Кіріспе
АҚШ-тың 90-шы тас жолы немесе АҚШ-тың 90-шы шоссесі (US 90) – АҚШ-тың оңтүстігіндегі маңызды шығыс-батыс бағытты тас жол. Бағыт нөміріндегі "0" санына қарамастан, US 90 ешқашан толық жағалаудан жағалауға дейінгі жол болған емес. Ол көбінесе 10-шы I10 тас жолының жанынан өтеді және Техас, Луизиана, Миссисипи, Алабама және Флорида штаттарының оңтүстік бөлігінен өтеді. US 90 сонымен қатар Таллахасси мен Флорида штатының Лейк-Сити арасындағы ДеСото жолының бір бөлігін қамтиды. Техас штатының Пайн-Спрингс маңындағы US 62/US 180 тас жолына бір жылдан кем уақытқа созылған солтүстікке қарайғы кеңейтуді есептемегенде, оның батыс соңы әрқашан Техас штатының Ван-Хорн қаласында орналасқан; бұл 10-шы Интерстейт тас жолымен алмасудан солтүстікке қарайғы Интерстейт 10 Бизнес (бұрынғы US 80) тас жолымен қиылысады. Оның шығыс соңы Флорида штатының Джексонвилл жағалауындағы A1A Флорида штатының мемлекеттік тас жолында, Атлант мұхитынан үш блок қашықтықта жатыр. 2005 жылдың 29 тамызында «Катрина» дауілі салдарынан Миссисипи мен Луизианадағы бірнеше тас жол көпірлері қирады немесе зақымдалды, оның ішінде Бей Сент-Луис көпірі, Билокси шығанағы көпірі және Форт Пайк көпірі жаңадан салынды.
U. S. Route 90 or U. S. Highway 90 (US 90) is an east–west major United States highway in the Southern United States. Despite the "0" in its route number, US 90 never was a full coast to coast route. It generally travels near Interstate 10 (I 10) and passes through the southern states of Texas, Louisiana, Mississippi, Alabama, and Florida. US 90 also includes part of the DeSoto Trail between Tallahassee and Lake City, Florida. With the exception of a short lived northward extension to US 62/US 180 near Pine Springs, Texas, that existed for less than one year, its western terminus has always been at Van Horn, Texas; this is an intersection with Interstate 10 Business (formerly US 80) just north of an interchange with Interstate 10. Its eastern terminus is at Florida State Road A1A in Jacksonville Beach, Florida, three blocks from the Atlantic Ocean. On August 29, 2005, a number of the highway's bridges in Mississippi and Louisiana were destroyed or damaged due to Hurricane Katrina, including the Bay St. Louis Bridge, the Biloxi Bay Bridge, and the Fort Pike Bridge which have been replaced.
Техас
US 90 Ван Хорн қаласының орталығында БЛ I 10 және Ш 54 тас жолдарының қиылысынан басталады. Содан кейін ол оңтүстік-шығысқа қарай Марфаға қарай бағытталса, маршрут көбінесе шығысқа қарай жүреді. Увальдеден батысқа қарай жолдың көп бөлігі екі жолақты. Бұл жерде ол Батыс Бексар округіне жеткенше төрт жолақты қозғалысқа арналған жолға айналады, содан кейін Сан-Антонионың орталығында I 10 тас жолымен бірігіп, жалғасады. I 10 тас жолымен үзіліссіз жалғасу батыс Хьюстонға дейін созылады, онда US 90 Кати тас жолымен өтеді. Хьюстон арқылы I 10 тас жолымен біріктірілген US 90-ның бөлігі – маршруттың белгіленбеген жалғыз бөлігі. Шығыс Хьюстонда US 90 I 10-нан бөлініп, солтүстік-шығысқа қарай Либертиге қарай жүреді, соңында Бомонт қаласының орталығынан өтіп, Техас штатындағы маршрутының соңына дейін I 10 тас жолымен қайтадан бірігеді. Ван Хорн мен Дель Рио арасындағы US 90 тас жолының жылдамдық шегі көбінесе Сегуиннен басталатын US 90 Alternate, US 90-нан бөлініп, оңтүстікке қарай параллель бағытта жүріп, Солтүстік-Шығыс Хьюстондағы негізгі маршрутпен қайтадан бірігеді. 1991 жылы Харрис округінде Хьюстонның солтүстік-шығысында төрттен алты жолақты автокөлік жолының құрылысы аяқталды, бұл US 90 тас жолы үшін жаңа бағыт болды; бұл бөлік Кросби тас жолы деп аталды. Бұл кезең 8-ші айналма жолдың ішкі жағынан Кросби қаласының шығысына дейін созылды. 2006 жылы I 10 (Шығыс тас жолы) және I 610 (Шығыс айналымы) қиылысына дейін автокөлік жолын батысқа қарай кеңейту үшін құрылыс басталды. 2011 жылдың 24 қаңтарында жаңа кеңейту ресми түрде ашылды. Қаржының жетіспеуіне байланысты Гринс-Байу және болашақ Пурпл Сэйдж жолының үстінен эстакадалар салынбады, нәтижесінде қозғалыс автокөлік жолына қайта қосылар алдында қысқа уақытқа жолға шығуға мәжбүр болды.
