Кіріспе

Жұмысшы Социалистік Лигасы (WSL) – Ұлыбританиядағы троцкишіл ұйым. Бұл ұйым 1974 жылы Жұмысшы Революциялық Партиясынан (WRP) қуылғаннан кейін Алан Торнетт және басқа мүшелер құрған.

Шығу тегі

Торнетт және оның серіктері WRP-нің сектанттыққа бет бұрғанын сынады. Олардың пікірінше, бұл бетбұрыс WRP-ны оқшаулатар еді және Троцкийдің Кешенді бағдарламасына қайта оралу қажет. Олар өз ұстанымдарын қорғау үшін бірнеше құжат жазды, соның салдарынан партиядан қуылды. Кейбір WRP мүшелері бұл құжаттардың авторы Торнетт емес, Пьер Ламбертті қолдаған және WRP-ге қарсы болған «Булетень» тобының мүшелері екенін мәлімдегенде шағын дау туды. WSL 1975 жылы Торнетт, Тони Ричардсон және Джон Листердің басшылығымен құрылды. Терри Иглтон белгілі бір мүшесі болды. WRP-ден айырмашылығы, оның саясатын мұра еткен WSL, ирланд саясатын, әйелдер күресін қамтыды және Джерри Хилиге тән гомофобиядан бас тартты. Сондай-ақ, топ 1959 жылғы революциядан бері Кубаның деформацияланған жұмысшы мемлекеті екенін тұжырымдады. Олар апталық «Социалистік баспасөз» газетін және «Троцкизм бүгін» атты теориялық журналдың бірнеше нөмірін жариялады. WSL алғашқы жылдары өнеркәсіптегі қолдауын пайдаланып, Оксфордтағы базасынан тысқары қарай кеңеюге тырысты. WRP-ге қарағанда көбірек реалистік көзқарастары болғанына қарамастан, 150-ден астам мүшелерді біріктіре алмады. WRP-ден кеткен көптеген адамдар революциялық саясаттан бас тартты, ал 1970 жылдардың соңында өндірістік күрес азайғандықтан WSL мүшелерін жоғалтып, ішкі фракциялық күрес басталды. Алғашқы фракциялық күрес американдық «Спартак» лигасының шағын тобының пайда болуының нәтижесі болды. «Спартак Лондон» 1975 жылы американдық, канадтық және австралиялық спартакшылар басқа троцкистік топтармен дебаттар жүргізу мақсатымен құрылды. Олардың WSL-мен Төртінші Интернационалдың Халықаралық Комитетінде ортақ тарихы болғандықтан, WSL-ге көп көңіл бөлді. Нәтижесінде олар өз көзқарастарына WSL мүшелерін тартты және 1977 жылы Лениндік фракцияны құрды. Лениндік фракция 1978 жылы Лондондық спартакшылармен бірігіп, «Спартак» лигасын құрды. Бұл фракциялық күрес 1979 жылы жалғасты, сол кезде WSL мүшелерінің тағы бір тобы спартакшыларға қосылып, өздерін «Троцкистік фракция» деп атады. 1978 жылы Төртінші Интернационалдың Біріккен хатшылығы WSL-ны 1979 жылғы 11-ші Дүниежүзілік конгресіне материал ұсынуға шақырды. Олар 1978 жылдың шілдесінде «Уланған құдық» атты USec дамуына қатысты сындық талдау жасады, ол «Троцкизм бүгін» журналында қайта жарияланды. Сонымен қатар, 1979 жылы консервативті үкімет сайланды және кәсіподақтарға қарсы үлкен шабуыл басталды. Бұл лейбористік партияның солға қарай бұрылуына әсер етті және WSL сияқты троцкистік топтардың назарын аударды.

