей, себебі берілген аудан элементінен шығатын қуат сәулелену бұрышының косинусына дейін азайғанмен, көрерменге көрінетін бетпен шектелген кеңістіктік бұрыш да дәл сол мөлшерде кемиді. Қуат пен кеңістіктік бұрыш арасындағы қатынас тұрақты болғандықтан, сәулелену (бірлік кеңістіктік бұрышқа шаққандағы бірлік проекцияланған көз ауданына шаққандағы қуат) өзгермейді.

Ламбертиандық шашырату және радиаторлар

Егер аймақ элементі сыртқы көзден жарық түсу нәтижесінде сәулеленсе, онда осы аймақ элементіне түсетін сәулелену (энергия немесе фотондар / уақыт / аудан) жарық көзі мен нормаль арасындағы бұрыштың косинусына пропорционалды болады. Ламбертиандық шашыратушы осы жарықты Ламбертиандық сәуле шығарушы сияқты дәл сол косинус заңы бойынша шашыратады. Бұл, беттің сәулеленуі нормальдан жарық көзіне дейінгі бұрышқа тәуелді болғанымен, нормальдан бақылаушыға дейінгі бұрышқа тәуелді болмайды дегенді білдіреді. Мысалы, егер Ай Ламбертиандық шашыратушы болса, онда оның шашыраған жарықтығы күн сәулесінің бетке түсу бұрышының өсуіне байланысты терминаторға қарай едәуір төмендеуі күтілер еді. Бірақ оның төмендемеуі Айдың Ламбертиандық шашыратушы емес екенін көрсетеді, және ол Ламбертиандық шашыратушыға қарағанда көлбеу бұрыштарға көбірек жарық шашыратады. Ламбертиандық сәуле шығарушының сәулеленуі түсетін сәулелену мөлшеріне емес, сәуле шығарушы дененің ішінде пайда болатын сәулеленуге байланысты. Мысалы, егер Күн Ламбертиандық сәуле шығарушы болса, онда бүкіл күн дискісінде тұрақты жарықтылық күтілер еді. Күннің көзге көрінетін аймақтағы шеттерінің қараңғылауы оның Ламбертиандық сәуле шығарушы емес екенін көрсетеді. Қара дене – Ламбертиандық сәуле шығарушының мысалы.