Луизиана
Луизианаға батыстан кіргенде, US 90 және I 10 тас жолдары Шарль көлінен Лафайеттке дейін қатар жүреді. Лафайеттеде US 90 және I 10 жолдары айырылады: I 10 шығысқа қарай Батон-Ружға, ал US 90 оңтүстікке бұрылып Нью-Иберия, Франклин, Морган-Сити және Хоума – Байо-Кэйн – Тибодокс қалалық аймағы арқылы Нью-Орлеансқа жетеді. US 90 тас жолының төрт қатарлы болуы 1990 жылдары бұрынғы штат сенаторы Карл В. Бауэр губернатордың Interstate 49 жұмыс тобының төрағасы және Үлкен Лафайетт сауда палатасының мүшесі ретіндегі қызметі арқылы іске қосылды. US 90 тас жолының Лафайеттен Нью-Орлеансқа дейінгі бөлігі I 49 дәлізі болып белгіленген. Нью-Орлеанста US 90 тағы да I 10 тас жолымен қосылады, және екі тас жол да Миссисипиге бірдей бағытпен жүреді.
Миссисипи
Миссисипидегі US 90 бағытының сипаттамасы Мемлекеттік кодекстің § 65 3 3-інде түсіндірілген. «Катрина» дауылға дейін Миссисипи штатындағы US 90 жолының бөлігі, штаттың батыс шетіндегі өте қысқа учаскеден басқа, Луизианадағы Ескі Перл өзенінің көпіріне дейін толығымен төрт жолақты болған. Бұл ескі тас жолдың учаскесі, көбінесе, жаңа Перл көпірінен шығысқа қарай US 90 және I 10 арасындағы бөліністен басталатын төрт жолақты жолдың ұзартылуымен мәнсіз болып табылады. 1969 жылғы «Камилл» даулынан бұрын, US 90 жолының батыс жағындағы Сент-Луис шығанағының көпірінен шығыс жағындағы Билокси шығанағының көпіріне дейінгі 42 шақырымдық бөлігі Оңтүстіктегі ең көркем жолдардың бірі саналды. Оның оңтүстік жағынан Мексика шығанағының әдемі көрінісі ашылып, солтүстік жағында сәнді үйлер – олардың кейбіреуі антебеллум дәуірінен жетіп келген. Бұл жолдың орталық бөлігінде көптеген ескі, сәнді емен ағаштары өсіп, олардың көпшілігі дауылдан аман қалды. 2005 жылы «Катрина» даулынан көптеген учаскелер мен маңызды көпірлер қирады немесе зардап шекті. 2007 жылдың 1 қарашасында Билокси шығанағындағы көпірдің екі қатары ашылғаннан кейін, жолдың барлық бөлігі толығымен қалпына келтірілді. Қазіргі таңда автомобиль жолының көп бөлігінде қайта құру жұмыстары жүріп жатыр және жолдардың жабылуы жиі кездеседі. Осы штаттың «Катрина» даулына байланысты барлық жол жұмыстарының толық аяқталуы осы уақытқа дейін күтілген еді. «US Highway 90 Project History» Миссисипидегі бұл жолдың жарқын тарихын, 20 ғасырдың басына дейін, ол Ескі испан жолының бір бөлігі болған кездегі кезеңнен бастап егжей-тегжейлі баяндайды. PDF құжаты Миссисипи Көлік департаментінің веб-сайтындағы «Жобалық жаңартулар» бетінен қолжетімді (www.gomdot.com).