Құрылысы сәтсіз

1980 жылға қарай WSL негізінен Еңбек партиясымен жұмыс істеді, бұл оның мүшелері арасында Тони Бенннің төңірегіндегі Еңбек партиясының сол қанатымен қарым-қатынас орнату мәселесінде ішкі жіктерге себеп болды, олар оны реформашылық деп қарады. Еңбек партиясындағы тағы бір троцкишіл топ – Халықаралық Коммунистік Лиганың болуы да қиындықтар тудырды және екі топтың бірігу мүмкіндігі талқыланды. WSL мүшелерінің ICL-мен бірігуге ең қарсы болғандары – топтың жұмыссыздық мәселесі бойынша ашық жұмысына қатысқандар еді, ол сол кезде Ұлыбританияда өзекті мәселе болып тұрды. Осы кезеңде WSL қысқа ғұмырлы Ұлттық Жұмыссыз Жұмысшылар Қозғалысын құрды, бірақ аты айтылғанмен, ол зауыттардан босатылған жұмысшыларға қарағанда жұмыссыз жастарға көбірек көңіл бөлді. Екі топтың бірігуі 1981 жылдың шілдесінде жүзеге асты, біріккен топ Workers Socialist League атауын сақтап, көбінесе «жаңа» WSL деп аталды, ал Socialist Organiser газеті оның басылым органы болды (теориялық тұрғыдан алғанда, SO «кең» басылым болды және WSL немесе ICL-дің бұрынғы басылымы емес еді). WSL Троцкишіл Халықаралық Байланыс Комитетіне мүше болды, ол WSL басқаратын топтардың шағын халықаралық бағыты еді. Оның басқа да өкілдері Данияда, Италияда, Грецияда, АҚШ-та және түрік эмигранттарының арасында болды. Бұрынғы ICL-ді қолдаған жалғыз өкілдік Австралияда табылды. Жаңа WSL құрамында бірден даулар туды. Ішкі пікірталастарда көптеген мәселелер көтерілгенімен, Фолкленд соғысы ең маңыздысы болды. Троцкишілдер дәстүрлі түрде империализм қысымына ұшыраған елдерді кез келген әскери қақтығыста қорғайды, бұл әскери қолдау саяси қолдаудан ерекшеленеді. Ұлыбританиядағы кейбір троцкишілдердің реакциясы соғыс басталғанда Аргентинаға осындай қолдау көрсету болды, олар аралдарға қатысты тарихи талаптарды немесе соғысты кім бастады деген мәселені ескермеді. ICL бұл пікірмен келіспеді және Аргентина империализмнің жартылай отаршысы емес деген негізде соғысқа екі жақты жеңілісшіл ұстанымды қабылдады, сондай-ақ Фолкленд аралдарының өзін-өзі анықтау құқығын талап етті. Бұл ұстаным топ ішінде, әсіресе бұрынғы WSL мүшелерімен дау тудырды. 1982 жылдың жазында WSL ішінде нақты, бірақ бейресми фракциялық желілер қалыптасты. Бір топ – Шон Матгамнаның айналасындағы бұрынғы ICL, екіншісі – Алан Клинтонның айналасында, ал үшінші, кішігірім топ – бұрынғы WSL-дің бір бөлігінен құралды. TILC партияларының көпшілігі үшінші топты қолдады, ол 1983 жылдың қаңтарында өзін Интернационалистік Бағыт (IT) деп жариялады. Кішігірім IT тобы көптеген маңызды мәселелер бойынша басқа екі топпен келіспей қалды, соның ішінде Еңбек партиясы, Солтүстік Ирландия және Израиль-Палестина қақтығысы. IT құрамында 38 мүше болды, олардың көпшілігі бұрынғы WSL-ден, бірақ оның ішінде Лестер мен Ноттингемдегі негізгі қолдауымен ICL мүшелері де болды. Оны Майк Джонс пен Пит Флэк басқарды. 1983 жылдың наурыз айында IT енді фракция екенін мәлімдеді, осылайша Интернационалистік Фракция (IF) құрылды және олар басшылықты сынаған бірқатар құжаттарды қабылдады. Бірақ IF ішінде де шиеленіс туды, өйткені кейбір мүшелер Workers Power-ге жақын болды және сол топқа қосылды. Басқалары Халықаралық Жұмысшылар Партиясы (Аргентина) және Латын Америкасының Төртінші Интернационалдық Ұстанымы (TCI) жақтастары болды. Бөлінудің келесі кезеңі 1983 жылдың сәуірінде өткен TILC отырысы болды, онда WSL делегаттары Чилилік жақтастардың TILC-ге мүше болуына тыйым салуға дауыс берді. Содан кейін WSL Алан Торнетті Шон Матгамнаның «ревизионизміне» қарсы күресуге шақырған резолюциядан кейін шығып кетті. TILC-ге жақын болған IF кейін WSL-ден шығарылды және Жұмысшы Интернационалистік Лигасын құрды. IF шығарылғаннан кейін WSL сәл кішірейді және әлі де Шон Матгамна мен Алан Торнетттің жақтастары арасында бөлінді. Торнетттің жақтастары топқа жазылу ақысын төлеуді тоқтатып, бірнеше арнайы конференция өткізді. Кейін, 1984 жылы Матгамнаның жақтастары Торнетттің жақтастарын ресми түрде қуып жіберді.

Социалистік топ

Матгамнаның жақтастары WSL және Socialist Organiser басылымдарымен жұмысын жалғастырды, бірақ көп ұзамай WSL атауын Socialist Organiser Alliance иелігіне берді. Ал Торнетттің азайған жақтастары Socialist Group деп аталатын жаңа, кішкентай топ құрды. Бұл топ 1987 жылы Халықаралық топпен бірігіп, Халықаралық Социалистік Топты құрғанға дейін Socialist Viewpoint журналын шығарды.