Кіріспе

Сүзгіден өте алатын жиіліктер немесе толқын ұзындығы.

Өткізу жолағы – сүзгіден өте алатын жиіліктер немесе толқын ұзындығының диапазоны. Мысалы, радио қабылдағыш антеннасы қабылдаған барлық радио толқындардың ішінде қажетті радио сигналының жиілігін таңдау үшін жолақты өткізу сүзгісін пайдаланады. Қабылдағыштың өткізу жолағы – ол қажетті жиілікке (арнаға) реттелген кезде қабылдай алатын жиіліктердің диапазоны. Жолақты өткізу сүзгісінен өткен сигнал (яғни, энергиясы тек өткізу жолағында ғана болатын сигнал) жолақтық сигнал деп аталады, бұл негізгі сигналдан өзгеше. Жолақты өткізу сүзгісі әдетте екі жолақты тоқтату сүзгісіне ие болады.

Сүзгілер

Телекоммуникация, оптика және акустика салаларында өткізу жолағы (жолақты өткізу сүзгісінен өткен сигнал) – жиілік спектрінің бір сүзгі құрылғысы арқылы (ең аз салыстырмалы жоғалтумен немесе ең көп салыстырмалы күшейтумен) берілетін бөлігі. Басқаша айтқанда, ол қандай да бір сүзгіден немесе сүзгілер жиынтығынан өтетін жиіліктердің диапазоны. Қоса берілген суретте жоғары және төмен жиілікті сүзгілерден тұратын жолақты өткізу сүзгісі арқылы сүзгіленген толқынның схемасы көрсетілген. Радио қабылдағыштарда, әдетте, бір станциядан берілетін радиосигналдың еніне сай келетін, реттелетін жолақты өткізу сүзгісі болады.

Цифрлық тарату

Цифрлық байланыс беру әдістерінің екі негізгі санаты бар: базалық және жолақты. Базалық жолақты таратуда желілік кодтау қолданылады, нәтижесінде импульстік тізбек немесе цифрлық импульстік амплитуда модуляцияланған (PAM) сигналы пайда болады. Бұл әдетте сүзгіленбеген сымдарда, мысалы, оптикалық талшықты кабельдерде және қысқа қашықтықтағы мыс байланыстарда қолданылады, мысалы: V.29 (EIA/TIA 232), V.35, IEEE 802.3, SONET/SDH. Жолақты таратуда цифрлық модуляция әдістері қолданылады, сондықтан жолақты өткізгіш сүзгіленген арнада тек шектеулі жиілік диапазоны пайдаланылады. Жолақты тарату әдетте сымсыз байланыста және POTS желілері сияқты жолақты өткізгіш сүзгіленген арналарда қолданылады. Ол сондай-ақ жиіліктік бөлу мультиплекстеуге мүмкіндік береді. Цифрлық бит ағыны ең алдымен эквивалентті базалық жолақты сигналға, содан кейін радиожиіліктік сигналға түрлендіріледі. Қабылдаушы жағында сигналды анықтау және модуляция процесін кері қайтару үшін демодулятор қолданылады. Модуляция мен демодуляция үшін біріктірілген құрал модем деп аталады.

Егжей-тегжейлер

Жалпы, сүзгі жолағының ені мен сүзгінің жаңа сигналға жауап беруге қажетті уақыт арасында кері пропорционалды байланыс бар. Ені кең жолақтар жылдамырақ жауап беру уақытын қамтамасыз етеді. Бұл Фурье талдауының математикалық заңдылығының нәтижесі. Сүзгі жолағының шектеу жиіліктері – бұл салыстырмалы интенсивтілік немесе қуаттың максималды интенсивтілік немесе қуаттың белгілі бір үлесіне дейін төмендеуімен сипатталатын жиіліктер. Қуаттың төмендеуі көбінесе жарты қуат деңгейі ретінде, яғни максималды қуаттан 3 дБ төмен деп көрсетіледі. Шектеу жиіліктері арасындағы айырмашылық – жолақтың ені деп аталады және герцте (оптикалық саласында – дифференциалдық толқын ұзындығының нанометрлерінде немесе микрометрлерінде) өлшенеді. "Жолақты өткізу" термині сүзгінің немесе сүзгілеу процесінің түрін сипаттайтын сөз болып табылады; ол көбінесе әсер ететін спектрдің нақты бөлігін білдіретін "сүзгі жолағы" терминімен шатастырылады. Бұл екі сөз де ағылшын тілінің сөзжасам ережелеріне сәйкес құрама сөздер болып табылады: негізгі мағынасы құраманың соңғы бөлігінде, ал алғашқы бөлігі модификатор болып табылады. Сондықтан, "Қос жолақты сүзгіде екі сүзгі жолағы бар" деп дұрыс айтуға болады.