Алабама
US 90, Алабама көлік департаменті ішінде Мемлекеттік 16 (SR 16) деп белгіленген, АҚШ-тың Алабама штатының оңтүстік бөлігіндегі маңызды шығыс-батыс штаттық тас жолы. US 90/SR 16 штаттың ең оңтүстік бөлігінен өтеді, шамамен 77 мильге (124 км) созылады. Бұл жолдар Мобил қаласына кірмес бұрын Болдуин округі арқылы өтеді, онда ол US 98 тас жолымен қарама-қарсы бағытта бірігеді, ал кейін US Truck Route 98 тас жолымен қосылып, Interstate 165 тас жолымен қысқа ғана аралықта қиылысады. Мобил шығанағын кесіп өтетін US 90 тас жолының бөлігі жергілікті жерде "Causeway" деп аталады. I 10 тас жолының құрылысы аяқталғаннан кейін, US 90/SR 16 негізінен өз бойындағы қалаларды байланыстыратын жергілікті жол ретінде пайдаланылады.
Флорида
Күн сәулесі штатына кіргенде, US 90 оңтүстікке қарай Пенсаколаға қарай бұрылады, ал US 90 Alternate қаланың солтүстігінде қалады. Бұл тас жолдың бөлігі сондай-ақ Тоғыз Мильдік жол деп аталады. «Айван» дауылы Флориданың солтүстік-батысындағы I 10 көпірін қиратқаннан кейін, жүргізушілер Санта-Роза және Эскамбия округтері арасындағы Эскамбия көпірінен өту үшін екі сағатқа дейін күтті. Автомагистральдің бағыты I 10-ның солтүстігінен екі жолақты тас жол ретінде Панхендлдің сирек қоныстанған ішкі аймақтарының көп бөлігі арқылы жалғасады, ал кейбір қалалар мен олардың маңында төрт жолақты болады. Гадсден округінде US 90 оңтүстік-шығысқа қарай Таллахасси қаласының орталығына қарай кетеді, онда ол Флорида мемлекеттік университетінің солтүстік кіреберісінен өтеді және US 27-мен қиылысқанға дейін алты жолаққа дейін кеңейеді. Мидуэй арқылы өтетін тас жолдың бөлігі Альфред Лоусон, кіші атымен аталады. Шығысқа қарай жалғаса отырып, тас жол I 10-нан солтүстікке қарай екі жолақты болып қалады, бірақ ол оңтүстікке бұрылып, I 75 бойындағы Лейк-Ситиден өтеді. Осеола ұлттық орманнан өткеннен кейін, ол I 295 арқылы Джексонвиллге қарай бағытталды, индустрияландырылған батыс жағында Бивер көшесі және қала орталығында Юнион көшесі ретінде төрт жолақты болады. Ол Мейн-стрит көпірі арқылы Сент-Джонс өзенін кесіп өтеді және Джексонвилл Бичтегі Флорида штатының A1A тас жолында аяқталатын Бич бульвары ретінде шығысқа қарай жалғасады. US 90 Флоридадағы өту барысында 15 округтің орталықтарынан өтеді және штаттың барлық жерінде I 10-нан 6 мильден (10 км) аспайды. Тас жолдың ресми емес мемлекеттік тас жол белгісі негізінен Флорида штатының 10-шы тас жолы (Пенсаколада Флорида штатының 10A тас жолы), бірақ Джексонвиллдегі Бич бульвары бойында ол Флорида штатының 212-ші тас жолы болады. Жылдамдық шектеуі Флорида штатының Монтиселло қаласынан батысқа қарайғы барлық ауылдық жерлерде және Мэдисон округінен бастап Глен Сент-Мэриге дейінгі барлық ауылдық жерлерде белгіленген.
Катрина даулы
Миссисипи штатының Бей-Сент-Луис және Пас-Кристиан қалалары арасындағы US 90 көпірі, сондай-ақ Миссисипи штатының Билокси және Оушен-Спрингс қалалары арасындағы көпір 2005 жылдың тамызында «Катрина» дауылынан қирады. Дауыл кезінде Сент-Луис шығанағындағы көпір су астында қалды және қирады. US 90 тас жолының бөліктері Алабама штатының Болдуин округіне қарасты Мобил шығанағындағы Battleship Parkway бойында зақымдалды. Миссисипи штатының Харрисон округіне жататын тас жолдың бөліктері, оның ішінде басқа көпірлер мен жолдың көп бөлігі зақымдалды немесе қиратылды. Риголетс және Шеф-Ментёр көпірлері Нью-Орлеанның шығысындағы Шеф-Ментёр бұғазы арқылы зақымдалды, бірақ кейіннен қайта ашылды. Нью-Орлеандағы тас жолдың кейбір бөліктері қаланың су тасуынан бірнеше апта бойы өтпес болды; «Катрина» дауылының Нью-Орлеанға тигізген әсеріне қараңыз. Миссисипи өзенінің 49-сегментіндегі Крессент-Сити-Коннекшн көпірі, сондай-ақ US 90 Бизнес деп белгілі, дауылдан кейін қаладан шығудың жалғыз қолданылатын жолы болып қалды, бірақ Нью-Орлеан мен Метари арасындағы Лик-авеню/Ривер-роуд учаскесін қираған қалдықтардан тазартқаннан кейін, Джефферсон және Гретна округтерінің құқық қорғау органдары саяси дау тудырған әрекетпен тосқауылдады, себебі ол тонау мен жалпы тәртіпсіздіктің Миссисипи өзенінің салыстырмалы түрде жақсы сақталған батыс жағалауына таралуын болдырмау мақсатында жасалды. 2006 жылдың ортасында Бей-Сент-Луис көпірін ауыстыру жұмыстары басталды. Ол 2008 жылдың 4 қаңтарында аяқталды және төрт бағытты жолақтан, авариялық тоқтау алаңдарынан және велосипед/жаяу жүргіншілерге арналған жолдан тұрады. Оның ең биік нүктесі 26 метрді құрайды. Көпірдің шығысқа қарайғы екі бағытты жолағы 2007 жылдың 17 мамырында қайта ашылды, бұл уақытша паром қызметін тоқтатуға мүмкіндік берді. Көпірдің қалған бөлігі 2008 жылдың 4 қаңтарында қозғалысқа ашылды. 2006 жылдың 6 маусымында Билокси-Оушен-Спрингс көпірін ауыстыруға 338,6 миллион долларлық келісімшарт жасалды. Көпірдің ең биік нүктесі 29 метр болады және алты бағытты жолақтан, 2 метрлік ішкі және 3 метрлік сыртқы жол жиектерінен, сондай-ақ велосипед/жаяу жүргіншілерге арналған жолдан тұрады. Көптеген жергілікті тұрғындар мен басшылардың қуанышына орай, көпірдің батысқа қарайғы жолақтары 2007 жылдың 1 қарашасында, жоспарланған мерзімнен екі апта бұрын, салтанатты шаралар мен шерулерден кейін екі бағытты қозғалысқа ашылды. Көпірдің құрылысын, барлық алты бағытты жолақтың ашылуын қоса алғанда, 2008 жылдың сәуіріне дейін аяқтау жоспарланған. Дауылдан зақымдалғаннан кейін жабылған 1929 жылғы US 90 тас жолын Шеф-Ментёр бұғазы арқылы алып өтетін көпір жөнделіп, 2006 жылдың 11 тамызында қозғалысқа ашылды.
Флорида штатының 1-жолы
Флорида штатының №1 тас жолы (Ескі кірпіш жол, Қызыл кірпіш жол, АҚШ 90 тас жолы немесе Ескі испан жолы деп те аталады) – Флорида штатының Милтон қаласының жанындағы тарихи жол. Ол шамамен Милтонның шығысында, АҚШ 90 тас жолына параллель, Маркиз Байоу мен Гарольд аралығында орналасқан. 1994 жылдың 23 маусымында ол Ұлттық тарихи орындар тізіміне қосылды.
Арнайы бағыттар
АҚШ 90 тармағы. Хьюстоннан Баретке, Техас
АҚШ 90 тармағы. Оранж, Техас
АҚШ 90 балама жолы. Флорида штатының Куинси қаласынан Флорида штатының Таллахасси қаласына
АҚШ 90 балама жолы. Сегуин, Техас – Хьюстон, Техас
АҚШ 90 балама жолы. Джексонвилл, Флорида
АҚШ 90 тармағы. Жаңа Орлеан, Луизиана
US 90 Bus. Orange, Texas
US 90 Alt. Quincy, Florida to Tallahassee, Florida
US 90 Alt. Seguin, Texas to Houston, Texas
US 90 Alt. Jacksonville, Florida
US 90 Bus. New Orleans, Louisiana